………… o0o………… Tiểu luận

Vận dụng lý luận hình thái
kinh tế xã hội vào điều kiện
Việt Nam hiện nay

L
ỜI

MỞ

ĐẦU L
ý
lu

a ch
ủ
ngh
ĩ
a duy v
ậ
t l
ị
ch s
ử
do K.Marx xây d
ự
ng nên. L
ý

lu
ậ
n h
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i
đã

đượ
c th

n
hính thaí kinh t
ế
– x
ã
h
ộ
i, l
ầ
n
đầ
u tiên trong l
ị
ch s
ử
x
ã
h
ộ
i h
ọ
c K. Marx
đã

ch
ỉ
r
õ
ngu
ồ

t c
ủ
a t
ừ
ng ch
ế

độ
x
ã
h
ộ
i. Như v
ậ
y qua l
ý
lu
ậ
n h
ì
nh thái kinh t
ế

– x
ã
h
ộ
i giúp chúng ta nghiên c
ứ
u m

ự
ki
ệ
n l
ớ
n như s
ự
s
ụ
p
đổ
c
ủ
a các
n
ướ
c x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a
ở
Đông Âu,
đặ
c bi
ệ

ị
phê phán t
ừ
r
ấ
t nhi
ề
u phía s
ự

phê phán không ch
ỉ
t
ừ
phía
đố
i l
ậ
p c
ủ
a ch
ủ
ngh
ĩ
a Marx- Lênin mà c
ò
n c
ả

m

x
ã
h
ộ
i
đã
l
ỗ
i th
ờ
i, l
ạ
c h
ậ
u không
th
ể
áp d
ụ
ng vào đi
ề
u ki
ệ
n hi
ệ
n nay mà ph
ả
i thay th
ế
b

nh thái kinh
t
ế
x
ã
h
ộ
i và giá tr
ị
v
ề
m
ặ
t khoa h
ọ
c, tính th
ờ
i
đạ
i c
ủ
a nó là r
ấ
t c
ầ
n thi
ế
t ; v
ề


ấ
t nhi
ề
u v
ấ
n
đề
khó khăn
đượ
c
đặ
t ra
đò
i
h
ỏ
i ph
ả
i nghiên c
ứ
u gi
ả
i quy
ế
t.
Để
góp ph
ầ
n làm r
õ

ấ
n
đề
trên nh
ằ
m
hi
ể
u thêm v
ề
tính đúng
đắ
n c
ủ
a nó.

2

P
HẦN
I
N
ỘI
DUNG
CỦA

HÌNH
THÁI KINH
TẾ
-

ử

dùng
để
ch
ỉ
x
ã
h
ộ
i
ở
t
ừ
ng giai đo
ạ
n phát tri
ể
n l
ị
ch s
ử
nh
ấ
t
đị
nh, v
ớ
i nh
ữ

ấ
t
đị
nh và v
ớ
i m
ộ
t ki
ế
n trúc th
ượ
ng t
ầ
ng
đượ
c xây d
ự
ng lên trên nh
ữ
ng quan h
ệ

s
ả
n xu
ấ
t đó.
K
ế
t c

nh
ữ
ng hi
ệ
n t
ượ
ng, s
ự
ki
ệ
n r
ờ
i r
ạ
c nh
ữ
ng cá
nhân riêng l
ẻ
. X
ã
h
ộ
i là m
ộ
t ch
ỉ
nh th
ể
toàn v

t và ki
ế
n trúc
th
ượ
ng t
ầ
ng. M
ỗ
i m
ặ
t có vai tr
ò
nh
ấ
t
đị
nh và tác
độ
ng
đế
n m
ặ
t khác t
ạ
o nên
s
ự
v
ậ

ộ
i.
L
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t là n
ề
n t
ả
ng v
ậ
t ch
ấ
t k
ỹ
thu
ậ
t c
ủ
a m
ỗ
i h
ì
nh thái kinh
t

ả
n xu
ấ
t quy
ế
t
đị
nh. L
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t phát tri
ể
n
qua các h
ì
nh thái kinh t
ế
– x
ã
h
ộ
i n
ố
i ti
ế

t – quan h
ệ
gi
ữ
a ng
ườ
i và ng
ườ
i trong quá tr
ì
nh s
ả
n xu
ấ
t
– là nh
ữ
ng quan h
ệ
cơ b
ả
n, ban
đầ
u và quy
ế
t
đị
nh t
ấ
t c

ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i l
ạ
i có m
ộ
t ki
ể
u quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a nó tương
ứ
ng
v
ớ
i tr
ì
nh
độ

ộ
i c
ụ
th
ể
này v
ớ
i x
ã
h
ộ
i c
ụ
th
ể
khác,
đồ
ng
th
ờ
i tiêu bi
ể
u cho m
ộ
t giai đo
ạ
n phát tri
ể
n nh
ấ

ợ
p thành cơ s
ở

h
ạ
t
ầ
ng. Trên cơ s
ở
nh
ữ
ng quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t đó h
ì
nh thành nên nh
ữ
ng quan
đi
ể
m v
ề
chính tr
ị
, pháp l

ứ
c năng x
ã
h
ộ
i c
ủ
a nó là
b
ả
o v
ệ
, duy tr
ì
và phát tri
ể
n cơ sơ h
ạ
t
ầ
ng sinh ra nó.
Ngoài nh
ữ
ng m
ặ
t cơ b
ả
n c
ủ
a x

ng t
ầ
ng – th
ì
c
ò
n có nh
ữ
ng quan h
ệ

dân t
ộ
c quan h
ệ
gia
đì
nh và các sinh ho
ạ
t x
ã
h
ộ
i khác.
2. S
ự
phát tri
ể
n c
ủ

h
ộ
i
đã
tr
ả
i qua nhi
ề
u giai đo
ạ
n n
ố
i ti
ế
p nhau t
ừ

th
ấ
p
đế
n cao. Tương
ứ
ng v
ớ
i m
ỗ
i giai đo
ạ
n là m

ch s
ử

đề
u
do tác
độ
ng c
ủ
a quy lu
ậ
t khách quan, đó là quá tr
ì
nh l
ị
ch s
ử
t
ự
nhiên c
ủ
a x
ã

h
ộ
i. Marx vi
ế
t : “Tôi coi s
ự

n h
ợ
p thành m
ộ
t h
ì
nh thái kinh t
ế
– x
ã
h
ộ
i: l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n
xu
ấ
t quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t và ki
ế
n trúc th

i.
Đó là quy lu
ậ
t v
ề
s
ự
phù h
ợ
p c
ủ
a quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t v
ớ
i tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ

c
ủ
a l
ự

ộ
i khác. Chính do tác
độ
ng c
ủ
a quy lu
ậ
t khách quan
đó, mà các h
ì
nh thái kinh t
ế
– x
ã
h
ộ
i v
ậ
n
độ
ng và phát tri
ể
n thay th
ế
nhau t
ừ

th
ấ
p lên cao trong l

i.
Quá tr
ì
nh phát tri
ể
n l
ị
ch s
ử
t
ự
nhiên c
ủ
a x
ã
h
ộ
i có ngu
ồ
n g
ố
c sâu xa
ở
s
ự

phát tri
ể
n c
ủ

ủ
a con ng
ườ
i xong
không ph
ả
i con ng
ườ
i làm ra theo
ý
mu
ố
n ch
ủ
quan. B
ả
n thân năng l
ự
c th
ự
c ti
ễ
n

4
c
ủ
a con ng
ườ
i c

a m
ì
nh d
ự
a trên nh
ữ
ng l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n

5
xu
ấ
t
đã

đạ
t
đượ
c trong m
ộ
t h
ì
nh thái kinh t
ế
– x

n xu
ấ
t
đã
quy
đị
nh m
ộ
t
cách khách quan tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ
quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t, do đó, xét
đế
n cùng
l
ự
c l
ượ
ng s
ả

ị
ch s
ử
t
ự
nhiên.

6
Trong các quy lu
ậ
t khách quan chi ph
ố
i s
ự
v
ậ
n
độ
ng phát tri
ể
n c
ủ
a các h
ì
nh

7
thái kinh t
ế
– x

t. L
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, m
ộ
t m
ặ
t c
ủ
a phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t, là
y
ế
u t
ố
b
ả
o
đả
m tính k

t là m
ặ
t th
ứ
hai c
ủ
a phương
th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t bi
ể
u hi
ệ
n tính gián đo
ạ
n trong s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
l
ị
ch s
ử
. Nh

ả
n xu
ấ
t m
ớ
i cao hơn và h
ì
nh thái kinh t
ế
– x
ã
h
ộ
i m
ớ
i cao hơn ra
đờ
i.
Như v
ậ
y, s
ự
xu
ấ
t hi
ệ
n, s
ự
phát tri
ể

ế
t b
ằ
ng s
ự

tác
độ
ng c
ủ
a quy lu
ậ
t v
ề
s
ự
phù h
ợ
p c
ủ
a quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t v
ớ
i tính ch
ấ

phát tri
ể
n thay th
ế
các h
ì
nh thái kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i. Nghiên
c
ứ
u con
đườ
ng t
ổ
ng quát c
ủ
a s
ự
phát tri
ể
n l
ị
ch s
ử


n th
ấ
y logic c
ủ
a
l
ị
ch s
ử
th
ế
gi
ớ
i.
V
ạ
ch ra con
đườ
ng t
ổ
ng quát c
ủ
a l
ị
ch s
ử
, đi
ề
u đó không có ngh
ĩ

. L
ị
ch s
ử
c
ụ
th
ể
vô cùng phong phú, có hàng lo
ạ
t nh
ữ
ng y
ế
u t
ố
làm cho quá
tr
ì
nh l
ị
ch s
ử
đa d
ạ
ng và th
ườ
ng xuyên bi
ế
n

ử
, nhân t
ố
quy
ế
t
đị
nh quá
tr
ì
nh l
ị
ch s
ử
, xét
đế
n cùng là n
ề
n s
ả
n xu
ấ
t
đờ
i s
ố
ng hi
ệ
n th
ự

nh h
ưở
ng
đế
n quá tr
ì
nh l
ị
ch s
ử
. N
ế
u không tính
đế
n s
ự
tác
độ
ng l
ẫ
n nhau c
ủ
a các nhân t
ố
đó th
ì
không th
ấ
y hàng lo
ạ

hi
ể
u l
ị
ch s
ử
c
ụ
th
ể
th
ì
c
ầ
n thi
ế
t ph
ả
i tính
đế
n t
ấ
t c
ả
các nhân
t
ố
b
ả
n ch

ủ
a môi tr
ườ
ng
đị
a l
ý
có
ả
nh h
ưở
ng nh
ấ
t
đị
nh
đế
n s
ự
phát
tri
ể
n x
ã
h
ộ
i.
Đặ
c bi
ệ

ý
là m
ộ
t trong nh
ữ
ng nguyên nhân quy
đị
nh quá tr
ì
nh
không
đồ
ng
đề
u c
ủ
a l
ị
ch s
ử
th
ế
gi
ớ
i, có dân t
ộ
c đi lên, có dân t
ộ
c tr
ì

c đáo c
ủ
a n
ề
n văn hoá c
ủ
a truy
ề
n th
ố
ng c
ủ
a h
ệ
tư t
ưở
ng và tâm
l
ý
x
ã
h
ộ
i v.v
đố
i v
ớ
i ti
ế
n tr

ả
nh h
ưở
ng đó có th
ể
di
ễ
n ra d
ướ
i nh
ữ
ng h
ì
nh th
ứ
c r
ấ
t khác nhau t
ử

chi
ế
n tranh và c
ướ
p đo
ạ
t
đế
n vi
ệ

ừ
kinh t
ế
,
khoa h
ọ
c – k
ỹ
thu
ậ
t
đế
n h
ệ
tư t
ưở
ng. Trong đi
ề
u ki
ệ
n c
ủ
a th
ờ
i
đạ
i ngày nay,
có nh
ữ
ng n

a các n
ướ
c khác.
Ả
nh h
ưở
ng c
ủ
a
ý
th
ứ
c
h
ệ

đã
có m
ộ
t
ý
ngh
ĩ
a lơn lao trong l
ị
ch s
ử
.
Không th
ể

ể
n l
ị
ch s
ử
th
ế
gi
ớ
i m
ộ
t
dân t
ộ
c này ti
ế
n lên phía tr
ướ
c, m
ộ
t s
ố
dân t
ộ
c khác l
ạ
i ng
ừ
ng tr
ệ

i nào đó. Đi
ề
u đó ch
ứ
ng t
ỏ
là s
ự
k
ế
t
ụ
c thay th
ế
các h
ì
nh thái kinh t
ế
–
x
ã
h
ộ
i không gi
ố
ng nhau
ở
t
ấ
t c

ử
c
ụ
th
ể
v
ẫ
n có khuynh h
ướ
ng ch
ủ

đạ
o nh
ấ
t
đị
nh c
ủ
a s
ự
phát tri
ể
n x
ã
h
ộ
i.
Để
xác

ch
ủ

đạ
o, đó là khái ni
ệ
m th
ờ
i
đạ
i l
ị
ch s
ử
.
Khái ni
ệ
m th
ờ
i
đạ
i l
ị
ch s
ử
có th
ể
g
ắ
n li

i
đạ
i x
ã
h
ộ
i

9
chi
ế
m h
ữ
u nô l
ệ
hay th
ờ
i
đạ
i phong ki
ế
n là g
ắ
n chúng vào th
ờ
i gian mà nh
ữ
ng
h
ì

ấ
t
đị
nh c
ủ
a m
ộ
t h
ì
nh thái kinh t
ế
-x
ã
h
ộ
i nh
ấ
t
đị
nh.
Để
v
ạ
ch r
õ

đượ
c xu h
ướ
ng c

u c
ủ
a
th
ờ
i
đạ
i đó.
Khác v
ớ
i khái ni
ệ
m h
ì
nh thái kinh t
ế
-x
ã
h
ộ
i xác
đị
nh
đặ
c trưng c
ủ
a m
ộ
t
b

u v
ẻ
c
ủ
a các quá tr
ì
nh đang di
ễ
n ra trong m
ộ
t th
ờ
i gian nh
ấ
t
đị
nh
ở
m
ộ
t
giai đo
ạ
n l
ị
ch s
ử
nh
ấ
t

-x
ã
h
ộ
i khác
nhau. Trong cùng m
ộ
t th
ờ
i
đạ
i có nh
ữ
ng b
ộ
ph
ậ
n, nh
ữ
ng phong trào ho
ặ
c ti
ế
n
lên phía tr
ướ
c, ho
ặ
c thoái lưu, ho
ặ

ì
nh thái
kinh t
ế
, x
ã
h
ộ
i này sang m
ộ
t h
ì
nh thái kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i khác. Thí d
ụ
, quá
độ
t
ừ

ch
ủ
ngh
ĩ
a phong ki

ổ
ng giá tr
ị
các kho
ả
n
đầ
u tư này
vào Thái Lan trái v
ớ
i nh
ữ
ng nh
ậ
n
đị
nh thông th
ườ
ng v
ề
ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n, nhà
n
ướ
c tư b

t x
ã
h
ộ
i mà nhiêù khi v
ớ
i s
ự
n
ỗ
l
ự
c t
ớ
i m
ứ
c quy
ế
t
li
ệ
t c
ủ
a nó. Các n
ướ
c tư b
ả
n
đã
v

tăng tr
ưở
ng và v
ậ
n
độ
ng trên
đây có tr
ở
thành chi
ề
u h
ướ
ng phát tri
ể
n v
ữ
ng b
ề
n và có kh
ả
năng gi
ả
i quy
ế
t
nh
ữ
ng v
ấ

ậ
t tuy
ệ
t
đố
i
c
ủ
a ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n mà K. Marx
đã
phát tri
ể
n – quy lu
ậ
t s
ả
n xu
ấ
t ra giá tr
ị

th
ặ
ng dư - v

nh lâu dài cho n
ề
n kinh t
ế
. Ngay c
ả
khi

10
có m
ộ
t b
ề
ngoài ph
ầ
n v
ị
nh th
ì
nguy cơ kh
ủ
ng ho
ả
ng v
ẫ
n ti
ề
m tàng và s
ẵ
n

ố
ng. Dù có vai tr
ò
kh
ố
ng ch
ế
v
ề

kinh t
ế
, song các n
ướ
c tư b
ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a v
ẫ
n luôn b
ị
l
ệ
thu
ộ
c vào nh
ữ

a sau cu
ộ
c chi
ế
n tranh vùng v
ị
nh. Li
ệ
u ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n
có th
ể
t
ự
do, m
ặ
c s
ứ
c làm mưa làm gió và li
ệ
u c
ò
n làm chuy
ệ
n này

ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng t
ự
do và ch
ạ
y theo l
ợ
i nhu
ậ
n h
ế
t
s
ứ
c r
ố
i ren và ph
ứ
c t
ạ
p. Ngày càng n
ổ
i lên trong ch
ủ

n, ngay nh
ữ
ng năm 1994 và 1995, chúng ta ch
ứ
ng ki
ế
n s
ự
giành d
ậ
t
v
ị
trí hàng
đầ
u trong quan h
ệ
ti
ề
n t
ệ
qu
ố
c t
ế
gi
ữ
a
đồ
ng Yên (Nh

ự
c
ạ
nh tranh gay g
ắ
t gi
ữ
a các c
ườ
ng qu
ố
c tư b
ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a khi ng
ấ
m
ng
ầ
m, lúc công khai
đã

đẩ
y c
ạ
nh tranh báo s
ự

t b
ằ
ng nh
ữ
ng cu
ộ
c chi
ế
n tranh
đẫ
m máu mà bây gi
ờ
chúng
đã

đượ
c gi
ả
i
quy
ế
t b
ằ
ng s
ự
nh
ượ
ng b
ộ
l

ề
ngoài ph
ầ
n v
ị
nh c
ủ
a s
ự
phát tri
ể
n kinh t
ế

cùng nh
ữ
ng món l
ợ
i nhu
ậ
n kh
ổ
ng l
ồ
c
ủ
a ch
ủ
ngh
ĩ

i b
ậ
t lên đây cái lô gíc sinh l
ợ
i tài chính l
ấ
n án c
ả
phúc
l
ợ
i con ng
ườ
i. B
ả
n thân con ng
ườ
i không c
ò
n là
đố
i t
ượ
ng ph
ụ
c v
ụ
s
ả
n xu

ậ
t Taylor. T
ừ
đó, văn hoá b
ị
thương m
ạ
i l
ấ
n át công vi
ệ
c đào t
ạ
o giáo
d
ụ
c con ng
ườ
i tr
ở
nên què qu
ặ
t, v
ụ
l
ợ
i như ki
ể
u ch
ế

tri
ể
n phong phú c
ủ
a nó. Ngay c
ả
nh
ữ
ng sinh ho
ạ
t cao c
ấ
p c
ủ
a con ng
ườ
i (sáng
t
ạ
o ngh
ệ
thu
ậ
t, văn hoá) c
ũ
ng b
ị
chi ph
ố
i t

i c
ủ
a
ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n mà môi tr
ườ
ng sinh thái b
ị
xâm ph
ạ
m tàn t
ệ
và
ở
cái vùng
“ngo
ạ
i vi” môi tr
ườ
ng c
ũ
ng b
ị
t
ướ

i quy
ế
t
đượ
c các t
ệ
n
ạ
n c
ố
h
ữ
u
c
ủ
a nó, nh
ấ
t là n
ạ
n th
ấ
t nghi
ệ
p và n
ế
u t
ệ
phân bi
ệ
t ch

i
trong nhi
ề
u lúc nhi
ề
u nơi nó v
ẫ
n dùng
để
ph
ụ
c v
ụ
cho quy
ề
n l
ợ
i v
ị
k
ỷ
c
ủ
a giai
c
ấ
p tư s
ả
n. Ngay c
ả

ở
các l
ĩ
nh v
ự
c ti
ề
n công, vi
ệ
c làm và các quan h
ệ
x
ã
h
ộ
i
và các đi
ề
u ki
ệ
n sinh ho
ạ
t. M
ộ
t t
ì
nh tr
ạ
ng n
ữ

c
ủ
a văn minh- văn hoá th
ì
không hi
ế
m nơi
đã

đượ
c s
ử
d
ụ
ng
để
ch
ố
ng l
ạ
i văn
hoá, văn minh v
ì
m
ụ
c đích thương m
ạ
i. Ng
ườ
i ta c

có nh
ữ
ng
c
ả
i cách v
ề
m
ặ
t phúc l
ợ
i, nhưng k
ỳ
th
ự
c đó là k
ế
t qu
ả
c
ủ
a nh
ữ
ng cu
ộ
c
đấ
u
tranh ngày càng có
ý

ả
i làm
để
b
ả
o v
ệ
l
ợ
i ích lâu dài c
ủ
a h
ọ
.
N
ế
u trên các l
ĩ
nh v
ự
c kinh t
ế
– x
ã
h
ộ
i, ch
ủ
ngh
ĩ

t qua
nh
ữ
ng cu
ộ
c kh
ủ
ng ho
ả
ng, t
ì
m con
đườ
ng phát tri
ể
n, th
ì
trong l
ĩ
nh v
ự
c chính
tr
ị
c
ũ
ng v
ậ
y. Bài h
ọ

ạ
ng th
ườ
ng phát sinh do s
ự

b
ấ
t m
ã
n cao
độ
c
ủ
a giai c
ấ
p công nhân, ho
ặ
c ti
ế
p theo nh
ữ
ng th
ờ
i k
ỳ
h
ỗ
n lo
ạ

và đang c
ố
g
ắ
ng xoa d
ị
u mâu

12
thu
ẫ
n cơ b
ả
n này b
ằ
ng m
ọ
i th
ủ
đo
ạ
n. m
ộ
t khi quy
ề
n l
ợ
i v
ị
k

t tr
ậ
n liên
minh d
ướ
i các tên g
ọ
i khác nhau, cu
ố
i cùng
đề
u tan v
ỡ
. R
õ
ràng v
ấ
n
đề
không
th
ể

đượ
c gi
ả
i quy
ế
t n
ế

đầ
u l
ộ
di
ệ
n.
Nhi
ề
u chính tr
ị
gia, h
ọ
c gi
ả
tư s
ả
n th
ườ
ng nêu ra chiêu bài x
ã
h
ộ
i s
ẽ
bi
ế
n
đổ
i
v

c
ẩ
n c
ủ
a giai c
ấ
p tư s
ả
n, s
ố
khác th
ì
rêu rao v
ề
các kh
ả

năng gi
ả
i quy
ế
t nh
ữ
ng mâu thu
ẫ
n gi
ữ
a tư b
ả
n và lao

n
hành “cu
ộ
c c
ả
i cách trí tu
ệ
và
đạ
o
đứ
c” ngay tr
ướ
c khi giành
đượ
c chính
quy
ề
n t
ừ
giai c
ấ
p tư s
ả
n. t
ấ
t c
ả
ch
ỉ

ấ
t c
ứ

m
ộ
t s
ự
ph
ả
n kháng nào hay m
ộ
t
ý

đồ
nào
đụ
ng t
ớ
i s
ự
t
ồ
n vong c
ủ
a chính
quy
ề
n tư s

ủ
chính tr
ị
th
ậ
m chí
để

đả
m b
ả
o cho chính
quy
ề
n tư s
ả
n bi
ế
n d
ầ
n thành chính quy
ề
n nhân dân trên cơ s
ở
nh
ữ
ng y
ế
u t
ố

ch trương v
ề
ch
ế

độ
tam quy
ề
n phân l
ậ
p g
ắ
n v
ớ
i ch
ế

độ
đa
đả
ng v
ố
n là s
ả
n ph
ẩ
m c
ủ
a giai c
ấ

n t
ạ
i đi ng
ượ
c quy
ề
n l
ợ
i c
ủ
a giai c
ấ
p tư s
ả
n. Th
ự
c ra, Phi-
đen Cax- tơro nói, cái đa c
ự
c và cái phân c
ự
c mà h
ọ
c
ổ
v
ũ
khuy
ế
ch trương

ẻ
n h
ì
nh.
G
ầ
n đây, ng
ườ
i ta c
ũ
ng luôn bàn lu
ậ
n nhi
ề
u v
ề
m
ộ
t y
ế
u t
ố
trong n
ề
n
chính tr
ị
c
ủ
a các n

ng
đượ
c coi là ki
ể
u m
ẫ
u chính tr
ị
cho các tư b
ả
n. Đúng là

13
không ai ph
ủ
nh
ậ
n
đượ
c m
ộ
t s
ố
thành t
ự
u quan tr
ọ
ng v
ề
kinh t

ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n là có th
ể
thay
đổ
i
đượ
c hoàn toàn th
ự
c tr
ạ
ng mà không thay
đổ
i th
ự
c ch
ấ
t nhưng hi
ệ
n nay t
ì
nh h
ì
nh
đã
không như ng

l
ấ
p nay l
ạ
i n
ổ
i
lên.
Cu
ố
i cùng n
ế
u quan sát m
ộ
t cách khách quan trên b
ì
nh di
ệ
n các m
ố
i
quan h
ệ
qu
ố
c t
ế
, ng
ườ
i ta không th

a tư b
ả
n nói
chung. Ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n không th
ể
s
ử
d
ụ
ng m
ã
i nh
ữ
ng bi
ệ
n pháp đàn áp, khai
thác hay l
ợ
i d
ụ
ng như tr
ướ
c đây
đố

ị
thách th
ứ
c và đe do
ạ
. Nh
ữ
ng
món n
ợ
c
ũ
li
ệ
u có m
ã
i là xích xi
ề
ng
đố
i v
ớ
i các n
ướ
c th
ế
gi
ớ
i th
ứ

gi
ớ
i th
ứ
ba li
ệ
u có cam ch
ị
u m
ã
i nh
ữ
ng cu
ộ
c trao
đổ
i b
ấ
t b
ì
nh
đẳ
ng v
ớ
i các n
ướ
c tư b
ả
n trong khi h
ọ

và chi ph
ố
i s
ố
ph
ậ
n c
ủ
a ch
ủ
nghi
ã
tư b
ả
n.
Th
ậ
m chí, ngay sau s
ự
s
ụ
p
đổ
c
ủ
a nh
ủ
ngh
ĩ
a x

ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n
là con
đườ
ng phát tri
ể
n t
ố
i ưu c
ủ
a nhân lo
ạ
i ? không b
ở
i v
ì
ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n
v
ẫ

ả
n v
ẫ
n không khát v
ọ
ng xâm
ph
ạ
m n
ề
n
độ
c l
ậ
p c
ủ
a các qu
ố
c gia, trà
đạ
p quy
ề
n l
ợ
i t
ự
do c
ủ
a các dân t
ộ

i nh
ữ
ng cu
ộ
c chi
ế
n tranh nhung l
ụ
a kích
độ
ng và
xô
đẩ
y các n
ướ
c vào cu
ộ
c chém gi
ế
t
đẫ
m máu
ở
kh
ắ
p các châu l
ụ
c.Và ng
ườ
i

ậ
t t
ự14
th
ế
gi
ớ
i hi
ệ
n nay, mâu thu
ẫ
n đó đang tr
ở
thành nguy cơ đe do
ạ
không nh
ữ
ng
chính s
ố
ph
ậ
n h
ọ
mà c
ò
n c

u nh
ấ
t th
ờ
i c
ủ
a b
ả
n thân ch
ế

độ

tư s
ả
n”
đế
n ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i.
R
õ
ràng, ch
ủ

ạ
o
ra nh
ữ
ng l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t nhi
ề
u hơn và
đồ
s
ộ
hơn, l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a
t

đóng m
ộ
t vai tr
ò
h
ế
t s
ứ
c cách m
ạ
ng trong
l
ị
ch s
ử
”. Ngày nay, ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n
đã

đạ
t
đượ
c nh
ữ
ng thành t

ủ
a khoa h
ọ
c qu
ả
n l
ý
có th
ể
nói nh
ữ
ng thành t
ự
u
ấ
y
đã
làm thay
đổ
i l
ớ
n năng
l
ự
c ho
ạ
t
độ
ng sáng t
ạ

ớ
i.
Nói như C.Mác “s
ự
v
ĩ

đạ
i” đó là m
ộ
t s
ự
th
ậ
t. Chúng ta ghi nh
ậ
n m
ộ
t
cách khách quan, t
ấ
t c
ả
nh
ữ
ng b
ướ
c phát tri
ể
n m

ế
qu
ố
c t
ế

đố
i v
ớ
i ho
ạ
t
độ
ng cu
ả
chúng ta.
Nhưng c
ũ
ng không v
ì
th
ế
. Mà chúng ta l
ạ
i rơi vào
ả
o v
ọ
ng như m
ộ

n có không ít ưu đi
ể
m
đạ
t trong quá tr
ì
nh phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã

h
ộ
i loài ng
ườ
i, nhưng nó nh
ấ
t
đị
nh không ph
ả
i là ch
ế

độ
cu
ố
i cùng t

ẫ
n không h
ề
thay
đổ
i b
ả
n ch
ấ
t, không th
ể
gi
ả
i quy
ế
t
đượ
c mâu
thu
ẫ
n gi
ữ
a tính ch
ấ
t x
ã
h
ộ
i hoá c
ủ

ấ
t, v
ẫ
n không
đượ
c gi
ả
i quy
ế
t
mâu thu
ẫ
n gi
ữ
a tư b
ả
n và lao
độ
ng. Ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n v
ẫ
m t
ì
m m
ọ

ng khi
ế
p: t
ừ
211% (năm 1950) tăng v
ọ
t lên 300%
(năm 1990). Th
ế
tương
đố
i
ổ
n
đị
nh c
ủ
a nó v
ẫ
n không
đủ
che l
ấ
p và xoá đi
nguy cơ b
ị
thay th
ế
v
ề

tri
ể
n c
ủ
a l
ị
ch s
ử
loài ng
ườ
i và cho dù như ai đó nói r
ằ
ng,
đặ
c đi
ể
m c
ủ
a ch
ủ

ngh
ĩ
a tư b
ả
n là s
ố
ng b
ằ
ng thách th

n
không làm thay
đổ
i th
ự
c t
ế
là: ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n không bao gi
ờ
và chưa bao
gi
ờ
gi
ả
i quy
ế
t
đượ
c t
ậ
n g
ố
c nh
ữ

i ta đang nói
nhi
ề
u
đế
n vi
ệ
c h
ọ
c t
ậ
p ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n, th
ậ
m chí sau nh
ữ
ng kinh nghi
ệ
m
ph
ả
i tr
ả
giá
đắ

ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n nh
ữ
ng l
ờ
i gi
ả
i đáp
đầ
y
đủ
cho m
ọ
i
v
ấ
n
đề
ch
ẳ
ng h
ạ
n: mô h
ì
nh Th
ụ

ệ
m l
ị
ch
s
ử

đã
s
ớ
m ch
ỉ
ra sai l
ầ
m c
ủ
a nh
ậ
n th
ứ
c l
ệ
ch l
ạ
c m
ộ
t chi
ề
u đó. Đúng là cách
qu

u đáng
để
h
ọ
c t
ậ
p đó không
đượ
c quên nh
ữ
ng d
ữ
ki
ệ
n căn b
ả
n là m
ụ
c tiêu
mà m
ỗ
i x
ã
h
ộ
i
đặ
t ra: cơ s
ở
v

t
đượ
c xác
đị
nh trong t
ừ
ng giai đo
ạ
n l
ị
ch
s
ử
. Bàn v
ề
v
ấ
n
đề
này, nhà kinh t
ế
h
ọ
c Nh
ậ
t B
ả
n Nô- ru – si –ma
đã
vi

ì
m
ộ
t l
ý
do
đơn gi
ả
n ng
ườ
i Nh
ậ
t khác ng
ườ
i Anh”. H
ẳ
n là không hi
ể
u
đượ
c đi
ề
u đơn gi
ả
n
ấ
y mà g
ầ
n đây có ng
ườ

ả
n” hay “ Nh
ữ
ng mơ
ướ
c c
ủ
a ch
ủ

ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i th
ì
chính ch
ủ
ngh
ĩ
a Tư b
ả
n s
ẽ
th
ự
c hi
ệ

ti
ề
m tàng và n
ặ
ng n
ề
hơn n
ằ
m “ ngoài v
ò
ng ki
ể
m soát c
ủ
a chính nó, tr
ự
c ti
ế
p
phương h
ạ
i
đế
n
đờ
i s
ố
ng nhân lo
ạ
i. Nói như c

ộ
i này luôn làm n
ả
y sinh nh
ữ
ng b
ấ
t b
ì
nh
đẳ
ng m
ớ
i. T
ấ
t c
ả
đi
ề
u đó s
ẽ
d
ẫ
n t
ớ
i
cái g
ì
?”
Cu

y th
ì
chính nó s
ẽ
đi v
ề
đâu? câu tr
ả
l
ờ
i không th
ể
khác
đượ
c là ch
ủ

ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i. Đi
ề
u
ấ
y c
ũ
ng t

m trong d
ò
ng v
ậ
n
độ
ng c
ủ
a x
ã
h
ộ
i loài ng
ườ
i. Như
C Mac đa nói mà CMac l
ạ
i không có
ý

đị
nh “ngh
ĩ
ra” đi
ề
u đó. V
ì
“trong tài
li
ệ

ề
u vu vơ nh
ữ
ng đi
ề
u mà ng
ườ
i ta không
th
ể
nào bi
ế
t
đượ
c. Mac
đặ
t v
ấ
n
đề
ch
ủ
ngh
ĩ
a c
ộ
ng s
ả
n gi
ố

ộ
t
khi
đã
bi
ế
t ngu
ồ
n g
ố
c c
ủ
a nó và
đị
nh
đượ
c h
ướ
ng r
õ
r
ệ
t bi
ế
n
đổ
i c
ủ
a nó”
Ch

nào đó nhưng nó l
ạ
i không
đủ
s
ứ
c v
ượ
t qua
đượ
c nh
ữ
ng mâu thu
ẫ
n coư b
ả
n
tron quá tr
ì
nh phát tri
ể
n, l
ạ
i b
ị
gi
ớ
i h
ạ
n b

thu
ộ
c tính nh
ấ
t th
ờ
i c
ủ
a
chính nó. Dù th
ế
nào đi n
ữ
a, xét d
ướ
i góc
độ
c
ủ
a văn hoá văn minh, ngh
ĩ
a là
góc
độ
c
ủ
a ch
ủ
ngh
ĩ

ủ
ng ho
ả
ng
sâu s
ắ
c, ngay trong s
ự
đi
ề
u ch
ỉ
nh v
ề
chính tr
ị
, x
ã
h
ộ
i, nó đang đi ng
ượ
c l
ạ
i
đò
i
h
ỏ
i c

n toàn di
ệ
n con ng
ườ
i ch
ứ
không ph
ả
i là tái ra
s
ả
n xu
ấ
t tư b
ả
n-đi
ề
u mà ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n đang c
ố
s
ứ
c làm.
V
ì

nh đo
ạ
t v
ớ
i s
ự
m
ở
ra m
ộ
t k
ỷ
nguyên l
ị
ch s
ử
m
ớ
i c
ủ
a loài ng
ườ
i-đó là ch
ủ17
ngh
ĩ
a x
Hi
ệ
n có? Đó là m
ộ
t n
ề
n kinh t
ế
h
ọ
c v
ề
cơ b
ả
n khác h
ẳ
n quan đi
ể
m c
ũ
.
Ki
ể
u kinh t
ế
này
đượ
c Boulding g

ộ
t l
ượ
ng tài nguyên qu
ý
giá có h
ạ
n. Tr
ừ
ngu
ồ
n năng l
ượ
ng m
ặ
t tr
ờ
i s
ự

s
ố
ng c
ò
n c
ủ
a
độ
i bay và v
ậ

ộ
c ph
ả
i
đề
ra
nh
ữ
ng nguyên t
ắ
c căn b
ả
n cho n
ề
n kinh t
ế
ki
ể
u con tàu v
ũ
tr
ụ
.
Theo mô t
ả
c
ủ
a Boulding,
đờ
i s

ệ
n có
để
tr
ướ
c tiên đáp
ứ
ng các nhu c
ầ
u thi
ế
t thân, r
ồ
i
tu
ỳ
theo l
ượ
ng th
ặ
ng dư có
đượ
c, m
ớ
i tho
ả
m
ã
n nhu c
ầ

t mát h
ẳ
n, th
ì
đó là d
ấ
u hi
ệ
u tr
ụ
c tr
ặ
c nghiêm tr
ọ
ng c
ủ
a h
ệ
th
ố
ng. M
ụ
c tiêu
là kéo dài tu
ổ
i th
ọ
c
ủ
a s

th
ố
ng h
ỗ

tr
ợ

đờ
i s
ố
ng c
ủ
a các s
ả
n ph
ẩ
m.
Ch
ỉ
có th
ể
duy tr
ì

đờ
i s
ố
ng trên con tàu b
ằ

n sàng ch
ấ
p nh
ậ
n ngu
ồ
n tài nguyên phân ph
ố
i và công b
ằ
ng. Do
đó, chúng ta có th
ể
k
ế
t lu
ậ
n r
ằ
ng không th
ể
coi gia tăng s
ả
n l
ượ
ng kinh t
ế
trên
con tàu là ti
ế

Ngày nay, thiên nhiên đang lưu
ý
v
ớ
i chúng ta đang b
ị
chi ph
ố
i b
ở
i quan
đi
ể
m trái ng
ượ
c v
ớ
i th
ự
c t
ế
c
ũ
ng như quan đi
ể
m ti
ề
n Côpicnic cho r
ằ
ng m

ng ham mu
ố
n c
ủ
a chúng ta quá l
ớ
n và công ngh
ệ
chúng ta quá
m
ạ
nh m
ẽ
nên không th
ể
s
ố
ng b
ằ
ng huy
ề
n tho
ạ
i c
ũ
. Nay chúng ta ph
ả
i h
ọ
c

ớ
i h
ệ
th
ố
ng môi sinh sao cho có th
ể
tăng
năng su
ấ
t c
ủ
a h
ệ
sinh thái v
ì
l
ợ
i ích lâu dài c
ủ
a nhân lo
ạ
i.
S
ự
tr
ỗ
i d
ậ
y c

ĩ
a tư b
ả
n đó là giai đo
ạ
n tích lu
ỹ
cơ b
ả
n. Sau th
ế
chi
ế
n II, có r
ấ
t
nhi
ề
u n
ướ
c dành
đượ
c
độ
c l
ậ
p v
ề
chính tr
ị

ể
n, h
ọ
là nơi cung
c
ấ
p nguyên li
ệ
u, nhân công r
ẻ
m
ạ
t và là th
ị
tr
ườ
ng tiêu th
ụ
hàng hóa c
ủ
a các
n
ướ
c tư b
ả
n phát tri
ể
n. M
ộ
t công c

mà các n
ướ
c này n
ợ

các n
ướ
c tư b
ả
n phát tri
ể
n.
Tuy nhiên trong nh
ữ
ng năm g
ầ
n đây, các n
ướ
c thu
ộ
c th
ế
gi
ớ
i th
ứ
ba
đã

bi

n
đã
ph
ả
i nh
ượ
ng b
ộ
và
đã
ph
ả
i
tuyên b
ố
xoá và gi
ả
m n
ợ
cho các n
ướ
c thu
ộ
c di
ệ
n nghèo nh
ấ
t. Xu th
ế
này

ợ
i thông qua các h
ì
nh th
ứ
c
công c
ụ
kinh t
ế
, như thương m
ạ
i qu
ố
c t
ế
,
đầ
u tư và chuy
ể
n giao công ngh
ệ
.
Ngoài nh
ữ
ng quan h
ệ
kinh t
ế
v

ớ
i nhau ngày càng m
ạ
nh m
ẽ
.
Vai tr
ò
c
ủ
a các t
ổ
ch
ứ
c qu
ố
c t
ế
:

19
Ngày nay, trong các quan h
ệ
qu
ố
c t
ế
gi
ữ
a các n

ọ
ng trong vi
ệ
c đi
ề
u ch
ỉ
nh các quan h
ệ
các n
ướ
c v
ớ
i
nhau mà c
ò
n là l
ự
c l
ượ
ng ch
ủ
y
ế
u
đấ
u tranh, giúp
đỡ
và t
ạ

n c
ủ
a loài ng
ườ
i như ô
nhi
ễ
m môi tr
ườ
ng, liên k
ế
t kinh t
ế
quôc t
ế
, không th
ể
gi
ả
i quy
ế
t b
ở
i m
ộ
t n
ướ
c
riêng r
ẽ

ấ
n
đề
đó m
ộ
t cách
đồ
ng b
ộ
nh
ấ
t quán.
V
ớ
i ti
ế
n tr
ì
nh toàn c
ầ
u hoá như hi
ệ
n nay, các t
ổ
ch
ứ
c qu
ố
c t
ế

m
ậ
u d
ị
ch c
ầ
n thông qua các t
ổ
ch
ứ
c qu
ố
c t
ế

để
đi
ề
u
ch
ỉ
nh.
Cơ c
ấ
u giai c
ấ
p:
Do t
ố
c

p x
ã
h
ộ
i
ở
n
ướ
c tư b
ả
n phát tri
ể
n
có s
ự
thay
đổ
i r
õ
r
ệ
t,
đặ
c bi
ệ
t là s
ự
tăng nhanh v
ề
s

ớ
i ra
đờ
i và phát tri
ể
n d
ẫ
n t
ớ
i t
ầ
ng l
ớ
p “công nhân áo tr
ắ
ng”,
nhân viên khoa h
ọ
c k
ỹ
thu
ậ
t, cán b
ộ
qu
ả
n l
ý
, t
ầ

n phát
tri
ể
n. T
ầ
ng l
ớ
p này có
đờ
i s
ố
ng v
ậ
t ch
ấ
t khá cao, có tr
ì
nh
độ
dân trí cao. H
ọ

c
ũ
ng chính là l
ự
c l
ượ
ng lao
độ

HÌNH
THÁI KINH
TẾ

XÃ

HỘI

VÀO
ĐIỀU

KIỆN
V
IỆT
NAM
HIỆN
NAY.
1. T
ấ
t y
ế
u khách quan c
ủ
a con
đườ
ng đi lên ch
ủ
ngh
ĩ
a x

ệ
c
đề
ra chi
ế
n l
ượ
c cho cách m
ạ
ng Vi
ệ
t nam ti
ế
n lên ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i.
Đườ
ng l
ố
i cách m
ạ
ng do ch
ủ
t

ng ta
đã

kh
ẳ
ng
đị
nh r
ằ
ng sau khi Vi
ệ
t nam ti
ế
n hành công vi
ệ
c cách m
ạ
ng dân ch
ủ

nhân dân s
ẽ
ti
ế
n lên làm cu
ộ
c cách m
ạ
ng x
ã

t,
đố
i v
ớ
i
Đả
ng ta, vi
ệ
c l
ự
a ch
ọ
n và xác
đị
nh này
đặ
t ra
ngay t
ừ
năm 1930 và luôn luôn đúng v
ớ
i m
ọ
i s
ự
bi
ế
n
độ
ng trong th

c v
ắ
n t
ắ
t do Nguy
ễ
n Ái Qu
ố
c kh
ở
i
th
ả
o và lu
ậ
n văn chính tr
ị
c
ủ
a
Đả
ng năm 1930
đã
ghi r
õ
Cách m
ạ
ng Vi
ệ
t nam

ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a. S
ự
l
ự
a ch
ọ
n này là k
ế
t qu
ả

tr
ự
c ti
ế
p n
ả
y sinh t
ừ
s
ự
giác ng
ộ
ch
ủ

đườ
ng
c
ứ
u n
ướ
c và
đã
t
ì
m th
ấ
y ch
ủ
ngh
ĩ
a Lênin,
đã
nh
ậ
n th
ứ
c r
õ
cách m
ạ
ng Vi
ệ
t
nam s

ưở
ng đó. Trong tác ph
ẩ
m quan tr
ọ
ng này Nguy
ễ
n ái Qu
ố
c
đã
ch
ỉ
r
õ
:
“Trong th
ế
gi
ớ
i bây gi
ờ
ch
ỉ
có cách m
ệ
nh Nga là
đã
thành công và thành
công

d
ố
i như
đế
qu
ố
c Pháp khoe
khoang bên Nam An” Ng
ườ
i kh
ẳ
ng
đị
nh, ch
ỉ
có ch
ủ
ngh
ĩ
a Lênin là chân
chính nh
ấ
t, ch
ắ
c ch
ắ
n nh
ấ
t và cách m
ệ

ườ
i
đề
u nh
ấ
t quán kh
ẳ
ng
đị
nh, gi
ả
i phóng giai
c
ấ
p, gi
ả
i phóng dân t
ộ
c ch
ỉ
có th
ể
th
ự
c hi
ệ
n
đượ
c b
ằ

ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a.
Khi mi
ề
n B
ắ
c
đã

đượ
c gi
ả
i phóng nhưng mi
ề
n Nam c
ò
n ph
ả
i ti
ế
p t
ụ
c
chi
ế
n

c ngay vào th
ờ
i k
ỳ
quá
độ

để
xây d
ự
ng ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i hay
không khi khi m
ụ
c tiêu
độ
c l
ạ
ap dân t
ộ
c chưa
đượ
c gi

ế
p t
ụ
c cu
ộ
c cách m
ạ
ng dân t
ộ
c dân ch
ủ

ở
mi
ề
n Nam và ti
ế
n hành xây
d
ự
ng ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i
ở

ủ
a ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i
ở

mi
ề
n B
ắ
c, cách m
ạ
ng mi
ề
n Nam s
ẽ
không có nh
ữ
ng
đả
m b
ả
o v
ậ

t, m
ộ
t v
ấ
n
đề

c
ũ
ng
đượ
c
đặ
t ra là mi
ề
n Nam s
ẽ
cùng mi
ề
n B
ắ
c ti
ế
n lên ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h

ọ
n này là m
ộ
t th
ử
thách không kém ph
ầ
n ph
ứ
c t
ạ
p.
Đả
ng quy
ế
t
đị
nh c
ả

n
ướ
c cùng đi lên ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ

c ta lâm vào cu
ộ
c kh
ủ
ng
ho
ả
ng tr
ầ
m tr
ọ
ng, ch
ế

độ
x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a
ở
Liên Xô và Đông Âu đang chao
đả
o. Nhưng c
ũ
ng chính vào lúc

u thành ph
ầ
n, v
ậ
n hành
theo cơ ch
ế
th
ị
tr
ườ
ng có s
ự
qu
ả
n l
ý
c
ủ
a nhà n
ướ
c, theo
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h
ộ
i

ng ta v
ề
con
đườ
ng đi lên ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i
đã

đượ
c th
ự
c ti
ễ
n xác nh
ậ
n là
đúng
đắ
n.
Vào gi
ữ
a nh
ữ

ĩ
a
ở
Liên Xô và Đông Âu đang chao

22
đả
o. Nhưng c
ũ
ng chính vào lúc
ấ
y,
Đả
ng ta
đã
quy
ế
t
đị
nh
đườ
ng l
ố
i
đổ
i m
ớ
i,
ch
ủ

ướ
c, theo
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h
ộ
i
ch
ủ
ngh
ĩ
a, h
ộ
i nh
ậ
p và m
ở
c
ử
a v
ớ
i bên ngoài. M
ộ
t l
ầ
n n
ữ

n xác nh
ậ
n là
đúng
đắ
n.
Có th
ể
nói, nh
ữ
ng quy
ế
t sách c
ủ
a
Đả
ng ta
ở
th
ờ
i k
ỳ
này th
ể
hi
ệ
n s
ự
năng
độ

ị
v
ữ
ng vàng. Đó là s
ự
kh
ẳ
ng
đị
nh tính t
ấ
t y
ế
u c
ủ
a s
ự

đổ
i m
ớ
i theo
đị
nh
h
ướ
ng x
ã
h
ộ

ữ
ng k
ì
m h
ã
m c
ủ
a mô h
ì
nh c
ũ
– mô h
ì
nh hành chính bao
c
ấ
p,
để
gi
ả
i phóng và khai thác m
ọ
i ti
ề
m năng phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã

b
ỏ
ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i, mà là kh
ẳ
ng
đị
nh tính quy lu
ậ
t c
ủ
a con
đườ
ng phát tri
ể
n đó làm cho công cu
ộ
c xây d
ự
ng ch
ủ
ngh
ĩ

t n
ướ
c v
ớ
i xu th
ế
,
đặ
c đi
ể
m c
ủ
a th
ế
gi
ớ
i hi
ệ
n
đạ
i.
Đổ
i m
ớ
i
là
để
xây d
ự
ng ch

n ch
ấ
t ưu vi
ệ
t c
ủ
a nó, t
ừ
ng b
ướ
c
đị
nh h
ì
nh và phát tri
ể
n
trong th
ự
c t
ế
, làm cho “
đờ
i s
ố
ng v
ậ
t ch
ấ
t ngày càng tăng,

ọ
c hành ti
ế
n b
ộ
và phát tri
ể
n m
ọ
i kh
ả
năng
sáng t
ạ
o c
ủ
a m
ì
nh”
để
cho “dân th
ự
c s
ự
là ch
ủ
và làm ch
ủ
l
ấ

ngh
ĩ
a là t
ấ
t y
ế
u khách quan, và nó
đượ
c th
ể

hi
ệ
n trong công cu
ộ
c
đổ
i m
ớ
i c
ủ
a
Đả
ng ta,
đổ
i m
ớ
i
để
xác l

ng. Đi
ề
u đó có ngi
ã
là
chúng ta ph
ả
i xác
đị
nh con
đườ
ng xây d
ự
ng ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i v
ớ
i s
ự
năng
độ
ng hơn n
ữ
a tichs c

h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a mà chúng ta đang xây d
ự
ng s
ẽ
là ch
ế

độ

phát hi
ệ
n và s
ử
d
ụ
ng t
ố
t nh
ấ
t nh
ữ
ng ngu
ồ
n l

ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i.
2. Nh
ữ
ng nhi
ệ
m v
ụ
c
ủ
a th
ờ
i k
ỳ
quá
độ

Th
ờ
i k
ỳ
quá
độ
là th

i đi
ề
u ki
ệ
n và hoàn c
ả
nh c
ủ
a Vi
ệ
t
nam,
đã

đặ
t ra cho chúng ta nh
ữ
ng nhi
ệ
m v
ụ
sau:
Th
ự
c hi
ệ
n công cu
ộ
c công nghi
ệ

ớ
n hi
ệ
n đ
ạ
i. Công cu
ộ
c này
đặ
t ra
nh
ữ
ng nhi
ệ
m v
ụ
l
ớ
n mà chúng ta c
ầ
n gi
ả
i quy
ế
t: C
ụ
th
ể
là: t
ạ

ọ
i ng
ườ
i v
ố
n, ngu
ồ
n l
ự
c lao
độ
ng làm cho n
ề
n kinh t
ế
tăng tr
ưở
ng
nhanh nhưng b
ề
n v
ữ
ng và trên cơ s
ở
nâng cao m
ọ
i m
ặ
t c
ủ

m
ộ
t s
ố
n
ộ
i dung cơ b
ả
n sau;
+ Tăng thêm t
ố
c
độ
và t
ỷ
tr
ọ
ng s
ả
n xu
ấ
t công nghi
ệ
p trong n
ề
n kinh t
ế

qu
ố

ng nhanh và lâu b
ề
n.
+ Khuy
ế
n khích và đào t
ạ
o nh
ữ
ng tài năng tr
ẻ
nh
ằ
m t
ạ
o ra
độ
i ng
ũ
cán
b
ộ
k
ỹ
thu
ậ
t có tr
ì
nh
độ

i n
ắ
m b
ắ
t
đầ
y
đủ
chính xác các thông tin c
ầ
n thi
ế
t
thông qua, các công ty tư v
ấ
n trong và ngoài n
ướ
c
để

đả
m b
ả
o l
ự
a ch
ọ
n công
ngh
ệ

n n
ề
n kinh t
ế
hàng hoá nhi
ề
u thành ph
ầ
n theo
đị
nh h
ướ
ng ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i v
ậ
n hành theo cơ ch
ế
th
ị
tr
ườ
ng có s
ự

ệ
u
qu
ả
khu v
ự
c doanh nghi
ệ
p nhà n
ướ
c
để
làm t
ố
t vai tr
ò
h
ỗ
tr
ợ
và thúc
đẩ
y các
thành ph
ầ
n kinh t
ế
khác cùng phát tri
ể
n. T

đườ
ng tư b
ả
n nhà n
ướ
c.
- Ph
ả
i th
ậ
n tr
ọ
ng trong s
ự
phát tri
ể
n x
ã
h
ộ
i, m
ở
r
ộ
ng giao lưu văn hoá
v
ớ
i n
ướ
c ngoài, ph

n các truy
ề
n th
ố
ng văn hoá t
ố
t
đẹ
p
c
ủ
a dân t
ộ
c.
- C
ầ
n ph
ả
i ti
ế
p t
ụ
c
đổ
i m
ớ
i b
ộ
máy nhà n
ướ

õ
ch
ứ
c năng c
ả
u các c
ấ
p các ngành.
+ Ph
ả
i đưa ra m
ộ
t h
ệ
th
ố
ng pháp lu
ậ
t ch
ặ
t ch
ẽ

đồ
ng b
ộ
và có tính kh
ả

thi. Ph

có năng
l
ự
c phù h
ợ
p v
ớ
i yêu c
ầ
u
đổ
i m
ớ
i và phát tri
ể
n
đấ
t n
ướ
c.
Đò
ng th
ờ
i ph
ả
i s
ử

d
ụ