MỤC LỤC
I) GIỚI THIỆU 2
II) PHƯƠNG PHÁP CƠ HỌC 2
III) PHƯƠNG PHÁP CHƯNG CẤT LÔI CUỐN HƠI NƯỚC 5
3.1) NGUYÊN TẮC CHUNG 5
3.2) CHƯNG CẤT LÔI CUỐN HƠI NƯỚC TRỰC TIẾP 5
3.3) CHƯNG CẤT CÁCH THỦY 6
3.4) CHƯNG CẤT LÔI CUỐN HƠI NƯỚC GIÁN TIẾP 6
3.5) ƯU NHƯC ĐIỂM 6
IV) PHƯƠNG PHÁP TRÍCH LY BẰNG DUNG MÔI DỄ BAY HƠI 7
V) TRÍCH LY BẰNG DUNG MÔI KHÔNG BAY HƠI VÀ CÁC
CHẤT HẤP PHỤ RẮN 9
5.1) PHƯƠNG PHÁP TRÍCH LY VỚI DUNG MÔI
KHÔNG BAY HƠI 9
5.2) PHƯƠNG PHÁP HẤP PHỤ BẰNG CHẤT BÉO 11
5.3) PHƯƠNG PHÁP DÙNG CHẤT HẤP PHỤ RẮN 13
VI) CÁC PHƯƠNG PHÁP TRÍCH LY KHÁC 15
6.1) PHƯƠNG PHÁP TRÍCH LY BẰNG CO2 15
6.2) PHƯƠNG PHÁP VI SÓNG 16
6.3) PHƯƠNG PHÁP SINH HỌC 16
1
CÁC PHƯƠNG PHÁP KHAI THÁC TINH DẦU VÀ NHỰA
I. GIỚI THIỆU
Các chất mùi thường gặp trong tự nhiên là tinh dầu và nhựa. Tinh dầu và nhựa
thuộc nhóm hợp chất izoprenoit , tức là dẫn xuất của izopren. Chúng có đặc tính
Khi có lực tác dụng lên vỏ quả, các tế bào có chứa tinh dầu bò vở ra giải phóng tinh
2
dầu. Sau khi ép, trong phần bả bao giờ cũng còn khoảng 30% đến 40% tinh dầu, người
ta tiếp tục sử dụng phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước hoặc trích ly để tách hết
phần tinh dầu còn lại.
3
2.2 Quy trình:
Trục/ trục vít
1) 10% dung dòch gelatin30%
Tế bào + Dạng keo khác đông tụ
Na
2
SO
4
4
khan
4
Vỏ quả
Xử lý sơ bộ
Ép
Huyền phu (Tinh dầu,
nước quả,mảnh tế bào)
Đun nóng
Lắng
Lọc ly tâm
Tách, gạn
Làm khan
Lôi cuốn hơi
nước
Tinh dầu
C nhưng nhiệt độ sôi của hổn hợp khỏang
95
o
C.
Chưng cất lôi cuốn hơi nước không dòi hỏi nhiều thiết bò phức tạp ,nhưng có
khã năng tách triệt dể tinh dầu có trong nguyên liệu.ngòai ra dùng phương pháp
nàycòn cho phép phân ly các cấu tử trong tinh dầu thành những phần riêng
biệtcó dộ tinh khiết cao hơn dựa vào sự khác biệt về tính chất bay hơi.
III.2 Chưng cất lôi cuốn hơi nước trực tiếp.
Nguyên liệu và nước dược cho vào cùng một thiết bò , đun sôi , hơi nước
bay ra sẽ lôi cuốn theo hơi tinh dầu, sau dó làm lạnh ngưng tụ hơi , ta sẽ thu
dược tinh dầu sau khi phân ly tách nước ra.Thiết bò sữ dụng tương đối dơn giãn,
rẽ tiền, phù hợp với sãn xuất nhỏ ở đòa phương , nhất là ỡ những nơi mới bắt
đầu khai thác tinh dầu , bước đầu chưa có điều kiệnđầu tư vào sản xuất.
Phương pháp này có những nhược điểm sau:
Chất lượng ting dầu sản phẩm không cao.
Nguyên liệu dễ bò cháy , khét , do bò thiếu nước, bò dính vào thành thiết
bò.
Khó điều chỉnh các thông số kỹ thuật (nhiệt độ , áp suất) , thời gian
chưng cất kéo dài.
5
Tiêu tốn nhiều năng lượng.
3.3 Chưng cất cách thủy
Trong phương pháp chưng cất cách thủy, nhuyên liệu và nước dược cho
chung vào một thiết bò nhưng nguyên liệu không cho tiếp xúc trực tiếp với nước
, mà dược ngăn cách bằng một lớp vỉ. Hơi nước từ phần dưới đi qua lớp vỉ , sau
đó di vào lớp nguyên liệu và kéo theo hơi tinh dầu đi ra thiết bò làm lạnh.
Ưu điểm của phương pháp nàylà nguyên liệu bớt cháy khét do không tiếp
xúc trực tiếp với đáy nồi đốt. Tuy nhiên phẩm chất của tinh dầu và việc điều
khiển các thông số kỹ thuật chưa dược cải thiện đang kể.ngoài ra phương pháp