TUẦN I
Tiết 1 – 2 : TỔNG QUAN NỀN VĂN HỌC VIỆT NAM
A. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp HS nắm được những kiến thức tổng quát về 2 bộ phận của VHVN, nắm quá trình
phát triển của văn học viết.
Nắm vững những thể loại của VHVN và những nội dung thể hiện con người VN trong
VH.
Bồi dưỡng niềm tự hào với truyền thống văn học dân tộc qua VH.
B. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:
SGK + SGV cùng một số tài liệu tham khảo
Thiết kế giáo án
C. CÁCH THÚC TIẾN HÀNH:
Tiến hành theo cách trả lời câu hỏi, trao đổi thảo luận.
D. TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY- HỌC:
I. KIỂM TRA BÀI CŨ :
II. GIỚI THIỆU VÀ DẠY BÀI MỚI
Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, nhân dân VN đã sáng tạo nên nhiều giá trị vật chất và
tinh thần to lớn. Trong đó, lịch sử VH DT với một di sản quý giá đã trở thành linh hồn của
một dân tộc. Để giúp cho các em có cái nhìn tổng quát về lịch sử nền VH ấy chúng ta cùng
tìm hiểu bài học đầu tiên: “Tổng quan nền VHVN”.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS YÊU CẦU CẦN ĐẠT
HĐ1
: GV hdẫn HS tìm hiểu chung về 2 bộ
phận của nền VHVN.
Gọi HS đọc văn bản phần I (sgk)
? Trước hết, em hiểu thế nào là tổng quan
VHVN?
?Hãy cho biết VHVN gồm mấy bộ phận?
HĐ2: GV gợi ý cho HS nêu được những nét
viết nào?
? Các loại văn tự này được xuất phát từ
đâu?thời gian cụ thể? Nó có ý nghĩa gì đối với
mỗi giai đoạn lịch sử VHDT?
+ Chữ Hán là văn tự của người Hán, gọi là Hán
– Việt- (TK X)
+ Chữ Nôm dựa vào chữ Hán mà đặt ra của
người Việt cổ (TK XIII)
+ Chữ Quốc ngữ sử dụng chữ cái La tinh để
1/
.
Văn h
ọc dân gian
:
a). Khái niệm: VHDG là những sáng tác tập
thể của nhân dân lao động, được truyền
miệng từ đời này sang đời khác. Những tác
phẩm VHDG là tiếng nói, tình cảm chung
của toàn thể cộng đồng nhân dân.
b). Thể loại: Gồm hai thể loại VHDG
_ Truyện cổ dân gian
_ Thơ ca dân gian c). Đặc trưng:
VHDG mang tính truyền miệng, tính tập
thể và sự gắn bó với các sinh hoạt đời sống
hàng ngày của cộng đồng.
2/. Văn học viết :
mấy thời kỳ? GV gọi HS đọc mục 1( VH trung đại)
?Chữ viết dùng để sáng tác của VH trung đại là
gì
?Tại sao VH trung đại VN lại chịu ảnh hưởng
nhiều của VH TQ ?
?Hãy kể tên một số tp VH trung đại được viết
bằng chữ Hán có giá trị hiện thực và nhân đạo c). Thể loại của văn học viết:
_Từ thế kỷ X – XIX có 3 nhóm sau:
+ Thơ ( chữ Hán, Nôm)
+ Văn xuôi (chữ Hán)
+ Văn biền ngẫu (chữ Hán, chữ Nôm)
_ Từ TK XX đến nay loại hình và loại thể
VH rõ ràng hơn, có 3 loại:
+ Loại tự sự
+Loại trữ tình
+Loại kịch
II/. QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN VĂN
HỌC VIẾT:
? Nội dung chủ yếu bao trùm toàn bộ VH trung
đại là gì ?
HĐ5:GV gọi Hs đọc mục 2( VHHĐ)
? Khác với VH trung đại, VH HĐ sử dụng chữ
viết nào để sáng tác ? Vì sao Vh từ đầu TK 20
đến nay lại gọi là VHHĐ ?
Vậy VHHĐ chịu ảnh hưởng bởi VH nào mà có
sự thay đổi như thế ?
Gợi ý : Nhờ sự kế thừa Vh truyền
thống, tiếp thu VH thế giới, VHHđ đổi mới có
sự khác biệt gì so với VHTĐ?
? Vh thời kỳ này được chia làm mấy giai đoạn? + Thơ Nôm
Sự phát triển của thơ Nôm gắn liền với sự
? Em biết VH giai đoạn này gắn liền với những
sự kiện lịch sử nào to lớn của DTVN?
?VH từ sau CMTT. 1945 có sự phát triển toàn
diện là nhờ vào đường lối gì của DT?
? VH sau CMTT thuộc trào lưu VH gì? VH
giai đoạn này phản ánh vấn đề gì?
VHHĐ có 4 giai đoạn:
a). Giai đoạn từ TK XX đến 1930:
_ Có sự tiếp xúc với VH Châu Aâu, chủ yếu
viết bằng chữ Quốc ngữ, công chúng tiếp
nhận đông đảo hơn.
_ Đội ngũ sáng tác đạt qui mô chưa từng có:
Tản Đà, HNPhách, HBChánh, PDTốn, . . .
b). Giai đoạn VH từ 1930 – 1945:
_Có sự kế thừa VH trung đại và tiếp thu sự
được công nhận là danh nhân văn hoá thế
giới…?
*GV chuyển ý
HĐ6: GV gọi HS đọc muc III, gợi ý, phát vấn
HS trả lời.
? Mối quan hệ giữa con người với thế giới tự
nhiên được thể hiện như thế nào trong VH?
Với con người VN, thnhiên tươi đẹp và đáng
yêu có đóng góp gì trong đời sống ?
? Trong VHTĐ, thnhiên được biểu hiện bằng
những hình ảnh ước lệ nào đối với con người
VN?
? Còn VHHĐ, thnhiên gắn với vẻ đẹp gì của
con người?
GV chuyển ý:
? Mối quan hệ giữa con người VN với qgia,
dtộc được biểu hiện như thế nào?
? Trong quan hệ xã hội, VHVN đã phản ánh
điều gì?
sống mới.
_ Đạt thành tựu NT cao, gắn với HCMinh, Tố
Hữu và nhiều lớp nhà văn quân đội.
d). Giai đoạn VH từ 1975 đến nay:
_VH đi vào phản ánh công cuộc xây dựng
CNXH, sự nghiệp CN hoá, HĐ hoá đất nước
và những vấn đề mới của thời mở cửa, hội
nhập quốc tế.
ntn?
? Em hiểu thế nào là ý thức cá nhân?
? Xu hướng chung của VHVN là gì khi xây
dựng mẫu người lý tưởng? * GV gọi HS đọc phần ghi nhớ và chép vào
tập.
3/. Con người VN trong quan hệ xã hội:
4/. Con người VN và ý thức về bản thân:
* Xu hướng chung của VHVN là xây dựng
một đạo lý làm người với những phẩm chất
tốt đẹp: nhân ái, thuỷ chung, tình nghĩa vị
tha, đức hy sinh, đấu tranh chống CN khắc kỉ
của tôn giáo, đề cao quyền sống con người cá
nhân nhưng không chấp nhận con người cá
nhân.
GHI NHỚ:
_ Hai bộ phận hợp thành của VHVN