Rủi ro v quản lý rủi ro
liên quan đến thời gian trong dự án xây dựng
Công trình giao thông NCS. TRịnh thuỳ anh
Trờng ĐH Giao thông Vận tải
Tóm tắt: Yếu tố thời gian đóng vai trò quan trọng đặc biệt trong việc quản lý các dự án
đầu t xây dựng công trình giao thông. Quản lý tốt thời gian dự án thì mới có thể giúp dự án
thực hiện đợc thnh công v đạt hiệu quả. Nếu thời gian dự án bị kéo di có thể lm phát sinh
chi phí, hoặc ảnh hởng đến chất lợng công trình. Bi viết ny nhằm nghiên cứu các rủi ro liên
quan đến vấn đề thời gian dự án xây dựng công trình giao thông, cũng nh các biện pháp quản
lý các rủi ro thời gian ny.
Summary: Time factor plays an important role in management of transport construction
projects. Project time management helps managers to lead a project to a success. Time delay
in transport projects causes cost expense or affects construction work quality. This paper aims
to study risks in relation to time in transport construction projects, and then proposes
alternatives to time risk project management.
i. mục đích v phạm vi nghiên cứu của bi báo
CT 2
Rủi ro thời gian dự án đợc xem là các rủi ro, các bất trắc mà khi nó xảy ra sẽ làm ảnh
hởng đến thời gian của các dự án xây dựng công trình giao thông. Về mặt nguyên tắc, rủi ro
thời gian sẽ bao gồm các rủi ro tích cực (làm rút ngắn thời gian dự án) và các rủi ro tiêu cực (gây
kéo dài thời gian dự án). Tuy nhiên trong phạm vi bài viết này chỉ đề cập đến các rủi ro tiêu cực
và các biện pháp hạn chế các rủi ro gây kéo dài thời gian dự án. Nghiên cứu vấn đề rủi ro tích
cực nhằm tận dụng các cơ hội rút ngắn thời gian dự án cũng là một mảng nghiên cứu khá thú vị
và sẽ đợc đề cập đến trong các bài viết sau.
Thời gian của dự án đầu t xây dựng công trình giao thông đợc xác định tuỳ thuộc vào các
đối tợng khác nhau liên quan đến dự án. Đối với chủ đầu t, thời gian dự án bao gồm ba giai
đoạn: giai đoạn chuẩn bị đầu t, giai đoạn thực hiện đầu t và giai đoạn kết thúc đầu t. Đối với

Thời gian xây dựng
Thời gian bàn giao
Thiết k
ế
- Lập kế hoạch chi tiết và xây dựng
- Chấp thuận các điều chỉnh
- Xác đ
ị
nh thời
g
ian cho thiết kế phác thảo,
thiết kế chi tiết và bản vẽ thi công
Đ
ấu thầu
Giai đoạn đấu thầu
X
ây dựng
Giai đoạn xây dựng tại
công trờng
bn giao
Thời gian bàn giao
CT 2
Hình 1. Thời gian dự án Bảng 1 cho thấy các nguyên nhân làm kéo dài thời gian dự án.
Vào thời điểm bắt đầu dự án, chủ đầu t sẽ chỉ quan tâm đến ngày bắt đầu và ngày kết
thúc dự án. Trong giai đoạn thiết kế và xây dựng, có nhiều hoạt động cụ thể, nh thiết kế, đấu
thầu, giải phóng mặt bằng, thực hiện xây dựng công trình thì chủ đầu t sẽ quan tâm đến thời
gian cho từng hoạt động cụ thể này.
Bảng 2. Hậu quả từ các tác động của rủi ro kéo di thời gian dự án
TT Hậu quả từ các rủi ro do phía chủ đầu t Hậu quả từ các rủi ro do phía nhà thầu
1 Nhà thầu phụ bị kéo dài một khoảng thời
gian và sẽ tính thêm chi phí phát sinh cho
nhà thầu chính
Nhà thầu phụ bị kéo dài một khoảng thời
gian
2 Nhà thầu chính bị kéo dài một khoảng thời
gian và sẽ tính thêm chi phí phát sinh cho
chủ đầu t.
Các công việc của nhà thầu chính cũng bị
ảnh hởng dây chuyền
3 Tất cả các công việc tơng lai trên đờng
găng sẽ bị kéo dài thêm thời gian. Mỗi đối
tác tham gia vào dự án sẽ xác định thời
gian và quản lý thời gian dự án theo quan
điểm của họ
Thời gian của toàn bộ dự án sẽ bị kéo dài
thêm
4 Chủ đầu t sẽ phải trả thêm chi phí cho
các công tác xây dựng
Chủ đầu t sẽ phải tốn thêm chi phí vì thời
gian bị kéo dài này. Mặt khác chủ đầu t
cũng có thể đòi hỏi nhà thầu bồi thờng

5 Chủ đầu t sẽ phải trả thêm chi phí thuê t
vấn giám sát vì chi phí này tính theo tỷ lệ %
của khối lợng công việc đợc thực hiện.

hoạch xây dựng. Trong thực tế nó đợc áp dụng ở cấp lập kế hoạch chiến lợc nhng ít khi
đợc áp dụng khi lập kế hoạch thi công bởi vì rõ ràng là nó quá phức tạp. Các nhân viên ngoài
hiện trờng thờng sử dụng sơ đồ ngang, xây dựng sau khi phân tích đờng găng.
Bảng 3 cho thấy các biện pháp quản lý rủi ro trên góc độ nhà thầu (cả nhà thầu tổng lẫn
nhà thầu phụ). Các giai đoạn của dự án lúc này đợc phân thành 4 giai đoạn là (1) thiết kế; (2)
chuẩn bị nguyên vật liệu, máy móc thi công và mặt bằng xây dựng, (3) xây dựng và lắp đặt; (4)
bàn giao và thanh toán.
Các loại rủi ro tác động đến chi phí, thời gian và kỹ thuật/chất lợng đợc xem xét trong
từng giai đoạn. ở mỗi giai đoạn, các nhà thầu phụ phải đảm bảo chắc rằng họ hoàn thành theo
quy trình xây dựng chuẩn, công việc đợc thực hiện theo kế hoạch và không đợc gây ảnh
hởng tới các nhà thầu phụ khác.
Thực chất, các rủi ro liên quan đến chi phí, đến thời gian và kỹ thuật/chất lợng thì lại có
mối liên hệ với nhau, và xét cho cùng thì các rủi ro tác động đến thời gian và chất lợng sẽ lại
hớng vào chi phí dự án. Nghĩa là rủi ro làm kéo dài thời gian dự án (do điều kiện thời tiết xấu
chẳng hạn), đơng nhiên sẽ làm phát sinh nhiều khoản chi phí, làm đội giá thành công trình lên
Hoặc rủi ro làm ảnh hởng đến chất lợng công trình (phải phá đi làm lại chẳng hạn), cũng sẽ
làm phát sinh thêm nhiều khoản chi phí. Ngợc lại, các rủi ro chi phí (giá vật liệu xây dựng tăng,
suy thoái kinh tế ) cũng tác động làm kéo dài thời gian dự án.
Bảng 3. Các biện pháp quản lý rủi ro thời gian của các nh thầu
Quá trình Chi phí Thời gian Kỹ thuật
Thiết kế sản
phẩm, thiết kế
dự án

- Lập dự toán chuẩn
xác cho các hạng mục
- Cân đối chi phí - giá
thành đối với các hạng
mục đợc thiết kế
- Quản lý rủi ro hợp


- Đảm bảo các yêu
cầu về chất lợng
đối với nguyên vật
liệu, cấu kiện, máy
móc, thiết bị

Thi công xây
dựng, lắp đặt

- Quản lý chặt chẽ chi
phí của từng hạng mục
xây dựng
- Quản lý rủi ro hợp
đồng
- ớc đoán sai số
- Cân nhắc đến yếu tố
lạm phát
- Giảm thiểu việc phá
đi làm lại gây tổn thất
nguồn lực
- Đảm bảo thời gian
xây lắp phù hợp với
kế hoạch đặt ra
- Có biện pháp đối
phó với điều kiện thời
tiết xấu, tránh gây
kéo dài thời gian
- Giảm thiểu việc phá
đi làm lại

- Xác định, đền bù
thiệt hại do chậm tiến
độ
- Quản lý rủi ro hợp
đồng
- Quản lý rủi ro giá cả
- các yếu tố ngầm
- Bàn giao, thanh
quyết toán phải đúng
thời hạn, phù hợp với
kế hoạch tổng thể
của dự án
- Thanh quyết toán
phải bù đắp đợc thời
gian bị kéo dài do tác
động của các nhà
thầu khác

- Chất lợng trình
độ thợ
- Tổ chức và quản lý
của đội dự án
- Mối quan hệ giữa
các lao động
- Tác động ngầm
đối với việc hoàn
thành gây ra do
trình độ lực lợng
lao động kém, công
nghệ lạc hậu.

cũng chú trọng đến việc tạo mối quan hệ lâu năm với các khách hàng, nhng nhìn chung, giá
cả là yếu tố quyết định nhà thầu nào sẽ nhận đợc công trình. Ngoài ra đối với các công trình
đặc biệt tính chuyên môn hoá cao của nhà thầu cũng đóng vai trò rất quan trọng không kém so
với vai trò của giá cả.
Tài liệu tham khảo
[1]. NCS. Trịnh Thuỳ Anh. Chuyên đề số 2: Lý thuyết về rủi ro và quản lý rủi ro trong các dự án đầu t.
Trờng Đại học Giao thông vận tải, 2004.
[2]. ThS. Trịnh Thuỳ Anh, TS. Nguyễn Xuân Hon. Bài giảng Quản trị dự án đầu t giao thông vận tải.
Trờng Đại học Giao thông Vận tải, Hà Nội 2003.
[3]. Nguyễn Xuân Hải. Quản lý dự án xây dựng nhìn từ góc độ nhà nớc, nhà đầu t, nhà t vấn, nhà thầu
Nhà xuất bản xây dựng 2002.
[4]. PGS.TS Đon Thị Hồng Vân. Quản trị rủi ro và khủng hoảng. Nhà xuất bản thống kê - 2002.
[5]. TS. Ngô Thị Ngọc Huyền, TS. Lê Tấn Bửu, ThS. Nguyễn Thị Hồng Thu, ThS. Bùi Thanh Hùng. Rủi ro
trong Kinh doanh. Nhà Xuất bản Thống kê - 2001.
[6]. Chris Chapman and Stephen Ward. Project Risk Management - Processes, Techniques and Insights.
John Wiley & Sons - 1999.
CT 2
[7]. A Guide to Project Management Body of Knowledge (PMBOK Guide). Project Management Institute,
Newtown Square Pennsylvania USA.
[8]. Project Management: Body of Knowledge, fourth edition. Miles Dixon - Association for Project
Management
[9]. Roger Flanagan and George Norman. Risk Management and Construction. Blackwell Scientific
Publication - 1993.
[10]. Thomas. Papageorge. Risk Management for Building Professionals. ra R.S. Means Company, Inc.
[11]. Project Risk Management. Jay Christensen CADENCE Management Corporation.
[12]. Project Risk Management Handbook 1
st
Edition. Caltrans - Office of Project Management Process
Improvement.
[13]. Dr. David Hilson. Paper: Managing Risk. Project Management Review January 1998. p31.