CDM training 02/03/09
1
Dù ¸n N©ng cao n¨ng lùc CDM Bµi gi¶ng thùc hµnh vÒ CDM

PGS. TS. NguyÔn TiÕn Nguyªn
Trung t©m Nghiªn cøu N¨ng l−îng vµ M«i tr−êng


B1. Đổi 10 t CO2 sang TC.

B2. Đổi 2 TC sang T CO2.

B3. 1000m3 khí sinh học chứa 65% CH4 và 35% CO2 theo thể tích. Tơng đơng
bao nhiêu kg CO2 theo hiệu ứng nhà kính.( Điều kiện áp suất và nhiệt độ bình
thờng).
Hỗ trợ: 1 phân tử gam khí đều có thể tích là: 22,4 lít.Phân tử gam CH4 là 16 g.

B4. Giá Cacbon thế giới trong một nghiên cứu cho là 18USD/TC. Tính trên TCO2
là bao nhiêu.

2. Các đơn vị năng lợng Đơn vị đo lờng trong năng lợng

a. Các đơn vị năng lợng.

1. Joule( J ): 1J = 1 kg*m
2
/s
2

KJ = 10
3
J, MJ = 10
6
J, GJ = 10

3
1. Thể tích :
+ m
3
mét khối.
+ lít ( l ) = 10
-3
m
3
.
+ Thùng = 0,15898 m
3
.
+ ft
3
( feet khối) = 0,02832m
3
.

2. Khối lợng:
+ kg.
+ Tấn( T ) = 1000kg. KT = 1000T. MT = 1triệu Tấn.

c. Qui đổi về dầu tơng đơng:

1. Dầu qui chuẩn: 1T dầu = 10
7
kCal = 7,5 thùng = 1,19235m
3
dầu.

- 0,839
thùng - 0,1333
ft
3
- 0,0238
Xăng T 1,03*10
7
1,03
Dầu hoả T 1,03*10
7
1,03
DO ( Dầu diezen) T 1,02*10
7
1,02
FO ( Dầu nặng, Mazut ) T 0,99*10
7
0,99
Khí tự nhiên m3 0,83*10
4
0,83*10
-3
TOE=0.83kgOE

CDM training 02/03/09
4
Khí đồng hành(khí hoà
tan)
m
3
0,93*10
Bi tập.

B5. Giá khí của Việt nam khoảng 3USD/MBTU. Giá xăng 5600VND/lít, giá than
antraxit tiêu chuẩn 350.000VND/T. Nếu so sánh về nhiệt lợng loại nhiên liệu nào
đắt hơn.
( tỷ giá 15550VND/USD).

B6. Giá than antraxit nh cho trong B5. Tính giá than theo GJ, theo Kcal.

B7. Năm 1999 Việt nam sử dụng : 11,03 triệu TOE, trong đó than chiếm 25,3%,
dầu khí chiếm 59,5% và thuỷ điện 15,2%.
Hỏi: đã sử dụng bao nhiêu tấn than quy chuẩn, bao nhiêu kWh thuỷ điện.

B8. Hiệu suất nhà máy điện Phả lại là 28%, tính theo than quy chuẩn có nhiệt trị là
7000Kcal/kg. Vậy cần bao nhiêu g than quy chuẩn cho 1kWh. Giá nhiên liệu cho
1kWh là bao nhiêu. 350000VND/T.

B9. Hiệu suất phát điện trấu khoảng 15%. Cần bao nhiêu Kg trấu cho kWh.

B10. Hiệu suất tuabin khí hỗn hợp hiện cỡ 45%. Tiêu hao nhiên liệu cho khí là bao
nhiêu tiền cho kWh.

Bài II. Tính toán phát thải.

1. Hệ số phát thải chuẩn
Hệ số phát thải(chuẩn) là lợng khí nhà kính( tính theo CO2 hoặcC) trên một đơn
vị nhiệt lợng ( hoặc đơn vị khác) khi nhiên liệu cháy hết 100%.


42.32
MJ / kg
20.203 0.990 73.338
Fuel Oil -
Heavy
41.18
MJ / l
0.9600 85.40% 19.907 0.990 72.262
Fuel Oil -
Medium
40.95
MJ / l
0.9500 85.60% 19.861 0.990 72.095
Fuel Oil -
Heavy
43.06
MJ / kg
19.740 0.990 71.656
Fuel Oil - Light 40.46
MJ / l
0.9300 85.60% 19.678 0.990 71.432
Diesel 38.12
MJ / l
0.8316 87.24% 19.031 0.990 69.083
Diesel 45.52
MJ / kg
18.673 0.990 67.783
Gas Oil 38.51
MJ / l
0.8445 86.10% 18.882 0.990 68.540

0.0000 69.61% 14.596 0.990 52.983
Natural Gas 47.69
MJ / kg
1.0000 69.61% 14.596 0.990 52.983
Natural Gas 55.60
MJ / kg

Town Gas*
MJ / kg
1.0000 28.65% 10.571 0.990 38.373Bi tập

B11. Tính phát thải từ việc sử dụng năng lợng năm 1999. Xem B7.

B12. Tính phát thải hệ thống điện Việt nam 2001 và hiệu suất các loại công nghệ
và hệ số phát thải của hệ thống ( kgCO2/kWh) khi tính toàn thể và khi loại không
tính thuỷ điện theo dữ liệu cho trong bảng dới đây: CDM training 02/03/09
6
Loại nhiên liệu Sản lợng điện
Tỷ kWh
Lợng nhiên liệu sử dụng
KTOE
Khí 4,467 889
Than 3,219 1237
Thuỷ 18,215 -


Dự án CDM phải ít phát thải hơn v khó khăn về ti chính hơn dự án cơ sở.
Vì vậy việc phân tích tài chính là rất quan trọng. Ngoài ra ta cũng cần đánh giá chi
phí giảm phát thải để có thể có định hớng về giá bán chỉ tiêu CO2.

1. Các khái niệm tài chính cơ bản.

+ Giá trị hiện tại hoá của tiền. Tại năm thứ i ta thu đợc lợng tiền Ai, thì nó
sẽ tơng đơng với số tiền tại năm 0 là :
Ai / ( 1+DR)
i
. ( 1)

CDM training 02/03/09
7
DR: Gọi là lãi suất chiết khấu.

+ Giá trị hiện tại của số tiền thu đợc từ khi khánh thành tới năm K sẽ là:

INC
k
= A
0
/ ( 1+DR)
0
+ A
1
/ ( 1+DR)
1
+ + A


NPV
K
= A * - INV = A* FAC
K
- INV ( 5 )

Trong đó FAC
k
= (6)

2. Giá thành sản xuất trung bình.
Gọi M là đời dự án, thì giá trhành sản phẩm trung bình cả đời dự án là nghiệm G
TB

sao cho phơng trình (5) bằng không với K=M:
A = INV/FAC
M
( 7 )
hay là G
TB
= INV/FAC
M
/SL + O&M + NVL ( 8)
ý nghĩa của công thức (8) l: Giá sản xuất sản phẩm trung bình bao gồm: chi
phí đầu t ( khấu hao chiết khấu), chi phí vận hnh&bảo dỡng v chi phí vật
t, nhiên liệu. Nó l mức giá để ho vốn vo cuối đời dự án
3. Thời gian hoàn vốn.
Nếu G trong công thức (4) là giá bán thì thời gian hoàn vốn là nghiệm K
O

O
rất dễ tìm bằng đồ thị, nó chính là điểm cắt của dòng tiền NPV
K
với trục
hoành.
4. Suất thu hồi nội tại.( IRR).
IRR là nghiệm DR của phơng trình (7) khi cố định giá bán G. Ta có:
FAC
M
= INV/A
từ phơng trình này ta tìm DR, và lấy IRR=DR
Thông thờng M có giá trị lớn 10-20-30 năm và DR thờng > 15%(0.15) vì vậy
trong công thức ( 6 ) ta có (1+DR)
M
>> 1 nên:
FAC
M
~ 1/DR, vậy IRR = DR ~ A/INV
Nh vậy, ý nghĩa của IRR là tỷ lệ thu tiền trong 1 năm so với tổng đầu t. Nói cách
khác 1/IRR ~ INV/A là thời gian thu hồi vốn không chiết khấu ( thờng nhỏ hơn thời
gian thu hồi vốn có chiết khấu K
O
).
5. Tổng lợi nhuận cuối đời dự án:
Đó chính là tổng thu có chiết khấu NPV
M
tính theo công thức (5) với K=M, tuổi
thọ dự án.
6. Chi phí giảm phát thải.
Giả sử ta có hai dự án,ký hiệu là I và II, ta muốn một cái là dự án nền và một cái là

( chi phí giảm tính theo cách ny bao giờ cũng thấp nhất)
Thờng phải lấy đời của hai dự án là nh nhau. Tính NPV
I
và NPV
II
. Nếu NPV
II

lớn hơn NPV
I
thì dự án II không làm CDM, nếu biện luận theo cách này, cần thay
đổi phơng pháp. Nếu NPV
II
nhỏ hơn NPV
I
thì tính tiếp nh sau:

Tìm giá trị G
II
sao cho NPV
II
bằng NPV
I
. Sau đó áp dụng công thức ( 9 )

8. Tính theo giá thành sản xuất trung bình.

( chi phí giảm tính theo cách ny thờng cao hơn kết quả tính theo NPV)
áp dụng công thức (7) và (8) ta tính G
I

OII
bằng K
OI
. Sau đó tính chi phí giảm phát thải theo công thức ( 9).

10. Tính theo suất thu hồi nội tại.

( chi phí giảm tính theo cách ny thờng cao nhất, tơng đơng với cách tính
theo thời gian hon vốn).
Nếu IRR
II
lớn hơn IRR
I
thì dự án II hầu nh không thể làm CDM. Ngợc lại ta hãy
tìm G
II
sao cho IRR
II
bằng IRR
I
. Sau đó tính chi phí giảm theo (9).

11. Đánh giá đóng góp của CDM.

Thông thờng ta không thể bán CO2 với giá bằng chi phí giảm đợc, tính theo các
phơng pháp 8,9,10. Chi phí giảm tính theo NPV thờng lại quá thấp. Mặt khác giá
CO2 lại do thị trờng thế giới quyết định, hiện chỉ dao động quanh từ 3-5USD/tấn
CO2. Để tính đóng góp của CDM vào dự án ta làm nh sau.
Giả sử bằng các nghiên cứu trên, dự án II có thể làm CDM. Nay ta tính đóng góp
của CDM về mặt tài chính cho dự án II, nh thế nào.


Các kết quả thu đợc cho phép ta luận giải về tính hấp dẫn của dự án CDM về mặt
tài chính.

12. Mẫu báo cáo phân tích tài chính.

Phõn tớch ti chớnh d ỏn
S liu u vo

Dự án Diezel Gió
Sản phẩm
Kwh
Hng mc n v Trng hpI Trng hpII
Suất đầu t
VND 7800000 14000000
T giỏ VND/USD 15500 15500
Lói sut chit khu %/nm 10 10
O&M % sut DT 3 2
Giỏ nhiờn liu VND/kg(m3) 4800 0
Nhit tr Kcal/kg(m3) 10000 1
Cụng sut lp t SP/gi 1 2.8
Thi gian vn hnh gi/nm 5600 2000
Sn lng SP/nm 5600 5600
Tiờu hao nhiờn liu Kcal/1SP 3000 0
i d ỏn nm 15 15
H s PT IPCC gCO2/Kcal 0.344 0
H s phỏt thi gCO2/1SP 1032 0
Giỏ bỏn VND/1SP 2000 2000
Kết quả tài chính


CDM
Năm 4.5
IRR có CDM % 28
IRR tăng thêm do CDM % 0 1

Bi tập

B18. Làm lại báo cáo tài chính theo mẫu trên vói chiết khấu 12% và đời dự án 10
năm.

B19. Làm báo cáo tài chính cho dự án hầm khí sinh học
Dự án II: 1000m3/năm cho 1 gia đình. Nhiệt trị : 5300 Kcal/m3. Hiệu suất:35%.
Đầu t: 3,5 triệu VND/hầm. O&M =0. Đời dự án: 10 năm.
Dự án I: Đốt than. Nhiệt trị:4000Kcal/kg. Hiệu suất: 25%. Đầu t: 0. O&M=0. Giá
than: 250.000VND/tấn. CDM training 02/03/09
12
Đáp số

Đáp số

Bài tập Đơn vị Đáp số
B1 TC 2.72
B2 TCO2 7.34
B3 KgCO2 9750
B4 USD/TCO2 4.9
B5 Gas Than
Xăng

hydro
Tỷ kWh KTOE g/Mcal MTCO2 kgCO2/k
Wh
kgCO2/k
Wh
Khí 4.467
889
221.8 1.971802
Than 3.219
1237
388 4.79956
Thuỷ 18.215
0
0 0
FO 2.293
656.3
300 0.93
Biomas 0.3
150
0 0
DO 1.976
540
289 1.5606
30.47 3,472 10.30 0.338066 0.840544
B13 MTCO2/
năm
2.51

CDM training 02/03/09
13