Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Lời mở đầu
Trong những năm đầu tiên thế kỷ 21 tại Việt Nam, ngành kiểm toán đang
có được một bước phát triển rất nhanh chóng, đang dần đáp ứng được nhu cầu
của các doanh nghiệp, các nhà đầu tư, và của rất đông đảo người dân quan tâm
đến tình hình tài chính của các doanh nghiệp. Hàng loạt các công ty kiểm toán
có uy tín trên thế giới đã tham ra vào thị trường kiểm toán tại Việt Nam, có tác
động không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng cũng như tính chuyên nghiệp
cho hoạt động kiểm toán trong nền kinh tế còn rất non trẻ tại Việt Nam. Trong
bối cảnh đấy thì các công ty kiểm toán độc lập của Việt Nam cũng đã từng bước
nâng cao chất lượng quản lý, chất lượng cung cấp dịch vụ cho khách hàng để
tham ra cạnh tranh một cách có hiệu quả.
Trong quá trình thực tập tại Công ty trách nhiệm hữu hạn ACA Group,
bản thân em cũng đã tiến hành quan sát và nghiên cứu về những thay đổi rất tích
cực của công ty trong các hoạt động của mình theo hướng chuyên nghiệp và
hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, do được sự giúp đỡ và tạo điều kiện hết sức nhiệt
tình của Công ty, em cũng đã được đi thực tế và tham ra vào một số phần hành
cụ thể. Từ đó em cũng đã thu được một số kinh nghiệm cho công việc sau này
cũng như cơ sở để em hoàn thành bản báo cáo chuyên đề thực tập.
Trong quá trình viết bản báo cáo dưới đây, mặc dù được sự hướng dẫn tận
tình và rất có trách nhiệm của cô giáo Thạc sỹ Nguyễn Thị Mỹ nhưng do khả
năng còn nhiều hạn chế cũng như khó khăn trong việc tìm hiểu thu thập số liệu
thực tế của Công ty ACA Group, nên bản báo cáo của em còn nhiều sai sót. Em
rất mong có được nhiều sự góp ý để có thể hoàn thiện hơn.
Sinh viên: Lê Hoài Anh Lớp: Kiểm toán 46B
1
1
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Bài báo cáo của em bao gồm 3 chương:
Chương 1:
………………… 15
1.5.1 Phương pháp tiếp cận kiểm toán …………………………………… 15
1.5.2 Quy trình kiểm toán cụ thể tại ACA Group ………………………….16
Chương 2: Thực trạng về kiểm toán doanh thu trong kiểm toán Báo cáo tài
chính tại công ty TNHH Kiểm toán và tư vấn tài chính ACA Group …….29
2.1 Khái quát về kiểm toán doanh thu trong kiểm toán báo cáo tài chính …….29
2.1.1 Vai trò của kiểm toán doanh thu trong kiểm toán báo cáo tài chính …29
2.1.2 Yêu cầu của việc kiểm toán doanh thu ……………………………….30
Sinh viên: Lê Hoài Anh Lớp: Kiểm toán 46B
3
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
2.1.3 Những rủi ro thường gặp trong việc hạch toán doanh thu ……………30
2.1.4 Các căn cứ để kiểm toán doanh thu ………………………………… 32
2.1.5 Mục tiêu của kiểm toán doanh thu ………………………………… 33
2.2 Kiểm toán khoản mục doanh thu tại Công ty TNHH Kiểm toán và tư vấn tài
chính ACA Group …………………………………………………………… 35
2.2.1 Quy trình kiểm toán tại Công ty cổ phần BDA ………………… 35
1.Tiếp cận khách hàng …………………………………………………… 35
2. Lập kế hoạch kiểm toán ………………………………………………….37
2.1 Tìm hiểu về hoạt động kinh doanh của khách hàng ……………………37
2.2 Tìm hiểu về hệ thống kế toán và môi trường kiểm soát nội bộ ……… 39
2.3 Đánh giá tính trọng yếu và rủi ro kiểm toán ……………………………41
2.4 Thiết kế chương trình kiểm toán ……………………………………….42
3. Thực hiện kiểm toán …………………………………………………… 44
3.1 Thực hiện các thủ tục kiểm toán đối với doanh thu ……………………44
3.2 Thực hiện các thủ tục phân tích tổng quát doanh thu ………………… 47
3.3 Thực hiện kiểm tra chi tiết doanh thu ………………………………… 49
3.4 Thực hiện kiểm toán chi tiết các khoản phải thu của khách hàng …… 53
4. Kết thúc kiểm toán doanh thu ……………………………………………54
5
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Các ký hiệu viết tắt trong bài
Công ty Trách nhiệm hữu hạn kiểm toán và tư vấn tài chính ACA Group:
- Công ty TNHH kiểm toán và tư vấn tài chính ACA Group
- Công ty kiểm toán ACA Group
- ACA Group
- ACA
Công ty CP: Công ty cổ phần.
TSCĐ: Tài sản cố định.
BGĐ: Ban giám đốc.
PM: Mức độ trọng yếu trên Báo cáo tài chính.
TE: Mức độ trọng yếu đối với tài khoản, tính trên PM.
Threshold: Mức độ sai sót có thể chấp nhận được.
Tk: Tài khoản
Sinh viên: Lê Hoài Anh Lớp: Kiểm toán 46B
6
6
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Bảng phụ lục và sơ đồ trong Báo cáo
Biểu đồ 1 : Kết quả kinh doanh của công ty 3 năm trở lại đây
Bảng 2 : Các tỷ suất tài chính của công ty
Sơ đồ 3: Bộ máy quản lý của công ty
Sơ đồ 4: Bộ máy tổ chức công ty BDA
Bảng 5: Kết quả kinh doanh của công ty BDA ( Triệu đồng)
Biểu 6: Chương trình kiểm toán
Biểu 7: Các bước trong quá trình ghi nhận doanh thu tại công ty BDA
Biểu 8: Thủ tục kiểm soát được thực hiện với doanh thu
Bảng 9: Doanh thu của công ty trong những năm gần đây
& Associates (viết tắt: ACAGroup)
Trụ sở chính: Phòng 405 – Tầng 5 – Tòa nhà 17T7 Trung Hòa – Nhân
Chính – Thanh Xuân – Hà Nội.
Điện thoại: (84 4)2811488/489
Fax: (84 4)2811499
E-mail:
Website: www.acagroup.com.vn
Qua gần 7 năm hoạt động, cho đến nay công ty kiểm toán và tư vấn tài
chính ACA Group đã có một chỗ đứng khá vững chắc trên thị trường kiểm toán
còn non trẻ của Việt Nam. Ngay từ những ngày đầu hoạt động của thị trường
chứng khoán Việt Nam, ACA Group đã là một trong số ít những công ty kiểm
toán được kiểm toán các công ty niêm yết trên thị trường. Công ty ACA Group
Sinh viên: Lê Hoài Anh Lớp: Kiểm toán 46B
8
8
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
có được một ví trị như vậy là do công ty đã luôn luôn cố gắng nỗ lực mở rộng
cũng như nâng cao chất lượng các dịch vụ mà công ty cung cấp. Hiện nay
ACAGroup có khả năng cung cấp tới khách hàng các dịch vụ trong lĩnh vực kế
toán, kiểm toán với chất lượng cao. ACAGroup đưa ra các các giải pháp đặc thù
và thiết thực để nhận dạng tổng thể vấn đề phát sinh và đánh giá đầy đủ tính
hiệu quả của kinh doanh. Đồng thời việc qua việc kết hợp nhuần nhuyễn các thế
mạnh trong lĩnh vực tài chính, kế toán, thuế, quản trị kinh doanh, luật pháp, và
triển khai các thế mạnh ACAGroup đưa ra các giải pháp tối ưu mạng tính bền
vững trợ giúp khách hàng chủ động triển khai thành công các kế hoạch kinh
doanh của họ. ACAGroup cung cấp tới khách hàng các dịch vụ đạt tiêu chuẩn
quốc tế, kết hợp giữa sự thông hiểu vê môi trường kinh doanh, luật pháp tại Việt
Nam với kỹ thuật tiên tiến và mạng lưới nguồn nhân lực tại các văn phòng trên
toàn cầu của hãng kiểm toán quốc tế Kreston International.
Khách hàng của ACAGroup phát triển liên tục và rất đa dạng bao gồm
+ Kiểm toán Báo cáo quyết toán dự án.
+ Kiểm toán các thông tin tài chính trên cơ sở các thủ tục thỏa thuận
trước
+ Kiểm soát, đánh giá rủi ro hệ thống.
+ Soát xét và đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ.
1.2.2 Các dịch vụ liên quan đến tư vấn
!"!#$%$&
!!'()*(+&
$&, $/01
-21/!-34
1/!56 !,-!
!27%$389/!)*:
(+&3.&;,<-=.,
$&,/!>)/)?@$&, $2A
Sinh viên: Lê Hoài Anh Lớp: Kiểm toán 46B
10
10
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
$&,+@B$&,)$$
!!%$1.*
+&C7D:DE$!>7!#
$%$F(/!G!%
)$&AH))7
*(+&)!IJB@
!$&,/!(A$K,%$
$&,>)/$&, $A$
L;)$;/$!
*,<->$-J$!
M#@(*
tăng vọt, chất lượng dịch vụ tốt và khả năng tiếp thị có hiệu quả là cơ sở cho có
sự phát triển nhanh chóng này.
Biểu đồ 1 : Kết quả kinh doanh của công ty 3 năm trở lại đây
Sinh viên: Lê Hoài Anh Lớp: Kiểm toán 46B
12
12
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Theo dõi biểu đồ có thể thấy doanh thu của Công ty đã có bước tăng
trưởng rất ổn định từ mức 485 triệu đồng năm 2005, tăng lên 650 triệu đồng vào
năm 2006 và đạt tới 1123 triệu đồng vào năm 2007. Tương ứng với mức tăng
trưởng 134% năm 2006 và 173% năm 2007. Đây là con số đặc biệt cao, phản
ánh rất rõ ràng được tính hiệu quả cũng như sự phát triển về quy mô của Công
ty. Bên cạnh sự tăng trưởng về doanh thu, do mở rộng kinh doanh nên chi phí
của công ty cũng đã tăng lên nhanh chóng từ mức 287 triệu đồng năm 2005, đã
tăng lên thành 372 triệu đồng tương ứng với 129% năm 2006 và là 573 triệu
đồng năm 2007, tương ứng 154%. Sự tăng lên của chi phí là điều dễ giải thích vì
công ty đã tuyển dụng thêm nhiều nhân viên mới và tiến hành cung cấp dịch vụ
cho rất nhiều các khách hàng mới bên cạnh các khách hàng có tính chất trưyền
thống. Đáng lưu ý ở đây là tỷ lệ chi phí trên doanh thu có chiều hưóng giảm, đây
là một dấu hiệu tích cực, là kết quả của việc sắp xếp tổ chức công ty một cách
khoa học.
Bảng biểu 2 : Các tỷ suất tài chính của công ty
Chỉ tiêu Năm 2005 Năm 2006 Năm 2007
Chi phí/doanh thu
( % )
59,17 57,23 51,02
Lợi nhuận/ Doanh thu
( % )
40,83 42,77 48.98
“Chất lượng trong các dịch vụ cung cấp”. Trong thực tế cam kết này đã trở
thành kim chỉ nam cho hành động của mọi thành viên từ Ban Giám đốc, các chủ
nhiệm kiểm toán, dến từng nhân viên trong Công ty. Cam kết cung cấp các dịch
vụ với tính chuyên nghiệp và chất lượng cao nhất cho các khách hàng đã trở
thành gía trị và niêm tin của Công ty, và đã trở thành một phần không thể tách
rời trong văn hoá của ACA Group.
Sinh viên: Lê Hoài Anh Lớp: Kiểm toán 46B
14
14
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1.4 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý
Cũng như đặc thù chung của các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ khác
nhân tố tạo nên giá trị trong chất lượng dịch vụ của ACA Group chính là yếu tố
nguồn nhân lực. Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp của ACAGroup được đào tạo
có hệ thống và chuyên sâu tại các hiệp hội nghề nghiệp, học viện chuyên ngành
và các trường đại học danh tiếng trong nước và quốc tế, có trình độ chuyên môn
sâu và kinh nghiệm thực tiễn trong các lĩnh vực tài chính, kế toán, kiểm toán,
v.v. ACAGroup luôn chủ động có những hình thức khích lệ và hỗ trợ nhân viên
chuyên nghiệp của mình nâng cao trình độ chuyên môn thông qua các khoá đào
tạo trong và ngoài nước. ACAGroup là công ty kiểm toán đã tạo dựng được
thương hiệu thông qua việc luôn cam kết mang lại những giá trị mới cho khách
hàng. Từ Năm 2006, số lượng nhân viên của ACAGroup từ mức chỉ có 28
người, hiện nay số lượng nhân viên đã có bước chuyển nhanh chóng tăng lên
gần gấp đôi, đạt mức 48 nhân viên, đây thực sự là một bước chuyển biến rất ấn
tượng, chứng tỏ công ty có một chính sách tuyển dụng cũng như có một sức hút
rất hiệu quả. Hiện nay chuyên gia kiểm toán của ACA Group bao gồm đông đảo
các nhân viên chuyên nghiệp và các chuyên gia cộng tác với chứng chỉ Kiểm
toán viên quốc gia và Kiểm toán viên quốc tế, được trang bị kiến thức sâu rộng
về quản lý, kiểm toán, tài chính, kế toán, và tích luỹ những kinh nghiệm quý báu
qua nhiều năm hành nghề. Đặc biệt, nhân viên của ACAGroup am hiểu tường
Dịch vụ hỗ trợ đào
tạo ACA - Training
Dịch vụ tư vấn thuế,
pháp luật kinh doanh
Dịch vụ tư vấn
kế toán
Dịch vụ tư vấn Tài
chính Doanh nghiệp
16
16
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
• Thành phần Ban giám đốc bao gồm
+ Ông Trần Văn Dũng (Tổng Giám đốc - CPA-VN, CPA Australia , MBA,
LLB).
Tổng Giám đốc là người đại diện hợp pháp, người chịu trách nhiệm về
mọi hoạt động của công ty trước pháp luật. Tổng Giám đốc có quyền và nhiệm
vụ:
- Tổ chức điều hành mọi hoạt động của công ty theo quy định của pháp
luật.
- Quyết định về việc xây dựng và thành lập các phòng ban chuyên môn,
bổ nhiệm người đứng đầu phòng ban.
- Quyết định về nhiệm vụ, chức năng, tổ chức tại các phòng ban.
- Kiểm tra, giám sát kết quả hoạt động của từng phòng ban thông qua
trưởng phòng.
- Quản lý đội ngũ nhân viên kiểm toán trong công ty.
- Giám sát và kiểm tra công việc của các kiểm toán viên.
+ Ông Chu Quang Tùng (CPA-VN, BAF).
Phó Tổng giám đốc, được Tổng giám đốc uỷ quyền ký kết các hợp đồng có giá
trị từ 50 triệu trở xuống. Phó Tổng giám đốc sẽ điều hành mọi hoạt động của
công ty trong trường hợp Tổng giám đốc đi vắng. Ngoài ra Phó tổng giám đốc
1.5.1 Phương pháp tiếp cận kiểm toán
Đối với ACA, việc cung cấp các dịch vụ kiểm toán nhất quán, tối ưu là
kim chỉ nam cho hoạt động của công ty cũng như của khách hàng. Công ty cung
cấp các dịch vụ cho một số lượng và nhóm khách hàng lớn ở Việt Nam, từ các
công ty đa quốc gia đến các công ty trong nước, từ khu vực nguồn lực đến công
Sinh viên: Lê Hoài Anh Lớp: Kiểm toán 46B
18
18
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
nghệ cao, từ các công ty sản xuất đến các công ty dịch vụ. Nhóm kiểm toán của
công ty cung cấp một loạt các dịch vụ có tính truyền thống như kiểm toán hàng
năm, soát xét định kỳ và kiểm toán tổng hợp cho các tập đoàn đa quốc gia, chưa
nói tới các dịch vụ soát xét chẩn đoán và dịch vụ về tư vấn sáp nhập và giải thể,
mua bán vay vốn quốc tế, và tài trợ vốn, Các dịch vụ kiểm toán đầu tư cho các
dự án đầu tư đã kết thúc theo yêu cầu của Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam
là một nhánh khác trong các chức năng của công ty.
Toàn bộ các kiểm toán viên của công ty đều được trang bị những kiến
thức sâu rộng về quản lý, kiểm toán và chuyên ngành kế toán, có kinh nghiệm
phong phú tích luỹ qua nhiều năm công tác. Đặc biệt, các kiểm toán viên của
công ty còn thông hiểu về các chuẩn mực kế toán và kiểm toán hiện hành ở Việt
Nam cũng như các chuẩn mực kế toán quốc tế.
Phòng kiểm toán công ty ACA Group luôn áp dụng các công nghệ,
phương pháp tiếp cận và phương pháp luận mới nhất theo quy định và hướng
dẫn của quốc tế cũng như từ sự hỗ trợ và cộng tác của các hẫng kiểm toán và tư
vấn hàng đầu thế giới cho việc cung cấp dịch vụ cho khách hàng để đảm bảo
rằng các dịch vụ đó đạt chất lượng cao nhất. Với tất cả các dịch vụ kiểm toán,
Công ty đang sử dụng Hệ thống kiểm toán thông minh quốc tế ( International
SAS ) - một hệ thống kiểm toán ứng dụng đã được khẳng định qua thực tế, là sự
kết hợp giữa công nghệ quốc tế và thực tế Việt Nam. Tóm lại, các dịch vụ kiểm
toán của công ty cung cấp cho khách hàng bao quát, nhưng không chỉ hạn chế ở,
^$&)7(+&X]XB0
Bước 1: Chuẩn bị kiểm toán.
&+&$ ! %& (
+X%$A)()
)>&,$%$)7a!1)*^$>)7
,/ A)
3M>,! )7&)+/! >
(()7,=
Sinh viên: Lê Hoài Anh Lớp: Kiểm toán 46B
20
20
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
2$&1+&&)+*T.&1
)7, /9)7(+&
)*C7,!233MW-8
Y$.b11-;
(Gc_/&'!)7,B1-H
X"#!2$ !#13(9)
)7,X)7*V$b
1-8K#$;!
9(+,b1F
-HX"#)7,%$ !
A$Y$&+!#!($)7=@
,*T7 /9)7())7
,>7!-H!<!!-$d&$
I7()0
P THB)B>7!F;!b
EH*
P THB)=>7;eM/$)7
@B7$+;,)
&Ka;/)7).$@-J
hf<)$7Y$29
)7-/H)()*d&M
Y$&+)-H)7,9)7
-J!)7D:DE$!k*+W
Z>)7!)7D:DE$!W
!.+alPm(/)7lPn9)7*
:(/)7-JMf)7+/B
i9)7;/+/)7]
W$ !)Y$2/(9)7*
g$)Q!)Y$2/(/)7-J
QBMXHW$Hd
Sinh viên: Lê Hoài Anh Lớp: Kiểm toán 46B
22
22
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Y$&A$)7>*oM-J3M34
)Y$2/$Hd!X)7
$/AX)7>*
Bước 2: Thực hiện kiểm toán.
C7b1)7I
(!)7D:DE$!*!)7D:DE$!
W)7b1M)2
X])20
P A)2<<A
P p])
P :!1!22
P :!12B
P 2$()
P 2$)
)2G&$#(-J !$
)7)2>*:(/)7-J!.
++/9)7a)2
!.+9)7!2-h!3!);/
+/-!#&,$%$+/]
W2X2W((/)7&,$
%$*d&M1I7(Z)2)7
,>! )$d!<!!$
!X"#)7)$7@#3
1!9$;%&(()2)7*
$&,))7)2A$M
$a)7Q!)7/!
!-*
T7)7Q!)7,a)7
<$%,-Q-)3M-H)2>
)B!`-Q:)2Bb2:.H!-
Sinh viên: Lê Hoài Anh Lớp: Kiểm toán 46B
24
24
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
`-Q:B-QQ!`-QQ!B-Q*g$
)-H/$,-QA$K)B!)7,Xh%$
)7*THB)2(
,Y$>734G&$)7,%
A$()7<*
g$)A!.X%&1')t(
/!)7,3M34<-
i/$)*C7,>7H$><M
-QA1')t !,$U\
$1()2)7,
Copyright: Tài liệu đại học ©