ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƢ PHẠM

ĐỖ PHI LIÊN

BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG DẠY HỌC
CỦA HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Ở THÀNH PHỐ BẮC GIANG

TOÁM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản l‎ý giáo dục
Mã số : 60 14 05

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
N.G.Ƣ.T – TS. NGUYỄN GIA QUÝ

HÀ NỘI – 2006


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong giai đoạn hiện nay, đất nước đang có những biến chuyển to lớn trên
tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Giáo dục-đào tạo (GD-ĐT) là một bộ phận
hữu cơ rất quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế, xã hội. Mục tiêu GD-ĐT
được coi là một trong những mục tiêu quan trọng của sự phát triển trong thời kỳ
Công nghiệp hoá- Hiện đại hoá (CNH – HĐH) đất nước.
Con người được giáo dục và tự giáo dục là nhân tố quan trọng nhất “vừa là
động lực, vừa là mục tiêu” của sự phát triển bền vững của xã hội. Điều 35 của Hiến
pháp nước ta đã xác định “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”. Nghị quyết
Hội nghị lần thứ hai của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII đã ghi rõ
“Giáo dục và đào tạo hiện nay phải có một bước chuyển nhanh chóng về chất

THCS nên dễ xảy ra tình trạng buông lỏng quản l‎í về chất lượng dạy học (CLDH)
ở cấp học này; thêm vào đó căn bệnh thành tích cũng góp phần đáng kể vào việc
làm sai lệch kết quả dạy và học đã nhiều năm qua ở không ít trường học.
Hệ thống giáo dục nước ta vẫn còn nhiều bất cập so với yêu cầu của sự
nghiệp phát triển đất nước. Công tác quản lí, nhất là tư duy trong quản lí giáo dục
còn chậm đổi mới, một số chủ trương, chính sách về giáo dục chưa được thực hiện
một cách tích cực và triệt để. Việc đổi mới chương trình, sách giáo khoa đang tiếp
tục được thực hiện, song đi liền với nó là đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy
học (PPDH). Dạy- học ngày nay không chỉ nhằm truyền thụ và lĩnh hội tri thức, mà
quan trọng hơn là dạy cách học, là trau dồi ý thức chủ động, tích cực, độc lập và
sáng tạo trong dạy và học. Việc này không đơn giản, nó đòi hỏi mỗi cán bộ quản lí
giáo dục và giáo viên phải thắng được sức ỳ của bản thân, mạnh dạn đổi mới tư
duy, đổi mới phương pháp làm việc.


Thực tiễn công tác quản lí trường học những năm qua đã có nhiều chuyển
biến, song nhìn chung chất lượng và hiệu quả công tác quản lí chưa cao. Những
năm qua CLDH ở các trường THCS được nâng lên, nhưng còn chậm, thiếu vững
chắc và chưa đồng đều. Công tác quản lí giáo dục chưa thực sự được quan tâm chỉ
đạo và thực hiện một cách đồng bộ, hạn chế đến chất lượng và hiệu quả giáo dục.
Từ những lý do trên đòi hỏi người làm công tác quản lí giáo dục phải tổng kết kinh
nghiệm chỉ đạo, tìm ra các biện pháp đồng bộ, mang tính khả thi. Việc đổi mới
công tác quản lí nhà trường, trong đó việc đổi mới công tác quản lý trường THCS
là một vấn đề cấp thiết.
Thực tiễn công tác quản lí trường học cho thấy hiệu trưởng có vai trò hết sức
quan trọng trong công tác chỉ đạo dạy học. Ở thành phố Bắc Giang trong những
năm qua cho thấy trường THCS nào mà người hiệu trưởng chỉ đạo tốt hoạt động
dạy học, trường đó chất lượng giáo dục được nâng cao, và ngược lại. Bởi vậy việc
đổi mới công tác chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học THCS là một vấn đề cấp
thiết, đó cũng chính là lí do chúng tôi chọn đề tài: “Biện pháp chỉ đạo nâng cao

hiệu trưởng một số trường THCS ở thành phố Bắc Giang – tỉnh Bắc Giang qua các
năm học 2003-2004, 2004-2005 và 2005-2006.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng một số phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu lí thuyết: Thu thập, phân tích, tổng hợp, khái quát các tư liệu,
văn kiện, tài liệu khoa học có liên quan đến đề tài.
- Nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, điều tra, trao đổi, phỏng vấn, thu thập và
xử lí thông tin, số liệu, tổng kết kinh nghiệm.


- Lấy ý kiến Chuyên gia: Để thu thập kinh nghiệm chỉ đạo nâng cao chất
lượng dạy và học; khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
được đề xuất.
8. Ý nghĩa khoa học của đề tài
Ý nghĩa khoa học: Luận văn đã làm sáng tỏ cơ sở lí luận và thực tiễn của
việc chỉ đạo dạy học của hiệu trưởng trường THCS trong bối cảnh KT-XH
của một địa phương.
Ý nghĩa thực tiễn: Luận văn đã cung cấp lí luận, nhận thức và kĩ năng chỉ
đạo nâng cao chất lượng dạy học của hiệu trưởng trường THCS trong điều kiện
thực tiễn hoạt động của nhà trường.
9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và tài liệu tham khảo, nội dung chủ
yếu của luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA HOẠT ĐỘNG CHỈ ĐẠO DẠY HỌC CỦA HIỆU
TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ.

Chƣơng 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT
LƢỢNG DẠY HỌC CỦA MỘT SỐ TRƢỜNG THCS Ở THÀNH PHỐ BẮC GIANGTỈNH BẮC GIANG.

Chƣơng 3: BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG DẠY HỌC CỦA HIỆU

kết thúc quá trình đó theo mục tiêu đã đề ra.
1.1.4. Chỉ đạo và chỉ đạo dạy học
Chỉ đạo là: „„Hướng dẫn cụ thể theo một chủ trương, đường lối nhất định.’’
(Từ điển tiếng Việt- Viện Ngôn ngữ học thuộc Uỷ ban Khoa học xã hội Việt
Nam).
Chỉ đạo còn có thể hiểu là sự hướng dẫn, uốn nắn, động viên, điều hoà, phối
hợp tập thể lao động để thực hiện một công việc hay một kế hoạch (một trong 4
chức năng của người quản lí).
Chỉ đạo dạy học: là việc hướng dẫn các hoạt động của thày, của trò và cải
thiện các điều kiện phục vụ cho dạy và học trong quá trình dạy học để thực hiện
mục tiêu, chương trình, nội dung bằng những phương pháp tốt nhất nhằm đạt hiệu
quả dạy học cao.
1.1.5. Nâng cao, nâng cao chất lượng, chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học
Nâng cao là làm cho cao hơn trước hoặc đạt mức cao hơn trước. Nâng cao
chất lượng là việc làm của người quản lí và mỗi cá nhân để đưa chất lượng lên cao
hơn trước.
Nâng cao chất lượng dạy học là đưa chất lượng dạy học (CLDH) và đưa
trình độ học vấn của học sinh lên mức cao hơn trước.
Chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học là: Hướng dẫn việc dạy và việc học
nhằm đưa trình độ học vấn phổ thông toàn diện của người học lên một mức cao
hơn trước.


1.1.6. Trường trung học cơ sở
Tại điểm b, khoản 1 Điều 26 Luật Giáo dục năm 2005 ghi rõ “Giáo dục
trung học cơ sở được thực hiện trong bốn năm học, từ lớp sáu đến lớp chín. Học
sinh vào học lớp sáu phải hoàn thành chương trình tiểu học, có tuổi là mười một
tuổi‟‟.
Trường trung học cơ sở là cơ sở giáo dục đầu tiên của bậc trung học, bậc học
nối tiếp bậc tiểu học của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm hoàn chỉnh một bước

cấp học vấn phổ thông cơ bản, hệ thống và có tính hướng nghiệp; tiếp cận trình độ
các nước phát triển trong khu vực. Xây dựng thái độ học tập đúng đắn, phương
pháp học tập chủ động, tích cực, sáng tạo; lòng ham học, ham hiểu biết, năng lực
tự học, năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống.‟‟
- Trong Báo cáo Chính trị của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Bắc Giang khoá
XV đã được thông qua tại Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, tại phần thứ 2:
Phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển của tỉnh giai đoạn
2006-2010 đã chỉ rõ: „„Tập trung phát triển giáo dục-đào tạo theo hướng chuẩn
hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá; xây dựng xã hội học tập, đáp ứng nhu cầu học tập
của các tầng lớp nhân dân. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt là giáo
dục tư tưởng, đạo đức, nhân cách, lối sống. Tăng cường phân luồng sau trung học
cơ sở...‟‟.
- Tại chương trình „„Phát triển giáo dục-đào tạo và dạy nghề, nâng cao chất
lượng nguồn nhân nhân lực giai đoạn 2006-2010‟‟ của Tỉnh uỷ Bắc Giang thực
hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, phần Mục tiêu chung có ghi:
„„Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt là giáo dục tư tưởng, đạo đức,
nhân cách, lối sống. Tăng cường phân luồng sau trung học cơ sở.‟‟; phần II. Nhiệm


TÀI LIỆU THAM KHẢO

A. Các văn kiện
1. Bộ GD&ĐT (QĐ số 23/2000/QĐ-BGD&ĐT ngày 11/7/2000) Điều lệ trường
trung học.
2. Báo cáo tổng kết năm học 2003-2004, 2004-2005 và 2005 – 2006 của Phòng
Giáo dục thành phố Bắc Giang.
3. Báo cáo tổng kết năm học 2003-2004, 2004-2005 và 2005 – 2006 của các
trường THCS: Ngô Sĩ Liên, Hoàng Hoa Thám, Trần Nguyên Hãn.
4. Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010, ban hành theo Quyết định số
201/2001/QĐ-TTg ngày 28/12/2001 của Thủ tướng Chính phủ.

XXI, NXB chính trị Quốc gia, 1999.
20. Đặng Xuân Hải: Vai trò cộng đồng – xã hội trong giáo dục và quản lí giáo
dục (đề cương bài giảng cho cao học QLGD), Hà Nội, 2004.
21. Nguyễn Kỳ: Phương pháp dạy học tích cực lấy người học làm trung tâm,
NXB giáo dục Hà Nội, 1994.
22. Trần Kiểm: Quản lí giáo dục và trường học (Giáo trình dùng cho trường cán
bộ quản lí giáo dục, viện khoa học giáo dục) Hà Nội 1997.
23. Nguyễn Thị Mỹ Lộc: Tâm lí học quản lí, tập bài giảng cao học quản lí giáo
dục, Hà Nội 2003.
24. Nguyễn Gia Quí- Quản lý tác nghiệp giáo dục- Tập bài giảng cho lớp cán
bộ quản lý- Hà Nội, 1999.
25. Nguyễn Ngọc Quang: Dạy học, con đường hình thành nhân cách, trường
cán bộ quản lí giáo dục- đào tạo, Hà Nội 1990.
26. Nguyễn Cảnh Toàn: Quá trình dạy–tự học, NXB Giáo dục Hà Nội 1997.


27. Phạm Viết Vượng: Giáo dục học đại cương, NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội,
1996.
28. Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt: Giáo dục học (tập 1,2) NXB giáo dục Hà Nội
1998.
29. Harold Koonntz: Những vấn đề cốt yếu của quản lý - Vũ Thiều, Nguyễn
Mạnh Quân (dịch), Nxb. Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội, 1992.
30. Nguyễn Kỳ- Bùi trọng Tuân: Một số vấn đề của lý luận quản lý giáo dục,
Trường Cán bộ quản lý giáo dục, Hà Nội, 1998.
31. Nguyễn Quốc Chí- Nguyễn Thị Mỹ Lộc: Lí luận đại cương về quản lí, Hà
Nội, 1996.
32. Nguyễn Quốc Chí- Nguyễn Thị Mỹ Lộc: Cơ sở khoa học quản lí (tập bài
giảng lớp cao học quản lí) Hà Nội 1996/2004.
33. Nguyễn Quốc Chí-Nguyễn Thị Mỹ Lộc: Những quan điểm giáo dục hiện
đại (Tập bài giảng cao học QLGD), Hà Nội 2001/2004.