ERCP - Nội soi mật tụy
ngược dòng ERCP là chữ viết tắt của:
Endoscopic: nội soi
Retrograde: ngược dòng
Cholangio: mật
Pancreatography: tụy
Có nghĩa là "Nội soi mật tụy ngược dòng".
Nội soi là thủ thuật dùng một thiết bị được gọi là ống nội soi - là một ống
nhỏ và dẻo có 1 camera nhỏ và đèn gắn ở đầu. Bác sĩ thực hiện nội soi phải
là một bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa đã được trải qua 1 lớp huấn luyện về nội
soi để chẩn đoán và điều trị nhiều loại bệnh của hệ tiêu hóa. Hệ tiêu hóa bao
gồm dạ dày, ruột non, và những phần khác của cơ thể nối với ruột non bao
gồm gan, tụy và túi mật.

Ngược dòng là từ dùng để chỉ hướng mà ống nội soi được dùng để bơm một
loại chất lỏng giúp tia X có thể ghi nhận được hình ảnh của đường mật và
tụy. Quá trình chụp X quang này được gọi là chụp mật tụy.
ERCP có thể có ích trong việc chẩn đoán và điều trị những bệnh gây vàng
da, vàng mắt hoặc đau bụng. Để hiểu được ERCP giúp ích được những gì thì
cũng cần phải biết sơ qua về tụy và hệ thống ống dẫn mật.
Mật là một chất được gan tạo ra và đóng vai trò quan trọng trong tiêu hóa và
hấp thụ các chất béo. Mật được vận chuyển đi từ gan nhờ một hệ thống ống
được gọi là các ống dẫn mật. Một trong số các ống dẫn mật, ống túi mật, nối
túi mật với ống mật chính. Túi mật có chức năng dự trữ mật giữa các bữa ăn
và co bóp để đẩy mật ngược trở lại vào các ống mật khi có thức ăn đưa vào
ống tiêu hóa. Ống mật chủ sau đó sẽ đổ mật vào một đoạn của ruột non là tá
tràng. Ống mật chủ đi vào tá tràng qua một cấu trúc có hình núm được gọi là

 Tuân thủ theo tất cả những hướng dẫn của bác sĩ trong việc chuẩn bị
thủ thuật.
ERCP có thể được thực hiện đối với những bệnh nhân ngoại trú (bệnh nhân
có thể về nhà sau khi thực hiện thủ thuật) hoặc cần phải được nhập viện tùy
theo từng trường hợp cụ thể. Bác sĩ sẽ giải thích cho bạn về thủ thuật này
cùng với những lợi ích và nguy cơ của nó, và bạn sẽ được yêu cầu ký vào
bản cam kết đồng ý thực hiện thủ thuật, Bản cam kết này xác nhận rằng bạn
đã đồng ký thực hiện thủ thuật và đã hiểu tất cả những gì sẽ trải qua khi thực
hiện thủ thuật.

Thực hiện thủ thuật
Mọi việc cần thiết sẽ được thực hiện nhằm giúp bạn cảm thấy thoải mái.
Huyết áp, nhịp mạch và nồng độ oxy trong máu của bạn cũng sẽ được theo
dõi sát. Bạn cũng sẽ được tiêm thuốc an thần vào tĩnh mạch ở cánh tay. Bạn
sẽ cảm thấy lơ mơ nhưng vẫn còn tỉnh và vẫn có thể phối hợp được với bác
sĩ trong quá trình thực hiện thủ thuật.
Mặc dù thường thì không cần đến thuốc tê toàn thể, nhưng bạn cũng có thể
sẽ được xịt một ít thuốc tê cục bộ vào thành sau họng để làm giảm thiểu sự
khó chịu khi ống nội soi được đưa qua họng để đi vào thực quản và xuyên
qua dạ dày đến tá tràng.
Các bác sĩ sẽ sử dụng ống nội soi để quan sát niêm mạc của dạ dày và tá
tràng. Bạn sẽ không cảm thấy đau nhưng có thể có cảm giác đầy bụng do khí
có thể được bơm vào bên trong để giúp quan sát dễ hơn.
Ở tá tràng, dụng cụ nội soi sẽ nằm gần nhú tá tràng, là vị trí mà các ống dẫn
chính đổ vào bên trong ruột non. Một ống nhỏ (được gọi là canule) được
luồn dọc theo ống nội soi để đi vào ống tụy hoặc ống mật chủ. Dung dịch
cản quang sẽ được bơm qua canule vào các ống tụy hoặc ống mật chủ theo
chiều ngược dòng chảy của dịch mật/dịch tụy - đó là lý do vì sao có từ
"ngược dòng" trong tên gọi của thủ thuật này.
Sau đó bệnh nhân sẽ được chụp X quang hình ảnh thuốc cản quang viền

mà bạn có thể có về thủ thuật này.

Sau khi thực hiện
Nếu ở chế độ ngoại trú, sau khi làm ERCP, bạn sẽ cần phải được theo dõi
cho đến khi các bác sĩ quyết định bạn có thể về nhà được. Đôi khi bạn cũng
cần phải nhập viện.
Khi về nhà, hãy thu xếp để có người chở về do bạn có thể buồn ngủ vì thuốc
an thần được sử dụng trong thủ thuật. Điều này cũng có nghĩa là bạn nên
tránh điều khiển máy móc và tránh uống những chất có cồn trong vòng 1
ngày.
Bác sĩ sẽ thông báo cho bạn biết khi nào bạn có thể ăn và uống. Thông
thường thì vào khoảng vài giờ sau phẫu thuật.
Do khí được bơm vào bụng khi thực hiện thủ thuật nên bạn có thể sẽ tiếp tục
cảm thấy đầy bụng và đánh hơi một khoảng thời gian sau đó, bạn cũng có
thể sẽ đi phân mềm hoặc thay đổi một ít về thói quen đi cầu của mình. Tuy
nhiên, nếu phát hiện thấy có máu chảy ra từ trực tràng hoặc đi cầu phân đen
hoặc giống hắc ín, hãy gọi cho bác sĩ.
Bạn cũng có thể bị nôn ói, đau bụng nặng nề, yếu ớt hoặc chóng mặt và sốt
trên 38 độ nhưng điều may mắn là những vấn đề này rất hiếm khi gặp phải.
ERCP là một thủ thuật hiệu quả và hữu ích trong việc đánh giá hoặc
điều trị một số vấn đề của hệ tiêu hóa.

Bác sĩ có thể sẽ xác định được sỏi kẹt ở ống mật chủ

Thuốc cản quang sẽ được bơm ngược dòng vào các ống dẫn giúp ghi hình X
quang Ống nội soi sẽ được luồn xuống thực quản, qua dạ dày và đi vào tá tràng.
Một ống nhỏ sau đó sẽ được luồn xuống vào trong các ống dẫn.