---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học thông qua dự giờ, thăm lớp
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
PHẦN I: NÊU VẤN
ĐỀ
1. Sự cần thiết tiến hành đề tài
Để đáp ứng nhu cầu đổi mới của xã hội, để thực hiện nghị quyết của Đảng Cộng
Sản Việt Nam lần thứ XI, ngành giáo dục đặt ra cho hệ thống giáo dục nói chung và bậc
tiểu học nói riêng, việc nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục là một yêu cầu cấp thiết
đặt ra cho những nhà quản lý cũng như mỗi người giáo viên. Chất lượng giảng dạy và
giáo dục của nhà trường, phụ thuộc vào giờ lên lớp của giáo viên, do vậy các nhà quản
lý phải kiểm tra thường xuyên, kịp thời và đánh giá chính xác giờ lên lớp của giáo viên.
Thực tế hiện nay, cán bộ quản lý (CBQL) tuy đã để tâm đến việc kiểm tra-đánh
giá giờ lên lớp của giáo viên, nhiều năm qua việc kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của giáo
viên đã góp phần thúc đẩy hoạt động sư phạm trong nhà trường. Bước đầu việc kiểm tra
đánh giá giờ lên lớp của CBQL đã tác động tới từng giáo viên trong việc giảng dạy góp
phần nâng cao chất lượng dạy học. Nhưng việc kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của giáo
viên còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế. Có những CBQL chỉ kiểm tra cho điểm mà
không đánh giá, nhận xét hoặc đánh giá chung chung. Điều đó chẳng những không kích
thích động viên được giáo viên mà còn làm cho các giáo viên trong hội đồng sư phạm
không có hứng thú trong giảng dạy, họ tự ti, ỷ lại và làm việc không hết trách nhiệm.
Vấn đề kiểm tra - đánh giá ở trường tiểu học là khâu quan trọng trong chu trình
quản lý nó được coi như một thứ vũ khí sắc bén của các nhà quản lý để đẩy mạnh hoạt
động dạy học trong nhà trường. Xuất phát từ thực trạng trên, tôi quyết định chọn sáng
kiến: “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học thông qua dự giờ, thăm
lớp” để nghiên cứu với mục đích tìm ra biện pháp khắc phục những hiện trạng nêu trên
và nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường tiểu học.
* Phạm vi nghiên cứu: Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học
thông qua dự giờ, thăm lớp
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và nghiên cứu các tài liệu văn bản để hiểu
được cơ sở lý luận của việc đánh giá giờ lên lớp của giáo viên.
- Phương pháp quan sát: Thông qua việc đánh giá giờ dạy của giáo viên để có
những số liệu về thực trạng giúp cho việc nghiên cứu.
2
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Mai Trọng - Trường Tiểu học Hướng Phùng
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học thông qua dự giờ, thăm lớp
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tập hợp lại những kinh nghiệm nghiên cứu
và thực tiễn về đánh giá đề xuất các biện pháp.
PHẦN II: NỘI
I.
DUNG
THỰC TRẠNG VỀ VIỆC KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ GIỜ DẠY
TRÊN LỚP CỦA GIÁO VIÊN
lượng kết quả đạt được thông qua những nhận xét, so sánh với mục tiêu giờ lên lớp dựa
vào các chuẩn đánh giá.
2. Tác dụng của việc kiểm tra đánh giá đối với hoạt động chuyên môn trong
nhà trường
2.1.1. Tác dụng của việc kiểm tra đánh giá đối với CBQL
- Qua việc kiểm tra đánh giá giờ dạy trên lớp giúp cho CBQL nắm bắt được năng
lực sư phạm của từng giáo viên trong trường, xác định được thực trạng của việc giảng
dạy để phát huy những ưu điểm và hạn chế những vướng mắc trong giờ dạy trên lớp, từ
đó CBQL điều chỉnh ngăn ngừa những sai lệch. Thông qua kết quả kiểm tra đánh giá
cho phép CBQL đi đến những quyết định tối ưu nhất để xếp loại chuyên môn nghiệp vụ
và công nhận giáo viên giỏi cấp trường đồng thời giúp cho CBQL sử dụng đúng người
đúng việc phát huy được năng lực sở trường của mỗi giáo viên.
2.1. 2. Tác dụng của việc kiểm tra đánh giá đối với GV
- Giáo viên tự đánh giá khả năng, năng lực chuyên môn của mình đồng thời học hỏi
được từ CBQL về kiến thức kĩ năng, phương pháp, cách thức tổ chức….để từ đó nâng
cao nghiệp vụ sư phạm, rèn luyện nhân cách nhà giáo, tinh thần trách nhiệm, nỗ lực ý
chí, tính kiên trì lòng tự tin, ý thức tập thể và quan hệ ứng xử.
3. Nội dung kiểm tra đánh giá
3. 1. Đánh giá công tác chuẩn bị của giáo viên
3.1.1. Việc soạn bài
Khi kiểm tra - đánh giá việc soạn bài cần chú ý những vấn đề sau:
Soạn đúng, đủ yêu cầu các mục đề như: Ngày soạn, ngày giảng, tên môn, tên bài.
4
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Mai Trọng - Trường Tiểu học Hướng Phùng
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Mai Trọng - Trường Tiểu học Hướng Phùng
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học thông qua dự giờ, thăm lớp
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Cơ sở vật chất của nhà trường tương đối khang trang với hai dãy nhà hai tầng rộng
rái, thoáng mát; các phòng ban như nhà hiệu bộ, thiết bị thư viện đầy đủ.
Phần lớn đội ngũ giáo viên trường tiểu học Hướng Phùng tâm huyết với nghề, tận
tâm với học sinh, nhiều tấm gương các thầy cô giáo đã vượt qua khó khăn về đời thường
để dạy tốt - nêu gương sáng cho học sinh noi theo.
Những năm học gần đây, tuy việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy đã được nhà
trường quan tâm, nhiều GV đã được học bồi dưỡng tin học nhưng phòng máy vi tính của
trường chưa có, đội ngũ GV mới chỉ biết sử dụng vi tính trong soạn thảo văn bản thông
thường hoặc biết các thao tác để sử dụng giáo án điện tử đã được soạn sẵn; tỷ lệ giáo
viên biết soạn giáo án điện tử thành thạo hoặc khai thác dữ liệu nguồn để xây dựng giáo
án còn chưa nhiều. Cho đến nay trường đã tạo điều kiện tập huấn về ứng dụng công
nghệ thông tin trong dạy học nên tỷ lệ giáo viên biết dạy học và sử dụng máy tính thành
thạo ngày càng cao hơn.
* Ưu điểm
Do giáo viên có ý thức tự giác trong việc học tập, tự nâng cao trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ cho bản thân.
Đội ngũ giáo viên đoàn kết, sẵn sàng giúp đỡ nhau nâng cao tay nghề và hoàn
thành nhiệm vụ được giao.
Chất lượng tổ chuyên môn từng bước được cải thiện, tổ chuyên môn đã dần
học tập mang tính thụ động, chỉ học tập, bồi dưỡng khi có sự chỉ đạo. Một số giáo viên
có tư tưởng an phận, không muốn phấn đấu, một số muốn học tập để nâng cao tay nghề
nhưng do năng lực của bản thân hạn chế nên không thể bứt phá vươn lên trở thành giáo
viên có tay nghề vững vàng.
* Nguyên nhân của những yếu kém
Do năng lực và nhận thức của giáo viên không đồng đều, nhiều giáo viên mặc
dù đã cố gắng nhưng vẫn còn hạn chế về chuyên môn, nghiệp vụ.
Chưa có biện pháp triệt để nhằm bồi dưỡng tay nghề cho giáo viên. Chưa có kế
hoạch bồi dưỡng phù hợp với từng đối tượng giáo viên.
Mặc dù đã được nhà trường tạo điều kiện cho giáo viên tham gia học tập nâng
cao trình độ chuyên môn đào tạo nhưng chưa có định hướng cụ thể và chưa hỗ trợ giáo
viên trong việc tự bồi dưỡng, chưa nhân được điển hình.
Một số giáo viên trẻ mới được tuyển viên chức còn quá mới mẻ, kinh nghiệm
giảng dạy còn thiếu, mặc dù đã được trang bị những tri thức đã học ở trường sư phạm
nhưng ra thực tế giảng dạy vẫn còn gặp nhiều lúng túng, việc sử lí các tình huống sư
phạm chưa khéo nên chưa lôi cuốn được học sinh trong quá trình giảng dạy.
7
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Mai Trọng - Trường Tiểu học Hướng Phùng
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học thông qua dự giờ, thăm lớp
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Mai Trọng - Trường Tiểu học Hướng Phùng
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học thông qua dự giờ, thăm lớp
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3. Tham gia thực hiện kế hoạch dự giờ kiểm tra đánh giá
Cùng với việc chỉ đạo Chuyên môn thực hiện kế hoạch dự giờ, đáng giá, Hiệu
trưởng cũng cần tham gia dự giờ các tiết dạy của giáo viên để cùng chuyên môn giúp đỡ
giáo viên, tạo điều kiện cho học sinh có cơ hội phát huy tính tích cực trong các tiết học.
3. 1. Dự giờ thăm lớp kiểm tra đánh giá
Thông qua việc tiến hành dự giờ thăm lớp, hiệu trưởng có thể giúp giáo viên khắc
phục những điểm chưa đạt, phát huy những điểm mạnh. Đồng thời nhắc nhở trực tiếp
học sinh về phương pháp học, tỉ lệ chuyên cần.
3.2. Dự giờ thường xuyên
Là dự giờ nằm trong kế hoạch xây dựng từ đầu năm học đó chính là hoạt động
kiểm tra toàn diện.
* Thông qua dự giờ kiểm tra toàn diện: CBQL đánh giá xếp loại tay nghề để GV
nhìn nhận đúng khả năng năng lực của mình từ đó có ý thức tu dưỡng chuyên môn. Việc
đánh giá tay nghề giáo viên còn được công khai trên hội đồng sư phạm nhà trường nên
mỗi giáo viên đều ý thức được danh dự nhà giáo mà có hướng phấn đấu ở những giờ dạy
tiếp theo.
* Như vậy qua việc dự giờ kiểm tra đánh giá toàn diện giáo viên đã góp phần thúc
đẩy sự phấn đấu nỗ lực của từng giáo viên.
3.3. Dự giờ đột xuất
Là việc dự giờ không báo trước chỉ nằm trong mục tiêu cần đạt của CBQL. Mỗi
giáo viên lên lớp phải chấp hành việc dự giờ đột xuất bất kì mà CBQL đề xuất.
nghiệm trong dạy học.
3.6. Dự giờ song song
Là việc dự cùng một tiết nhưng dự hai giáo viên khác nhau.
* Thông qua việc dự giờ: CBQL cho người dạy tiết 1 cùng dự để rút kinh nghiệm
cho việc dạy của mình và bổ sung cho đồng nghiệp giáo viên dạy tiết thứ nhất học được
ở giáo viên dạy tiết sau những vấn đề gì? Người dạy tiết thứ nhất bổ sung cho người dạy
ở tiết dạy sau những vấn đề gì?
10
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Mai Trọng - Trường Tiểu học Hướng Phùng
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học thông qua dự giờ, thăm lớp
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
* Thông qua việc làm đó: Mỗi giáo viên thấy rõ nhất điểm mạnh của mình để phát
huy, để tự khẳng định mình và điểm hạn chế của mình của đồng nghiệp để rút kinh
nghiệm cho tiết dạy sau tốt hơn.
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA ĐỀ TÀI
Sau một thời gian thực hiện dự giờ kiểm tra đánh giá tôi rút ra kết quả như sau:
Kết quả dự giờ qua 1 năm như sau:
Kiểm tra
Chuyên
8
6
Khá
5
2
1
5
Trung bình
4
2
0
2
TS giờ dự
26
12
0
2
TS giờ dự
28
9
15
16
1 – 2 - Tốt
18
7
13
10
Khá
5
2
diện
Qua dự giờ thăm lớp, tôi có một số đánh giá sau:
11
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Mai Trọng - Trường Tiểu học Hướng Phùng
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học thông qua dự giờ, thăm lớp
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
+ Về phương pháp có nhiều đổi mới giáo viên đã phát huy khả năng học tập của
HS, tạo cho HS một phương pháp độc lập, tự chủ, có ý thức tìm tòi nhiều phương pháp
giải cho một bài toán.
+ Về nội dung: Giáo viên đã khai thác được kiến thức ở nhiều mức độ khác nhau,
khắc sâu được kiến thức cơ bản, mở rộng cho HS nhiều cách giải cho một bài toán. Hệ
thống câu hỏi đã đưa HS vào tình huống có vấn đề bắt HS phải tư duy trước khi trả lời,
bắt HS có cái nhìn tổng thể trước khi giải toán.
+ Về phong thái: giáo viên tự tin, nhẹ nhàng gần gũi có điều kiện giúp đỡ được HS
yếu mà vẫn phát huy được khả năng của HS khá giỏi
+ Về kết quả học tập của HS: học sinh được làm việc nhiều hơn, học sinh có nhiều
ý tưởng trình bày, tự minhg làm chủ trong các hoạt động học tập của mình, được khuyến
khích trong việc tìm nhiều lời giải cho một bài toán.
* Về GV: Sau khi được dự giờ thăm lớp giáo viên đã chủ động nhiều trong tâm thế
nhất.
+ Tạo điều kiện cho giáo viên được đi học các lớp năng cao văn hoá, nghiệp vụ sư
phạm ngắn hạn và dài hạn tiến tới chuẩn hoá về trình độ Cao Đẳng, Đại Học Tiểu học.
+ Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng để nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp
vụ cho đội ngũ cốt cán(Tổ trưởng, khối trưởng, phó hiệu trưởng,…) để họ làm tốt việc
đánh giá giờ dạy trên lớp.
2. Nâng cao trình độ quản lý, chuyên môn nghiệp vụ của CBQL
Trong giai đoạn hiện nay đất nước ta đang thay đổi chương trình sách giáo khoa
cho ngành giáo dục nói chung và bậc tiểu học nói riêng. Muốn thực hiện vấn đề trên thì
13
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Mai Trọng - Trường Tiểu học Hướng Phùng
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học thông qua dự giờ, thăm lớp
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
trước tiên người CBQL phải có chuyên môn nghiệp vụ vững vàng có như vậy mới chỉ
đạo tốt được việc dạy và học cũng như việc kiểm tra-đánh giá giờ dạy trên lớp của giáo
viên.
Vì vậy CBQL phải qua đào tạo cơ bản về trình độ quản lý, trình độ chuyên môn
bằng cách tham gia học các lớp nâng cao trình độ qua các lớp tại chức,.. hoặc tự học, tự
bồi dưỡng, tự nghiên cứu tài liệu để nắm bắt xu hướng phát triển của thế giới cũng như
đổi mới của ngành giáo dục, tham dự tất cả các lớp tập huấn, chuyên đề về đổi mới
phương pháp để chỉ đạo việc kiểm tra- đánh giá giờ dạy trên lớp của giáo viên trong nhà
5. Giải quyết những vấn đề nảy sinh sau khi đánh giá
Thường xuyên duy trì giải quyết những vấn đề nảy sinh sau đánh giá, thống kê số
liệu, theo dõi tiến độ sau đánh giá từ đó xem những mặt mạnh có được phát huy không?
Những tồn tại có được khắc phục không và khắc phục ở mức nào? Cần tiếp tục như thế
nào?
Công việc kiểm tra-đánh giá giờ dạy trên lớp của CBQL trường tiểu học là vô cùng
quan trọng trong quá trình quản lý. Để tiến hành tốt việc kiểm tra-đánh giá giờ lên lớp
của giáo viên người CBQL cần phải có trình độ chuyên môn cao, phải năng động sáng
tạo, nhiệt tình, ngoài ra CBQL còn phải có nghệ thuật quản lý có năng lực chinh phục và
cảm hoá con người.
Trong quản lý muốn công tác kiểm tra- đánh giá giờ lên lớp của giáo viên đạt hiệu
quả cao đòi hỏi người CBQL phải:
- Nhận thức đúng đắn, đầy đủ và sâu sắc về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của
việc kiểm tra- đánh giá giờ dạy trên lớp của giáo viên.
- Có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, biết tuân thủ nguyên tắc quản lý kiểm tra đánh giá. Nắm vững các quy định chuẩn đánh giá của Bộ giáo dục và đáo tạo, Sở giáo
dục và đào tạo, Phòng giáo dục.
- Có tinh thần trách nhiệm cao, giải quyết công việc có tình có lý, đặc biệt phải
khách quan, công bằng trong kiểm tra - đánh giá giáo viên.
II. NHỮNG KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
1. Đề xuất
15
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Mai Trọng - Trường Tiểu học Hướng Phùng
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học thông qua dự giờ, thăm lớp
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Mai Trọng
17
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Mai Trọng - Trường Tiểu học Hướng Phùng
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------