Tổ Toán - Trường THPT Thừa Lưu
Tiết 7 : Tập hợp và các phép toán trên tập hợp I. Mục tiêu :
+ Kiến thức: - Hiểu được khái niệm tập hợp , tập con , hai tập hợp bằng nhau.
- Hiểu các phép toán giao , hợp của hai tập hợp , hiệu của hai tập hợp ,
phần bù của một tập hợp con .
+ Kỹ năng : - Sử dụng các ký hiệu :








,,,,,,, , AC
E

- Biết biễu diễn tập hợp bằng hai cách : liệt kê các phần tử , hoặc chỉ ra
tính chất đặc trưng của các phần tử .
-Vận dụng các khái niệm tập hợp con , tập hợp bằng nhau vào giải bài tập .
-Thực hiện được các phép toán lấy giao của hai tập hợp , hợp của hai tập
hợp , phần bù của một tập hợp con trong những ví dụ đơn giản .
-Biết dùng biểu đồ Ven để biểu diễn giao của hai tập hợp, hợp của hai tập
hợp
+ Tư duy :
Biết phân biệt được giao , hợp của hai tập hợp , phân biệt ký hiệu ( , [
Phân biệt được phần bù và hiệu của hai tập hợp Hỏi :Tập A = {n

N | n
2
=
3 }có bao nhiêu phần tử ? Hoạt động 2 : ( Hoạt động
của GV thông qua ví dụ )
Ví dụ 1 :
Cho A = { 1 ; 3 ; 5}
B = { 1 ; 2 ; 3 ; 4 ; 5 }
Hãy nhận xét hai tập hợp ?
GV giới thiệu tập con , minh
hoạ bằng biểu đồ Ven ,
cách đọc .
Hỏi : Nếu
B
A

và
CB


có nhận xét gì về A cà C ?

trên N , vậy Tập A không
có phần tử nào .
Các phần tử của A đều
thuộc B . Trả lời : A

C

H
3
:
A = { 0 ; 6 ; 12 ; 18 ; }
1. Tập hợp :
Nếu a là phần tử của tập X,
ta viết : a

X
Nếu a không phải phần tử của
tập X ta viết : a

X
Có 2 cách cho một tập hợp :

Tổ Toán - Trường THPT Thừa Lưu
Ví dụ 2 : Xét hai tập hợp :
A = { x

N I x là bội chung
của 4 và 6 }
B = { x

N I x là bội
chung của 12 }
Nhận xét hai tập hợpA và B

_ GV giới thiệu hai tập hợp
bằng nhau . GV : Cho các nhóm dùng
biểu đồ Ven biểu diễn quan
hệ giữa các tập hợp số : N
*
,
N , Z , Q , R .
GV : N
*
, N , Z , Q đều là
cáctập con của R ngoài ra
còn rất nhiều tập con khác


N

Z

Q

R .
Các nhóm nêu nhận xét . HS:
a → 4 , c → 3
b → 1 , d → 2
* Quy ước :
A






BA
(
B
A

và
A
B

)

Tổ Toán - Trường THPT Thừa Lưu
Ví dụ 3 : Cho các tập hợp :
M = { a ; b ; c }
N = { b ; c ; d ; e ; f }
P = { a ; b ; c ; d ; e ; f }
Q = { b ; c }
Có nhận xét về tập hợp P
đối với 2 tập hợp M và N ?
GV : Tập P là hợp của hai
tập M và N .
Có nhận xét gì về tập Q đối
với 2 tập hợp M và N ?
GV : Tập Q là giao của 2
tập M và N .
Vậy : Hợp của 2 tập hợp là
tập như thế nào ? Giao của 2

( A B ) B
( A B ) A Tập hợp P có đủ các phần
tử của M và N
Tập hợp Q gồm các phần tử
vừa thuộc M vừa thuộc N

Hợp của 2 tập hợpA và B là
tập hợp bao gồm các phần
tử thuộc A hoặc thuộc B .
Giao của 2 tập hợp A và B
là tập hợp gồm các phần tử
vừa thuộc A vừa thuộc B . Các nhóm tiến hành thảo A

B = { x | x

A hoặc x

B }
A

B = { x | x

A và x

B }

Tổ Toán - Trường THPT Thừa Lưu
( A C ) C
( B C ) B
GV chiếu đáp án lên bảng .
Hoạt động 4 : Trở lại ví
dụ3:
M = { a ; b ; c }
P = { a ; b ; c ; d ; e ; f }
Hỏi : Xét quan hệ của M và
P? Từ đó tìm một tập hợp
gồm các phần tử thuộc P


M

P . Tập hợp cần tìm là
: { d ; e ; f }

Khi A

E mới có phần bù
của A trong E .

HS trả lời H8 Muốn tìm phần bù của một
tập con thì phải tìm hiệu của
2 tập , nói chung hiệu của 2
tập không nhất thiết là phần
bù .
Hiệu của 2 tập hợp A và B ký
hiệu A\B và :

A\B = { x | x

A và x

B}

* Chú ý :
Khi A

E thì :
C
E
A = A\E Tổ Toán - Trường THPT Thừa Lưu
cho các nhóm ;
Cho A = [ -3 ; 2 ) Hãy chọn
kết luận đúng : C
R
A là :
I . ( -∞ ; -3 )
II. ( 3 ; +∞ )
III. [ 2 ; +∞ )
IV.( - ∞ ;- 3 )

[ 2 ;+∞ )


VI . Bài tập về nhà : 25 , 26 , 30 , 32 , 33 , 34 .
Tổ Toán - Trường THPT Thừa Lưu