LỜI MỞ ĐẦU
Bạn nghĩ gì về“Một nhà quản trị tài ba”?????????
Đó có là mục tiêu của bạn?
Và bạn nghĩ những yếu tố nào giúp bạn đạt được mục tiêu đó.
Để trở thành một nhà quản trị hay một nhà lãnh đạo thành công bạn cần tập hợp nhiều mảnh ghép cần
thiết: .
Đó là quản trị một cách khoa học và nghệ thuật
Đó là kỹ năng lập kế hoạch và hoạch định
Đó là khả năng đưa ra những quyết định đúng đắn
Đó là cách tạo phong cách lãnh đạo
Và mảnh ghép không thể thiếu trong mục tiêu của bạn ,là chìa khóa cơ bản để thành công –đó là kỹ năng
tổ chức
Như vậy tổ chức là một vấn đề mà bất kỳ nhà quản trị nào cũng phải quan tâm.
Lenin đã từng nói :”Hãy cho chúng tôi một tổ chức những người cáh mạng,chúng tôi sẽ đảo lộn cả nước
Nga”.Câu nói bất hủ ấy đã cho thấy vai trò của tổ chức ,đặc biệt là vai trò của tổ chức trong một công ty
hay doanh nghiệp.Bằng chứng là theo điều tra của giới càm quyền ở Mỹ thì 70-80% những khiếm khuyết
trong quản trị thực hiện mục tiêu là do công tác tổ chức và thực tế cũng chỉ ra rằng những công ty nào có
công tác tổ chức hợp lý thì hoạt đọng sản xuất kinh doanh mới thuận lợi và đạt hiệu quả kinh doanh .Còn
nếu không sẽ gây nhiều langz phí đạc biệt là lãng phí về năng lực và tinh thần của nhân viên
Khi nói đén tổ chức thì phải nhắc đến hai vấn đề cơ bản .
Thứ nhất là cơ cấu tổ chức
Thứ hai là mối quan hệ trong tổ chức
Nếu bạn là nhà quản trị của một công ty và bạn xây dựng cũng như hoàn thiện cơ cấu công ty đem lại
hiệu quả theo mục tiêu của công ty thì tức là bạn đã thực hiện tốt kỹ năng tổ chức đồng nghĩa là bạn
thành công.
Xuất phát từ tầm quan trong của tổ chức đối với một nhà quản trị cũng như đối với một công ty và từ mối
quan hệ giữa tổ chức và cơ cấu tổ chức nhóm chúng tôi đã thực hiện đề tài : ‘Cơ cấu tổ chúc công ty ‘
PHẦN I: TỔNG QUAN VỀ KIẾN THỨC TỔ CHỨC VÀ CƠ CẤU TỔ CHỨC
I, TỔ CHỨC :
1,Khái niệm::
Những đặc điểm trên đây là rất cần thiết để xác định sự hiện diện của một tổ
II, CƠ CẤU TỔ CHỨC:
Cơ cấu tổ chức là sự phân chia tổng thể của một tổ chức thành những bộ phận nhỏ theo những
tiêu thức chất lượng khác nhau, những bộ phận đó thực hiện những chức năng riêng biệt nhưng có quan
hệ chặt chẽ với nhau nhằm thực hiện mục tiêu chung của tổ chức
1 Yêu cầu đối với cơ cấu tổ chức
Quá trình xây dựng và hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy cần phải đảm bảo thực hiện những yêu
cầu sau:
- Tính tối ưu: Phải đảm bảo giữa các khâu và các cấp quản lý đều được thiết lập các mối quan hệ
hợp lý, mang tính năng động cao, luôn đi sát và phục vụ cho mục đích đề ra của doanh nghiệp.
- Tính linh hoạt: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý phải đảm bảo khả năng thích ứng linh hoạt với
bất kỳ tình huống nào xảy ra trong hệ thống cũng như ngoài hệ thống.
- Tính tin cậy: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý phải đảm bảo tính chính xác của thông tin được xử
lý trong hệ thống, nhờ đó đảm bảo được sự phối hợp nhịp nhàng giữa các hoạt động và nhiệm vụ của tất
cả các hoạt động trong doanh nghiệp.
- Tính kinh tế: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý phải được tổ chức sao cho chi phí bỏ ra trong quá
trình xây dựng và sử dụng là thấp nhất nhưng phải đạt hiệu quả cao nhất.
- Tính bí mật: Việc tổ chức bộ máy quản lý phải đảm bảo kiểm soát được hệ thống thông tin,
thông tin không được rò rỉ ra ngoài dưới bất kỳ hình thức nào. Điều đó sẽ quyết định sự tồn tại và phát
triển của mỗi doanh nghiệp.
2, Các nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý:
Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới tổ chức bộ máy quản lý nhằm đưa ra một mô hình phù hợp với quy
mô doanh nghiệp và tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm đạt được hiệu quả cao nhất
trong công tác tổ chức quản lý và từ đó thúc đẩy doanh nghiệp có mô hình quản lý nhằm tăng sức cạnh
tranh trên thị trường.
- Nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong bất kỳ tổ chức kinh tế nào thì nhiệm vụ sản xuất kinh doanh và cơ cấu tổ chức là hai mặt
không thể tách rời nhau. Khi sự thay đổi nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của công ty thì cơ cấu tổ chức
cũng thay đổi theo, vì nếu không thay đổi theo thì bộ máy quản lý cũ sẽ làm cản trở việc phấn đấu đạt
được mục tiêu mới đề ra của tổ chức doanh nghiệp. Tuy nhiên không phải bao giờ sự thay đổi về nhiệm
bảo được tính hiệu quả trong quản lý.
- Thái độ của đội ngũ cán bộ công nhân viên.
Đối với những người đã qua đào tạo, có trình độ tay nghề cao, có ý thức làm việc thì họ sẽ hoàn
thành công việc nhanh chóng hơn, khối lượng công việc lớn hơn do đó sẽ làm giảm số lao động quản lý
dẫn đến việc tổ chức bộ máy quản lý dễ dàng và hiệu quả hơn. Ngược lại, với những lao động không có ý
thức làm việc, không tự giác sẽ dẫn đến số lượng lao động quản lý gia tăng, làm cho lãnh đạo trong tổ
chức đông lên, việc tổ chức bộ máy quản lý khó khăn hơn.
3. Các mô hình và nguyên tắc tổ chức bộ máy quản lý.
3.1. Các mô hình cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý:
Có rất nhiều các mô hình cơ cấu tổ chức tùy thuộc vào nhiều yếu tố của công ty. Sau đây là nhưng mô
hình phổ biến được sử dụng ở các công ty hiện nay.
a. Mô hình cơ cấu theo trực tuyến.
Đây là kiểu cơ cấu tổ chức đơn giản nhất, trong đó có cấp trên và cấp dưới. Cơ cấu này tạo điều
kiện thuận lợi cho việc thực hiện chế độ thủ trưởng, người lãnh đạo phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về
kết quả công việc của người dưới quyền.
Sơ đồ1: Cơ cấu tổ chức theo kiểu trực tuyến
Đặc điểm cơ bản của cơ cấu này là người lãnh đạo thực hiện tất cả các chức năng quản lý, hoàn
toàn chịu trách nhiệm về hệ thống mình phụ trách. Còn người thừa hành mệnh lệnh chỉ nhận lệnh một
người phụ trách và chỉ thi hành lệnh của người đó mà thôi.
- Ưu điểm: bộ máy gọn nhẹ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện chế độ một thủ trưởng.
- Nhược điểm: Cơ cấu này đòi hỏi người lãnh đạo phải có kiến thức toàn diện, tổng hợp, đồng
thời cơ cấu này làm hạn chế việc sử dụng các chuyên gia có trình độ cao theo chuyên môn. Kiểu cơ cấu
này chỉ áp dụng cho các tổ chức có quy mô nhỏ và việc quản lý không quá phức tạp.
b. Mô hình cơ cấu theo chức năng.
Theo kiểu cơ cấu này, nhiệm vụ quản lý được phân chia cho các bộ phận riêng biệt theo các chức
năng quản lý, mỗi bộ phận đảm nhiệm một chức năng nhất định.
Sơ đồ 2: Cơ cấu tổ chức theo kiểu chức năng.
Kiểu cơ cấu này sẽ hình thành nên người lãnh đạo được chuyên môn hoá, chỉ đảm nhận thực hiện
một số chức năng nhất định. Mối liên hệ giữa các thành viên trong tổ chức rất phức tạp và chịu sự lãnh
đạo của nhiều thủ trưởng. Như vậy khác với cơ cấu tổ chức trực tuyến ở chỗ: người lãnh đạo chia bớt
phận một mức độ tự do sáng tạo tương ứng để các cấp quản lý thấp hơn phát triển được tài năng để chuẩn
bị thay thế các cán bộ quản lý cấp trên khi cần thiết.
- Nguyên tắc hiệu lực và hiệu quả.
Nguyên tắc này đòi hỏi tổ chức bộ máy quản lý phải mang lại hiệu quả cao nhất đối với chi phí bỏ
ra và đảm bảo hiệu lực hoạt động của các phân hệ về tác động điều khiển của các lãnh đạo.
4, Vấn đề điều chỉnh cải tiến cơ cấu tổ chức quản trị
4.1, Tầm quan trọng của quá trình điều chỉnh cơ cấu tổ chức:
Trong hoạt động kinh tế các doanh nghiệp, tổ chức phải có bộ máy quản lý chuyên, tinh, gọn nhẹ và linh
hoạt để thực hiện quá trình quản lý các hoạt động sản xuất kinh doanh một cách có hiệu quả nhất.
Với bất kỳ một doanh nghiệp nào thì mục tiêu hoạt động lớn nhất là lợi nhuận. Nhưng muốn đạt
hiệu quả cao nhất trong kinh doanh thì đòi hỏi nhà quản lý phải trau rồi cả về lý luận và thực tiễn. Vì vậy
công việc của hệ thống phải thường xuyên điều tra, phân tích, tính toán, cân nhắc, lựa chọn và soạn thảo
phương án kinh doanh tối ưu sao cho với chi phí thấp nhất mà mang lại hiệu quả cao nhất.
Công tác quản lý là một trong những nhân tố quyết định sự phát triển của hệ thống. Mà để thực
hiện được công tác quản lý tốt thì phải xuất phát từ một bộ máy quản lý ổn định và thích hợp. Do đó hoàn
thiện bộ máy quản lý là nhân tố quan trọng đảm bảo thực hiện có hiệu quả sản xuất kinh doanh, không
ngừng nâng cao năng suất lao động của doanh nghiệp.
4.2, Trình tự chung cho quá trình điều chỉnh cải tiến cơ cấu tổ chức quản trị:
Khảo sát phân tích hệ thống quản trị hiện hành
Xác định các mục tiêu và các tổ chức. Phương
hướng hoàn thiệ hệ thống quản trị
Xác định thành phần của cơ quan chức năng
của hệ thống quản trị
Xác định số lượng và thành phần các cấp
quản trị
Xác định quyền hạn và trạch nhiệm của
từng cấp từng khâu quản trị
Xác định quan hệ qua lại của các cơ quan
cấp trên và các tổ chức khác
I. Liên hệ thực tế :”CÔNG TY CỔ PHẦN BÁNH KẸO HẢI HÀ”
tháng 9 Âm lịch đến Tết Nguyên Đán, trong đó các mặt hàng chủ lực mang hương vị
truyền thống Việt Nam như: bánh trung thu, kẹo cứng, mềm, bánh qui cao cấp, các loại
mứt, hạt…được tiêu thụ mạnh
b) Nguồn vốn công ty
Đến nay nguồn vốn điều lệ của công ty là 54,75 tỷ đồng. Trong những tháng đầu của năm
2011, công ty đó có phương án tăng điều lệ lên 82,125 tỷ đồng.
c) Nguồn nhân lực
d) Thị trường và đối thủ cạnh tranh
- Tham gia thị trường hiện nay có khoảng hơn 30 doanh nghiệp sản xuất bánh kẹo có tên tuổi.
HAIHACO là một trong năm nhà sản xuất bánh kẹo hàng đầu Việt Nam, là đối thủ cạnh tranh trực tiếp
của các công ty như Bibica, Kinh Đô miền Bắc với qui mô tương đương về thị phần, năng lực sản xuất
và trình độ công nghệ.
- HAIHACO được đánh giá có thế mạnh về sản xuất kẹo và bánh xốp, Đức Phát mạnh bởi dòng
bánh tươi, Kinh Đô mạnh về bánh qui, bánh cracker, trong khi Bibica lại mạnh về kẹo và bánh bông lan.
HAIHACO chiếm khoảng 6,5% thị phần bánh kẹo cả nước tính theo doanh thu. Thị phần của Kinh Đô
chiếm khoảng 20%, Bibica chiếm khoảng 7%, Hải Châu chiếm khoảng 3%. Số lượng các cơ sở sản xuất
bánh kẹo nhỏ hơn không có con số chính xác. Các cơ sở này ước tính chiếm khoảng 30-40% thị phần.
e) Chiến lược kinh doanh của công ty
-Trước nhu cầu trong và ngoài nước ngày càng tăng đối với những sản phẩm bánh kẹo có
chất lượng cao, mẫu mã đẹp và tiện dụng, HAIHACO định hướng đầu tư vào đổi mới trang thiết
bị, phát triển thêm những dòng sản phẩm mới để đáp ứng nhu cầu của thị trường và phù hợp với
nhu cầu đổi mới công nghệ của Công ty, phấn đấu giữ vững vị trí là một trong những doanh
nghiệp hàng đầu của ngành bánh kẹo Việt Nam.
- Tiếp tục đầu tư hơn nữa vào các sản phẩm mang tính thời vụ nhưng có kết quả cao như bánh
Trung thu, kẹo hộp, mức tết. Phát triển và nâng cao thương hiệu HAIHACO, liên kết, liên doanh
với các doanh nghiệp trong và ngoài nước nhằm đưa thương hiệu Công ty trở thành một thương
hiệu mạnh trong nước và khu vực.
-Đẩy mạnh công tác xuất khẩu, xúc tiến thương mại mở thêm các thị trường xuất khẩu mới.
Đảm bảo tốc độ tăng trưởng doanh thu ổn định hàng năm
f) Mục tiêu& định hướng phát triển của công ty
theo Luật doanh nghiệp và Điều lệ Công ty. ĐHĐCĐ là cơ quan thông qua chủ trương
chính sách đầu tư dài hạn trong việc phát triển Công ty, quyết định cơ cấu vốn, bầu ra cơ
quan quản lý và điều hành sản xuất kinh doanh của Công ty.
Hội đồng quản trị :
Là cơ quan quản lý Công ty có toàn quyền nhân danh Công ty để quyết định mọi vấn
đề liên quan đến mục đích quyền lợi của Công ty, trừ những vấn đề thuộc ĐHĐCĐ
quyết định. Định hướng các chính sách tồn tại và phát triển để thực hiện các quyết định
của Đại hội đồng cổ đông thông qua việc hoạch định chính sách, ra nghị quyết hành
động cho từng thời điểm phù hợp với tình hình sản xuất kinh doanh của Công ty.
Ban kiểm soát :
Do ĐHĐCĐ bầu, thay mặt cổ đông kiểm soát mọi hoạt động kinh doanh, quản trị và
điều hành của Công ty.
Ban điều hành :
Qua sơ đồ ta thấy bộ máy của công ty được tổ chức theo kiểu chức năng, đứng đầu là
Tổng giám đốc. Tổng giám đốc do HĐQT bổ nhiệm là người đại diện theo pháp luật
của Công ty, chịu trách nhiệm trước HĐQT có nhiệm vụ điều hành chung hoạt động của
toàn công ty. Bên cạnh đó còn có các phó giám đốc do HĐQT bổ nhiệm theo đề xuất
của Tổng giám đốc chuyên trách từng bộ phận.Cơ cấu bộ máy được chuyên môn hoá tới
từng phòng ban như sau:
Hệ thống các phòng ban:
- Phòng kỹ thuật – phát triển : có chức năng: theo dõi việc thực hiện các quá trình công nghệ đảm
bảo chất lượng sản phẩm, nghiên cứu chế thử sản phẩm mới.và phát triến sản phẩm có tiếm năng.
-Phòng Kiểm tra chất lượng có nhiệm vụ : kiểm tra ,giám sát qui trình công nghệ ,xác định mục
tiêu dùng nghuyên vật liệu ,đảm bảo chất lượng sản phẩm và chịu trách nhiệm trước Tổng Giám đốc công
ty
- Khối Văn phòng : lập định mức thời gian cho các loại sản phẩm, tính lương trả cho cán bộ công
nhân viên, thưởng, tuyển dụng, đào tạo lao động; phụ trách bảo hiểm, an toàn lao động, vệ sinh công
nghiệp và phục vụ tiếp khách.
-Phòng Kế hoạch – Thị Trường : lập kế hoạch sản xuất kinh doanh, thu thập và xử lý thông tin
để xác định và dự báo cung cầu bánh kẹo cũng như biến động của thị trường nghuyên vật liệu , thực hiện
+Đảm bảo được quyền chỉ huy trực tiếp của Ban lãnh đạo.
+Quản lý cấp cao (TGĐ, P.GĐ) tiếp nhận báo cáo trực tiếp, nắm bắt kịp thời tình hình sản xuất từ các
XN, PX
+ Đội ngũ quản lý cấp xí nghiệp,phân xưởng cảm thấy mình ngang hàng với cấp Phòng ban
+Tránh sự chồng chéo về quản lý
+Công ty có đội ngũ cán bộ có năng lực,,có kinh nghiệm ,có những cán bộ đã trải qua thực tế nhiều
lần,có tầm nhìn chiến lược ,có đủ năng lực
-Nhược điểm:
+ Khả năng bảo mật kinh doanh và tài chính bị hạn chế do công ty phải công khai và báo cáo với các cổ
đông
+Khả năng thay đổi phạm vi lĩnh vực kinh doanh cũng như trong hoạt động kinh doanh không linh hoạt
do phải tuân thủ theo những qui định trong Điều lệ của công ty, ví dụ có trường hợp phải do Đại hội đồng
Cổ đông của Công ty Cổ phần quyết định
+Số lượng người tham mưu hổ trợ cho Tổng Giám đốc quá nhiều
+Phải giả quyết những mâu thuẩn rất trái ngược nhau của các bộ phận chức năng nên phải họp nhiều lần
+Cơ cấu khá phức tạp ,chi phí tốn kém.
+ TGD, PTGD tiếp nhận báo cáo trực tiếp thì cũng tốt, với doanh nghiệp quy mô lớn thì lượng thông tin
sẽ nhiều, nếu chưa được thanh lọc trước khi báo cáo lên thì có khả năng quản lý cấp cao sẽ ko có đủ thời
gian để xử lý hết. Hoặc nếu quá trình sản xuất có tính đặc thù về mặt kỹ thuật, công nghệ cao, trong khi
quản lý cấp cao không có chuyên môn thì thông tin đưa lên cũng là thừa.
4/ Điều chỉnh cơ cấu công ty
Quan điểm hoàn thiện :
- Lựa chọn và xây dựng cơ cấu công ty là một việc làm không thể thiếu đối với bất kỳ công ty
nào và hoàn thiện cơ cấu công ty được xem là một yếu tố khách quan.Bởi vì,môi trường
hoạt động của công ty:phương hướng,mục tiêu,chiến lược của công ty luôn thay đổi theo sự
phát triển của nền kinh tế .Nếu muốn tồn tại và phát triển bền vững thì công ty phải linh hoạt
trong việc thay đổi để có thể thích ứng kịp thời.Do đó,theo chúng tôi, qua phân tích thực
trạng cơ cấu công ty Cổ phần Bánh Kẹo Hải Hà với những ưu nhược điểm ở trên công ty
cần có nhưng điều chỉnh cần thiết và thích hợp.
- Dưới góc độ là những sinh viên đang học và nghiên cứu về đề tài”Cơ cấu tổ chức công
sản xuất kinh doanh sẽ góp phần đem lại hiệu quả kinh doanh
Thứ hai:bổ nhiệm chức vụ mới
-xuất phát từ nhược điểm thông tin từ cấp phân xưởng ,xí nghiệp lên trục tiếp TGĐ và PTGĐ
sẽ gây khó khăn và áp lực cho nhà quản lý .Do đó , theo chúng tôi nên bổ sung chức vụ”Quản
đốc cấp nhà máy,xí nghiệp”.Quản đốc này quản lý và xử lý thông tin của cấp nhà máy,xí nghiệp
trước khi đưa lên TGĐ,PTGĐ và đồng tời nhân nhiêm vụ từ TGĐ,PTGĐ điều hành trực tiếp
nhà máy,xí nghiệp như:quản lý nhân sự trong nhà nước ,quyết định các công việc triển khai sản
xuất nhằm thực hiện tốt các công việc
Thứ ba: tạo cơ cấu theo miền
Công ty có trụ sở chính tại Hà Nội ,2 chi nhánh tại Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh.
Việc xây dựng chi nhánh như thế nào là tùy thuộc vào tầm cỡ công ty ,sản phẩm công ty .tuy
nhiên tại mỗi chi nhánh cũng cần có một giám đốc ,xây dựng bộ máy gọn nhẹ ,tập trung nhân
sự cho công tác kinh doanh
Thứ tư :Nâng cao hiệu quả hoạt động của các phòng ban
Hiệu quả làm việc của các phòng ban phụ thuộc rất lớn vào năng lực quản lý của cán bộ
,điều kiện làm việc và mối quan hệ giữa các phòng ban .Do vậy công ty phải quan tâm đén vấn
đề này
-Bồi dưỡng năng lực và nâng cao trình độ cho người quản lý
-Mối quan hệ giữa các phòng ban :Để cơ cấu tổ chức của công ty hoạt động tốt ,thì mối quan
hệ giữa các phòng ban phai tốt .Muốn vậy ,các phòng ban phải chú ý hoàn tất nhiệm vụ của
mình một cách tôt nhất và phải thấy được kết quả hoạt động của mình có ý nghĩa như thế nào
đói với các phòng ban khác