Giám sát chất lợng thi công
công trình xây dựng TS. Bùi ngọc toàn
Bộ môn Dự án v quản lý dự án
Trờng Đại học Giao thông Vận tải

Tóm tắt: Bi báo trình by khái niệm v những nội dung cơ bản của giám sát chất lợng
trong thi công công trình xây dựng.
Summary: This article presents the conception and main contents of quality supervision
in implementing construction works.

i. Đặt vấn đề
Tiếp tục đề tài có tính thời sự về quản lý chất lợng và giám sát xây dựng (GSXD), bài báo
này trình bày về giám sát chất lợng (GSCL) trong thi công công trình xây dựng (CTXD).
ii. Nội dung
CT 2
1. Khái niệm, mục đích của GSCL trong thi công xây dựng công trình
Đặc điểm phức tạp của sản phẩm và quá trình sản xuất xây dựng làm cho trong khi tiến
hành công việc ngời thi công xây dựng công trình (XDCT) có thể có những sai phạm trong thao
tác, trong sử dụng vật t kỹ thuật, trong sử dụng thiết bị thi công, trong việc tuân thủ các quy
trình, quy phạm và những quy định khác của thiết kế. Vì lý do đó, rất cần thiết phải theo dõi,
kiểm tra trực tiếp và thờng xuyên liên tục để đôn đốc, nhắc nhở ngời thi công XDCT thực hiện
đúng đắn những yêu cầu kỹ thuật đòi hỏi cần thiết để đạt mục đích về chất lợng công trình.
Giám sát chất lợng trong thi công xây dựng công trình l theo dõi, kiểm tra v điều chỉnh
một cách thờng xuyên liên tục, có hệ thống việc thực hiện công tác thi công xây lắp tại hiện
trờng để đảm bảo thi công đúng yêu cầu của ti liệu, bản vẽ thiết kế đợc duyệt, quy trình đã
đợc thông qua v tiêu chuẩn kỹ thuật tơng ứng.
Mục đích của GSCL trong thi công XDCT là phòng ngừa, loại trừ các sai phạm kỹ thuật,

- Tính năng kỹ thuật;
- Sự phù hợp của chúng với biện pháp tổ chức thi công;
- Thời hạn đăng kiểm;
CT 2
- Biện pháp an toàn khi vận hành;
- Các vấn đề khác có liên quan.
d. Kiểm tra chất lợng giác mốc trắc đạc. Trắc đạc l công việc đầu tiên chuyển từ bản vẽ
thiết kế ra thực tế hiện trờng nên yêu cầu độ chính xác tuyệt đối cao. Để đảm bảo độ chính xác
cần thiết, GSCL cần lu ý:
- Lập lới khống chế trắc đạc thi công.
- Trắc đạc thi công các công trình/bộ phận công trình riêng biệt.
e. Kiểm tra chất lợng lực lợng lao động chuẩn bị thi công công trình về:
- Phơng thức tổ chức lực lợng lao động: bộ máy tổ chức hợp lý, có đầy đủ quyền lực để
điều khiển và kiểm soát chất lợng, tổ chức lao động khoa học, có hệ thống đảm bảo chất lợng
hoạt động hiệu quả.
- Trình độ lành nghề và kinh nghiệm thi công, tính tự giác cao, kỷ luật lao động chặt chẽ,
gắn trách nhiệm với sản phẩm làm ra.
- Kế hoạch đào tạo, bồi dỡng nâng cao tay nghề.
- Chính sách khuyến khích vật chất của đơn vị.
g. Kiểm tra chất lợng chuẩn bị các điều kiện để khởi công xây dựng về:
- Điều kiện mặt bằng xây dựng.
- Giải quyết các vấn đề thuộc thẩm quyền của các cơ quan bên ngoài nh: cấp điện, cấp
nớc, vấn đề sử dụng đờng giao thông, đền bù, di chuyển tài sản và công trình công cộng, vấn đề an ninh trật tự, bảo vệ môi trờng, phòng chống cháy nổ.
- Tình hình tổ chức quản lý, chuẩn bị lực lợng và xe máy thiết bị.
- Tình hình chuẩn bị tài chính theo hợp đồng giao nhận thầu xây dựng.
3. GSCL giai đoạn thực hiện các công tác xây lắp
3.1. Căn cứ giám sát:

thầu báo cáo rõ tình trạng sai sót về chất lợng và mức độ nghiêm trọng của nó, nguyên nhân
phát sinh, biện pháp xử lý/khắc phục để bảo đảm chất lợng sau này. Sau khi xử lý, đạt yêu cầu
chất lợng kỹ thuật, đợc kỹ s GSCL chứng nhận thì nhà thầu thi công XDCT mới đợc tiếp tục
công việc thi công.
Trách nhiệm của GSCL chủ yếu là:
- Kiểm tra chất lợng vật liệu, cấu kiện, thiết bị mà nhà thầu đa ra hiện trờng dùng cho
thi công công trình theo các tiêu chuẩn chất lợng mà hợp đồng đã quy định. - Kiểm tra tình hình thực hiện của nhà thầu về vấn đề chất lợng nh việc chấp hành kế
hoạch chất lợng, việc triển khai mục tiêu chất lợng, sự vận hành của hệ thống đảm bảo chất
lợng.
- Kiểm chứng đối với những thay đổi đã đợc thỏa thuận.
- Tham gia thẩm tra, xử lý những vấn đề kỹ thuật lớn, kiểm tra biện pháp an toàn lao động,
thẩm tra các báo cáo thí nghiệm thi công và nhật ký thi công.
- Thẩm tra các thí nghiệm áp lực, thí nghiệm chạy thử, chạy không tải, vận hành thử động
lực, thẩm tra các công trình nớc, điện, chiếu sáng, thông tin, điều khiển
- Đề xuất các yêu cầu báo cáo chất lợng thi công.
- Khi có cơ quan kiểm tra chất lợng đến kiểm tra chất lợng công trình, đơn vị giám sát
phải phối hợp tốt, đồng thời đôn đốc nhà thầu chấp hành việc kiểm tra.
- Đề xuất báo cáo xin nghiệm thu giai đoạn, tham gia nghiệm thu, đánh giá chất lợng từng
giai đoạn.
- Đề xuất báo cáo xin nghiệm thu công trình hoàn thành để chủ công trình/chủ đầu t chính
thức tổ chức nghiệm thu.
- Thẩm tra bản vẽ hoàn công và các tài liệu thi công do nhà thầu lập và trình cho chủ công
trình để nghiệm thu và lu trữ.
- Đánh giá cấp bậc chất lợng công trình, ghi ý kiến về cấp chất lợng do mình đánh giá.
GSCL hiện trờng phải luôn đi sát, đôn đốc nhà thầu thực hiện đúng trình tự công việc theo
tiêu chuẩn kỹ thuật, công nghệ và quy trình thao tác. Kiểm tra và dự phòng trớc; kiểm tra và
nghiệm thu công trình khuất; kiểm tra và nghiệm thu giai đoạn; ghi chép phân tích chất lợng; ký

cho chủ đầu t.
+ Tham gia thẩm tra kế hoạch, phơng pháp, biện pháp thi công do nhà thầu lập hoặc
dự thảo.
+ Tổ chức/tham gia thẩm tra đối với các yêu cầu nhà thầu và đề xuất ý kiến xử lý.
+ Thẩm tra ghi chép nhật ký giám sát của giám sát viên chất lợng, phân tích, tổng
kết, viết báo cáo hàng tuần về chất lợng các công việc thi công.
+ Chỉ đạo và kiểm tra công việc của giám sát viên chất lợng.
+ Thu thập, bảo quản nhật ký, t liệu về công tác quản lý chất lợng, chỉnh lý, lu trữ
chúng và gửi cho chủ đầu t.
+ Viết báo cáo tình hình chất lợng từng giai đoạn công trình, kế hoạch công tác chất
lợng quý, năm và viết báo cáo tổng kết về chất lợng.
4. GSCL giai đoạn hoàn thành đa công trình vào sử dụng
Giai đoạn hoàn thành, chuẩn bị đa công trình vào khai thác sử dụng là thời điểm công
trình/hạng mục công trình về cơ bản đã đợc xây dựng và lắp đặt xong, bắt đầu chuyển sang
thời kỳ hiệu chỉnh, thử nghiệm và thực hiện các chế độ chạy thử (chạy thử không tải, chạy thử có
tải, sản xuất thử ) hoặc đối với các công trình dân dụng thì bắt đầu tiến hành kiểm tra cuối
cùng để trang bị nội thất, thử nghiệm các hệ thống công nghệ phục vụ nh điện, nớc, chiếu
sáng, điều hòa không khí và những phơng tiện khác. Sau quá trình hiệu chỉnh và thử nghiệm là
việc thực hiện công tác kiểm tra toàn diện, đánh giá chất lợng và nghiệm thu để bàn giao đa
công trình vào khai thác, sử dụng.
CT 2
Nội dung chính của GSCL trong giai đoạn này là:
- Theo dõi công tác thí nghiệm, hiệu chỉnh, thử nghiệm thiết bị và các hệ thống công nghệ
phục vụ.
- Theo dõi quá trình sản xuất thử sản phẩm, kể cả việc thí nghiệm xác định chất lợng sản
phẩm (nếu có).
- Kiểm tra hồ sơ hoàn thành công trình (hồ sơ hoàn công).
- Đánh giá chất lợng công trình.
- Tham gia nghiệm thu công trình hoàn thành.
4.1. Theo dõi công tác hiệu chỉnh, thí nghiệm v chạy thử

4.3. Kiểm tra hồ sơ hon thnh công trình
Theo quy định hiện hành, hồ sơ hoàn công là một tiêu chuẩn quan trọng để xem xét trong
khi nghiệm thu công trình. Trờng hợp hồ sơ hoàn công không đạt chất lợng (không đủ văn
bản tài liệu theo quy định, không đảm bảo yêu cầu pháp lý ) thì dù các chỉ tiêu khác nh chất
lợng công trình, công suất và chất lợng sản phẩm thỏa mãn thiết kế công trình vẫn không
đợc nghiệm thu.
CT 2
Tùy theo loại công trình (dân dụng, công nghiệp, văn hóa - xã hội, đờng ống, đờng dây
tải điện ) mà yêu cầu về hồ sơ hoàn công có đặc điểm khác nhau. Khi kiểm tra chất lợng của
hồ sơ hoàn công, GSCL phải căn cứ vào danh mục tài liệu phải có của hồ sơ hoàn công, quy
phạm thi công, quy trình nghiệm thu tơng ứng hiện hành theo quy định đối với loại công trình
đang đợc nghiệm thu đó, đối chiếu với tài liệu của hồ sơ hoàn công do nhà thầu trình để đánh
giá, kết luận.
Thông thờng những tài liệu không thể thiếu trong một bộ hồ sơ hoàn công là:
- Bản vẽ thiết kế thi công;
- Bản vẽ hoàn công của các bộ phận kết cấu và toàn bộ công trình;
- Các văn bản xác nhận đảm bảo yêu cầu quy định của các cơ quan quản lý Nhà nớc về
các lĩnh vực chuyên ngành nh phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trờng, an toàn lao động ;
- Các biên bản nghiệm thu công việc, nghiệm thu giai đoạn và nghiệm thu công trình hoàn
thành có kèm theo các tài liệu kỹ thuật nh tài liệu thí nghiệm, tài liệu kiểm tra thử nghiệm
Công việc này đòi hỏi kỹ s giám sát có kinh nghiệm thực hiện vì có nhiều tài liệu kỹ thuật
phức tạp và cha có quy định cụ thể về nội dung hồ sơ hoàn công cho từng loại công trình cụ thể.
4.4. Đánh giá chất lợng công trình
Việc đánh giá chất lợng công trình là một công việc phức tạp và phải đợc thực hiện đối với tất cả các loại công trình trớc khi tiến hành nghiệm thu.
Đánh giá chất lợng công trình đợc bắt đầu từ khi đánh giá chất lợng công việc thi công,
chất lợng của bộ phận công trình, của hạng mục công trình và cuối cùng là chất lợng của
toàn bộ công trình. Nói khác đi, chất lợng công trình chỉ xác định đợc khi đánh giá đợc chất

Công việc có sai số cho phép là những công việc có yêu cầu chất lợng thấp hơn công việc
cơ bản. Đối với những công việc loại này, GSCL cho phép tồn tại sai sót với điều kiện sai sót đó
không ảnh hởng đến độ bền vững hoặc/và an toàn của kết cấu/công trình.
GSCL phải thông thạo, phân loại các công việc xây dựng trên thực tế để thực hiện công tác
giám sát, đánh giá chất lợng và nghiệm thu cho phù hợp với từng đối tợng, không hạ thấp cấp
bậc công việc gây ảnh hởng đến chất lợng công trình, cũng không nâng cấp bậc công việc
gây khó dễ cho quá trình thi công.
4.5. Nghiệm thu chất lợng công trình
Công tác nghiệm thu chất lợng CTXD là quá trình tiến hành xác nhận chất lợng của đối
tợng nghiệm thu trên cơ sở thiết kế đợc duyệt, tiêu chuẩn quy phạm kỹ thuật đợc phép áp dụng và hồ sơ hoàn công với đầy đủ tài liệu theo quy định.
Công tác nghiệm thu công trình phải đợc tiến hành từng đợt ngay sau khi làm xong những
khối lợng công trình khuất, những kết cấu chịu lực, những bộ phận, giai đoạn hay hạng mục
công trình, đồng thời đảm bảo giá trị khối lợng các công việc đã hoàn thành đợc nghiệm thu
theo kỳ thanh toán của hợp đồng đã ký kết.
a. Nghiệm thu công việc xây dựng
Một công việc xây dựng sau khi thi công xong cần đợc nghiệm thu để chuyển sang trình
tự thi công tiếp theo.
b. Nghiệm thu công trình/bộ phận công trình khuất
Công trình/bộ phận công trình khuất là những khối lợng công việc sẽ bị lấp kín, che khuất
khi thi công trình tự công việc tiếp theo dẫn đến không thể tiến hành kiểm tra đợc, vì vậy cần
đợc nghiệm thu ngay sau khi hoàn thành. Chỉ sau khi đợc giám sát xác nhận là đạt yêu cầu
về chất lợng nhà thầu mới đợc thi công trình tự công việc tiếp theo.
c. Nghiệm thu hạng mục công trình, công trình hon thnh
Khi nghiệm thu hạng mục công trình, công trình hoàn thành kỹ s GSCL phải căn cứ vào
kết luận về chất lợng của các công việc thi công đã nghiệm thu trong suốt quá trình thi công
xây dựng hạng mục công trình hay công trình đó. Đồng thời kiểm tra lại các tài liệu xác định chất
lợng và đánh giá chất lợng có liên quan khác. Trên cơ sở đó, đánh giá tổng hợp chất lợng

sát xây dựng
- Chủ đầu t
- Nhà thầu giám sát khảo sát
xây dựng (nếu có)
- Nhà thầu khảo sát
- Chất lợng công tác
khảo sát
- Quy mô và phạm vi
khảo sát
- Số lợng, hình thức
báo cáo kết quả khảo
sát
Thiết kế xây
dựng công
trình
- Hợp đồng giao nhận
thầu thiết kế
- Nhiệm vụ thiết kế, hồ sơ
thiết kế các bớc trớc đó
- Quy chuẩn, tiêu chuẩn
xây dựng đợc áp dụng
- Hồ sơ thiết kế XDCT
(thuyết minh, bản vẽ thiết kế
- Chủ đầu t
- Nhà thầu thiết kế
- Chất lợng thiết kế
- Khối lợng công việc
thiết kế
- Hình thức, số lợng hồ
sơ thiết kế


- Kiểm tra đối tợng
nghiệm thu tại hiện
trờng: công việc xây
dựng, thiết bị lắp đặt
tĩnh tại hiện trờng
- Kiểm tra các kết quả
thử nghiệm, đo lờng mà
nhà thầu thi công xây
dựng phải thực hiện để
xác định chất lợng và
khối lợng của vật liệu,
cấu kiện xây dựng, thiết
bị lắp đặt vào công trình
- Đánh giá sự phù hợp
của công việc xây dựng
và việc lắp đặt thiết bị
so với thiết kế, tiêu
chuẩn xây dựng và tài
liệu chỉ dẫn kỹ thuật
- Nghiệm thu cho phép thực
hiện công việc tiếp theo
Hoàn thành bộ
phận công
trình, giai đoạn
thi công
- Các tài liệu về nghiệm thu
công việc xây dựng và các
kết quả thí nghiệm khác
- Biên bản nghiệm thu các

- Kết luận về sự phù hợp
với tiêu chuẩn và thiết kế
XDCT đợc phê duyệt;
cho phép chuyển giai
đoạn thi công xây dựng
Hoàn thành
hạng mục
công trình
hoặc công
trình
- Các tài liệu về nghiệm
thu công việc xây dựng
- Biên bản nghiệm thu bộ
phận công trình, giai đoạn
thi công xây dựng
- Kết quả thí nghiệm, hiệu
chỉnh, vận hành liên động
có tải hệ thống thiết bị
công nghệ
- Bản vẽ hoàn công CTXD
- Biên bản nghiệm thu
hoàn thành hạng mục
công trình, công trình của
nội bộ nhà thầu
- Văn bản chấp thuận của
cơ quan quản lý nhà nớc
có thẩm quyền về phòng
chống cháy, nổ; an toàn
môi trờng; an toàn vận
hành theo quy định

quyền về phòng chống
cháy, nổ, an toàn môi
trờng, an toàn vận
hành
- Kiểm tra quy trình vận
hành và quy trình bảo trì
công trình
- Chấp thuận nghiệm
thu để đa CTXD vào
khai thác sử dụng
CT 2 v. Kết luận
Công tác giám sát chất lợng trong thi công xây dựng công trình nếu đợc thực hiện tốt
không chỉ giúp đảm bảo chất lợng kỹ thuật của công trình mà còn góp phần quan trọng để
công trình đợc thực hiện trong thời hạn và chi phí đã định, đảm bảo an toàn lao động và vệ
sinh môi trờng.
Tài liệu tham khảo
[1]. Âu Chấn Tu (chủ biên). Sổ tay giám sát thi công công trình xây dựng. NXB Xây dựng - 1999.
[2]. Bộ Xây dựng. Trờng đào tạo bồi dỡng cán bộ ngành xây dựng. Tài liệu bồi dỡng kỹ s t vấn giám
sát chất lợng xây dựng. Hà nội 2003.
[3]. Bộ GTVT. Viện Khoa học - Công nghệ GTVT. Sổ tay kỹ s t vấn giám sát chất lợng xây dựng công
trình giao thông. Hà nội - 2000Ă

Phơng pháp điện từ xác định chiều dày
(Tiếp theo trang 142)
4. Những tác động từ bên ngoài
Tác động tơng hỗ sẽ gây ra ở những vùng xung quanh các kết cấu kim loại có kích thớc
đáng kể, chẳng hạn các bộ phận liên kết cửa sổ, dàn giáo hoặc đờng ống thép, đặc biệt khi