TƯ LIỆU CHUYÊN MÔN MẦM NON.

CHUYÊN ĐỀ
Xây dựng kế hoạch
chỉ đạo giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm.
HẢI DƯƠNG – NĂM 2014
LỜI NÓI ĐẦU
Năm học 2013-2014 các trường mầm non đã tập trung
tập huấn cho cán bộ giáo viên về các nội dung trong chương
trình bồi dưỡng thường xuyên, trong đó có các nội dung “ Xây
dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”, “ Xây dựng
kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”, “Xây dựng trường
mầm non lấy trẻ làm trung tâm”.
Về môi trường giáo dục ngoài lớp học: Môi trường ngoài lớp
học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động nâng cao
chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ. Nhiều trường
mầm non đã tập trung xây dựng môi trường giáo dục ngoài lớp
học an toàn, đẹp, hấp dẫn trẻ. Hầu hết các nhà trường đều
quan tâm, mong muốn đạt được đó là diện tích đất trong nhà
trường, diện tích sân vườn và diện tích các khu vực bổ trợ cho
hoạt động ngoài trời của trẻ. Môi trường trong và ngoài lớp
học được các nhà trường dần dần bổ sung, tạo dựng để có sự
sạch sẽ, đa dạng, phong phú, đẹp mắt, an toàn, để trẻ thấy
thích thú khi đến trường. Môi trường đó còn được cán bộ giáo
viên tôn tạo hàng ngày để mỗi ngày đều có sự mới lạ hấp dẫn
với trẻ. Đến nay, nhiều trường mầm non trong huyện đã có
môi trường trong , ngoài lớp học hấp dẫn, có sân chơi đa dạng,
đẹp Để môi trường trong trường mầm non ngày một là yếu
tố thúc đẩy chất lượng giáo dục có hiệu quả, vấn đề xây dựng
môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học phải được quan

sức khoẻ của trẻ mầm non đó là diện tích phòng học và các
yêu cầu về thiết kế phòng học phù hợp với độ tuổi nhà trẻ -
mẫu giáo. Yêu cầu diện tích phòng nuôi dưỡng chăm sóc giáo
dục trẻ em cho một lớp mẫu giáo hay một nhóm trẻ theo Điều
lệ trường mầm non bao gồm phòng sinh hoạt chung (1,5m
2
-
1,8m
2
/ trẻ), phòng ngủ (1,2m
2
– 1,5m
2
/trẻ), phòng vệ sinh
( 0,4m
2
– 0,6m
2
/ trẻ), hiên chơi ( 0,5m
2
- 0,7m
2
/ trẻ ). Thực tế
hiện nay các trường mầm non nông thôn chủ yếu xây dựng
phòng học kết hợp phòng ăn và ngủ, diện tích của một số lớp
học chưa phù hợp, hiện chơi và nhà vệ sinh một số nơi qúa
nhỏ hẹp. Mục tiêu của các nhà trường là phấn đấu để có lớp
học đủ diện tích/ trẻ. Nếu diện tích lớp đủ rộng sẽ giúp giáo
viên dễ dàng sắp xếp bàn ghế, tủ giá đồ dùng đồ chơi và các
phương tiện cho trẻ vui chơi, học tập, sinh hoạt, không làm

vui chơi, sinh hoạt, học tập ngoài trời một cách khoa học và
phù hợp hơn. Những yêu cầu về môi trường ngoài lớp học
được cán bộ giáo viên nghiên cứu, tìm hiểu như bố trí diện
tích sân tập thể dục cho trẻ toàn trường và khu chơi thể thao
(cột bóng rổ, thang leo ); khu vực chơi với đồ chơi ngoài trời
(cầu trượt, đu quay, đu bay, bập bênh, nhà bóng ); khu vực
chơi “giao thông”; khu vực chơi với đất, cát, nước, đá, sỏi ;
khu vực trẻ trồng rau, trồng cây và chăm sóc cây cối, con vật
nuôi; khu chơi với các nhân vật cổ tích, hay còn gọi là “ vườn
cổ tích”; khu “sân khấu ngoài trời”, nơi đặt giá vẽ; khu trồng
cỏ, trồng hoa, trồng cây cảnh, cây ăn quả, cây bóng mát trên
sân trường; khu tạo cảnh đồng cỏ, đồi, núi, vòi phun nước ;
hệ thống đường đi lối lại trên sân; độ cao của hệ thống tường
bao, độ rộng của cổng và biển trường; khu đặt bảng tuyên
truyền, hộp thư cha mẹ Đặc biệt, với yếu tố thời tiết khí hậu
nắng nóng nhiều, các nhà trường đều xác định sân chơi của trẻ
rất cần có cây xanh bóng mát, hệ thống mái tôn mái lá góp
phần tạo bóng mát cho sân chơi của trẻ nhưng không thể thay
thế cho hệ thống cây bóng mát được, việc trồng các cây bóng
mát vẫn phải được chú trọng. Những yếu tố đặt ra để phấn
đấu thì nhiều nhưng những yêu cầu đạt được về môi trường
ngoài lớp học hiện nay vẫn còn qua khiêm tốn;
Vấn đề sử dụng cơ sở vật chất trong lớp học và sử
dụng cơ sở vật chất ngoài lớp học ở trường mầm non một
cách có hiệu quả để trẻ mầm non ở trường được an toàn, thuận
lợi, phù hợp, đáp ứng yêu cầu giáo dục phát triển thể chất,
nhận thức, tình cảm, thẩm mỹ cho trẻ là nội dung giáo viên
mầm non luôn phải nghiên cứu hàng ngày trong qúa trình
chăm sóc giáo dục trẻ. Một số trường có cơ sở vật chất tốt
đang dồn trọng tâm tới vấn đề nâng cao chất lượng sử dụng

cảm thấy “nhỡ bước” thì trẻ lại thấy bước rất thoải mái; Từ
tấm gương soi trong nhà vệ sịnh dành cho trẻ người lớn phải
khom người xuống mới soi được khuân mặt thì lại vừa tầm soi
của trẻ; Từng chiếc thang vịn lan can cầu thang với người lớn
có thể trồng thưa 20cm thì với trẻ thang nọ cách thang kia chỉ
10 cm để tránh mất an toàn cho trẻ khi vô tình chui qua thang
vịn. Sân chơi của người lớn có thể có bậc, có gờ cạnh cao
nhưng sân chơi của trẻ phải nhẵn, không có gờ cạnh để khi
chạy nhảy tránh cho trẻ không bị vấp ngã; vv
Chính vì thế, khi tạo dựng môi trường học tập cho trẻ,
người cán bộ quản lý và giáo viên các trường mầm non trong
huyện Nghĩa Hưng luôn phải quan tâm tới các chi tiết tạo nên
sự an toàn cho trẻ, gắn với các nội dung chăm sóc giáo dục
vừa sức với trẻ. Môi trường trong và ngoài lớp học được các
nhà trường dần dần bổ sung, tạo dựng để có sự sạch sẽ, đa
dạng, phong phú, đẹp mắt, an toàn, để trẻ thấy thích thú khi
đến trường. Môi trường đó còn được cán bộ giáo viên tôn tạo
hàng ngày để mỗi ngày đều có sự mới lạ hấp dẫn với trẻ. Đến
nay, nhiều trường mầm non trong huyện đã có môi trường
trong , ngoài lớp học hấp dẫn, có sân chơi đa dạng, đẹp Để
môi trường trong trường mầm non ngày một là yếu tố thúc đẩy
chất lượng giáo dục có hiệu quả, vấn đề xây dựng môi trường
giáo dục trong và ngoài lớp học phải được quan tâm đúng
mức ở các nhà trường mầm non hiện nay.

II.Xây dựng kế hoạch chỉ đạo giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm.
1.Xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm
Kế hoạch giáo dục căn cứ vào khả năng, nhu cầu học tập, kinh
nghiệm sống của trẻ để xác định mục tiêu, nội dung cụ thể.

Mục tiêu trong kế hoạch được xây dựng phải căn cứ vào:
- Đặc điểm của trẻ:
Khả năng
Nhu cầu học tập
Sở thích của trẻ
Đó là kết quả được lựa chọn từ việc theo dõi, quan sát trẻ
hàng ngày, sau một tuần, một tháng…
- Nội dung giáo dục theo từng độ tuổi (trong chương trình giáo
dục mầm non) để xác định mục tiêu phù hợp:
Khả năng, kinh nghiệm sống của trẻ
Đáp ứng được yêu cầu của chương trình
Phù hợp vói vùng miền, với trường lớp của địa phương.
XĐ mục tiêu luôn hướng vào trẻ, nghĩa là:
Trẻ sẽ làm được gì?
Trẻ sẽ như thế nào?
sau một năm học (kế hoạch năm),
sau 1 tháng (kế hoạch tháng)
sau một tuần, ngày (kế hoạch giáo dục tuần, ngày).
Do đó mục tiêu giáo dục nhất là mục tiêu cho một bài (một nội
dung) giáo viên đặt ra cần cụ thể, đo được, đạt được, thực tế
và có giới hạn về thời gian để có thể dễ dàng xác định trong
một khoảng thời gian nhất định mục tiêu đã đạt được chưa
VD cụ thể khi viết mục tiêu
Mục tiêu GD
năm
Mục tiêu
tháng/chủ đề
Mục tiêu giáo dục ngày
Phát triển
nhận thức

Từ mục tiêu cụ thể hóa nội dung
Nội dung:
Cụ thể, trẻ muốn biết
Gẫn gũi
Phù hợp với vùng, miền.
Mục tiêu và nội dung liên quan với nhau do đó có mục tiêu thì
phải có nội dung. Một mục tiêu có thể có 2-3 nội dung
3. Lựa chọn hoạt động giáo dục
Các HĐGD:
Hoạt động vui chơi
Hoạt động học
Hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh
Hoạt động lao động
Giáo viên:
Hướng dẫn, khuyến khích, gợi mở, hỗ trợ và tạo cơ hội
Quan sát để đáp ứng nhu cầu ham hiểu biết, tìm tòi, khám phá
qua những câu hỏi thắc mắc của trẻ.
Trẻ tích cực, chủ động tham gia HĐ, làm việc theo cặp, theo
nhóm trải nghiệm, trao đổi, chia sẻ, trình bày ý kiến
Phương pháp, hình thức tổ chức, đồ dùng sử dụng phù hợp,
đúng lúc, đúng chỗ để kích thích sự tìm tòi, phám phá của trẻ.
Quan tâm đến hệ thống câu hỏi
Có hai dạng câu hỏi chính: Câu hỏi đóng và câu hỏi mở:
+ Câu hỏi đóng: để đánh giá ở mức độ ghi nhớ thông tin, đòi
hỏi tư duy rất ít (thường dùng trong phần giới thiệu bài hoặc
kết luận).
+ Câu hỏi mở: là câu hỏi có nhiều đáp án đòi hỏi tư duy nhiều
(thường dùng trong phần giới thiệu và phát triển bài)
Câu hỏi tốt tạo ra một thách thức về trí tuệ, tìm kiếm hiểu biết
và tạo hứng thú cho trẻ.

Những câu hỏi đóng và hẹp: “Đây là cái gì?”, “Kia là cái gì?”,
“Cái này màu gì”, “Hai bức tranh này có giống nhau không
Giáo viên cần biết tạo ra một sự cân bằng giữa những câu hỏi
phải trả lời ngắn với những câu hỏi mở.
Một số lưu ý khi đặt câu hỏi:
Phải chú ý đến mục đích của câu hỏi: hỏi để làm gì? Để hướng
dẫn, gợi mở hay để kiểm tra, đánh giá mức độ hiểu, hỏi cái gì?
Câu hỏi phải phù hợp với trình độ, khả năng để trẻ có thể trả
lời được và cố gắng để trả lời.
Giáo viên cần biết tạo ra một sự cân bằng giữa những câu hỏi
phải trả lời ngắn với những câu hỏi mở.
Câu hỏi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. Phân bổ câu
hỏi cho tất cả các đối tượng trẻ: trẻ nhút nhát đến trẻ tích cực.
Nên dành thời gian suy nghĩ cho mỗi câu hỏi và sử dụng ngôn
ngữ, cử chỉ (ánh mắt, cười, gật đầu, vỗ tay…) để khuyến
khích, khen ngợi trẻ.
Khuyến khích trẻ đặt câu hỏi để học.
Lập kế hoạch một hoạt động học
-(soạn giáo án) lấy trẻ làm trung tâm
-Đánh giá hoạt động
-Xác định mục tiêu
-Lập kế hoạch dạy học
-Tổ chức dạy – học
Sáu câu hỏi được đặt ra:
1. Hiện tại trình độ của trẻ như thế nào ? Khảo sát, tìm hiểu
trẻ.
2. Trẻ cần học gì tiếp theo ? Chọn mục tiêu.
3. Trẻ cần làm gì để đạt những mục tiêu, yêu cầu này ? Dự
kiến các công việc / hoạt động cụ thể của trẻ cho trẻ trải
nghiệm nhằm vào các mục tiêu đã đặt ra.

để lĩnh hội phát triển kiến thức, kỹ năng và
thái độ
Kết luận - Củng cố hệ thống lại những ND trẻ thu
nhận được trong quá trình học
Các
phần

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của trẻ
Giới
thiệu bài
- Kích thích tư duy của trẻ
bằng cách đưa ra tranh,
ảnh, tình huống, câu
chuyện
- Đặt câu hỏi (câu hỏi mở),
nêu vấn đề
- Đưa ra mục đích học
- Giải thích ND chính để
trẻ tự khám phá, tìm tòi
- Tổ chức HĐ học theo
nhóm, cá nhân
- Quan sát, lắng nghe ,
tham gia các hoạt động
giáo viên tổ chức
- Tìm tòi khám phá theo
hình thức cá nhân, nhóm
Phát
Triển
bài
- Trẻ thực hiện các HĐ

những vấn đề chính
- Khen ngợi động viên
những trẻ, nhóm tích cực
- Trình bày kết quả công
việc
Một số lưu ý khi xây dựng
Xác định rõ thiết kế hoạt động nhằm mục đích gì? Thời gian
thực hiện trong bao lâu.
Hoạt động học tập được tổ chức phải phù hợp với khả năng,
hứng thú của trẻ không quá khó hoặc quá dễ
Tổ chức hoạt động đa dạng, phong phú phối hợp nhiều
phương pháp dạy học (Quan sát, giảng giải, đàm thoại ) các
kỹ thuật dạy học (kỹ thuật đặt câu hỏi, sử dụng đồ dùng dạy
học…) và cách thức dạy học linh hoạt (học cá nhân, học
nhóm…)
Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học phù hợp để hỗ
trợ, minh họa cho quá trình thực hiện hoạt động học
Vở “Cùng bé tìm hiểu và ứng phó với biến đổi khí hậu”: Gợi ý
bài tập cho trẻ ở hoạt động vui chơi, hoạt động chiều hoặc
trong hoạt động học khám phá khoa học, khám phá xã hội…
Côn g tác tuyên truyền
Nội dung: Bổ sung nội dung tuyên truyền về Bộ chuẩn phát
triển trẻ 5 tuổi.
Bảng tuyên truyền (trường, lớp) cần lưu ý:
- Nội dung: Cô đọng, ngắn gọn, thiết thực, chính xác, được
thay đổi định kỳ. Thông tin về tình hình dinh dưỡng của trẻ
cần đầy đủ, chính xác, đúng chỉ đạo của ngành.
- Hình thức: Phải phù hợp đối tượng; đẹp, thu hút nhưng
không quá màu mè, nhiều hình ảnh (lấn át nội dung)