Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nghị quyết Trung ương 2 (khóa VIII) của Đảng đã khẳng định đội ngũ nhà giáo
là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục. Để nâng cao chất lượng giáo dục, trước hết
phải nâng cao chất lượng đội ngũ. Chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý
giáo dục là “chìa khóa vàng” và là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng và đổi
mới giáo dục toàn diện GD&ĐT.
Đúng vậy, đội ngũ nhà giáo đóng vai trò quyết định chất lượng giáo dục. Nhà
giáo không chỉ đơn thuần là người chia sẻ kiến thức và kỹ năng mà còn là
người góp phần nuôi dưỡng, phát triển tâm hồn, hình thành nhân cách cho thế
hệ trẻ. Để đáp ứng nhu cầu đổi mới của xã hội, để thực hiện thắng lợi các nghị
quyết của Đảng về giáo dục, việc nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục là
một yêu cầu cấp thiết đặt ra cho những nhà quản lý cũng như mỗi người giáo
viên trong các nhà trường nói chung và trường Tiểu học nói riêng.
Đổi mới chất lượng giáo dục ở các nhà trường, trọng tâm là đổi mới chất lượng
chuyên môn và nghiệp vụ của đội ngũ nhà giáo. Để làm tốt công tác này, cần làm rõ
trách nhiệm đổi mới ở hai khâu chi phối trực tiếp đến chất lượng đội ngũ nhà giáo là
khâu đào tạo của các trường sư phạm và khâu bồi dưỡng của các cơ sở giáo dục phổ
thông. Là người quản lý một trường tiểu học, tôi luôn suy nghĩ, quan tâm tìm các giải
pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ.
Trong những năm gần đây, cùng với đổi mới sách giáo khoa, giáo dục nước nhà
không ngừng đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động, khuyến khích điều
chỉnh chương trình và nội dung sao cho phù hợp với tình hình thực tế của từng địa
phương. Các cấp quản lý hàng năm đều có chương trình tập huấn cho giáo viên, tuy
nhiên kết quả đạt được chưa đáp ứng được sự kỳ vọng của phụ huynh học sinh và
toàn xã hội. Vậy vấn đề còn nằm ở đâu ? Phải chăng là ở khâu tổ chức và quản lý ?
Có thể khẳng định: Hoạt động của tổ chuyên môn tốt, thực hiện đầy đủ các nhiệm
vụ như Điều lệ Trường Tiểu học đã qui định sẽ góp phần tích cực, quyết định rất lớn
IV. GIẢ THIẾT KHOA HỌC:
Nếu tổ chức thực hiện sinh hoạt tổ chuyên môn có hiệu quả thì sẽ góp phần
nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục ở trường Tiểu học.
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và nghiên cứu các tài liệu văn bản để hiểu
được cơ sở lý luận tổ chuyên môn ở trường tiểu học.
- Phương pháp quan sát: Thông qua việc kiểm tra nội dung, cách thức sinh hoạt tổ
chuyên môn để có những số liệu về thực trạng giúp cho việc nghiên cứu.
- Phương pháp đàm thoại: Trao đổi, chia sẻ với các cán bộ quản lý và giáo viên tiểu
học để thu thập thông tin phục vụ cho mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tập hợp lại những kinh nghiệm nghiên cứu và
thực tiễn về đánh giá đề xuất các biện pháp.
VI. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI: Một vài đề xuất cải tiến giúp CBQL ở trường
Tiểu học tổ chức chỉ đạo tốt việc thực hiện sinh hoạt tổ chuyên môn góp phần nâng
cao chất lượng dạy học, giáo dục trong các nhà trường.
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ KHOA HỌC
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
2
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
1. Cơ sở lý luận:
Công tác chuyên môn là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại
và phát triển của nhà trường. Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành, nơi thực thi
nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh. Một nhà trường chỉ có thể thay đổi bằng
chính nội lực của mình. Động lực quan trọng để giúp nhà trường phát triển chính là
mối quan hệ, sự tương tác, giúp đỡ lẫn nhau trong khối đoàn kết và sự nỗ lực vươn
lên của mỗi cá nhân.
Mục 2 Điều 18 Điều lệ Trường Tiểu học quy định nhiệm vụ của tổ chuyên
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
Thực tiễn cho thấy, trường nào mà công tác quản lí, chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên
môn có hiệu quả thì sinh hoạt của tổ chuyên môn có nền nếp, nội dung sinh hoạt bám
sát yêu cầu, mục tiêu dạy học, nội dung chương trình, sách giáo khoa và nhiệm vụ
năm học, tháo gỡ kịp thời những khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giảng
dạy của giáo viên, phong trào thi đua dạy và học tốt, chất lượng học tập của học sinh
từng bước được nâng lên. Ngược lại, trường nào công tác quản lí thiếu khoa học,
buông lỏng quản lí việc sinh hoạt tổ chuyên môn thì chất lượng giảng dạy của nhà
trường đó đạt hiệu quả thấp.
Một giáo viên tiểu học nhất là giáo viên văn hoá làm công tác chủ nhiệm và dạy
các môn của một lớp rất bận. Mỗi tuần dạy 8 - 10 buổi, soạn bài, chấm bài, chuẩn bị
phương tiện thiết bị dạy học và làm công tác chủ nhiệm và các công việc khác chiếm
rất nhiều thời gian. Làm thế nào để giáo viên hào hứng tham gia sinh hoạt tổ chuyên
môn là cả một vấn đề cần quan tâm của công tác quản lí chuyên môn trong nhà
trường, đòi hỏi phải có sự quản lí chặt chẽ về mặt thời gian, về nội dung. Nội dung
sinh hoạt phải thiết thực, gắn bó chặt chẽ với nhiệm vụ của giáo viên, làm cho giáo
viên thấy cần phải tham gia sinh hoạt chuyên môn và có nhu cầu sinh hoạt chuyên
môn.
Theo quy định, tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần nhưng thực tế có
những nơi không thực hiện đầy đủ, cắt xén thời gian, không đảm bảo thời lượng dẫn
đến nội dung sinh hoạt không đảm bảo, giáo viên khi gặp khó khăn không được giúp
đỡ kịp thời; các văn bản chỉ đạo không được tìm hiểu kĩ càng dẫn đến thực hiện
không tốt, ảnh hưởng đến hiệu quả giảng dạy của giáo viên và người phải chịu thiệt
thòi chính là học sinh.
2.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên và việc sinh hoạt chuyên môn ở trường nơi
tôi công tác.
- Trường có 3 tổ chuyên môn ( Tổ 1, Tổ 2+3, Tổ 4+5 ). Mỗi tổ chuyên môn có từ 6
đến 12 giáo viên, đều có trình độ trên chuẩn đạt tỉ lệ 90% trở lên ;
Giáo dục đào tạo.
Đây là giải pháp đầu tiên và quan trọng mà ngành chỉ đạo các trường tập trung
triển khai thực hiện ngay từ đầu mỗi năm học. Việc nắm vững quan điểm chỉ đạo và
những đường lối, chủ trương phát triển sự nghiệp giáo dục đào tạo sẽ giúp các cán bộ
quản lý và giáo viên có định hướng đúng đắn trong việc xác định vai trò, trách nhiệm
của mình đối với công việc được giao.
Hình thức quán triệt quan điểm, đường lối và các chủ trương về phát triển giáo dục
đào tạo không chỉ dừng lại ở một vài buổi báo cáo nghị quyết mà phải được thực hiện một
cách đa dạng hơn thông qua các đợt sinh hoạt chính trị rộng lớn, các diễn đàn trao đổi, các
buổi sinh hoạt chi bộ, trong cuộc họp của các tổ chức đoàn thể và các hội nghị, các cuộc
sinh hoạt tổ chuyên môn.
1.2. Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên ở các nhà trường quán triệt, học tập và
nắm chắc các quy định, quy chế và triển khai các văn bản về chỉ đạo chuyên môn
một cách kịp thời.
a. Nhà trường lưu trữ đầy đủ các văn bản chỉ đạo về hoạt động dạy học và các quy
chế chuyên môn. Phân công rõ trách nhiệm trong việc triển khai các văn bản này đến
cán bộ, giáo viên một cách đầy đủ, kịp thời, chính xác;
- Đối với các văn bản về quy chế chuyên môn do Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên
môn triển khai cho tất cả giáo viên trong phiên họp chuyên môn chung toàn trường;
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
5
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
- Ngoài ra trong phòng họp của giáo viên, chọn một chỗ thuận lợi để niêm yết các văn
bản chuyên môn quan trọng hay sử dụng; các văn bản chuyên môn mới để cán bộ,
giáo viên tiện theo dõi học tập và thực hiện.
b. Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn lập kế hoạch kịp thời cho các hoạt động
chuyên môn chung toàn trường trong từng tuần, từng tháng, từng học kỳ và cả năm
học, dành thời gian hợp lý cho các tổ chuyên môn sinh hoạt;
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
6
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
lớp thuộc khối lớp trong tổ phụ trách. Những vấn đề nào chưa hiểu thì tôi giải thích
bổ sung trên nguyên tắc tự bồi dưỡng là chủ yếu.
2. Đổi mới nội dung, cách thức sinh hoạt của tổ chuyên môn ở trường Tiểu học.
2.1. Tổ chức chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn một
cách khoa học, có tính khả thi, phù hợp với thực tế của đơn vị.
2.1.1. Chỉ đạo các tổ trưởng chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ
mình dựa vào các căn cứ: Các kế hoạch của nhà trường (kế hoạch năm học, kế hoạch
dạy học), điều kiện thực tiễn của nhà trường, tình hình đội ngũ giáo viên, điều kiện về
cơ sở vật chất phục vụ dạy học và thực tiễn về tình hình của học sinh các lớp trong tổ.
2.1.2. Xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn đúng quy trình:
Bước 1: Tổ trưởng chuyên môn xây dựng dự thảo kế hoạch hoạt động của tổ;
Bước 2: Tổ chức cho các thành viên trong tổ góp ý dự thảo (bổ sung, điều chỉnh);
Bước 3: Trình Hiệu trưởng (góp ý, bổ sung);
Bước 4: Hoàn chỉnh kế hoạch;
Bước 5: Triển khai thực hiện.
2.1.3. Kế hoạch tổ chuyên môn được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa kế hoạch
năm học, kế hoạch dạy học, kế hoạch bồi dưỡng của nhà trường:
- Về nề nếp dạy và học
- Về các hoạt động nâng cao chất lượng dạy học
- Về tổ chức dạy học 2 buổi/ ngày, dạy học tăng buổi
- Về BD HS giỏi, phụ đạo HS yếu, GD HS khuyết tật
- Về các hoạt động GD kĩ năng sống, các hoạt động NGLL
- Về công tác VS,CĐ
- Về tổ chức các đợt thao giảng, chuyên đề, hội thảo
- Kế hoạch kiểm tra, đánh giá
thực hiện hướng dẫn nhiệm vụ năm học về phong trào thi đua “Xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực”, nội dung giáo dục địa phương. Học tập, bồi dưỡng
chuyên môn bằng các hình thức khác như xem băng hình giáo khoa, băng hình bồi
dưỡng giáo viên, đọc sách trong thư viện nhằm tăng vốn hiểu biết của giáo viên,
nghiên cứu các bài viết, các chuyên đề trên các tạp chí chuyên ngành như Tạp chí
Giáo dục, Giáo dục tiểu học, Thế giới trong ta, các kinh nghiệm sáng kiến do Sở phát
hành, khai thác thông tin trên mạng và học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp trong và
ngoài trường. Nghiên cứu, học tập các văn bản chỉ đạo, tìm hiểu tình hình kinh tế,
chính trị, văn hóa, xã hội của địa phương bổ trợ kiến thức cho giáo viên…
Dành quỹ thời gian cố định cho việc học tập các bài viết trên các tạp chí
chuyên ngành. Ưu tiên cho những vấn đề còn vướng mắc trong quá trình thực hiện
nhiệm vụ của giáo viên. Chú trọng đến kĩ năng tổ chức giờ dạy, phối hợp các phương
pháp giảng dạy nhằm giúp học sinh học tập tích cực, tự giác, chủ động và phát huy
được khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân.
Tôi chỉ đạo mỗi buổi sinh hoạt chuyên môn thường gồm có 2 hoặc 3 phần.
Phần đầu là đánh giá công tác cũ và triển khai công tác mới (phần này chỉ thực hiện 4
lần vào giữa học kì I, cuối học kì I, giữa học kì II và cuối năm học). Phần chính là
sinh hoạt chuyên môn. Phần thứ ba là các hoạt động bổ trợ kiến thức cho giáo viên.
Tổ trưởng chủ động thiết kế nội dung, duyệt với lãnh đạo nhà trường trước một
tuần. Khi đó, tôi mới tư vấn cho tổ trưởng về nội dung để đảm bảo tính kế hoạch của
nhà trường. Coi trọng sự chủ động, sáng tạo của tổ trưởng và giáo viên trong tổ chứ
không áp đặt phải sinh hoạt về nội dung gì.
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
8
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
Trong quá trình chỉ đạo các tổ chuyên môn sinh hoạt Ban giám hiệu nhà
trường phải định hình cho các tổ trưởng quy trình tổ chức sinh hoạt, có thể phác hoạ
như sau:
thiết đối với tổ ở từng giai đoạn để triển khai, định hướng các tổ các chuyên đề sinh
hoạt, chẳng hạn:
- Chuyên đề về cách tổ chức sinh hoạt chuyên môn, đổi mới cách đánh giá tiết dạy
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
9
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
- Chuyên đề về cách viết, cấu trúc một bản SKKN, phổ biến rộng rãi trong toàn
trường sáng kiến kinh nghiệm đã được công nhận bậc 4/4 ở cấp Tỉnh.
- Chuyên đề về công tác chủ nhiệm.
- Chuyên đề về giáo dục đạo đức, rèn kĩ năng sống cho học sinh theo từng khối lớp
- Chuyên đề về công tác phụ đạo học sinh yếu kém.
- Chuyên đề về nâng cao chất lượng: Văn hay - chữ đẹp trong nhà trường.
Lưu ý khi tổ chức triển khai các chuyên đề: Chuyên đề là vấn đề chuyên môn
được nghiên cứu sâu cả về lí luận và thực tiễn, được xem xét toàn diện và thực hiện
trong một thời gian tương đối dài, các biện pháp đưa ra phải được kiểm chứng trước
khi báo cáo và áp dụng. Chuyên đề phải có báo cáo bằng văn bản, có thể được dạy
minh hoạ tùy theo nội dung. Các chuyên đề dự định làm trong năm học phải được xây
dựng, dự kiến từ đầu năm học, phân công người thực hiện. Báo cáo chuyên đề phải
được phô-tô-cop-py gửi đến các thành viên tham gia trước 3- 5 ngày để nghiên cứu
trước.
Cách tiến hành buổi sinh hoạt chuyên đề:
- Tổ trưởng tập trung các thành viên tham dự, nêu mục đích, nội dung buổi
sinh hoạt.
- Báo cáo viên trình bày nội dung chuyên đề bằng văn bản.
- Dự giờ dạy minh họa
- Rút kinh nghiệm cho báo cáo và giờ dạy minh họa. Thống nhất những nội
dung áp dụng vào công tác giảng dạy.
2.4. Tổ chức học tập chuyên đề dạy - học, hội giảng, hội họp.
Trong thực tế việc tổ chức rút kinh nghiệm cho mỗi tiết dạy sau các tiết dự giờ
còn rất hạn chế, phần lớn các giáo viên chỉ dự giờ chứ ít tham gia khi rút kinh
nghiệm. Cũng chính vì lí do trên mà công tác dự giờ của giáo viên kém hiệu quả, giáo
viên chưa thực sự ý thức tự giác trong trao đổi bài với đồng nghiệp và dần đánh mất
cơ hội tham gia góp ý bài dạy cho đồng nghiệp, các đóng góp ý kiến thường chỉ tập
trung vào các cán bộ chỉ đạo như Tổ trưởng hay Hiệu trưởng, Hiệu phó. Xuất phát từ
những thực tế đó, mấy năm gần đây chúng tôi đã chú ý khắc phục để đưa ra những
cách làm khác nhau giúp giáo viên tích cực chủ động hơn trong việc dự giờ thăm lớp.
Căn cứ vào thời khoá biểu trên lớp của mỗi giáo viên, chúng tôi đã cùng với các tổ
trưởng chuyên môn lên lịch dự giờ cụ thể cho mỗi giáo viên. Trước đây các giờ trống,
mọi người thường không biết làm gì thì nay đã có lịch cụ thể để giáo viên đến dự giờ
các đồng nghiệp. Việc làm này đã giúp giáo viên tự giác, tích cực hơn rất nhiều trong
hoạt động dự giờ. Nếu như trước đây giáo viên e ngại không đến dự giờ đồng nghiệp
vì làm họ mất tự nhiên thì nay giáo viên đã chủ động hơn vì có lịch cụ thể. Đây là một
hoạt động theo chúng tôi là rất có hiệu quả, người dạy thì chủ động về bài dạy do đó
chất lượng bài dạy sẽ cao hơn rất nhiều, còn người dự thì không phải chỉ được dự giờ
một tuần 1 tiết theo quy định mà có khi được dự cả 2-3 tiết. Sau mỗi tiết dạy, cả
người dạy và người dự đều rút được kinh nghiệm để chủ động hơn cho các bài sau.
b. Tổ chức tốt hoạt động rút kinh nghiệm giờ dạy của giáo viên:
Đây có thể nói là một hoạt động quan trọng nhất trong việc dự giờ, thăm lớp.
Nắm được vai trò và ý nghĩ của hoạt động đó, chúng tôi đã chủ động giúp giáo viên
thực hiện tốt nhất quyền tự chủ của mình. Khác với cách làm trước đây, giáo viên ít
khi được góp ý bài dạy của đồng nghiệp hoặc có góp ý cũng rất e dè chưa mạnh dạn
thì nay chúng tôi đã tạo điều kiện để giáo viên khắc phục tình trạng này bằng cách
cho giáo viên ghi lại những ý kiến đóng góp của mình vào phiếu dự giờ, khi sinh hoạt
chuyên môn, mỗi giáo viên dựa vào phiếu đó để phát biểu ý kiến xây dựng tiết dạy.
Nếu trong tiết dạy có nhiều ý kiến đóng góp trái ngược nhau thì Tổ trưởng, BGH sẽ
trực tiếp thống nhất ý kiến với các giáo viên để đi đến kết luận và có thể chỉ đạo giáo
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
11
- Thái độ của HS
- Nhận thức của HS
- Mối quan hệ giữa GV-HS; HS-HS
- Sự tham gia của HS
- Chỉ đạo các tổ chuyên môn, các giáo viên nghiên cứu suy ngẫm, nhận xét, đánh giá
tiết dạy đúng nội dung của chuyên đề, đặc biệt chú ý đến 3 các vấn đề cơ bản:
+ Chỗ ngồi của người dự giờ phải đảm bảo tính hợp lý và có thể quan sát một cách
bao quát nhất hoạt động học của học sinh.
+ Quan sát và ghi chép: trọng tâm hướng vào việc học của học sinh.
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
12
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
+ Suy ngẫm, chia sẻ: dành một lượng thời gian thích hợp tập trung vào 4 vấn đề cơ
bản (đã nêu ở trên), dựa vào việc học, hiệu quả tiếp thu bài của học sinh để nhận xét,
đánh giá tiết dạy.
+ Áp dụng vào thực tế những cái hay, bổ ích qua sinh hoạt chuyên môn, dự giờ
thăm lớp.
- Triển khai việc đổi mới đánh giá, nhận xét tiết dạy, hướng dẫn vận dụng chuyên đề
trong năm học 2013-2014 đúng theo tinh thần đổi mới của chuyên đề:
+ Các tổ triển khai phân công thành viên trong tổ dạy thao giảng để thể nghiệm
chuyên đề.
+ Chuyên đề đánh giá, nhận xét tiết dạy được áp dụng trong tất cả các tiết dự giờ.
* Tăng cường tổ chức các hình thức dự giờ thăm lớp nâng cao kĩ năng nghề
nghiệp cho mỗi giáo viên.
* Dự giờ hội giảng: Là hoạt động sư phạm mang tính tập thể GV trong trường.
- Qua hội giảng GV củng cố kiến thức các bước lên lớp mỗi môn, mỗi phân
môn.
- Qua hội giảng GV học tập kinh nghiệm sư phạm: tri thức, phương pháp, phong
- Đối với BGH nhà trường đã mở ra cho GV một sân làm việc tri thức mà cập
nhật được nhiều thông tin.
Để đẩy mạnh hoạt động chuyên môn trong nhà trường có ứng dụng công nghệ
thôn tin chúng tôi làm từng bước như sau:
Bước 1: Khuyến khích GV dạy học và soạn giảng có ứng dụng công nghệ thông
tin, có thể lúc đầu là những tiết dạy trong hội giảng được sự hỗ trợ của những CBGV
có tay nghề vi tính tốt.
Bước 2: Nhân điển hình bằng việc tuyên dương những tiết dạy có ứng dụng công
nghệ thông tin, tuyên dương những GV đi đầu trong việc tiếp cận công nghệ thông
tin.
Bước 3: Trong hội giảng hoặc dự giờ toàn diện việc đánh giá của CBQL có cộng
điểm ưu tiên.
* Dự giờ song song: là việc dự cùng một tiết nhưng dự hai GV khác nhau.
So sánh được cùng một nội dung kiến thức: mỗi GV vận dụng phương pháp dạy
học, cách thức tổ chức khác nhau nên hiệu quả giờ dạy khác nhau.Tìm được những
sáng tạo của mỗi GV để tháo gỡ kiến thức nội dung bài giảng.
Thông qua việc dự giờ: cho người dạy tiết 1cùng dự để rút kinh nghiệm cho việc
dạy của mình và bổ sung cho đồng nghiệp.GV dạy tiết thứ nhất học được ở GV dạy
tiết sau những vấn đề gì? Người dạy tiết thứ nhất bổ sung cho người dạy ở tiết dạy
sau những vấn đề gì?
Thông qua việc làm đó mỗi GV thấy rõ nhất điểm mạnh của mình để phát huy, để
tự khẳng định mình và điểm hạn chế của mình của đồng nghiệp để rút kinh nghiệm
cho tiết dạy sau tốt hơn.
c. Tổ chức tốt việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lí và dạy học.
- Công việc xếp loại, thống kê kết quả học tập của học sinh. Cung cấp kịp thời, đầy
đủ, chính xác các kết quả đó cho tổ chuyên môn dựa vào các phần mềm;
- Nhập điểm; xếp loại học lực của học sinh; kết quả lên lớp, thi lại, ở lại; chương trình
in giấy khen;
- Thống kê kết quả kịp thời ngay khi giáo viên nhập điểm các bài kiểm tra. Nội dung
thống kê theo từng giáo viên, từng khối lớp và toàn trường. Ngay sau khi nhập xong,
2. Thực hiện quy chế chuyên môn: 25 điểm.
- Ngày công, giờ công đảm bảo 100% hoặc nghỉ 3 buổi có lý do chính đáng: 5 điểm.
- Hồ sơ giáo viên (bao gồm hồ sơ chuyên môn và hồ sơ bồi dưỡng thường xuyên) đầy
đủ theo quy định, nội dung tốt: 10 điểm.
- Thực hiện tốt các quy định về chuyên môn: 10 điểm.
3. Chất lượng giảng dạy: 45 điểm.
- Kết quả khảo sát hàng tháng của 2 môn Tiếng Việt, Toán (đề của Ban giám hiệu,
khối chấm chung lấy kết quả): Chất lượng đại trà theo quy định: 20 điểm
Chất lượng khá - giỏi: 15 điểm.
- Chất lượng khảo sát Vở sạch - chữ đẹp: 10 điểm.
- Chất lượng kiểm tra định kỳ các đợt trong năm học là một số liệu để tổ chuyên môn
và ban giám hiệu đánh giá chất lượng của lớp vào cuối học kỳ I và cuối năm học.
4. Các hoạt động khác: 5 điểm.
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
15
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
Giáo viên và học sinh do giáo viên phụ trách tham gia tốt các hoạt động xã hội
do các cấp phát động trong tháng: 5 điểm.
10.2. Đối với giáo viên dạy môn đặc thù, không làm chủ nhiệm lớp được đánh giá
trên các nội dung:
a. Kỷ luật lao động.
b. Thực hiện quy chế chuyên môn.
c. Chất lượng giảng dạy.
d. Các hoạt động khác.
Biểu điểm đánh giá như sau:
1. Ngày công, giờ công, kỷ luật lao động: 5 điểm.
- Giáo viên nghỉ không quá 2 buổi/tháng, có lý do chính đáng, trong quá trình giảng
dạy không có hiện tượng bỏ tiết, chậm giờ: tối đa 5 điểm.
trường xác định phải lấy hoạt động đánh giá của tổ chuyên môn làm hạt nhân nòng
cốt. Ban giám hiệu nhà trường giao trách nhiệm cho các dồng chí tổ trưởng chuyên
môn chịu trách nhiệm theo dõi việc thực hiện quy chế chuyên môn của các giáo viên,
kiểm định chất lượng giảng dạy hàng tháng của các giáo viên, kiểm định chất lượng
giảng dạy hàng tháng của giáo viên trong tổ của mình. Cuối mỗi tháng tổ trưởng
chuyên môn tập hợp bản đánh giá hiệu quả công tác tháng của mỗi giáo viên trong tổ,
trên cơ sở các số liệu theo dõi của tổ, tổ trưởng tiến hành sinh hoạt tổ để đánh giá hiệu
quả hoạt động của các thành viên trong tổ. Gửi kết quả đánh giá của tổ về Ban giám
hiệu nhà trường để Ban giám hiệu nhà trường thẩm định lần cuối.
Việc duy trì đánh giá hiệu quả công tác của mỗi giáo viên theo quy trình cá
nhân tự đánh giá, tổ chuyên môn đánh giá (đây là khâu cơ bản), Ban giám hiệu thẩm
định đã thúc đẩy được ý thức tự giác lao động của các thành viên trong đơn vị. Vì thế
chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn về nội dung đánh giá xếp loại thi đua giáo viên
hàng tháng cũng đảm bảo thực chất, hiệu quả hơn. Và đây cũng là minh chứng để làm
căn cứ đánh giá giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cuối năm học.
3.2. Tham gia sinh hoạt cùng tổ chuyên môn và đánh giá sinh hoạt tổ chuyên
môn hàng tháng, hàng kì.
Mỗi tháng chúng tôi tham gia sinh hoạt cùng một tổ chuyên môn một lần. Khi
tham gia sinh hoạt BGH chúng tôi đóng vai trò là thành viên chứ không phải cán bộ
quản lí đến giám sát để tạo không khí bình đẳng, dân chủ, thân thiện trong buổi sinh
hoạt, không áp đặt ý kiến của mình, không đánh giá ý kiến của người khác, lắng nghe
ý kiến của mọi thành viên với thái độ trân trọng. Tôi cũng nhận một phần việc như
chuẩn bị tài liệu, báo cáo, phân tích hoặc làm rõ một số điểm mới đối với những văn
bản chỉ đạo hoặc những thuật ngữ khó hiểu, hỗ trợ giáo viên khi cần thiết. Trong quá
trình dự sinh hoạt, tôi ghi chép các nội dung chính, hoặc những vấn đề mà giáo viên
còn vướng mắc.
Từ những thông tin thu thập được sau mỗi lần dự sinh hoạt cùng các tổ, tôi chỉ
đạo, góp ý cho tổ trưởng cần bổ sung những nội dung nào giáo viên còn yếu, phát huy
thế mạnh, năng lực sở trưởng của giáo viên nào để có thể nghiên cứu sâu hơn.
Trong các cuộc họp chuyên môn hàng tháng, tôi đều đánh giá hoạt động của
luyện, tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực nghề nghiệp. Sau khi các thành viên
của tổ chuyên môn tham gia nhận xét, góp ý kiến, tổ trưởng ghi kết quả đánh giá và
xếp loại của tổ vào Phiếu đánh giá giáo viên của tổ chuyên môn. Nếu giáo viên chưa
nhất trí với kết quả đánh giá, xếp loại của tổ chuyên môn thì có thể tự ghi ý kiến bảo
lưu vào Phiếu đánh giá giáo viên của tổ chuyên môn và của Hiệu trưởng. Tổ trưởng
chuyên môn tổng hợp kết quả xếp loại giáo viên của tổ vào Phiếu tổng hợp xếp loại
giáo viên của tổ chuyên môn và gửi Hiệu trưởng.
Bước 3. Hiệu trưởng đánh giá, xếp loại
Xét kết quả tự đánh giá của mỗi giáo viên (Phiếu giáo viên tự đánh giá) và kết quả
đánh giá xếp loại của tổ chuyên môn, đối chiếu với các tư liệu về quản lý đội ngũ giáo
viên của trường, Hiệu trưởng đưa ra quyết định đánh giá, xếp loại về từng giáo viên.
Trong trường hợp không có sự thống nhất giữa tự đánh giá của giáo viên với đánh giá
của tổ chuyên môn, Hiệu trưởng cần trao đổi với tổ trưởng chuyên môn và giáo viên
trước khi đưa ra quyết định của mình.
Trong quy trình đánh giá, xếp loại giáo viên theo Chuẩn, sau bước giáo viên tự
đánh giá, xếp loại là bước 2 - tổ chuyên môn đánh giá, xếp loại giáo viên. Để việc
đánh giá được nhanh chóng, thuận lợi, chính xác và có tác dụng thiết thực thì trước
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
18
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
hết tổ chuyên môn phải quán triệt, tổ chức tốt và quản lý bao quát được hoạt động tự
đánh giá của giáo viên. Sau khi có kết quả tự đánh giá xếp loại của giáo viên, tổ
chuyên môn tổ chức cuộc họp để các thành viên trong tổ tham gia đánh giá. Tổ
trưởng phải điều hành để giáo viên tự đánh giá một cách thực chất, bám sát Chuẩn;
các thành viên trong tổ tham gia tích cực việc đánh giá đồng nghiệp một cách thẳng
thắn, xây dựng, giúp nhau tiến bộ, không dựa dẫm, nể nang, né tránh. Tổ trưởng phải
là người có tiếng nói quan trọng trong việc đánh giá, xếp loại giáo viên.
Qua thực tế chỉ đạo các tổ chuyên môn đánh giá xếp loại giáo viên theo Chuẩn
đặc điểm từng khối.
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
19
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
1.3. Đối với giáo viên :
- Biết trước nội dung sinh hoạt lần sau từ đó chủ động chuẩn bị nội dung cần trao đổi;
được chia sẻ cùng đồng nghiệp những kinh nghiệm giảng dạy, được giúp đỡ kịp thời
khi gặp khó khăn;
- Nắm vững mục tiêu, nội dung, chương trình một cách có hệ thống; nắm vững
phương pháp và cách thức sử dụng phương pháp để tổ chức hoạt động dạy – học đạt
hiệu quả cao nhất; kỹ năng sư phạm ngày càng được hoàn thiện;
- Chủ động xây dựng kế hoạch, biện pháp giáo dục phù hợp tình hình thực tế của lớp,
giúp nâng cao chất lượng giáo dục của lớp mình chủ nhiệm góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục toàn khối, toàn trường.
- Thay đổi hẳn về suy nghĩ trong cách giảng dạy. Đặc biệt là tính tự giác trong công
việc, thoát ly khỏi sách giáo khoa. Thay vì phụ thuộc vào sách giáo khoa thì bây giờ
giáo viên “phụ thuộc” vào học sinh. Trong quá trình giảng dạy, lấy học sinh làm trung
tâm, khơi nguồn kiến thức từ chính bản thân các em. Giáo viên không còn la mắng
học sinh, thay vào đó là tìm ra nguyên nhân của vấn đề và giải quyết nó một cách hợp
lý.
*Kết quả hội giảng, kiểm tra cấp trường năm học 2012 – 2013 :
Năm
học
Số
GV
Hoạt động Loại Tốt Loại Khá Loại ĐYC Loại chưa
ĐYC
SL TL SL TL SL TL SL TL
ở Trường tiểu học
2. Bài học kinh nghiệm:
Sau khi thực hiện đề tài, tôi rút ra bài học như sau:
Công tác quản lí, chỉ đạo việc sinh hoạt nói riêng phải có tính kế hoạch, tổ
chức nhân lực phù hợp, chỉ đạo sát sao và thường xuyên kiểm tra đôn đốc.
Muốn cho chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn được nâng lên thì người cán bộ
quản lí phải kiên trì, không thể nóng vội, phải thực hiện dần dần từng chút một, mưa
dầm thấm sâu chứ không thể đốt cháy giai đoạn, không thể làm cho năng lực của đội
ngũ giáo viên ngay lập tức nâng cao ngay được. Phải tổ chức, hướng dẫn một cách cụ
thể, tỉ mỉ từ khâu kế hoạch đến nội dung thực hiện từng buổi sinh hoạt tổ chuyên
môn. Quản lí cả về thời gian, thời lượng, quan tâm từ nội dung đến cách tiến hành và
quan trọng nhất là kết quả cuối cùng thể hiện ở chất lượng học tập của học sinh.
Để thực hiện đổi mới cơ chế quản lí thì cần phải trao quyền chủ động cho tổ
trưởng để tránh sự chỉ đạo chồng chéo làm giảm hiệu lực quản lí, xác định rõ trách
nhiệm của tổ trưởng và những công việc cụ thể. Cung cấp cho tổ trưởng và giáo viên
đủ các văn bản quy phạm pháp luật, các văn bản hướng dẫn, tạo điều kiện để phát huy
tính dân chủ trong nhà trường. Định hướng cho tổ trưởng nội dung sinh hoạt mà
không áp đặt, càng không buông lỏng quản lí, tổ trưởng và giáo viên muốn thảo luận
về vấn đề gì cũng được.
Cần tạo ra không khí thi đua tích cực, thu hút mọi giáo viên tự giác tham gia
và tham gia nhiệt tình, đó cũng là một biện pháp quản lí và có lẽ đó chính là biện
pháp quản lí có hiệu quả cao nhất.
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận :
Tổ chuyên môn là một bộ phận của hệ thống tổ chức chính quyền của nhà
trường, là nơi trực tiếp triển khai toàn bộ các hoạt động giáo dục của nhà trường tới
giáo viên và học sinh các lớp; là nơi chịu trách nhiệm trực tiếp về chất lượng giảng
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
21
các nhà trường.
2. Kiến nghị:
2.1.Đối với các cấp quản lí giáo dục: cần tăng cường việc kiểm tra hiệu quả hoạt
động của tổ chuyên môn trong đó có nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn, kiểm tra đánh
giá về kế hoạch, quá trình tổ chức, các biện pháp chỉ đạo đến kết quả sinh hoạt
chuyên môn, thể hiện ở chất lượng học sinh.
2.2. Đối với Ban Giám hiệu nhà trường: Thực hiện tốt quy chế dân chủ trong cơ
quan, đơn vị. Xây dựng nội quy, quy chế hoạt động của các bộ phận trong nhà trường
rõ ràng để tổ trưởng nắm được phạm vi, giới hạn, trách nhiệm của mình trong vấn đề
quản lí, chỉ đạo tổ chức và thực hiện kế hoạch năm học của nhà trường, kế hoạch
chuyên môn, kế hoạch bồi dưỡng. Tăng cường nguồn ngân sách để mua sách, thiết bị
cần thiết cho việc sinh hoạt tổ chuyên môn được thuận lợi.Thực thi giám sát các hoạt
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
22
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
ở Trường tiểu học
động của tổ để đảm bảo dân chủ trong quản lí, đồng thời tạo cơ hội cho giáo viên có
điều kiện phát huy được năng lực sở trường của mình. Đối với cán bộ quản lí phụ
trách chuyên môn cần nắm vững tình hình đội ngũ, yêu cầu nhiệm vụ, đặc điểm học
sinh, điều kiện về trang thiết bị kĩ thuật, cơ sở vật chất phục vụ dạy và học để có
những tác động quản lí phù hợp. Vận dụng sáng tạo vào điều kiên thực tiễn của
trường mình cho phù hợp.
2.3. Đối với giáo viên: thực hiện tốt nhiệm vụ của giáo viên được quy định trong
Luật Giáo dục, Luật Phổ cập Giáo dục Tiểu học, Điều lệ trường tiểu học, Pháp lệnh
cán bộ công chức và các quy định của nhà trường. Tham gia xây dựng và thực hiện
tốt quy định về nền nếp dạy học của nhà trường. Tích cực, chủ động trong việc giảng
dạy học sinh, đổi mới phương pháp dạy học; khi có khó khăn trong quá trình thực
hiện nhiệm vụ cần phản ánh với tổ trưởng hoặc Ban Giám hiệu; chủ động đề xuất
những sáng kiến hay trong sinh hoạt tổ chuyên môn.
2. Đổi mới nội dung, cách thức sinh hoạt của tổ chuyên môn ở trường … 7
2.1. Tổ chức chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch tổ … 7
2.2. Chỉ đạo các tổ chuyên môn chuẩn bị nội dung sinh hoạt … 7
2.3. Ban giám hiệu nhà trường chủ động lựa chọn các chuyên đề … 9
2.4. Tổ chức học tập chuyên đề dạy - học, hội giảng, hội họp. 10
2.5. Chỉ đạo tốt hoạt động dự giờ thường xuyên của các giáo viên. 11
3. Đổi mới phương pháp đánh giá xếp loại thi đua giáo viên hàng tháng … 14
3.1. Chỉ đạo, tổ chức các tổ chuyên môn duy trì tốt nề nếp đánh giá … 15
3.2. Tham gia sinh hoạt cùng tổ chuyên môn và đánh giá sinh hoạt 17
3.3. Thực hiện tốt đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp … 18
III. Kết quả vận dụng và bài học kinh nghiệm 19
1. Kết quả vận dụng 19
2. Bài học kinh nghiệm 21
PHẦN C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận 22
2. Kiến nghị 22
Trần Thị Nhật - Trường Tiểu học Sơn Tây - Hương Sơn - Hà Tĩnh
24