Tiểu luận

Tính tất yếu khách quan
và con đường hình thành
công ty mẹ-công ty con ở
Việt Nam

1
L
ỜI

MỞ

ĐẦU

Ngay t
ừ

ổ
ch
ứ
c tiên ti
ế
n
đạ
i di
ệ
n cho tr
ì
nh
độ

phát tri
ể
n cao c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
tvà n
ề
n kinh t
ế

i và tác
độ
ng m
ạ
nh m
ẽ

đế
n toàn b
ộ
n
ề
n kinh t
ế
c
ủ
a
các qu
ố
c gia trên th
ế
gi
ớ
i.
Trong nh
ữ
ng năm qua ,
ở
n
ướ

n c
ủ
a l
ự
c l
ư
ợ
ng s
ả
n xu
ấ
t.
Đ
ả
ng v
à Nhà
n
ướ
c ta ch
ủ
trương th
ự
c hi
ệ
n c
ả
i cách toàn di
ệ
n các doanh nghi
ệ

i cách đó,
Đả
ng và Nhà
n
ướ
c ta c
ũ
ng ch
ủ
trương thành l
ậ
p các TCTy v
ớ
i m
ụ
c tiêu là h
ì
nh thành nên
nh
ữ
ng T
ậ
p đoàn kinh t
ế
m
ạ
nh, kinh doanh trong nh
ữ
ng ngành, l
ĩ

i v
ớ
i n
ư
ớ
c ta, m
ô h
ì
nh c
ông ti m
ẹ
-
công ti con là m
ộ
t kh
ái ni
ệ
m m
ớ
i,
m
ộ
t ph
ạ
m tr
ù m
ớ
i trong l
ĩ
nh v

đã

qua m
ộ
t th
ờ
i gian phát tri
ể
n .Trong b
ố
i c
ả
nh toàn c
ầ
u hoá v
ề
kinh t
ế
m
ạ
nh m
ẽ

để

tránh kh
ỏ
i t
ụ
t h

ọ
n giúp n
ướ
c ta h
ộ
i nh
ậ
p vào n
ề
n kinh
t
ế
khu v
ự
c và th
ế
gi
ớ
i .
Vi
ệ
c th
ành l
ậ
p c
ác t
ổ
ng c
ông ty theo mô h
ì

i gi
ả
i
quy
ế
t . T
ừ
nhu c
ầ
u c
ấ
p thi
ế
t và tính ch
ấ
t quan tr
ọ
ng đó , chúng em
đã
đi sâu t
ì
m

2
hi
ể
u v
à nghiên c
ứ
u v

ở
Vi
ệ
t Nam "
Do c
ò
n nhi
ề
u h
ạ
n ch
ế
nên
đề
án không tránh kh
ỏ
i nhi
ề
u thi
ế
u sót. Chúng
em xin chân thành c
ả
m ơn s
ự
giúp
đỡ
h
ướ
ng d

y
để
hoàn thi
ệ
n hơn n
ữ
a
đề

á
n .
Thay m
ặ
t nhóm sinh viên th
ự
c hi
ệ
n
Sinh viên
Ngô Thu
ý
Ph
ư
ợ
ng
1.1 KHÁI QUÁT CHUNG
V
Ề

CÔNG TY
M
Ẹ

- CÔNG TY CON.
1.1.1. Kh
ái ni
ệ
m.
Công ty m
ẹ
là công ty có ít nh
ấ
t m
ộ
t công ty con tr
ở
lên; có th
ể
là Doanh
nghi
ệ
p nh
à n
ư
ớ

đó có trên 50% v
ố
n c
ủ
a công ty m
ẹ
. Như v
ậ
y công ty con ph
ả
i ch
ị
u s
ự
ki
ể
m soát
( chi ph
ố
i ) c
ủ
a công ty m
ẹ

Mô h
ì
nh công ty m
ẹ
- công ty con t
ồ

vào các công ty khác. Cơ c
ấ
u t
ổ
ch
ứ
c c
ủ
a nó bao g
ồ
m các b
ộ
ph
ậ
n đi
ề
u ph
ố
i, l
ậ
p
k
ế
ho
ạ
ch và ti
ế
n hành kinh doanh trong pham vi các công ty con.
Hai là, Công ty qu
ả

ng th
ờ
i
s
ở
h
ữ
u và ki
ể
m soát nhóm các công ty con c
ủ
a nó. Các công ty
đượ
c t
ổ
ch
ứ
c
thành các pháp nhân riêng
đượ
c tham gia các giao d
ị
ch m
ộ
t các
độ
c l
ậ
p.


ộ
t s
ố

đặ
c
đi
ể
m chung c
ơ b
ả
n nh
ư sau :
Th
ứ
nh
ấ
t là, có quy mô r
ấ
t l
ớ
n v
ề
v
ố
n, lao
độ
ng, doanh thu và ph
ạ
m vi

ừ
a có s
ự
t
ậ
p trung gi
ữ
a các doanh nghi
ệ
p. V
ì
v
ậ
y nó v
ừ
a nâng cao
đượ
c tr
ì
nh
độ
x
ã
h
ộ
i hoá s
ả
n xu
ấ
t và tr

ể
hi
ệ
n r
ấ
t r
õ
, trư
ớ
c h
ế
t
ở
quy mô v
ố
n c
ủ
a công ty m
ẹ
- công ty
con. Trong c
ông ty m
ẹ
- công ty con th
ì
v
ố
n
đượ
c t

Nh
ì
n chung
các mô h
ì
nh c
ông ty m
ẹ

- công ty con có hai con
đư
ờ
ng c
ơ b
ả
n
để
t
ạ
o ra v
ố
n :
Cách th
ứ
nh
ấ
t, t
ự
t
ạ

ủ
y
ế
u là v
ố
n nhà n
ướ
c thông qua nh
ữ
ng
cơ ch
ế
khác nhau:
-
Nhà n
ướ
c c
ấ
p v
ố
n ban
đầ
u d
ướ
i d
ạ
ng
đầ
u tư tr
ự

l
ạ
i t
ấ
t c
ả
ho
ặ
c
m
ộ
t ph
ầ
n l
ợ
i nhu
ậ
n thu
đư
ợ
c t
ừ
ho
ạ
t
đ
ộ
ng s
ả
n xu

p nh
ấ
t các công ty l
ớ
n cùng ngành ngh
ề
ho
ặ
c n
ằ
m trong
c
ùng m
ộ
t quy tr
ì
nh công ngh
ệ
có liên quan
đế
n s
ả
n ph
ẩ
m cu
ố
i cùng trên
cùng m
ộ
t

ớ
c ngo
ài, liên doanh, liên k
ế
t, ph
át hành trái
phi
ế
u, c
ổ
phi
ế
u v
à v
ố
n vay n
ư
ớ
c ngo
ài.

5
V
ớ
i s
ố
v
ố
n l
ớ

ớ
i
công ngh
ệ
, nâng cao năng su
ấ
t lao
độ
ng, nâng cao ch
ấ
t l
ượ
ng s
ả
n ph
ẩ
m và v
ì
v
ậ
y
đ
ạ
t doanh thu l
ớ
n
M
ộ
t v
ấ

ố
l
ượ
ng,
mà c
ò
n m
ạ
nh m
ẽ
v
ề
ch
ấ
t l
ượ
ng,
đượ
c tuy
ế
n ch
ọ
n và đào t
ạ
o r
ấ
t nghiêm ng
ặ
t.
Ph

ở
nhi
ề
u n
ư
ớ
c ho
ặ
c ph
ạ
m vi to
àn c
ầ
u.

V
ớ
i quy mô v
ố
n l
ớ
n , nhi
ề
u lao
độ
ng, áp d
ụ
ng s
ự
ti

ự
c hi
ệ
n phân công lao
độ
ng trong n
ộ
i b
ộ
công ty m
ẹ
- công ty
con như b
ố
trí các đi
ể
m s
ả
n xu
ấ
t, xây d
ự
ng m
ạ
ng l
ướ
i tiêu th
ụ
s
ả

đề
u ho
ạ
t
độ
ng kinh doanh đa
ngành, đa l
ĩ
nh v
ự
c.
Chi
ế
n l
ư
ợ
c s
ả
n ph
ẩ
m v
à h
ư
ớ
ng
đ
ầ
u t
ư luôn thay
đ

ướ
ng ngành ch
ủ

đạ
o , l
ĩ
nh v
ự
c
đầ
u tư m
ũ
i nh
ọ
n v
ớ
i nh
ữ
ng s
ả
n
ph
ẩ
m
đặ
c trưng c
ủ
a công ty m
ẹ

nh kinh doanh, phù h
ợ
p v
ớ
i
đò
i h
ỏ
i c
ủ
a th
ị
tr
ườ
ng
và s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
. Bên c
ạ
nh nh
ữ
ng đơn v

ên c
ứ
u khoa h
ọ
c

Các công ty m
ẹ

- công ty con ho
ạ
t
đ
ộ
ng
đa ngành, đa l
ĩ
nh v
ự
c l
à
đ
ể
ph
ân
t
án r
ủ
i ro, m
ạ

c b
ả
o to
àn và hi
ệ
u
qu
ả
,
đồ
ng th
ờ
i t
ậ
n d
ụ
ng
đượ
c cơ s
ở
v
ậ
t ch
ấ
t và kh
ả
năng lao
độ
ng c
ủ

Mô h
ì
nh công ty m
ẹ
- công ty con r
ấ
t đa d
ạ
ng v
ề
cơ c
ấ
u t
ổ
ch
ứ
c và pháp l
ý
.
Nó có th
ể
là lo
ạ
i h
ì
nh ho
ạ
t
độ
ng mà các công ty con v

b
ằ
ng
các h
ợ
p
đ
ồ
ng kinh t
ế
, c
ác ch
ủ
s
ở
h
ữ
u nh
ỏ
v
ẫ
n c
ó quy
ề
n
đi
ề
u h
ành các công ty
c

c l
ậ
p v
ề
tính
thương m
ạ
i và s
ả
n xu
ấ
t, các ch
ủ
s
ở
h
ữ
u tr
ở
thành các c
ổ
đông c
ủ
a "công ty m
ẹ
".
Công ty m
ẹ
- công ty con là m
ộ

ượ
ng l
ớ
n v
ố
n c
ổ
ph
ầ
n trong các công ty con, nó chi ph
ố
i các công ty con v
ề

m
ặ
t tài chính và chi
ế
n l
ượ
c phát tri
ể
n. Do v
ậ
y trong mô h
ì
nh công ty m
ẹ
- công
ty con r

pháp nhân, h
ợ
p tác theo nguyên t
ắ
c m
ọ
i thành viên
đề
u b
ì
nh
đẳ
ng tr
ướ
c pháp
lu
ậ
t, không có quan h
ệ
c
ấ
p trên, c
ấ
p d
ướ
i theo ki
ể
u tr
ậ
t t

ề
u l
ệ
công ty.
Ta có th
ể
mô h
ì
nh hoá cơ c
ấ
u t
ổ
ch
ứ
c c
ủ
a m
ộ
t công ty m
ẹ
- công ty con như
sau:
7

M
ô
h

ộ
c, h
ỗ
tr
ợ
v
ề
m
ặ
t
chi
ế
n l
ượ
c, tài chính, tín d
ụ
ng. Các công ty con ph
ụ
thu
ộ
c và công ty m
ẹ
nh
ằ
m
ph
ụ
c v
ụ
m

ạ
i và phát tri
ể
n v
ữ
ng m
ạ
nh khi xây d
ự
ng
đượ
c cơ ch
ế
ho
ạ
t đ
ộ
ng d
ự
a trên s
ự

th
ố
ng nh
ấ
t l
ợ
i
ích kinh t

đ
ồ
ng kinh t
ế
.

C
ông ty m
ẹ
s
ở
h
ữ
u l
ượ
ng v
ố
n, c
ổ
ph
ầ
n l
ớ
n trong các công ty con. Nó chi
ph
ố
i các công ty con v
ề
tài chính và chi
ế

c
ông ty m
ẹ
) đóng vai tr
ò
kh
ố
ng ch
ế
, chi ph
ố
i. Ph
ầ
n l
ớ
n các công ty con mang h
ọ

c
ủ
a công ty m
ẹ
. Công ty m
ẹ
th
ườ
ng là công ty có c
ổ
ph
ầ

ớ
c ho
ặ
c nh
à n
ư
ớ
c c
ó 100% v
ố
n, ho
ặ
c nh
à n
ư
ớ
c c
ó trên 50% c
ổ
ph
ầ
n.

Công ty con c
ũ
ng th
ư
ờ
ng l
à công ty c


công ty
m
ẹ
3

liên
k
ế
t 1

nhánh
1


3

nhánh
3.1

8
c
ông ty m
ẹ
s
ở
h
ữ
u 100% v
ố
n ho
ặ
c
ít nh
ấ
t 51% c
ổ
ph
ầ
n , c
ó quy

u, các công ty con có th
ể

ở
trong nư
ớ
c hay
ở
n
ướ
c
ngoài.
Trong cơ c
ấ
u t
ổ
ch
ứ
c c
ủ
a công ty m
ẹ
- công ty con c
ò
n có chi nhánh và các
c
ông ty liên k
ế
t.
Gi

c phân công
ho
ạ
t
đ
ộ
ng s
ả
n xu
ấ
t kinh doanh theo t
ừ
ng ph
ân đo
ạ
n, theo chuy
ên ngành, theo s
ả
n
ph
ẩ
m hàng hoá bán ra ho
ặ
c theo khu v
ự
c ho
ạ
t
độ
ng, không trùng l

ặ
c liên k
ế
t ngang ho
ặ
c ch
ỉ
gi
ớ
i h
ạ
n trong m
ộ
t chuyên ngành nào đó.
Liên k
ế
t d
ọ
c là s
ự
liên k
ế
t gi
ữ
a các công ty con trong cùng m
ộ
t dây chuy
ề
n công
ngh

a các công ty con ho
ạ
t
độ
ng trong cùng m
ộ
t
ngành ngh
ề
, có quan h
ệ
ch
ặ
t ch
ẽ
v
ớ
i nhau v
ề
kinh t
ế
- k
ỹ
thu
ậ
t, th
ị
tr
ườ
ng tiêu

a l
à có c
ả
hai h
ì
nh th
ứ
c li
ên k
ế
t ngang v
à liên k
ế
t d
ọ
c.

Vi
ệ
c thi
ế
t l
ậ
p công ty con, chi nhánh hay công ty liên k
ế
t thương tuân th
ủ

m
ộ

ứ
c c
ủ
a công ty m
ẹ
- công ty con
ở
trên th
ì
m
ỗ
i công ty
con khu v
ự
c là m
ộ
t kh
ố
i, m
ỗ
i công ty ch
ỉ
s
ả
n xu
ấ
t m
ộ
t lo
ạ

ố
i có
các ph
ò
ng ch
ứ
c n
ăng như ph
ò
ng t
ài chính, ti
ế
p th
ị
, ph
ân ph
ố
i, s
ả
n xu
ấ
t, nh
ưng
t
ấ
t c
ả

đ
ề

ị
kinh doanh l
à ng
ư
ờ
i ch
ị
u ho
àn toàn trách nhi
ệ
m tr
ư
ớ
c gi
ám
đ
ố
c kh
ố
i v
ề

ho
ạ
t
độ
ng c
ủ
a đơn v
ị

t
đị
nh, và giám
đố
c khu v
ự
c ch
ị
u trách nhi
ệ
m tr
ướ
c giám
đố
c đi
ề
u hành trung tâm v
ề
ho
ạ
t
độ
ng c
ủ
a kh
ố
i trong khu v
ự
c. N
ế

i khu v
ự
c có th
ể
thành l
ậ
p nh
ữ
ng ti
ể
u kh
ố
i theo d
õ
i, giám
sát riêng
đố
i v
ớ
i m
ộ
t ho
ặ
c m
ộ
t s
ố
s
ả
n ph

hi
ệ
n ch
ủ
y
ế
u trên nh
ữ
ng m
ặ
t sau:
Th
ứ
nh
ấ
t là, s
ự
h
ì
nh thành và phát tri
ể
n c
ủ
a công ty m
ẹ
- công ty con làm
t
ăng kh
ả
năng kinh t

i cho vi
ệ
c
ch
ố
ng c
ạ
nh tranh v
ớ
i các công ty l
ớ
n khác. Mô h
ì
nh công ty m
ẹ
- công ty con là
m
ộ
t bi
ệ
n ph
áp h
ữ
u hi
ệ
u
đ
ể
ch
ố

ác n
ư
ớ
c
đang phát tri
ể
n, v
à giúp cho s
ả
n xu
ấ
t
trong n
ướ
c có th
ể
d
ứ
ng v
ữ
ng và t
ừ
ng b
ướ
c vươn ra
đượ
c các th
ị
tr
ườ

ủ
a t
ừ
ng công ty riêng l
ẻ
. Khi có ngu
ồ
n v
ố
n l
ớ
n công ty m
ẹ
- công ty con s
ẽ
đàu
tư đúng hơn vào các d
ự
án có hi
ệ
u qu
ả
cao nh
ấ
t, góp ph
ầ
n tăng ngu
ồ
n thu và
thúc

đ
ổ
i th
ông tin va nhưng kinh nghi
ệ
m quan tr
ọ
ng trong t
ổ

ch
ứ
c nghiên c
ứ
u
ứ
ng d
ụ
ng khoa h
ọ
c, công ngh
ệ
vào s
ả
n xu
ấ
t

10
Th

đị
a phương hay m
ộ
t qu
ố
c gia, nó gi
ả
i quy
ế
t
đượ
c vi
ệ
c làm
cho m
ộ
t ph
ầ
n dân cư t
ạ
i khu v
ự
c, làm chuy
ể
n d
ị
ch cơ c
ấ
u kinh t
ế

ì
nh công ty m
ẹ
- công ty con gi
ữ
vai tr
ò
quan tr
ọ
ng
đố
i
v
ớ
i các n
ướ
c đi sau trong vi
ệ
c ti
ế
n k
ị
p các qu
ố
c gia phát tri
ể
n v
ề
kinh t
ế

ì
nh công ti m
ẹ
-công ti con
đã
ra
đờ
i , t
ồ
n t
ạ
i và phát tri
ể
n t
ừ
lâu trong
l
ị
ch s
ử
phát tri
ể
n c
ủ
a kinh t
ế
th
ế
gi
ớ

ạ
t
độ
ng ch
ủ
ch
ố
t có l
ợ
i nhu
ậ
n cao h
ì
nh thành m
ộ
t h
ệ
th
ố
ng các t
ậ
p đoàn l
ớ
n bao
g
ồ
m hàng trăm hàng ngàn các công ti v
ừ
a và nh
ỏ

m
ô h
ì
nh c
ông ti m
ẹ
-
công ti con
đư
ợ
c h
ì
nh th
ành , có s
ứ
c s
ố
ng m
ã
nh li
ệ
t v
à
có s
ự
ph
át tri
ể
n kh
ông ng

đạ
i.
Th
ứ
nh
ấ
t: Qui lu
ậ
t quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t phù h
ợ
p v
ớ
i tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ

phát tri
ể
n c
ủ
a l

ng c
ủ
a ti
ế
n b
ộ

khoa h
ọ
c công ngh
ệ
và liên k
ế
t kinh t
ế
qu
ố
c t
ế

đã
d
ẫ
n
đế
n s
ự
phát tri
ể
n sâu r

i r
ạ
c v
à s
ở
h
ữ
u kh
ông c
ò
n l
à s
ở

h
ữ
u c
á th
ể
n
ữ
a m
à
đ
ã
v
à đang đi sâu vào x
ã
h
ộ

ổ11
ch
ứ
c kinh doanh t
ổ
ch
ứ
c li
ên k
ế
t kinh t
ế
c
ó ngh
ĩ
a l
à nó là h
ì
nh th
ứ
c bi
ể
u hi
ệ
n c
ủ
a

ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t
Th
ứ
hai: Qui lu
ậ
t tích t
ụ
và t
ậ
p trung v
ố
n và s
ả
n ph
ẩ
m
M
ỗ
i doanh nghi
ệ
p trong cơ ch
ế
th

i tr
ườ
ng c
ạ
nh tranh không ng
ừ
ng
do đó ph
ả
i tái s
ả
n xu
ấ
t m
ở
r
ộ
ng không ng
ừ
ng . Quá tr
ì
nh đó c
ũ
ng là quá tr
ì
nh
tích t
ụ
và t
ậ

ồ
n v
ố
n t
ừ
c
ác ngu
ồ
n kh
ác
nh
ờ
v
ậ
y mà v
ố
n và kh
ả
năng s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a doanh nghi
ệ
p
đượ
c nâng cao :ho
ặ

a doanh nghi
ệ
p
đượ
c nâng lên . Trong
quá tr
ì
nh v
ậ
n
độ
ng khách quan như v
ậ
y công ti m
ẹ
-công ti con s
ẽ
ra
đờ
i và phát
tri
ể
n
Th
ứ
ba là :Qui lu
ậ
t c
ạ
nh tranh , liên k

đ
ộ
ng c
ủ
a doanh nghi
ệ
p trong c
ơ ch
ế
th
ị
tr
ư
ờ
ng . Cu
ộ
c c
ạ
nh tranh nghi
ệ
t ng
ã

không bo gi
ờ
ch
ấ
m d
ứ
t

ệ
p b
ị
đánh b
ạ
i , do v
ậ
y tr
ì
nh
độ
t
ậ
p trung hoá s
ả
n xu
ấ
t và v
ố
n
đượ
c nâng lên
-
N
ế
u c
ạ
nh tranh qua nhi
ề
u năm mà không phân th

ữ
a các doanh nghi
ệ
p có th
ể
di
ễ
n ra theo các h
ì
nh th
ứ
c liên k
ế
t
ngang , liên k
ế
t d
ọ
c hay li
ên k
ế
t h
ỗ
n h
ợ
p . Li
ên k
ế
t ngang l
à liên k

t dây chuy
ề
n công ngh
ệ
s
ả
n xu
ấ
t mà trong đó m
ộ
t công ti

12
đả
m nh
ậ
n m
ộ
t b
ộ
ph
ậ
n ho
ặ
c m
ộ
t s
ố
c
ông đo

u các công ti
ho
ạ
t
độ
ng trong l
ĩ
nh v
ự
c khác nhau .Đó là s
ự
liên k
ế
t đa ngành đa l
ĩ
nh v
ự
c . Như
v
ậ
y công ti m
ẹ
–con ra
đờ
i phát tri
ể
n là s
ả
n ph
ẩ

ệ

Y
ế
u t
ố
quy
ế
t
đị
nh cho các doanh nghi
ệ
p th
ắ
ng l
ợ
i trong c
ạ
nh tranh và
đạ
t
l
ợ
i nhu
ậ
n cao là vi
ệ
c nghiên c
ứ
u và

c c
ông ngh
ệ
hay n
ói cách khác
đ
ể

đ
ổ
i m
ớ
i
c
ông ngh
ệ
c
ầ
n ph
ả
i có nhi
ề
u v
ố
n ti
ế
n hành trong th
ờ
i gian nhi
ề

p nh
ỏ
manh mún bi
ệ
t l
ậ
p không
đủ
s
ứ
c làm
đượ
c vi
ệ
c trên . Đi
ề
u đó
đò
i h
ỏ
i ph
ả
i có doanh nghi
ệ
p l
ớ
n mà mô h
ì
nh công ti m
ẹ

a mô h
ì
nh công ti m
ẹ
-công ti con
1.1.2.1. Nh
ữ
ng đi
ề
u ki
ệ
n kinh t
ế
–x
ã
h
ộ
i
Là nh
ữ
ng t
ổ
h
ợ
p kinh t
ế
l
ớ
n
đa d

p.Nh
ì
n l
ạ
i l
ị
ch
s
ử
phát tri
ể
n kinh t
ế
th
ế
gi
ớ
i có th
ể
th
ấ
y
đượ
c mô h
ì
nh công ti m
ẹ
-công ti con
đã


ậ
p trung v
ố
n là m
ộ
t quá tr
ì
nh lâu dài
đượ
c th
ự
c hi
ệ
n
t
ạ
i r
ấ
t nhi
ề
u l
ĩ
nh v
ự
c kinh t
ế
trên th
ế
gi
ớ

ì
nh th
ành nên
các th
ị
tr
ư
ờ
ng t
ài chính l
ớ
n tr
ên th
ế
gi
ớ
i
chi ph
ố
i m
ộ
t ph
ầ
n l
ớ
n c
ác ho
ạ
t
đ

ệ
c tham gia v
ào các liên minh kinh t
ế
t
ạ
i c
ác khu
v
ự
c . Vd vi
ệ
c thành l
ậ
p
đồ
ng ti
ề
n chung châu Âu . Nh
ữ
ng đi
ề
u này
đã
giúp cho
có th
ể
tích t
ụ
và t

t nhi
ề
u công ti l
ớ
n
đượ
c thành l
ậ
p t
ừ
s
ự
liên k
ế
t
c
ủ
a nhi
ề
u công ti nh
ỏ
.Ngu
ồ
n v
ố
n c
ủ
a các công ti này
đượ
c đóng góp t

ạ
nh t
ứ
c là có m
ộ
t ngu
ồ
n v
ố
n d
ồ
i dào . Quá tr
ì
nh tích t
ụ
và t
ậ
p
trung v
ố
n vào m
ộ
t đàu m
ố
i và
đượ
c qu
ả
n lí b
ở

ạ
nh tranh trên th
ị
tr
ườ
ng .
- Tr
ì
nh
độ
chuyên môn hoá , h
ợ
p tác hoá kinh doanh
Ngày nay khoa h
ọ
c và công ngh
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
đề
u ti
ế
n nhanh và ti
ế
n m
ạ
nh làm

ủ
a tr
ì
nh t
ự
công
ngh
ệ
trong s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a n
ộ
i b
ộ
ngành phát tri
ể
n nhanh chóng . Lo
ạ
i phân công
theo tr
ì
nh
độ
này có
đặ
c trưng là các n

ì
nh t
ự
c
ông
ngh
ệ
gia c
ông . S
ự
ph
ân công theo m
ứ
c
đ
ộ
chuy
ên môn hoá s
ả
n xu
ấ
t c
ác linh
ki
ệ
n ph
ụ
tùng c
ủ
a s

i k
ĩ
thu
ậ
t hi
ệ
n
đạ
i có s
ự
khác bi
ệ
t l
ớ
n . K
ế
t
qu
ả
là m
ộ
t n
ướ
c m
ộ
t đơn v
ị
kinh t
ế
mu

ế
. Do v
ậ
y vi
ệ
c
chuyên môn hoá và h
ợ
p tác hoá kinh doanh
đượ
c
đặ
t ra hàng
đầ
u t
ạ
i các n
ướ
c .
- Tr
ì
nh
độ
phát tri
ể
n c
ủ
a khoa h
ọ
c –công ngh

ng th
úc
đ
ẩ
y kinh t
ế
ph
át tri
ể
n .Nh
ữ
ng th
ành qu
ả
c
ủ
a c
ông
ngh
ệ
máy vi tính , công ngh
ệ
sinh h
ọ
c , v
ậ
t li
ệ
u m
ớ

c s
ả
n xu
ấ
t l
ên r
ấ
t
nhi
ề
u . L
ự
c thúc
đẩ
y công nghi
ệ
p hi
ệ
n
đạ
i là do khoa h
ọ
c công ngh
ệ
hi
ệ
n
đạ
i ,
s

ự
chuy
ể
n hoá thành qu
ả
khoa h
ọ
c thành hàng hoá . B
ấ
t k
ể
n
ướ
c đang phát
tri
ể
n hay phát tri
ể
n th
ì
phát tri
ể
n kinh t
ế

đề
u ph
ả
i d
ự

đượ
c tăng c
ườ
ng . Do đó hàm l
ượ
ng khoa h
ọ
c công ngh
ệ
trang công
nghi
ệ
p th
ế
gi
ớ
i ngày càng cao , suwca c
ạ
nh tranh c
ủ
a k
ĩ
thu
ậ
t công nghi
ệ
p ngày
càng m
ạ
nh . m

ấ
n m
ạ
nh hi
ệ
u ích kinh t
ế
và kh
ả
năng thâm nh
ậ
p th
ị

tr
ườ
ng
đã
là m
ụ
c tiêu hàng
đầ
u c
ủ
a các xí nghi
ệ
p . Nh
ữ
ng y
ế

tr
ườ
ng
Trong quá tr
ì
nh phát tri
ể
n c
ủ
a các n
ề
n kinh t
ế
dù theo h
ì
nh th
ứ
c nào
đề
u
ph
ả
i xây d
ự
ng m
ộ
t n
ề
n t
ả

. Quá tr
ì
nh ph
át tri
ể
nth
ị
tr
ư
ờ
ng hi
ệ
n nay
đang
đư
ợ
c h
ì
nh th
ành v
ớ
i s
ự
t
ác
đ
ộ
ng
t
ổ

ị
th
ặ
ng dư, qui lu
ậ
t cung
c
ầ
u, qui lu
ậ
t c
ạ
nh tranh , qui lu
ậ
t lưu thông ti
ề
n t
ệ
. Thông qua các qui lu
ậ
t có th
ể

đ
i
ề
u ti
ế
t
đượ

ớ
n
đượ
c h
ì
nh thành qua nhi
ề
u giai đo
ạ
n bao
trùm lên t
ấ
t c
ả
các n
ề
n kinh t
ế
trên th
ế
gi
ớ
i . Vi
ệ
c h
ì
nh thành các t
ổ
ch
ứ


tr
ư
ờ
ng . Th
ị
tr
ư
ờ
ng th
ế
gi
ớ
i hi
ệ
n nay c
ũ
ng
đ
ã
h
ì
nh th
ành
ở
nhi
ề
u khu v
ự
c kinh t

ác di
ễ
n
đàn và các t
ổ
ch
ứ
c c
ác n
ư
ớ
c c
ó cùng quan đi
ể
m .
Vi
ệ
c h
ì
nh thành nhi
ề
u khu v
ự
c th
ị
tr
ườ
ng s
ẽ
làm cho c

ạ
t
độ
ng t
ạ
i r
ấ
t nhi
ề
u l
ĩ
nh v
ự
c.
- Tr
ì
nh
độ
qu
ả
n lí v
ĩ
mô, vi mô
Tr
ì
nh
độ
qu
ả
n lí kinh t

ng c
ủ
a các
quy
ế
t
đị
nh v
ề
chính sách c
ủ
a m
ộ
t n
ướ
c s
ẽ

đượ
c nhân r
ộ
ng ra các n
ướ
c khác .
M
ố
i li
ên h
ệ
ch

i khu v
ự
c nh
ằ
m ngăn ch
ặ
n và ch
ố
ng l
ạ
i
kh
ủ
ng ho
ả
ng kinh t
ế
. V
ì
m
ố
i liên k
ế
t thương m
ạ
i và tài chính ngày càng tăng
gi
ữ
a các n
ướ

láng gi
ề
ng . Th
ự
c t
ế
này
đò
i h
ỏ
i ph
ả
i có
s
ự
giám sát ch
ặ
t ch
ẽ
và h
ỗ
tr
ợ
c
ủ
a các n
ướ
c láng gi
ề
ng . Các công ti m

ũ
ng là y
ế
u t
ố
thúc
đẩ
y h
ì
nh thành và b
ả
o
đả
m phát tri
ể
n v
ữ
ng ch
ắ
c các
công ti m
ẹ
-
con .
- Tr
ì
nh
đ
ộ
khu v

ủ
a cu
ộ
c c
ạ
nh tranh th
ế
gi
ớ
i gi
ữ
a các doanh nghi
ệ
p c
ủ
a các n
ề
n
kinh t
ế
ch
ủ
y
ế
u trên hành tinh
đò
i h
ỏ
i ngày càng kh
ẩ

h
ỏ
i các nhà l
ã
nh
đạ
o không
đượ
c b
ằ
ng l
ò
ng v
ớ
i vi
ệ
c gi
ả
m b
ớ
t nh
ữ
ng tr
ở
l
ự
c
ngăn c
ả
n các h

à ph
ả
i cam k
ế
t
đi sâu hơn n
ữ
a v
ào m
ộ
t s
ự
x
âm nh
ậ
p
chính tr
ị
b
ằ
ng c
ách đi
ề
u ho
à chính sách
đ
ố
i n
ộ
i . Nh

m c
ủ
a m
ôi tr
ư
ờ
ng , nh
ữ
ng
đi
ề
u ki
ệ
n v
ề
vi
ệ
c l
àm nh
ữ
ng th
ị

tr
ườ
ng công, nh
ữ
ng tr
ợ
c

i đương đàu
v
ớ
i s
ự
c
ạ
nh tranh trên các th
ị
tr
ườ
ng khác nhau . Nh
ữ
ng t
ì
nh h
ì
nh trên đây d
ẫ
n
đế
n s
ự
liên k
ế
t các doanh nghi
ệ
p thành nh
ữ
ng công ti m

v
ớ
i vi
ệ
c
phát tri
ể
n mô h
ì
nh công ti m
ẹ
-công ti con
Quan
đi
ể
m v
à chính sách c
ủ
a ch
ính ph
ủ
c
ó tác
đ
ộ
ng r
ấ
t l
ớ
n th

n
Chính ph
ủ
Nh
ậ
t B
ả
n áp d
ụ
ng nhi
ề
u bi
ệ
n pháp nh
ằ
m phát tri
ể
n m
ạ
nh công
nghi
ệ
p .L
ã
i su
ấ
t cho vay th
ấ
p c
ủ

ỗ
tr
ợ
các
ngành công nghi
ệ
p s
ả
n xu
ấ
t linh ki
ệ
n
đã
t
ạ
o đi
ề
u ki
ệ
n cho vi
ệ
c gi
ả
m chi phí s
ả
n
xu
ấ
t linh ki

t th
ị
tr
ư
ờ
ng v
ố
n . Do c
ác h
ạ
n ch
ế
kh
ắ
c nghi
ệ
t
đ
ố
i v
ớ
i th
ị
tr
ư
ờ
ng ch
ứ
ng kho
án

ề
u h
ã
ng cùng vay v
ố
n ngân hàng
đã
có quan h
ệ

r
ấ
t ch
ặ
t ch
ẽ
v
ớ
i nhau và h
ì
nh thành nên các t
ậ
p đoàn g
ọ
i là keiretsu . Ngân hàng
t
ài tr
ợ
cho các công ti thành viên có vai tr
ò

a c
ạ
nh tranh v
ừ
a h
ợ
p tác v
ớ
i
nhau.

17
-
Malaysia
Để
th
ự
c hi
ệ
n ké ho
ạ
ch kinh t
ế
qu
ố
c gia và t
ạ
o đi
ề
u ki

cu
ố
i th
ậ
p k
ỉ
70 Malaysia ti
ế
n hành tư nhân hoá khu v
ự
c kinh t
ế
qu
ố
c doanh. Sau
khi
đượ
c tư nhân hoá m
ộ
t s
ố
công ti
đã
phát tri
ể
n tr
ở
thành các t
ậ
p đoàn l

á nhân ho
ặ
c m
ộ
t c
ông ti . Cơ c
ấ
u t
ổ
ch
ứ
c c
ủ
a
concern
ở

Đứ
c theo ki
ể
u ph
ố
i h
ợ
p chi
ề
u d
ọ
c .Cartels có cơ c
ấ

c . Cartels ch
ủ
y
ế
u là các h
ợ
p
đồ
ng tư nhân d
ự
a trên quy
ề
n t
ự
do
c
ủ
a các hi
ệ
p h
ộ
i. B
ả
n thân trong các tho
ả
thu
ậ
n h
ợ
p tác này v

m m
ứ
c
độ
t
ậ
p trung c
ủ
a c
ả
i và cho phép các h
ã
ng nh
ỏ
hơn
có th
ể
tr
ụ
l
ạ
i
- Hàn Qu
ố
c

Chi
ế
n l
ư

đã
có m
ố
i quan h
ệ
r
ấ
t ch
ặ
t ch
ẽ
trong vi
ệ
c th
ự
c hi
ệ
n
chi
ế
n l
ượ
c
đị
nh h
ướ
ng xu
ấ
t kh
ẩ

n
đượ
c
đị
nh h
ướ
ng thông qua các m
ụ
c tiêu qu
ố
c gia . Vào nh
ữ
ng
năm 1950 vi
ệ
n tr
ọ
n
ướ
c ngoài , nh
ữ
ng kho
ả
n h
ỗ
tr
ợ

đặ
c bi

ì
c
ác cơ quan thu
ế
kh
ông n
ắ
m
đư
ợ
c lu
ồ
ng v
ố
n chu chu chuy
ể
n gi
ữ
a
các công ti chi nhành c
ủ
a c
ông ti l
ớ
n g
ọ
i l
à chaebol , m
ộ
t s

n c
ủ
a các

18
c
ông ti khác và phát tri
ể
n th
ành các chaebol.Năm 1976 ,10 chaebol l
ớ
n nh
ấ
t
chi
ế
m 19,8%GNP nhưng
đế
n năm 1984 t
ỉ
tr
ọ
ng này
đã
lên t
ớ
i 67,4%M
ộ
t khi t
ổ

c nhi
ề
u vào các t
ậ
p đoàn này.
1.2.2.3.Nh
ữ
ng y
ế
u t
ố
chính tr
ị
, gia
đì
nh
ả
nh h
ưở
ng
đế
n vi
ệ
c thành l
ậ
p và
phát tri
ể
n m
ô h

ố
n
ướ
c trên th
ế
gi
ớ
i
chúng ta có th
ể
th
ấ
y r
õ
y
ế
u t
ố
ch
ính tr
ị
c
ó
ả
nh h
ư
ở
ng r
ấ
t l


đã
có tác d
ụ
ng thúc đ
ả
y ho
ặ
c
c
ả
n tr
ở
s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a các t
ậ
p đoàn .
Đị
nh h
ướ
ng xu
ấ
t kh
ẩ
u d

ề
u ki
ệ
n cho các ngân hàng có th
ể
thâu tóm
đượ
c nhi
ề
u công ti
s
ả
n xu
ấ
t , thương m
ạ
i , t
ạ
o nên s
ự
ràng bu
ộ
c c
ủ
a các công ti này
đố
i v
ớ
i ngân
hàng bi

ả
nh h
ưở
ng r
ấ
t đa d
ạ
ng t
ớ
i xu th
ế
phát tri
ể
n mô h
ì
nh công
ti m
ẹ
-con .Trong m
ộ
t x
ã
h
ộ
i mà quan h
ệ
gia
đì
nh không
đượ

này
đặ
c bi
ệ
t có
ả
nh h
ưở
ng m
ạ
nh
ở
Nh
ậ
t b
ả
n , Hàn Qu
ố
c
đặ
c bi
ệ
t trong
các ngành ch
ế
t
ạ
o .
ở


t
độ
ng
như mô h
ì
nh qu
ố
c gia. C
ác công ti l
ớ
n c
ủ
a Italia th
ư
ờ
ng do m
ộ
t c
á nhân th
ố
ng
tr
ị
.
Ở
Nh
ậ
t B
ả
n gia

t là thu
ộ
c v
ề
qu
ả
n lí c
ủ
a m
ộ
t gia
đì
nh.

19
1.2.3.Nhu c
ầ
u và đi
ề
u ki
ệ
n thành l
ậ
p mô h
ì
nh công ti m
ẹ
-công ti con
ở
Vi

nh xây d
ự
ng và phát tri
ể
n
ở
n
ướ
c ta hơn 30 năm qua tuy
g
ặ
p nhi
ề
u khó khăn nhưng
đã

đạ
t
đượ
c nhi
ề
u thành t
ự
u quan tr
ọ
ng :cơ s
ở
v
ậ
t

i
m
ớ
i n
ề
n kinh t
ế
qu
ố
c dân
đã
có nhưng chuy
ể
n bi
ế
n tích c
ự
c r
õ
r
ệ
t và
đặ
c bi
ệ
t
trong cơ c
ấ
u kinh t
ế

t khá cao như đi
ệ
n l
ự
c , bưu chính vi
ễ
n thông , d
ầ
u khí , cao su …Đi
ề
u đáng
chú
ý
là nh
ữ
ng ngành này
đề
u chi
ế
m v
ị
trí tr
ọ
ng y
ế
u trong cơ c
ấ
u kinh t
ế
có tri

ọ
ng .
Để
th
ự
c
hi
ệ
n chi
ế
n l
ượ
c phát tri
ể
n
đế
n năm 2000-2010 t
ổ
ng công ty bưu chính c
ầ
n
kho
ả
ng 28695 t
ỉ

đồ
ng., t
ổ
ng công ty hang không ân d

ể
th
ự
c hi
ệ
n
đư
ợ
c y
êu c
ầ
u t
ăng tr
ư
ở
ng v
à phát tri
ể
n , s
ẽ
l
àm l
ỡ

nh
ữ
ng c
ơ h
ộ
i kinh doanh v

ữ
u hi
ệ
u.
Thư hai qui mô m
ỗ
i doanh nghi
ệ
p
độ
c l
ậ
p phân tán manh mún , nh
ỏ
bé ,
tr
ì
nh
độ
trang b
ị
công ngh
ệ
th
ấ
p kém, kh
ả
năng c
ạ
nh tranh trên th

độ
ng
d
ướ
i 200 ng
ườ
i , ch
ỉ
có kho
ả
ng 4% có s
ố
lao
độ
ng trên 1000 ng
ườ
i . G
ầ
n 1/2 s
ố

doanh nghi
ệ
p có v
ố
n d
ướ
i 1 t
ỷ
. V

ệ
p
đ
ề
u
ở
t
ì
nh
tr
ạ
ng thi
ế
u v
ố
n th
ì
h
ậ
u qu
ả
t
ấ
t y
ế
u x
ả
y ra l
à kh
ả

ắ
c trong c
ơ ch
ế
th
ị
tr
ư
ờ
ng c
ác doanh nghi
ệ
p t
ồ
n t
ạ
i v
à phát tri
ể
n
trong m
ôi tr
ườ
ng liên k
ế
t và c
ạ
nh tranh v
ớ
i nhau song trong th

ỡ
khó khăn cho các doanh nghi
ệ
p nhưng nh
ì
n chung t
ì
nh tr
ạ
ng c
ạ
nh tranh
có xu h
ướ
ng l
ấ
n át các quan h
ệ
liên k
ế
t kinh t
ế
.
Để

đẩ
y m
ạ
nh công nghi
ệ

m tăng c
ườ
ng s
ứ
c m
ạ
nh chung c
ủ
c
ả
h
ệ
th
ố
ng trong đó vi
ệ
c thành
l
ậ
p t
ổ
ng công ti theo mô h
ì
nh công ti m
ẹ
-công ti con là m
ộ
t yêu c
ầ
u c

n pháp nh
ằ
m nâng cao hi
ệ
u l
ự
c qu
ả
n lí c
ủ
a nhà
n
ướ
c v
ề
kinh t
ế
và là m
ộ
t trong nh
ữ
ng n
ộ
i dung c
ủ
a c
ả
i cách doanh nghi
ệ
p nhà

ướ
c . Trong s
ố
các doanh nghi
ệ
p nhà n
ướ
c
m
ớ
i đăng kí thành l
ậ
p lai có tơi 4573 doanh nghi
ệ
p do các đ
ị
a phương qu
ả
n lí và
1971 doanh nghi
ệ
p do các b
ộ
và cơ quan trung ương qu
ả
n lí . S
ự
phân tán và
ch
ồ

o
đ
ả
m ph
át huy hi
ệ
u qu
ả
s
ứ
c m
ạ
nh c
ủ
a to
àn b
ộ
n
ề
n
kinh t
ế
. Hi
ệ
n nay ch
úng ta đang trong qua tr
ì
nh chuy
ể
n t

u phân
đ
ị
nh r
õ
ch
ứ
c năng qu
ả
n lí c
ủ
a nhà n
ướ
c v
ề
kinh t
ế
và ch
ứ
c năng s
ả
n xu
ấ
t kinh
doanh
đã

đượ
c
đặ

a quá tr
ì
nh này
Th
ứ
tư thành l
ậ
p t
ổ
ng công ti theo mô h
ì
nh công ti m
ẹ
-công ti con
ở
n
ướ
c ta
c
ò
n l
à m
ộ
t trong nh
ữ
ng y
ế
u
t
ố

ị
ch c
ơ c
ấ
u kinh t
ế
theo h
ư
ớ
ng c
ông
nghi
ệ
p hoá , hi
ệ
n
đạ
i hoá
ở
n
ướ
c ta g
ắ
n li
ề
n v
ớ
i quá t
ì
nh xây d

ố
c t
ế
trong khu
v
ự
c và trên th
ế
gi
ớ
i . Vi
ệ
c thu hút
đầ
u tư tr
ự
c ti
ế
p c
ủ
a n
ướ
c ngoài nh
ằ
m m
ụ
c
đích tăng thêm v
ố
n tranh th

s
ẽ
g
ặ
p nh
ữ
ng khó khăn và
thua thi
ệ
t trong h
ợ
p tác kinh doanh vơí n
ướ
c ngoài . Thông th
ườ
ng t
ỉ
l
ệ
góp v
ố
n
c
ủ
a Vi
ệ
t nam ch
ỉ
kho
ả

i pháp tăng góp v
ố
n c
ủ
a bên vi
ệ
t nam. M
ặ
t khác vi
ệ
c đưa doanh
nghi
ệ
p v
ào t
ổ
ng c
ông ti theo mô h
ì
nh c
ông ti m
ẹ

–công ti con c
ò
n g
óp ph
ầ
n t
ăng

độ
trang b
ị
k
ĩ
thu
ậ
t th
ấ
p kém không
đủ

s
ứ
c c
ạ
nh tranh v
ớ
i các doanh nghi
ệ
p n
ướ
c ngoài ngay trên th
ị
tr
ườ
ng Vi
ệ
t Nam
Tóm l

u n
ướ
c trên th
ế
gi
ớ
i có th
ể
kh
ẳ
ng
đị
nh r
ằ
ng vi
ệ
c thành l
ậ
p các t
ổ
ng
công ti theo mô h
ì
nh công ti m
ẹ
-công ti con
ở
n
ướ
c ta trong giai đo

ổ
ng công ti theo mô h
ì
nh công
ti m
ẹ
-công ti con
ở
Vi
ệ
t Nam
T
ổ
ng công ti theo mô h
ì
nh công ti m
ẹ
–công ti con là m
ộ
t lo
ạ
i h
ì
nh t
ổ
ch
ứ
c
kinh doanh hoàn toàn m
ớ

ủ
a nó c
ầ
n có nh
ữ
ng
đ
i
ề
u ki
ệ
n cơ b
ả
n và kh
ả
năng th
ự
c t
ế
tho
ả
m
ã
n nh
ữ
ng đi
ề
u ki
ệ
n

đị
nh . Chúng ta s
ẽ
xem xét nh
ữ
ng đi
ề
u ki
ệ
n c
ủ
a quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
ở

n
ư
ớ
c ta
đ
ã
l
à t
ấ
t y

ể
n c
ác m
ố
i quan h
ệ
li
ên k
ế
t kinh t
ế
gi
ữ
a c
ác
ch
ủ
th
ể
kinh t
ế
trong n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng có s

u ki
ệ
n
quan tr
ọ
ng
để
h
ì
nh thành mô h
ì
nh công ti m
ẹ
-công ti con , trong đó các đơn v
ị

thành viên g
ắ
n bó ch
ặ
t ch
ẽ
v
ớ
i nhau v
ề
l
ợ
i ích và có trách nhi
ệ

ph
ả
i
đố
i m
ặ
t v
ớ
i t
ì
nh tr
ạ
ng c
ạ
nh tranh ngày càng gay g
ắ
t
trên th
ị
tr
ườ
ng .Bên c
ạ
nh xu h
ướ
ng tiêu c
ự
c là các doanh nghi
ệ
p mu

ng t
ích
c
ự
c là quá tr
ì
nh liên k
ế
t nhau ch
ặ
t ch
ẽ

để
t
ồ
n t
ạ
i .Nh
ữ
ng quan h
ệ
liên k
ế
t tích c
ự
c
ấ
y phát tri
ể

ệ
u trong ngành ch
ế
bi
ế
n
mía
đườ
ng và trong công nghi
ệ
p ch
ế
bi
ế
n nông thu
ỷ
s
ả
n , quan h
ệ
liên k
ế
t kinh
t
ế
gi
ữ
a ho
ạ
t

di
ễ
n ra
trong các doanh nghi
ệ
p cùng ngành mà c
ò
n
đượ
c m
ở
r
ộ
ng lôi kéo nhi
ề
u ch
ủ
th
ể

ở
c
ác l
ĩ
nh v
ự
c ho
ạ
t
đ

ác hi
ệ
p h
ộ
i …Trong h
ệ
th
ố
ng t
ổ
ch
ứ
c c
ác ngành kinh t
ế

qu
ố
c dân chúng ta có
đủ
cơ s
ở

để
cho r
ằ
ng các lo
ạ
i h
ì

ì
nh t
ổ
ng công ti theo mô
h
ì
nh công ti m
ẹ
-công ti con . S
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a các quan h
ệ
liên k
ế
t kinh t
ế
v
ớ
i
c
ác t
ổ
ch
ứ
c khác nhau dung n
ạ

doanh nghi
ệ
p nhà n
ướ
c có quy
ề
n s
ử
d
ụ
ng các bi
ệ
n pháp hành-chính t
ổ
ch
ứ
c
thích h
ợ
p
đ
ể
cho ra
đ
ờ
i lo
ạ
i h
ì
nh t

ờ
ng
, s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a các quan h
ệ
c
ạ
nh tranh và liên k
ế
t kinh t
ế
gi
ữ
a các ch
ủ
th
ể
, s
ự23
kh
ẳ
ng

ũ
ng là ti
ề
n
đề
thu
ậ
n l
ợ
i cho vi
ệ
c h
ì
nh thành mô h
ì
nh công ti m
ẹ
–
công ti con . Quá tr
ì
nh xây d
ự
ng và th
ự
c hi
ệ
n cơ ch
ế
th
ị

ệ
c
làm c
ụ
th
ể
trong đi
ề
u ch
ỉ
nh cơ c
ấ
u kinh t
ế
và
đổ
i m
ớ
i cơ ch
ế
qu
ả
n lí . Xác
đị
nh
r
õ
vai tr
ò
c

n kinh t
ế
qu
ố
c dân có s
ự
tăng
tr
ưở
ng v
ớ
i nh
ị
p
độ
cao , liên t
ụ
c trong nhi
ề
u ngành kinh t
ế
. Nh
ữ
ng ngành , l
ĩ
nh
v
ự
c ho
ạ

ứ
c m
ạ
nh lôi kéo các ngành , l
ĩ
nh v
ự
c và vùng
l
ã
nh th
ổ
khác phát tri
ể
n . Các quan h
ệ
qu
ố
c t
ế
ngày càng
đượ
c m
ở
r
ộ
ng và b
ướ
c
đ

, đa d
ạ
ng hoá , đa phương hoá quan h
ệ
kinh t
ế
qu
ố
c t
ế
.
Cu
ố
i cùng ch
ũ
ng ta xem xét
đế
n tr
ì
nh
độ
tích t
ụ
và t
ậ
p trung hoá s
ả
n xu
ấ
t

t
đị
nh .Tr
ì
nh
độ

ấ
y ph
ả
i v
ừ
a
đượ
c xem x
ét trên góc
đ
ộ
to
àn ngành v
ừ
a tr
ên góc
đ
ộ
t
ừ
ng doanh nghi
ệ
p ri

p trong ngành
đề
u cao như t
ổ
ng công ty d
ầ
u khí, bưu chính vi
ễ
n
thông , hàng không .Song c
ũ
ng có tr
ườ
ng h
ợ
p tr
ì
nh
độ
tích t
ụ
và t
ậ
p trung hoá
c
ủ
a ngành cao nhưng c
ủ
a các doanh nghi
ệ

ự
a ch
ọ
n ngành b
ả
o
đả
m
đủ
đi
ề
u ki
ệ
n v
ề
tích t
ụ

và t
ậ
p trung hoá s
ả
n xu
ấ
t r
ấ
t quan tr
ọ
ng .
ở

ả
o
đ
ả
m nh
ữ
ng y
êu c
ầ
u c
ầ
n thi
ế
t cho th
ị
tr
ư
ờ
ng v
à có tri
ể
n v
ọ
ng ph
át tri
ể
n t
ố
t nh
ư

ẩ
y nhanh
hi
ệ
u qu
ả
hơn quá tr
ì
nh tích t
ụ
và t
ậ
p trung hoá v
ừ
a có
đượ
c môi tr
ườ
ng ho
ạ
t
độ
ng thu
ậ
n l
ợ
i và kh
ả
năng th
ự

t
độ
ng c
ủ
a các T
ổ
ng công ti theo mô
h
ì
nh công ti m
ẹ
-công ti con
ở
nư
ớ
c ta không ph
ả
i ch
ỉ
là có nhu c
ầ
u , là c
ầ
n thi
ế
t
khách quan , phù h
ợ
p v
ớ

ế
t .D
ĩ

nhiên hi
ệ
n nay ch
úng ta chưa có
đ
ầ
y
đ
ủ
v
à hoàn ch
ỉ
nh c
ác đi
ề
u ki
ệ
n c
ầ
n c
ó .
Nh
ưng s
ự
khi
ế

kh
ẳ
ng
đ
ị
nh vi
ệ
c thành l
ậ
p và t
ổ
ch
ứ
c ho
ạ
t
độ
ng lo
ạ
i h
ì
nh này
ở
n
ướ
c ta là t
ấ
t y
ế
u khách