Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 7 Đại học Đà Nẵng năm 2010
523
ẢNH HƯỞNG CỦA CHẤT KÍCH THÍCH SINH TRƯỞNG
ĐẾN KHẢ NĂNG NHÂN NHANH CHỒI IN VITRO CÂY SÂM CAU
(CURCULIGO ORCHIOIDES GAERTN)
THE EFFECT OF PHYTOHORMONE ON MULTIPLE SHOOTS IN VITRO
OF CURCULIGO ORCHIOIDES GAERTN

SVTH: Nguyễn Thị Út, Nguyễn Thị Xuân Tâm, Từ Thị Tú
Lớp 06CSM, Trường Đại học Sư phạm
GVHD: Võ Châu Tuấn
Khoa Sinh – Môi trường, Trường Đại học Sư phạm

TÓM TẮT
Cây Sâm cau (Curculigo orchioides Gaertn.) thuộc họ Thuỷ tiên (Amaryllideaceae) là cây
dược liệu với đặc tính chống ung thư có nguy cơ tuyệt chủng. Do đó, vấn đề bảo tồn loài này rất
cần thiết. Ở đây chúng tôi trình bày kết quả ảnh hưởng của 6-benzyl adenine (BA), Kinetin (Kn),
BA + Kn đến khả năng nhân nhanh chồi in vitro cây Sâm cau từ chồi đỉnh. Số chồi phát sinh cao
nhất trên môi trường MS bổ sung tổ hợp 1.0 mg/l BA + Kn.
ABSTRACT
Curculigo orchioides Gaertn is an endangered medicinal plant with anticancer properties
belonging to Amaryllideaceae. Therefore, the need for conservation of this plant is crucial. Here, we
describe effect of 6-benzyl adenine (BA), Kinetin (Kn), BA + Kn on the multiple shoot in vitro of C.
orchioides from shoot tip explant Maximum number of shoot buds induction on MS medium
supplemented with BA + KN (each at 1.0 mg/l).
1. Mở đầu
Ngành Công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật ra đời hằng năm mang lại lợi ích lớn
cho nhiều nước trên thế giới. Bên cạnh việc khắc phục nhược điểm của biện pháp nhân
giống truyền thống, nó còn thể hiện ưu điểm vượt trội: tạo ra lượng lớn cây giống sạch
bệnh, đồng nhất về mặt di truyền trong thời gian ngắn; tạo sinh khối tế bào làm nguyên liệu
cho công nghiệp và y dược.

chồi không
nhiễm(%)
Số chồi/mẫu cấy
Chiều cao chồi (cm)
1,0
83,33
1,00 ± 0,00
3,90 ± 0,18
1,5
66,67
1,00 ± 0,00
4,36 ± 0,12
2,0
50,00
1,00 ± 0,00
4,86 ± 0,08
2,5
83,33
1,00 ± 0,00
4,98 ± 0,18
3,0
83,33
1,00 ± 0,00
5,13 ± 0,35
3,5
50,00
1,00 ± 0,00
5,20 ± 0,23
4,0
100,00

5,00 ± 0,41
2,58 ± 0,50
1,0
5,75 ± 1,25
2,65 ± 0,49
1,5
7,75 ± 1,11
1,43 ± 0,34
2,0
8,00 ± 0,41
0,69 ± 0,18
2,5
8,25 ± 1,03
0,25 ± 0,02
3,0
4,75 ± 0,48
0,23 ± 0,04
3,5
4,25 ± 0,48
0,23 ± 0,37
4,0
3,5 ± 0,65
0,20 ± 0,04
Kn 0,5
1,25 ± 0,25
2,57 ± 0,40
1,0

10,05 ± 0,65
3,05 ± 0,13
2,0 + 2,0
9,00 ± 0,91
2,95 ± 0,23
2,5 + 2,5
8,00 ± 0,91
2,85 ± 0,15
3,0 + 3,0
7,50 ± 0,86
2,85 ± 0,10
3,5 + 3,5
5,75 ± 0,48
2,77 ± 0,09
4,0 + 4,0
5,00 ± 0,70
2,75 ± 0,16
Từ kết quả nghiên cứu ta thấy môi trường MS bổ sung BA (0.5 – 4.0 mg/l) đều có
Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 7 Đại học Đà Nẵng năm 2010
526
khả năng phát sinh cụm chồi, số chồi tăng dần từ 0.5 – 2.5 mg/l và có xu hướng ức chế
phát sinh cụm chồi từ 3.0 – 4.0 mg/l. Số chồi đạt cao nhất ở nồng độ 2.5 mg/l ( với 8.25
chồi/mẫu cấy sau thời gian 8 tuần). Tuy nhiên ở nồng độ 2.0 – 4.0 mg/l cụm chồi hầu như
không phân hoá mà có xu hướng tạo phôi . Theo nghiên cứu của Nagesh (2008), môi
trường MS bổ sung 2.0 mg/l là tốt nhất với số chồi đạt 5.9 chồi/mẫu.
Trên môi trường MS bổ sung Kn (0.5 – 4 mg/l) đều không có khả năng kích thích
phát sinh cụm chồi. Số chồi chỉ đạt cao nhất là 1.75 chồi/mẫu ở nồng độ 1.0 mg/l trong
thời gian 8 tuần. Như vậy cũng là cytokinin nhưng Kn hầu như không có khả năng kích
thích phát sinh cụm chồi đối với cây Sâm cau Tuy nhiên ở đối tượng khác như cây
Picrorhizo kurroa ở nồng độ 1.0 – 5.0 mg/l đều có khả năng phát sinh cụm chồi (Lal và cs,

[2] Nguyễn Hoàng Lộc (2007), Giáo Trình Nhập Môn Công Nghệ Sinh Học, Nxb Đại
Học Huế.
[3] Bhavisha B. Wala and Yogesh T. Jasrai (2003), “Micropropagation of an endangered
Medicinal plant: Curculigo orchioides Gaertn”, Plant Tissue Cult, 13(1), pp.13-19.
[4] Lal, N., P.S. Ahuja, A.K. Kukreja & B. Pandey (1988), “Clonal propagation of
Picrorhiza kurroa Royk ex Benth by shoot tip culture”, Plant Cell Rep, 7, pp. 202-
205.
[5] Murashige T, Skoog F (1962), “A revised medium for rapid growth and bioassays
with tobacco tissue cultures”, Physiol Plant, pp. 97-473.
[6] Nagesh K. J. and Shanthamma C (2008), “In vitro propagation and antioxidant
Cell.Dev.Biol – Plant, 43, pp.150 – 154.
[7] Purohit SD, Dave A and Gotam K (1994), “Micropropagation of safed musli
(Chlorophytum borivilianum), a rare Indian medicinal herb”. Plant cell tiss. Org. Cult,
39, pp. 93-96.