PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Con người đang đứng trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật,
đặc biệt là công nghệ thông tin. Việt Nam cũng là một trong những nước chịu ảnh
hưởng nhiều trước sự phát triển công nghệ thông tin và nước ta đã ứng dụng công
nghệ thông tin vào nhiều lĩnh vực khác nhau. Ngành Giáo dục cũng không phải là
một trường hợp ngoại lệ. Trong những năm gần đây, ngành Giáo dục cũng đã chú
trọng nhiều đến việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, các trường hoc
từ bậc tiểu học, THCS đến THPT đều có những kế hoạch cụ thể từ đầu năm đỗi với
mỗi giáo viên trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy góp phần
đổi mới phương pháp dạy và học. Một trong những ứng dụng công nghệ thông tin
trong giảng dạy là việc sử dụng hình ảnh vào trong các bài giảng.
Trong giảng dạy việc sử dụng hình ảnh có vai trò rất quan trọng. Hình ảnh là
hệ thống cung cấp nguồn kiến thức, hình thành và rèn luyện kỹ năng cho học sinh.
Nó vừa làm nhiệm vụ cung cấp, định hướng tri thức vừa là phương tiện để giáo
viên hướng dẫn học sinh cách học, cách khai thác tri thức. Đồng thời, tạo điều kiện
cho học sinh trong quá trình học tập vừa tiếp thu được kiến thức, vừa rèn luyện
được các kỹ năng và nắm vững phương pháp học tập, tạo hứng thú cho học sinh.
Từ hình ảnh học sinh có thể rèn luyện được các kỹ năng quan sát,phân tích, tổng
hợp, so sánh Tuy nhiên hình ảnh dùng để dạy học trong sách giáo khoa Công
Nghệ 10 nói chung vẫn chưa đủ để có thể khai thác tốt lượng kiến thức cần truyền
đạt.
Môn Công nghệ là một bộ môn khoa học kỹ thuật có tính ứng dụng cao nên
việc áp dụng công nghệ thông tin trong dạy học là việc làm rất cần thiết.
Là giáo viên giảng dạy môn Công nghệ, trong những năm gần đây tôi đã tích
cực ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, tôi nhận thấy việc ứng dụng
công nghệ thông tin trong giảng dạy cũng như việc sử dụng các hình ảnh trong bài
dạy giúp cho tiết giảng có hiệu quả hơn nhiều, giúp các em nắm bắt kiến thức dễ
dàng hơn, các em nhớ kiến thức lâu hơn. Việc sử dụng hình ảnh nào, sử dụng lúc
nào, khai thác hình ảnh như thế nào để mỗi bài dạy học sinh không có cảm giác
nhàm chán, nhất là nhiều em còn hay quan điểm đây là môn học phụ nên các em dễ
thờ ơ, làm sao để các em cảm thấy yêu thích môn học này hơn. Chính vì thế, tôi đã

PowerPoint.
- Khi giảng dạy bằng các tiết trình chiếu MS PowerPoint học sinh phải chuyển lớp
nên dễ gây sự xáo trộn các tiết học, phải mất nhiều thời gian để ổn định lớp.
- Một số giáo viên chưa có kết nối mạng tại nhà như vậy việc chuẩn bị cũng như
việc khai thác các tư liệu cho soạn giảng bằng chương trình trình chiếu MS
PowerPoint sẽ gặp nhiều khó khăn.
- Một số giáo viên còn lúng túng cho việc thiết kế soạn giảng bằng chương trình
chiếu MS PowerPoint đặc biệt là việc tạo các hiệu ứng, khai thác các tư liệu, các
hình ảnh từ đâu, khai thác như thế nào nên khi soạn giảng thường phải mất rất
nhiều thời gian vì thế nhiều giáo viên còn ngại soạn giảng bằng chương trình trình
chiếu MS PowerPoint.
- Khi giảng dạy bằng chương trình trình chiếu MS Power Point, một số học sinh
chỉ tập trung nhiều vào các hình ảnh mà không chú ý vào nội dung bài học, một số
em còn chưa biết cách ghi chép như thế nào nếu giáo viên chưa biết cách bố trí các
slide kết hợp giữa phần hình và phần chữ cũng như việc khai thác các hình ảnh dẫn
đến hiệu quả dạy học chưa cao. Hơn nữa, nếu giáo viên quản lí lớp học không tốt
để học sinh ồn ào sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến các tiết học.
Đôi khi có giáo viên lạm dụng đưa quá nhiều hình ảnh vào bài giảng làm cho
tiết giảng bị rối, gây nhiễu học sinh khó hiểu bài. Cũng có những giáo viên đưa
hình ảnh lên nhưng lại lúng túng không biết khai thác hình ảnh như thế nào dẫn
đến hiệu quả sử dụng hình ảnh không cao.
4
II. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
A. Cơ sở lí luận:
Sách giáo khoa Công nghệ 10 từ khi được chỉnh sửa bổ sung vào năm 2006
– 2007, nội dung có phần thay đổi, có phần được đưa thêm các kiến thức mới, đồng
thời hình ảnh được đưa vào cũng nhiều hơn đã đem lại những chuyển biến nhất
định trong kết quả dạy và học, làm cho học sinh hứng thú chú ý hơn vào nội dung
bài học. Nhất là trong thời đại ngày nay, thông tin bùng nổ với tốc độ chóng mặt,
việc bổ sung, sử dụng hình ảnh phục vụ việc dạy và học là việc làm cần thiết nhằm

kiến thức.
5
2. Một số hình ảnh được đưa vào bài soạn giảng bằng chương trình MS Power
Point ở môn Công nghệ 10
a. Một số lưu ý khi soạn giáo án bằng chương trình MS Power Point
- Khi soạn bài giảng bằng chương trình MS Power Point giáo viên cần thực hiện
theo quy trình sau:
Bước 1.
+ Trước hết giáo viên cần nghiên cứu kỹ SGK, SGV và các tài liệu có liên quan để
từ đó xác định rõ được trọng tâm bài học và các mục tiêu về chuẩn kiến thức, kĩ
năng và thái độ.
+ Sau đó giáo viên phải xác định được phần nào cần đoạn phim, hình ảnh, hay
thông tin gì? Từ đó có thể tìm kiếm tư liệu từ nhiều nguồn khác nhau.
+ Để tránh mất quá nhiều thời gian và làm việc có hiệu quả giáo viên nên xác định
trước thời lượng khi soạn bài giảng bằng MS Power Point.
+ Ngoài ra giáo viên cũng cần chuẩn bị các phương tiện dạy học bổ trợ, các phần
mềm khác hỗ trợ:
* Máy chụp hình, máy quay phim.
* Tìm đoạn phim, hình ảnh, thông tin trên mạng hoặc đĩa VSD
* Các phần mềm khác: flash, window media, violet, totalvideo, quiktime
+ Soạn giáo án thật kỹ, đảm bảo quy trình của bài và dự kiến thời gian cho các
mục, các hoạt động.
Bước 2: Thiết kế bài giảng trên MS Power Point dựa theo giáo án đã soạn
Bước 3: Chạy thử từng phần và toàn bộ slide để điều chỉnh sai sót về kĩ thuật trên
máy vi tính. Đây là bước rất quan trọng đòi hỏi người giáo viên phải xem xét kỹ,
định hình được những tình huống sẽ xảy ra trong quá trình giảng dạy và cách xử lí
đối với từng đối tượng học sinh. Giáo viên cũng cần chú ý cách cân đối giữa phần
nền,phần hình, phần chữ
Bước 4: Đóng gói bài giảng để chạy thử trên máy khác.
- Điều quan trọng là giáo viên phải xác định rõ hình ảnh nào là cần thiết, phù hợp

sung thêm.
Sau đây, là một số ví dụ minh họa:
Bài 6. Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây
trồng nông, lâm nghiệp.
Trước hết là giáo viên giới thiệu bài thông qua hình ảnh:
Khi tìm hiểu phần I. Khái niệm về phương pháp nuôi cấy mô tế bào giáo
viên có thể cho học sinh xem trước hình ảnh sau và nói rằng:" Đây là hình ảnh
minh họa về phương pháp nuôi cấy mô tế bào"
7
Sau đó giáo viên có thể phát vấn học sinh như sau: " Dựa vào hình ảnh minh
họa trên em hãy cho biết em hiểu thế nào là phương pháp nuôi cấy mô tế bào?"
Nếu không có hình ảnh minh họa, học sinh sẽ khó hình dung ra phương pháp
nuôi cấy mô tế bào vì đây là kiến thức rất trừu tượng học sinh chưa tiếp xúc bao
giờ, nhưng thông qua hình ảnh học sinh sẽ giải thích được phương pháp nuôi cấy
mô tế bào là phương pháp mà người ta tách tế bào ở thân, rễ, lá đem nuôi cấy trong
môi trường đặc biệt thì nó sẽ phát triển thành một cây hoàn chỉnh

Khi tìm hiểu môi trường nuôi cấy mô tế bào.
Giáo viên giới thiệu môi trường nuôi cấy mô tế bào thực vật thông qua hình
ảnh:
Và hỏi học sinh: "Theo em môi trường nuôi cấy mô tế bào thực vật thường
là môi trường gì và phải đảm bảo các điều kiện nào?"
Dựa vào hình ảnh học sinh sẽ thấy được môi trường nuôi cấy thường là môi
trường thạch agar (dạng đông cứng hoặc dạng lỏng) có chứa các nguyên tố dinh
dưỡng
Khi tìm hiểu phần 2. Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô
tế bào
Trước hết giáo viên giới thiệu hình ảnh sau:
8
Giáo viên phát vấn học sinh: " Dựa vào hình ảnh trên em hãy nêu các bước

Khi tìm hiểu bước 6 giáo viên yêu cầu học sinh "Dựa vào hình ảnh minh họa
sau hãy mô tả đặc điểm của vườn ươm và cây được trồng trong vườn ươm?"

Dựa vào hình ảnh trên học sinh sẽ mô tả được vườn ươm có mái che, có
hàng rào bảo vệ, cây được chia thành các lô chăm sóc cẩn thận, có đầy đủ các điều
kiện về cơ sở vật chất như vòi phun nước tưới cây, phân bón cây mọc lên có độ
đồng đều cao, rất xanh tốt
Khi giảng dạy phần "Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào " giáo viên
cho học sinh quan sát hình ảnh sau:
10
Sau đó giáo viên yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi: " Người ta đã ứng dụng
công nghệ nuôi cấy mô tế bào để sản xuất các loại cây trồng nào?"
Dựa vào hình ảnh học sinh sẽ trả lời được người ta ứng dụng công nghệ nuôi
cấy mô tế bào trên các loại cây hoa như hoa lan, hoa hồng, hoa loa kèn, hoa cẩm
chướng trên các loại cây lương thực, thực phẩm như khoai tây, măng tây ,
giống cây công nghiệp như cà phê , cây ăn quả như chuối, dâu tây, nho
Như vậy, thông qua việc trực tiếp giảng dạy cho học sinh khi sử dụng hình
ảnh trong soạn giảng bằng chương trình MS PowerPoint, tôi nhận thấy đa số học
sinh chú ý, tích cực xây dựng bài, cái quan trọng là các em cảm thấy hiểu bài hơn,
khắc sâu kiến thức, thông qua hình ảnh các em dễ hình dung được nội dung bài
học, dễ liên hệ thực tiễn. Trước đây, khi dạy học không có những hình ảnh này, tôi
thường rất vất vả gợi ý cho các em hiểu, nhưng các em vẫn khó hình dung kiến
thức vì những kiến thức này rất trừu tượng, các em không được hứng thú vào nội
dung bài dạy, nhưng giờ đây, sau khi áp dụng các hình ảnh này vào bài học, kết
hợp với việc dẫn dắt các em khai thác hình ảnh thì tôi thấy an tâm, và nhận thấy
việc sử dụng hình ảnh vào bài soạn giảng bằng chương trình MS Power Point đã
góp phần đáng kể vào sự thành công của bài dạy.
Bài 12. Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng một số loại phân bón thông
thường
Khi tìm hiểu phần I. Một số loại phân bón thường dùng trong nông, lâm

thanh, cây cỏ lào, cây muồng đem ủ và vùi lấp xuống đất, có nguồn gốc là chất
thải của các loại động vật hoặc phân rác đô thị đem ủ cho hoai mục rồi bón
Ngoài ra, học sinh có thể tìm hiểu phân vi sinh vật cố định đạm thông qua
hình ảnh sau:
Như vậy, nếu giảng dạy bằng phương pháp truyền thống dựa vào SGK là
chủ yếu thì SGK không có hình ảnh minh họa đầy đủ, nguồn gốc các loại phân
bón, học sinh sẽ khó hiểu bài, khả năng học sinh trả lời đúng các câu hỏi mà giáo
viên đưa ra như trên thường yếu cần phải có sự gợi ý kỹ của giáo viên các em mới
trả lời được, nhưng khi giáo viên bổ sung được các hình ảnh minh họa này giúp các
em dễ dàng hiểu bài, trả lời câu hỏi rất tốt, các em hào hứng với nội dung bài dạy
hơn, từ đó bài dạy cũng trở nên lôi cuốn, hấp dẫn hơn.
Bài 17. Phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng
Khi tìm hiểu phần I.Khái niệm về phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng
Giáo viên giới thiệu hình ảnh sau:

Sau đó phát vấn học sinh: " Dựa vào hình ảnh trên ta thấy, đối tượng ở đây
là sâu hại cây trồng, vậy người ta đã dùng những biện pháp nào để phòng và trừ
13
sâu hại cây trồng?" " Từ đó, hãy nêu khái niệm thế nào là phòng trừ tổng hợp dịch
hại cây trồng?"
Thông qua hình ảnh học sinh sẽ thấy được người ta dùng các biện pháp như:
dùng các biện pháp sinh học như bọ rùa, chim sâu để bắt sâu hại, dùng biện pháp
phun thuốc hóa học, dùng bẫy cơ học, dùng vợt hoặc dùng tay để bắt sâu,sử dụng
biện pháp trồng cây đúng mật độ, chăm sóc cây tốt để phòng và trừ sâu hại. Từ
đó học sinh sẽ phát biểu được: phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng là sử dụng
phối hợp các biện pháp phòng trừ dịch hại cây trồng một cách hợp lí
Khi tìm hiểu về phần III.1. Biện pháp kỹ thuật
Giáo viên minh họa cho HS biết về các biện pháp kỹ thuật thông qua hình
ảnh:
Sau đó giáo viên phát vấn học sinh: " Dựa vào hình ảnh trên kết hợp với liên

giảng có nhiều kiến thức mới khá trừu tượng, nếu không bổ sung thêm hình ảnh
minh họa thì việc khai thác sâu nội dung bài dạy thường rất khó vì phải mất nhiều
thời gian giải thích, minh họa cho các em hiểu về các khái niệm, các đặc điểm của
các biện pháp phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng, nhưng sau khi tôi thay đổi
15
phương pháp giảng dạy có bổ sung thêm các hình ảnh minh họa trên, tôi nhận thấy
kết quả giảng dạy tốt hơn hẳn, các em dễ hiểu bài, dễ liên hệ thực tiễn, khi củng cố
bài hoặc khi kiểm tra bài cũ hoặc trong các bài kiểm tra, tôi thấy chất lượng trả lời
các câu hỏi của các em tốt hơn so với giảng dạy bằng phương pháp truyền thống
trước kia.
Bài 41. Bảo quản hạt, củ làm giống
Giáo viên giới thiệu phần I. Bảo quản hạt giống thông qua hình ảnh sau:
Khi tìm hiểu về phần I.2. Các phương pháp bảo quản hạt giống
Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời: " Có những phương pháp bảo quản hạt
giống nào? Nêu đặc điểm từng phương pháp đó?" Sau đó, giáo viên cho học sinh
quan sát hình ảnh minh họa sau và yêu cầu học sinh: " Hãy chỉ ra các phương pháp
bảo quản hạt giống tương ứng với từng hình ảnh minh họa sau?"
Thông qua hình ảnh học sinh sẽ phát hiện được hình ảnh có nhiều bao chồng
lên nhau trong kho là phương pháp bảo quản hạt giống ở điều kiện thường, hình
ảnh đưa sản phẩm vào kho lạnh là phương pháp bảo quản hạt giống trong điều kiện
lạnh, hình ảnh sản phẩm được cất giữ trong tủ lạnh là phương pháp bảo quản lạnh
đông
16
Khi tìm hiểu phần I.3. Quy trình bảo quản hạt giống
Trước hết giáo viên cho học sinh quan sát hình ảnh các bước của quy trình
bảo quản hạt giống, sau đó giáo viên vấn đáp học sinh:" Em hãy nêu các bước của
quy trình bảo quản hạt giống tương ứng với từng hình ảnh minh họa sau?"
17
Dựa vào hình ảnh minh họa, học sinh thấy được các hoạt động dùng máy
thu hoạch lúa, đem về tuốt để tách hạt loại bỏ tạp chất như mùn, rơm rạ rồi đem

đem phân loại, làm sạch, rồi xử lí phòng chống vi sinh vật hại, xử lí ức chế nảy
mầm, sau đó thì bảo quản, cuối cùng mang đi sử dụng.
Như vậy, nhờ có hình ảnh minh họa kết hợp với việc khai thác hình ảnh
thông qua sự dẫn dắt của giáo viên, học sinh cảm thấy nội dung bài học từ các kiến
thức tưởng chừng như đơn điệu, khó hiểu, khó hình dung, không có sự cuốn hút thì
nay các em thấy nội dung trở nên đơn giản, dễ nắm bắt, dễ nhớ, dễ thuộc, tiết học
trở nên có ý nghĩa hơn nhiều.
III. KẾT QUẢ
Sau khi áp dụng việc bổ sung hình ảnh vào soạn giảng bằng chương trình
MS Power Point để dạy học, tôi nhận thấy trong quá trình học các em đã chú ý vào
bài học hơn, đa số các em hứng thú, tích cực xây dựng bài và còn đưa ra những ý
kiến thắc mắc góp phần xây dựng nội dung bài học tốt hơn. Số lượng học sinh lơ là
không chú ý giảm hẳn, nhiều em không còn quan điểm coi đây là môn học phụ. Có
những em cảm thấy yêu thích môn học này hơn. Như vậy, việc sử dụng hình ảnh
vào soạn giảng bằng chương trình MS Power Point góp phần đổi mới phương pháp
dạy và học, nâng cao chất lượng dạy học từ đó cũng giúp các em trở thành là
20
những con người năng động, sáng tạo, tích lũy tri thức, hoàn thiện nhân cách. Để
làm được điều đó điều quan trọng là người giáo viên phải biết kết hợp một cách
linh hoạt các phương pháp giảng dạy, hình ảnh không phải là tất cả, nhưng nếu
giáo viên biết sử dụng đúng cách, đúng lúc, đúng chỗ, biết khai thác tốt thì sử dụng
hình ảnh sẽ góp phần rất lớn cho việc áp dụng đổi mới phương pháp dạy học, nâng
cao hiệu quả chất lượng dạy và học nói chung.
IV. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Theo tôi để mỗi bài dạy đạt được thành công nhất định còn phụ thuộc vào
nhiều yếu tố như:
- Giáo viên phải tâm huyết với nghề, say mê nghề, tận tâm với học sinh.
- Mỗi giáo viên phải không ngừng học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp
vụ sư phạm.
- Trong thời đại công nghệ thông tin phát triển các thầy giáo, cô giáo cũng cần

vậy, mỗi thầy giáo, cô giáo khi soạn giảng bằng chương trình MS PowerPoint cần
đầu tư thời gian, suy nghĩ sưu tầm để có được nhiều hình ảnh minh họa sát thực và
đẹp hơn nữa.
2. Kiến nghị
Để việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học đạt được kết quả cao và
được ứng dụng rộng rãi, thường xuyên trong các tiết giảng tôi xin đề xuất với các
ban, ngành cấp trên đầu tư thêm các máy chiếu có đầy đủ các trang thiết bị về các
phòng học để học sinh không phải chuyển phòng học mỗi khi học các tiết giảng
được trình chiếu MS Power Point. Ngoài ra, các máy tính cũng cần được nối mạng
Internet để giáo viên thuận tiện cho việc sử dụng soạn giảng, truy cập mạng, trao
đổi kinh nghiệm . Đồng thời tôi cũng xin đề xuất với ban giám hiệu trường học cần
quan tâm, thường xuyên mở các lớp bồi dưỡng trình độ tin học để giáo viên có thể
nâng cao kiến thức, kĩ năng về soạn giảng bằng giáo án có ứng dụng công nghệ
thông tin. Nhà trường cũng nên mở các câu lạc bộ" Giáo án điện tử" để trao đổi
kinh nghiệm, tiếp thu những công nghệ mới, những cách làm hay. Mỗi năm cần tổ
chức hội thi " Giáo viên sử dụng công nghệ giỏi" hay giải " Bàn phím vàng" để
kích thích lòng đam mê, sáng tạo phục vụ cho sự nghiệp giáo dục.
Trong quá trình thực hiện đề tài: "Sử dụng hình ảnh trong soạn giảng bằng
chương trình MS Power Point ở một số bài môn Công nghệ 10" tôi nghĩ sẽ không
tránh khỏi những sai sót nhất định, rất mong các thầy giáo, cô giáo tham khảo, góp
ý để tôi rút ra kinh nghiệm và hoàn chỉnh hơn cho đề tài của mình. Tôi xin chân
thành cảm ơn.
22