QUAN NIỆM VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC
(ĐỨC VÀ TÀI) CỦA GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC NGÀY NAY
Giảng viên hướng dẫn: ThS. Lê Tuyết Ánh
Sinh viên thực hiện: Nhóm 7
• Lê Duy Phong (Nhóm trưởng)
• Huỳnh Thị Thùy Trang Thanh (Thư ký)
• Bùi Đăng Vương
• Lê Nam Phong
• Nguyễn Huỳnh Thanh Châu
• Vương Phong
• Lê Văn Thừa
• Nguyễn Trung Nhơn
• Hồ Tố Liên
• Nguyễn Thị Chi
• Trần Nhật Ý
• Trần Thị Vân Yên
I. Mở đầu
Kính thưa quý anh chị và các bạn!
Trong xu thế hội nhập và phát triển của xã hội, người thầy, người giảng viên có một
vai trò hết sức quan trọng trong việc đào tạo những ra những kỹ sư, cử nhân không
những giỏi chuyên môn mà còn có đạo đức tốt đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh
tế, của xã hội. Chính vì mang trên mình một trọng trách rất lớn, nên người giảng viên
luôn được xã hội đặt rất nhiều kỳ vọng từ năng lực chuyên môn đến phẩm chất đạo
đức.Với mong muốn tìm hiểu những phẩm chất, những năng lực nào mà người giảng
viên cần phải có, cũng như mối liên hệ giữa chúng ra sao trong xã hội hôm nay? Để từ
đó chúng ta, những người đã là giảng viên hoặc sẽ trở thành giảng viên trong tương lai
cần phấn đấu trao dồi, rèn luyện, chuẩn bị những hành trang cần thiết để làm tốt công
việc mà chúng ta đam mê cũng như đáp ứng sự kỳ vọng của xã hội. Chình vì những lí do
đó, được sự hỗ trợ của giảng viên, ThS. Lê Tuyết Ánh, nhóm 7 thực hiện tiểu luận
“QUAN NIỆM VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC (ĐỨC VÀ
TÀI) CỦA GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC NGÀY NAY”. Do thời gian và năng lực có hạn,
mà sống vị kỉ, chỉ dùng tài năng để phục vụ cho bản thân mình không thôi thì chẳng có ý
nghĩa gì, thậm chí với lối sống cá nhân và làm việc như vậy có thể gây hại cho tập thể.
Tài năng chỉ được xem trọng khi nó gắn với quá trình cống hiến, người có tài đem khả
năng của mình phục vụ tập thể, phục vụ đất nước trước khi nghĩ tới những quyền lợi cho
bản thân.
Trong bối cảnh nền kinh tế nước nhà còn nghèo, đời sống của đại đa số nhân dân còn
thiếu thốn, nếu người giởi, người tài chỉ biết đưa ra những đòi hỏi, yêu cầu nhà nước
phải tạo cho mình nhiều ưu đãi, thuận lợi mới chịu làm việc thì với nguồn lực hạn chế
hiện tại khó mà đáp ứng được.
III. Mô hình cấu trúc nhân cách mới của người giảng viên
Từ quan điểm về tài và đức, chúng tôi mạnh dạn đưa ra mô hình mới về nhân cách
người giảng viên trong thời đại mới. Theo chúng tôi, người giảng viên trước hết phải là
một công dân mẫu mực, có nhân cách của người lao động sáng tạo, năng động, có tay
nghề, có tâm hồn cao đẹp. Với tư cách là một nhân cách phát triển, có chỉ số và chuẩn
mực thể hiện tinh thần tiến hóa như nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra, đồng thời vừa là chủ
thể, vừa là sản phẩm của hoạt động trong quá trình biến đổi xã hội. Do vậy, nhân cách
của người giảng viên phải đủ tầm để làm chủ quá trình giáo dục nhằm tạo ra nền tảng
của dân trí, nhân lực, nhân tài. Những yêu cầu đó phải luôn được đáp ứng ở mức cao
nhất, thường trực và hoàn thiện hơn so với nhân cách của một người bình thường.
Các văn kiện của Đảng trong Đại hội lần thứ IX, X đều nhấn mạnh tới việc xây dựng
mô hình nhân cách của con người Việt Nam trong thời đại CNH, HĐH tập trung vào 5
yếu tố cơ bản: (1)Là con người nhân văn - xã hội; (2)Là con người công nghệ; (3)Là con
người năng động, thích nghi cao; (4)Là con người có đủ sức khỏe, thể lực; (5)Là con
người sáng tạo.
Từ mô hình con người mới với 5 yếu tố trên, có thể hình dung người giảng viên hiện
nay vừa bao gồm những nhân tố có đặc điểm chung đó, vừa có những đặc trưng riêng.
Những nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng, tiêu chuẩn về năng lực chủ yếu của người
giảng viên được thể hiện qua 4 thành tố: (1)Năng lực hiểu biết chuyên môn; (2)Năng lực
tổ chức, quản lí đối tượng; (3)Năng lực chẩn đoán nhu cầu; (4)Năng lực hợp tác, hội
nhập bình đẳng.
với những đòi hỏi rất nghiêm ngặt của thực tiễn xã hội, nhất là trong bối cảnh của thời
hội nhập.
Từ những luận bàn trên đây và dưới góc độ của người giảng viên tương lai, chúng tôi
mạnh dạn đưa ra những yêu cầu về phẩm chất và năng lực người giảng viên như sau:
1. Những yêu cầu về phẩm chất
Nói tới phẩm chất tức là nói đến cái Đức - một cách phát biểu ngắn gọn, súc tích
nhưng rất đầy đủ mà nhân dân ta quen dùng từ bao đời nay khi cần chỉ ra quan niệm về
phẩm chất của con người Việt Nam. Xét trên phương diện tâm lí - xã hội học, thống nhất
với nhiều ý kiến, chúng tôi cho rằng người giảng viên có Đức bao gồm những thuộc tính
sau:
- Thiết tha, gắn bó với lí tưởng, có hoài bão tâm huyết với nghề dạy học và nghiên
cứu;
- Có đạo đức cách mạng, đạo đức nhà giáo, xứng đáng là tấm gương sáng cho người
học noi theo;
- Có tác phong công nghiệp, ý thức kỉ luật, tinh thần phấn đấu và nhiệt huyết;
- Biết giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc;
- Có ý thức tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, phát huy tiềm năng dân tộc và con
người Việt Nam;
- Có ý thức thức phục vụ, hòa hợp và chia sẻ với cộng đồng.
2. Những yêu cầu về năng lực
Nói tới năng lực tức là nói đến cái Tài - cũng là một cách phát biểu ngắn gọn và đầy
đủ về năng lực mà người Việt Nam quan niệm. Xuất phát từ yêu cầu đổi mới giáo dục
đại học, theo chúng tôi, người giảng viên có Tài là người hội đủ 4 yếu tố:
(1) Năng lực hành động:
- Có năng lực hiểu biết chuyên môn;
- Có năng lực tổ chức, quản lí đối tượng;
- Có năng lực triển khai chương trình dạy học;
- Có năng lực sử dụng PPDH, đánh giá hiệu quả;
- Có năng lực tự học, biết cách tự học và biết dạy cách học;
- Có năng lực NCKH và ứng dụng các kết quả nghiên cứu;
1. Tâm lý học
2. Không gian giáo dục hội nhập và những đòi hỏi về phẩm chất-năng lực đối với
người giáo viên – Ths. Nguyễn Văn Đệ.