Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đề bài:Tìm hiểu t tởng thân dân của Hồ Chủ Tịch so với các bậc tiền bối. Vấn đề này
ngày nay đợc Đảng và Nhà nớc triển khai, giải quyết nh thế nào?
Lời Mở Đầu
Trớc lúc đi xa, Bác Hồ đã để lại một bản Di chúc bất hủ. Bản Di chúc ngắn gọn,
dung dị nhng súc tích, chứa đựng những tình cảm bao la nh trời biển cuả Ngời đối với
nhân dân Việt Nam. Cuối Di chúc,Ngời đă viết: Tôi để lại muôn vàn tình thơng yêu cho
toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thiếu niên, nhi đồng,.. Suốt cuộc
đời của mình, Ngời luôn luôn tôn trọng,tin tởng và đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết,
trớc hết.Chính vì vây,kể từ khi ra đi tìm đờng cứu nớc cho đến những ngày tháng cuối
cùng của cuộc đời, mọi hoạt động cách mạng của Ngời đều nhằm mục đích cuối cùng vì
lợi ích của nhân dân. Về thực chất, đây cũng chính là t tởng thân dân.
Điều này đã đợc thể hiện rõ trong quan điểm của Khổng Tử và các thế hệ học trò về
sau qua câu nói: Quân vi khinh, xã tắc thứ chi, dân vi bản, nghĩa là: vua không quan
trọng, xã tắc cũng chỉ là thứ yếu, quan trọng cơ bản là dân. Thật vậy, một nớc thì phải có
dân. Dân là ngời đã xây dựng lên đất nớc, là ngời đã dùng mồ hôi, nớc mắt, thậm chí là
máu xơng của mình bảo vệ nó mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng. Và trong thời bình, dân
chính là ngời lao động, sản xuất, phát triển kinh tế cho đất nớc.Từ xa đến nay, bất kì triều
đại nào mà khinh nhờn, bạc đãi dân chúng thì đều có kết cục thảm bại. Nhận thức đợc
điều này, không chỉ ở thời đại Hồ Chí Minh mà ở các thời đại trớc, các bậc tiền bối cũng
đã có t tởng quý trọng, yêu thơng nhân dân.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
I.Thân dân trong t tởng của các bậc tiền bối trớc hồ chí
minh.
1. Trong t tởng triết học cổ đại Trung Hoa.
Khổng Tử, nhà triết học lớn của Trung Quốc thời Xuân Thu, một ngời có học vấn
uyên bác, đợc tôn sùng là bậc thánh nhân của Nho giáo, đã có t tởng đề cao vai trò của
dân đồng thời nêu rõ trách nhiệm của vua đối với dân. Ông coi điều kiện quan trọng nhất
đối với nhà cầm quyền là phải đợc lòng dân. Muốn đợc lòng dân, nhà cầm quyền phải biết
dỡng dân, tức là chăm lo cải thiện đời sống cho dân và phải biết giáo dân. Dỡng dân là

hoà mình vào nhân dân nên ông đã nhìn thấy những đức tính cao quý của nhân dân, hiểu
đợc nguyện vọng tha thiết của nhân dân và tin vào sức mạnh vĩ đại của nhân dân. Chính từ
đó, Ông phát hiện ra rằng, sức mạnh của dân chúng là sức mạnh kháng chiến cơ bản :
mến ngời có nhân là dân, mà chở thuyền và lật thuyền cũng là dân, chìm thuyền mới
biết dân nh nớc.Phải chăng từ những bài học xơng máu trong lịch sử, mà gần nhất là bài
học lịch sử thời Trần Hồ, Nguyễn Trãi đã đúc rút đợc những kinh nghiệm quý báu về
vai trò của nhân dân? Tâm Nguyễn Trãi ở nơi nhân dân không phải chỉ khi ông còn
nghèo khổ hay khi ông đang chiến đấu gian khổ chống giặc Minh, mà cả khi đất nớc đã
hoà bình và bớc vào xây dựng cuộc sống mới, Nguyễn Trãi vẫn luôn nghĩ tới nhân dân.
Ông thấy rõ rằng, cơm ăn,áo mặc có đợc là do nhân dân, điện cung ngọc vàng của vua
chúa cũng do mồ hôi, nớc mắt của nhân dân mà có: Thờng nghĩ quy mô lớn lao, lộng lẫy
đều là sức lao khổ của quân dân.Chính vì vậy, mỗi khi hởng lộc vua ban, ông luôn nghĩ
đến nhân dân, đến những ngời đã dãi nắng dầm ma, lao động cực nhọc để tạo ra những lộc
ấy: Ăn lộc đền ơn kẻ cày cấy. Đối với Nguyễn Trãi, yêu nớc là thơng dân, để cứu nớc
phải dựa vào dân, và cứu nớc là để cứu dân, đem lại thái bình cho dân, cho mọi ngời.
Cho nên không thấy gì là lạ khi chúng ta thấy Nguyễn Trãi nhắc đến dân rất nhiều lần
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
trong các tác phẩm của mình. T tởng thân dân ấy đã đợc ông bàn bạc sâu và kỹ trong
nhiều tác phẩm thuộc loại chính luận và trữ tình nh Quân trung từ mệnh tập, Bình Ngô
đại cáo, Chí Linh sơn phú, Lam Sơn thực lục, Băng Hồ di sự lục, Ưc Trai thi tập, Quốc
âm thi tập,.. nhng ở Ưc Trai thi tập thì đợc Nguyễn Trãi thể hiện rõ nhất, đầy đủ nhất và
sâu kỹ nhất.Ông so sánh vua là thuyền, dân là nớc nh trong bài chiếu răn Thái tử. Đẩy
thuyền, làm lật thuyền là dân, dân có sức mạnh nh nớc. Bài Quan hải là sự suy nghiệm
của ông về lịch sử, về sự sụp đổ của một triều đại để tìm ra nguyên nhân cơ bản của thảm
hoạ mất nớc là do triều đại đó không đợc lòng dân.Theo Nguyễn Trãi, dân có sức mạnh vô
địch và vô tận. Dân mạnh thì nớc còn, nớc phát triển; dân yếu thì nớc yếu, có khi nớc mất;
không có dân thì không có nớc Những bài thơ viết trong thời gian m ời năm phiêu bạt
tìm đờng cứu nớc nh Loạn hậu cảm tác,Hải khẩu dạ bạc,Thanh minh, là những bài thơ
ăm ắp nỗi niềm sâu nặng với nhân dân, đối với quê hơng, đất nớc. Ông quả thực là một

...Sông phía Bắc, bể phơng Đông
Nếu không có dân cũng là không có gì.

Cả hai cụ Phan khi tiếp nhận t tuởng dân chủ, mong muốn đem nó ra cứu nớc đều
gặp một khó khăn: ngời dân quá lạc hậu. Hai cụ dẫu chủ trơng con đờng khác nhau nhng
lại rất nhất trí là phải khai dân trí, tức là tuyên truyền, cổ động để nâng cao tinh thần yêu
nớc và duy tân, để mở mang hiểu biết cho dân. Nhng lấy ai để làm công việc giáo hoá
đó? Phan Bội Châu nghĩ ngay đến nhà nho, những ngời đại biểu cho dân và tin ở sức
mạnh văn chơng của họ. Phan Châu Trinh lại có cái nhìn bi quan hơn. Ông không tin gì ở
đám hủ nho. Đám nhà Nho ơn hèn, lời biếng, ù ù, cạc cạc. Giống nh những nhà Nho,
Phan Châu Trinh coi quần chúng chỉ là dân đen, dân ngu và tự coi mình là tiên tri, những
chí sĩ nhân dân tự nhận lấy trách nhiệm giáo dục đám quần chúng ấy.T tởng dân chủ
của các nhà Nho duy tân, những ngời tiền chiến nhất của thời đại đó còn rất nhiều hạn
chế. Quả thật, thực tế đất nớc và quan điểm giai cấp của các cụ cha cho phép các cụ nhìn
ra nhiều vấn đề. Tuy con đờng cứu nớc của hai cụ đã sai lầm và nhanh chóng bị thất bại
nhng đã góp phần thức tỉnh lòng yêu nớc của nhân dân.
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
4.C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin.
Quan niệm của chủ nghĩa Mác Lênin về dân và quần chúng nhân dân là quan
niệm đúng đắn nhất, khoa học nhất, phù hợp với thực tiễn lịch sử. Chủ nghĩa Mác
Lênin quan niệm quần chúng nhân dân bao gồm rộng rãi các tầng lớp nhân dân, chẳng
những là đa số công nhân mà là đa số tất cả những ngời bị bóc lột. Chủ nghĩa Mác
Lênin phê phán một cách mạnh mẽ không khoan nhợng những quan điểm và thái độ sai
lầm, hạ thấp hoặc phủ nhận vai trò của quần chúng nhân dân. Trong tác phẩm Gia đình
thần thánh viết vào thập kỷ 40 của thế kỷ 19, Mác - Ănghen đã phê phán tỉ mỉ và bác bỏ
lý luận sai trái của anh em Bruno và đồng bọn những kẻ rất kiêu ngạo, tự xng là những
nhà phê phán, rất coi khinh quần chúng trong sự phát triển của lịch sử. Theo chủ nghĩa
Mác Lênin, quần chúng có vai trò đặc biệt quan trọng là đã chuyển hóa lý thuyết cách
mạng thành hiện thực cách mạng. Những cuộc cách mạng có vai tró cực kỳ to lớn nh Mác

hoa văn hoá của cả phơng Đông và phơng Tây. Những tinh hoa văn hoá đó đã dần hình
thành nên t tởng Hồ Chí Minh mà ngày nay nó vẫn còn giá trị rất to lớn đối với dân tộc
Việt Nam ta. Ngời đã tiếp thu những mặt tích cực của nền văn hoá phơng Đông trong:
Nho giáo, Phật giáo, chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn, và nền văn minh ph ơng
Tây nh: thiên chúa giáo và đặc biệt ngời đã tìm thấy chủ nghĩa Mác Lênin làm t tởng,
kim chỉ nam cho cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam.
7