ChÈn ®o¸n vµ xö trÝ ban
ChÈn ®o¸n vµ xö trÝ ban
®Çu ChÊn th¬ng cét sèng
®Çu ChÊn th¬ng cét sèng
cæ
cæĐại cơng
Đại cơng

CTCS tiên lợng tồi, tiên lợng gần đây khá hơn nhờ
CTCS tiên lợng tồi, tiên lợng gần đây khá hơn nhờ
trình độ quản lý, khả năng điều trị
trình độ quản lý, khả năng điều trị

35 -40% CTCS có kèm thơng tổn thần kinh, ở Việt
35 -40% CTCS có kèm thơng tổn thần kinh, ở Việt
nam là 70%, vấn đề xử trí và sơ cứu ban đầu cha
nam là 70%, vấn đề xử trí và sơ cứu ban đầu cha
đúng.
đúng.

Kết quả điều trị phụ thuộc một phần vào khả năng
Kết quả điều trị phụ thuộc một phần vào khả năng
quản lý và xử trí ban đầu
quản lý và xử trí ban đầu

Kh¸m l©m sµng TK
Kh¸m l©m sµng TKKh¸m l©m sµng TK
Kh¸m l©m sµng TKThang điểm vận động
Thang điểm vận động
( ASIA)
( ASIA)
Nghiệm pháp
Nghiệm pháp
điểm
điểm
Không có co cơ
Không có co cơ
0/5
0/5
Co cơ không phát sinh động tác
Co cơ không phát sinh động tác
1/5
1/5
Co cơ không thắng trọng lực
Co cơ không thắng trọng lực
2/5
2/5
Co cơ không thắng sức cản

Liệt không hoàn toàn: còn cảm giác + cơ
lực đến 2/5
lực đến 2/5
Loại D
Loại D
Liệt không hoàn toàn: còn cảm giác + cơ
Liệt không hoàn toàn: còn cảm giác + cơ
lực 3/5-4/5
lực 3/5-4/5
Loại E
Loại E
Bình thờng
Bình thờngPh©n lo¹i l©m sµng
Ph©n lo¹i l©m sµng

Sèc tñy
Sèc tñy

Tæn th¬ng rÔ
Tæn th¬ng rÔ

Tæn th¬ng tñy kh«ng hoµn toµn
Tæn th¬ng tñy kh«ng hoµn toµn

Héi chøng Brown- Sequard
Héi chøng Brown- Sequard



Còn các phản xạ vùng cùng cụt
Còn các phản xạ vùng cùng cụt

Cảm giác quanh hậu môn
Cảm giác quanh hậu môn

Phản xạ cơ thắt hậu môn
Phản xạ cơ thắt hậu môn

Gấp ngón cái
Gấp ngón cáiHội chứng Brow- Sequard
Hội chứng Brow- Sequard

ít gặp
ít gặp

Liệt cùng bên, mất hay giảm
Liệt cùng bên, mất hay giảm
cảm giác đau, nhiệt bên đối
cảm giác đau, nhiệt bên đối
diện
diện

Hồi phục > 90%
Hồi phục > 90%


động

Chức năng cột tủy
Chức năng cột tủy
sau còn (cảm giác
sau còn (cảm giác
sâu)
sâu)

Hồi phục 10%
Hồi phục 10%Các phơng pháp CLS
Các phơng pháp CLS

XQuang tiêu chuẩn: Thẳng, nghiêng, chếch 3/4 tìm
XQuang tiêu chuẩn: Thẳng, nghiêng, chếch 3/4 tìm
thơng tổn xơng. Chụp t thế mồm há nếu nghi
thơng tổn xơng. Chụp t thế mồm há nếu nghi
ngờ gãy mỏm nha ( C 2)
ngờ gãy mỏm nha ( C 2)

Chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner)
Chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner)

Phân tích thơng tổn xơng
Phân tích thơng tổn xơng

Xác định độ mất vững cột sống

không hoàn toàn, thờng trong năm đầu và kéo dài
vài năm
vài nămCác yếu tố tiên lợng
Các yếu tố tiên lợng

Xác định tổn thơng tủy hoàn toàn
Xác định tổn thơng tủy hoàn toàn

Liệt vận động hoàn toàn, mất cảm giác dới thơng tổn
Liệt vận động hoàn toàn, mất cảm giác dới thơng tổn

Liệt mềm
Liệt mềm

Mất phản xạ cơ thắt hậu môn, cơng cứng dơng vật
Mất phản xạ cơ thắt hậu môn, cơng cứng dơng vật

Giai đoạn sau có tự động tủy
Giai đoạn sau có tự động tủy

Thang điểm đánh giá sự hồi phục: Thang điểm
Thang điểm đánh giá sự hồi phục: Thang điểm
Frankel
Frankel


Hạn chế thơng tổn thứ phát và tái tạo thần kinh
Hạn chế thơng tổn thứ phát và tái tạo thần kinh

Steroid: Methylprednisolone (Solumedrol)
Steroid: Methylprednisolone (Solumedrol)

Thời gian cửa sổ: 8 giờ đầu
Thời gian cửa sổ: 8 giờ đầu

Cách dùng: Truyền tĩnh mạch
Cách dùng: Truyền tĩnh mạch

30mmg/kg/15phút. Nhắc lại sau 45 phút
30mmg/kg/15phút. Nhắc lại sau 45 phút

23giờ sau: 5mmg/kg/giờ
23giờ sau: 5mmg/kg/giờ

Solumedrol không có tác dụng với VT tủy và chấn thơng
Solumedrol không có tác dụng với VT tủy và chấn thơng
kín vùng đuôi ngựa, ngợc lại tăng nguy cơ nhiễm trùng
kín vùng đuôi ngựa, ngợc lại tăng nguy cơ nhiễm trùng
và chảy máu dạ dày
và chảy máu dạ dàyChiến lợc điều trị
Chiến lợc điều trị



Vận động sớm cho phép phòng loét, biến chứng phổi, tắc
Vận động sớm cho phép phòng loét, biến chứng phổi, tắc
tĩnh mạch ở sâu và mạch phổi
tĩnh mạch ở sâu và mạch phổi

Phẫu thuật tạo điều kiện ngồi dậy sớm
Phẫu thuật tạo điều kiện ngồi dậy sớm

Chăm sóc bàng quang
Chăm sóc bàng quang

Xông tiểu tránh bàng quang căng và suy thận
Xông tiểu tránh bàng quang căng và suy thận

Phòng nhiễm trùng BQ và Hội chứng BQ bé: Thay xông
Phòng nhiễm trùng BQ và Hội chứng BQ bé: Thay xông
và kẹp xông ngắt quãng tập phản xạ
và kẹp xông ngắt quãng tập phản xạXö trÝ cÊp cøu
Xö trÝ cÊp cøu
S¬ cøu: BÊt ®éng
S¬ cøu: BÊt ®éngXử trí chấn thơng cột sống cổ
Xử trí chấn thơng cột sống cổ
Sơ cứu

Xông tiểu
Xông tiểu
Chẩn đoán hình ảnh với khả năng sẵn có để xác
Chẩn đoán hình ảnh với khả năng sẵn có để xác
định thơng tổn ban đầu
định thơng tổn ban đầu

Chuyển nhanh tới cơ sở có khả năng điều trị
Chuyển nhanh tới cơ sở có khả năng điều trịĐiều trị chấn thơng cột sống cổ
Điều trị chấn thơng cột sống cổCác phơng pháp điều trị
Các phơng pháp điều trị

Nắn và cố định bên ngoài
Nắn và cố định bên ngoài

Chờ mổ
Chờ mổ
Không mổ đợc

Tæn th¬ng tñy kh«ng hoµn toµn
Tæn th¬ng tñy kh«ng hoµn toµn

Mæ cµng sím cµng tèt
Mæ cµng sím cµng tèt

Tæn th¬ng tñy hoµn toµn
Tæn th¬ng tñy hoµn toµn

Tæn th¬ng cao ( trªn C4): Mæ sau 72 giê
Tæn th¬ng cao ( trªn C4): Mæ sau 72 giê

Tæn th¬ng thÊp: Mæ sím
Tæn th¬ng thÊp: Mæ sím