BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH
HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
]^
LÊ CẨM NINH n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh
cña hÖ thèng ng©n hμng th−¬ng m¹i viÖt nam
trong ®iÒu kiÖn héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
HÀ NỘI - 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bản luận án là công trình nghiên
cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án
là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.
TÁC GIẢ LUẬN ÁN
Lê Cẩm Ninh MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng, biểu đồ, sơ đồ
MỞ ĐẦU 1
QUỐC TẾ 61
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống Ngân hàng Thương
mại Việt Nam 61
2.1.2. Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của hệ thống Ngân hàng Thương
m
ại Việt Nam 66
2.2. THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA HỆ THỐNG NGÂN
HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP
KINH TẾ QUỐC TẾ 69
2.2.1. Thực trạng năng lực tài chính của Ngân hàng Thương mại Việt Nam 69
2.2.2. Thực trạng hệ thống kênh phân phối của hệ thống Ngân hàng
Thương mại Việt Nam 76
2.2.3. Thực trạng năng lực quản trị đi
ều hành của Ngân hàng thương mại
Việt Nam 79
2.2.4. Thực trạng năng lực cung cấp sản phẩm dịch vụ của hệ thống Ngân
hàng Thương mại Việt Nam 84
2.2.5. Thực trạng năng lực công nghệ ngân hàng của Ngân hàng Thương
mại Việt Nam 91
2.3. ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA HỆ THỐNG NGÂN
HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP
KINH TẾ QUỐC TẾ 96
2.3.1. Kết quả
đạt được 96
2.3.2. Hạn chế 98
2.3.3. Nguyên nhân dẫn đến hạn chế về năng lực cạnh tranh của Ngân
hàng Thương mại Việt Nam 104
Kết luận chương 2 110
Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM TRONG ĐIỀU
tài
chính
119
3.2.2.
Nhóm giải pháp n
âng
cao
chất
lượng nguồn
nhân
lực và năng lực
quản trị điều hành
124
3.2.3.
Nhóm giải pháp p
hát
triển
hạ
tầng
công
CNH Công nghiệp hóa
CNNHNNg Chi nhánh ngân hàng nước ngoài
CNTT Công nghệ thông tin
DongA Bank Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Á
E-Banking Ngân hàng Điện tử
EU Liên minh Châu Âu
Eximbank Ngân hàng Thương mại cổ phần xuất nhập khẩu Việt Nam
GATT Hiệp định chung về thương mại dịch vụ
HĐH Hiện đại hóa
IMF Quý tiền tệ quốc tế
JCB Thẻ thanh toán của Công ty TNHH JCB International
JDB Ngân hàng Hợp tác phát triển
LienViet post Bank Ngân hàng Thương mại cổ phần Bưu điện Liên Việt
MB Ngân hàng Thương mại cổ phầ
n Quân đội
NamA Bank Ngân hàng Thương mại cổ phần Nam Á
NH Ngân hàng
NHNN Ngân hàng Nhà nước
NHNNg Ngân hàng nước ngoài
NHTM Ngân hàng Thương mại
NHTM QD Ngân hàng Thương mại quốc doanh
NHTMNN Ngân hàng Thương mại Nhà nước
NICs Các nước công nghiệp phát triển mới
NK Nhập khẩu
NSL Nguồn dữ liệu
OCeanBank Ngân hàng Thương mại cổ phần Đại Dương
OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế Châu Âu
ROA Thu nhập trên tổng tài sản
ROE Thu nhập trên vốn cổ phần
Sacombank Ngân hàng Thương m
Bảng 2.8: Thực trạng cho vay của hệ thống NHTM Việt Nam 2005 - 2013 85
Bảng 2.9: Dư nợ cho vay, nợ xấu của hệ thống NHTM Việt Nam 2005 - 2013 86
Bảng 2.10: Tỷ lệ cấp tín dụng so với nguồn vốn huy động (thị trường 1-TT1)
của hệ
thống NHTM Việt Nam 89
Bảng 2.11: Cơ cấu lao động của hệ thống NHTM Việt Nam năm 2011 theo
trình độ 94
Bảng 2.12: Cơ cấu lao động của hệ thống NHTM Việt Nam năm 2011 theo
độ tuổi 94 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ TRONG LUẬN ÁN
Số hiệu Nội dung Trang
Biểu đồ 2.1: Tỷ trọng phân bổ (trụ sở chính) của hệ thống NHTM Việt Nam
năm 2013 76
Biểu đồ 2.2: Cơ cấu thị phần huy động 77
Biểu đồ 2.3: Cơ cấu thị phần tín dụng 78
Biểu đồ 2.4: Thực trạng tăng trưởng tín dụng của hệ thống NHTM Việt
Nam 2005 - 2013 85
Biểu đồ 2.5: Tốc độ tăng huy động vốn và cho vay củ
a hệ thống NHTM
Việt Nam 2005 - 2013 86
Biểu đồ 2.6: Tốc độ tăng cho vay của hệ thống NHTM Việt Nam và tốc
độ tăng GDP của Việt Nam 2005 - 2013 87
Biểu đồ 2.7: Tỉ lệ tín dụng /tổng huy động của hệ thống NHTM Việt Nam
2001-2011 88
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Mở cửa, hội nhập kinh tế khu vực, gia nhập WTO cũng có nghĩa chấp
nhận cạnh tranh trên cùng một sân chơi với hệ thống ngân hàng nước ngoài trên
thị trường nội địa và thị trường thế giới. Để tồn tại và phát triển được trong môi
trường kinh doanh với sự hiện diện của các đối thủ cạnh tranh có trình độ, đẳng
cấp và kinh nghiệ
m hoạt động hơn hẳn, thì vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh
của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam là vấn đề tất yếu.
Đối với bất kì
quốc gia nào, hoạt động ngân hàng luôn là huyết mạch của nền kinh tế, sự phát
triển của hệ thống ngân hàng có ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế. Trong đó hệ
thống các NHTM có những góp sức to lớn vào sự phát triển của đất nước.
Tốc độ toàn cầu hóa và tự do hóa thương mại nhanh chóng trong những
năm vừa qua đã tạo ra nhiều thay đổi to lớn về môi tr
ường kinh tế quốc tế. Các
công ty đa quốc gia và xuyên quốc gia đã mở rộng lãnh thổ hoạt động của mình và
ngày càng có nhiều ảnh hưởng đến các quốc gia trên thế giới, đồng thời dòng vốn
quốc tế cũng đã và đang ngày càng gia tăng mạnh.
Cũng như các thị trường khác, thị trường tài chính giờ đây cũng phải chịu
những sức ép lớn của quá trình hội nhập.
Đặc biệt các NHTM - tổ chức trung
gian tài chính có vai trò quan trọng trong việc kết nối giữa khu vực tiết kiệm và
đầu tư của nền kinh tế - ngày càng bị cạnh tranh bởi các trung gian tài chính phi
ngân hàng và các ngân hàng nước ngoài. Tuy nhiên sự gia tăng sức ép cạnh tranh
sẽ tác động đến ngành ngân hàng như thế nào còn phụ thuộc một phần vào khả
năng thích nghi và năng lực tài chính của chính các ngân hàng trong môi trường
cạnh tranh gay gắt này. Các ngân hàng không có khả năng cạnh tranh sẽ được
thay th
dạng của hệ thống sản phẩm sẽ làm nên tính vượt trội của ngân hàng ngoại.
Sau hơn 6 năm gia nhập WTO, NHTM Việt Nam đã thể hiện nhiều sự yếu
kém củ
a mình như: Năng lực tài chính thấp, sức cạnh tranh chưa cao, năng lực
quản trị và công nghệ yếu, cải cách diễn ra chậm và thiếu tính minh bạch. Điều
này được thể hiện rõ qua cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, cụ thể chính là
cuộc chạy đua lãi suất, làm cho lãi suất huy động có lúc lên đến 21%/ năm. Yếu tố
“sân nhà” cũng như am hiểu tâm lý người Việt thường được đưa ra như là l
ợi thế
so sánh duy nhất giữa ngân hàng trong nước với ngân hàng nước ngoài. Tuy
nhiên, có thể thấy rằng điều này không còn phù hợp trong nền kinh tế toàn cầu
hóa. Với những hoạt động của ngân hàng truyền thống thì tương lai không xa
chúng ta sẽ bị đánh bại ngay trên sân nhà.
Đầu năm 2011, sự biến động tăng lãi suất giữa các ngân hàng trở nên gay
gắt và chứa đựng nhiều nguy cơ - rủi ro. Các ngân hàng đã xé rào trong việc huy
động vốn với lãi su
ất huy động thỏa thuận giữa người gửi và các ngân hàng, tùy
3
theo mức gửi và thời gian gửi sẽ có mức lãi suất tương ứng, với mức lãi suất cao
nhất lên đến 22%/năm. Sau đó các ngân hàng cho vay với lãi suất cao ngất
ngưởng 25%/năm, cộng thêm các loại phí như: Phí quản lý tài sản; Phí định giá tài
sản , cuối năm 2012, đầu năm 2013 thì nợ xấu gia tăng đột biến, tính thanh khoản
của các NHTM Việt Nam rất thấp, có nguy cơ đổ vỡ rất cao.
Trước tình hình đ
ó, Chính phủ ra quyết định 254/QĐ-TTg ngày 01/03/2012
về việc phê duyệt đề án cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011-
2015. Nội dung chiến lược: Phát triển hệ thống tổ chức tín dụng đa năng theo
hướng hiện đại, hoạt động an toàn, hiệu quả vững chắc với cấu trúc đa dạng về sở
hữu, quy mô, loại hình có khả năng c
Xuất phát từ yêu cầu thực tế đó, đề tài “Nâng cao năng lực cạnh tranh
của hệ thống
Ngân hàng Thương mại Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh
tế quốc tế” được NCS - một cán bộ của hệ thống NHTM Việt Nam lựa chọn làm
đề tài nghiên cứu làm luận án tiến sỹ kinh tế của mình.
Thông qua thực hiện đề tài luận án, NCS mong muốn sẽ đóng góp một
phần nhỏ vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống NHTM Việt Nam
cũng như sự tồn tại và phát tri
ển bền vững của hệ thống NHTM Việt Nam trong
tương lai.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài luận án
Về nội dung nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống NHTM đã được
một số tác giả tiếp cận ở các góc độ, phạm vi, đối tượng nghiên cứu khác nhau.
Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến đề tài này trong thời gian
vừa qua có thể kể đến:
Đề tài nghiên cứu khoa học cấ
p ngành (2011): Cạnh tranh không lành
mạnh trong hoạt động ngân hàng và các giải pháp chống các hành vi cạnh tranh
không lành mạnh của tác giả TS Kiều Hữu Thiện [57].
Nghiên cứu về vấn đề: Năng lực cạnh tranh của các NHTM trong xu thế
hội nhập có đề tài nghiên cứu khoa học của tác giả PGS,TS Nguyễn Thị Quy [51].
Nghiên cứu về Nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống Ngân hàng
Thương mại Việt Nam có công trình nghiên cứu của tác gi
ả Phạm Thanh Bình
(2005) do Nxb Chính trị Quốc gia ấn hành năm 2005 [4].
Đề tài Cơ sở lý luận và thực tiễn một số giải pháp nâng cao hiệu quả cạnh
tranh và hợp tác trong hoạt động ngân hàng ở Việt Nam (2000) do TS Nguyễn
Đắc Hưng làm chủ nhiệm đề tài [18].
Đề tài Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của các Ngân hàng
Thương mại Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế do TS Lê Đình
luận năng lực cạnh tranh, các tác giả tập trung phân tích, đánh giá về thực trạng
năng lực cạnh tranh tại các hệ thống NHTM cụ thể, đồng thời đề xuất một số các
giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh trong thời gian tới tại các hệ thống
NHTM cụ thể này.
Những công trình nghiên cứu trên đây đã trình bày tươ
ng đối đầy đủ các
vấn đề lý luận và thực tiễn về năng lực cạnh tranh của NHTM. Tuy nhiên, phần
lớn các công trình nghiên cứu khoa học này đã thực hiện đối với từng hệ thống
NHTM cụ thể, và từ các năm trước, trong khi đó, môi trường kinh doanh lĩnh vực
tài chính ngân hàng đã có những biến động hết sức mạnh mẽ trong khoảng hai
6
năm trở lại đây, cùng với đó là những thay đổi trong khung pháp lý, có tác động
trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của các NHTM.
NCS là một cán bộ ngân hàng đang công tác tại NHTM cổ phần Công
thương Việt Nam, là Thạc sỹ kinh tế được đào tạo từ Học viện tài chính, một cơ
sở đào tạo lớn và có uy tín với thực tế kinh nghiệm công tác tại các NHTM gần 20
năm, qua các mảng nghiệ
p vụ cụ thể.
Vì vậy, trong luận án tiến sĩ này, tác giả tập trung nghiên cứu, trình bày một
cách hệ thống về năng lực cạnh tranh của các NHTM, đó là khái niệm, đặc điểm
và nội dung năng lực cạnh tranh của các NHTM, các chỉ tiêu đánh giá, các nhân tố
ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các NHTM. Đồng thời, trên cơ sở nghiên
cứu, phân tích, đánh giá thực trạng năng lực c
ạnh tranh của hệ thống NHTM Việt
Nam, phân tích dự báo tình hình thị trường, và có kế thừa các kết quả nghiên cứu
trước đó, tác giả đã đề xuất nhóm giải pháp đồng bộ, có tính khả thi cao, phù hợp
với thực tiễn kinh doanh hiện nay nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ
thống NHTM Việt Nam. Các giải pháp được đưa ra trong luận án dựa trên quá
trình tìm hiểu, nghiên cứu các kinh nghiệm quốc tế của ngân hàng nước ngoài,
của các NHTM ngày càng khốc liệt trong phạm vi rộng, cạnh tranh, năng lực cạnh
tranh và nâng cao năng lực cạ
nh tranh của hệ thống NHTM là những vấn đề lý
luận cơ bản cần phải được thay đổi, hoàn thiện cho phù hợp với sự phát triển của
hệ thống NHTM trong từng thời kỳ.
- Về thực tế: Khi chuyển sang nền kinh tế thị trường, các NHTM Việt Nam
hội nhập quốc tế bước đầu đã phát huy được những thế mạnh của mình. Tuy
nhiên, năng lực c
ạnh tranh của hệ thống NHTM Việt Nam chưa cao, thiếu tính
bền vững.
Do vậy, việc nghiên cứu một cách hệ thống cả về lý luận và thực tiễn là
hoàn toàn cần thiết, nhằm đề xuất các giải pháp hợp lý để nâng cao năng lực cạnh
tranh của hệ thống NHTM Việt Nam.
6. Phương pháp nghiên cứu đề tài
Để hoàn thành luận án, NCS đã sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp luậ
n
chứng, bao gồm phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa
Mác - Lê nin; Phương pháp tiếp cận và thu thập thông tin, phân tích đánh giá và so
sánh; Phương pháp nghiên cứu dự báo và nghiên cứu đề xuất giải pháp.
7. Những đóng góp mới của luận án
- Luận án đã chắt lọc, kế thừa và hệ thống hóa, làm rõ hơn một số vấn đề lý
luận về cạnh tranh, năng lực c
ạnh tranh của NHTM trong hội nhập kinh tế quốc tế,
đặc biệt đã phân tích rõ các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất một hệ thống các chỉ
tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM.
8
- Đã chỉ ra được một số tác động (tích cực và tiêu cực) của hội nhập kinh tế
quốc tế đến năng lực cạnh tranh của NHTM.
- Phân tích, đánh giá sâu sắc, chi tiết về thực trạng năng lực cạnh tranh của
những loại hình dịch vụ mà chúng cung cấp. Theo Luật của Mỹ, bất kỳ một tổ
chức nào cung cấp tài khoản tiền gửi cho phép khách hàng rút tiền theo yêu cầu
và cho vay đối với các tổ chức kinh doanh, cho vay thương mại sẽ được xem là
một NHTM.
Theo luật các tổ
chức tín dụng (TCTD) số 47/2010/QH12 ngày
16/6/2010, NHTM là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động
ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của pháp luật nhằm
mục tiêu lợi nhuận. Ngày nay, có rất nhiều tổ chức hoạt động trên một hoặc một
số khía cạnh của NHTM. Kết quả của một số cuộc điều tra về dịch vụ ngân hàng
đã cho thấy, NHTM đang trải qua những thay
đổi mạnh mẽ trong chức năng và
hình thức.
Như vậy, xét một cách chung nhất có thể thấy NHTM là một doanh
nghiệp đặc biệt hoạt động và kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ, tín dụng với sự
thay đổi không ngừng về nội dung và hình thức.
Sự xuất hiện và tồn tại của NHTM cũng nhằm vào mục tiêu là phục vụ
cho nhu cầu của xã hội (cho dù nhu cầu đó từ dân chúng, doanh nghiệ
p hay từ
Chính phủ trong phạm vi quốc gia hay quốc tế) thông qua hình thức cung cấp
các danh mục dịch vụ NHTM.
1.1.1.2. Hệ thống ngân hàng thương mại
Hệ thống - đó là tập hợp các thành phần, bộ phận được phối hợp với nhau
một cách chặt chẽ và mang tính khoa học để có thể đạt được một số mục tiêu đề ra.
10
Một tập hợp được coi là hệ thống nếu có đủ ba đặc điểm chính:
Thứ nhất: Hệ thống bao gồm các thành phần, bộ phận (hay còn gọi là các
phần tử) thường là có một số tính chất hay đặc điểm tương tự nhau.
Thứ hai: Các thành phần này được phối hợp với nhau theo một phương
- Để đáp ứng nhu cầu thanh toán đa dạng của khách hàng, giữa các
NHTM hình thành một m
ạng lưới các kênh thanh toán, đây là hệ thống kênh
11
dẫn, kết nối giữa các ngân hàng lại với nhau, giúp cho luồng vốn của nền kinh tế
được thông suốt.
Như vậy: Hệ thống NHTM là đó là tập hợp các NHTM được phối hợp với
nhau một cách chặt chẽ và mang tính khoa học để có thể đạt được một số mục
tiêu đề ra.
1.1.2. Hội nhập kinh tế quốc tế
1.1.2.1. Khái niệm hội nhập kinh tế quốc tế
Hội nhập kinh tế quốc tế, theo quan niệm đơn giản nhất và phổ biến trên
thế giới, là việc các nền kinh tế gắn kết lại với nhau. Theo cách hiểu này, hội
nhập kinh tế đã diễn ra từ hàng ngàn năm nay và hội nhập kinh tế với quy mô
toàn cầu đã diễn ra từ cách đây hai nghìn năm khi đế quốc La Mã xâm chiếm thế
giới và mở mang mạng lưới giao thông, thúc đẩy lưu thông hàng hóa trong toàn
bộ lãnh địa chiếm đóng rộng lớn và áp đặt đồng tiền của họ cho toàn bộ các nơi.
Hội nhập kinh tế, hiểu theo một cách chặt chẽ hơn, là việc gắn kết mang
tính thể chế giữa các nền kinh tế lại với nhau. Khái niệm này được Besla Balassa
đề xuất từ thập niên 1960 và được chấp nhận chủ yếu trong giới học thuật và lập
chính sách. Nói rõ hơn, hội nhậ
p kinh tế là quá trình chủ động thực hiện đồng
thời hai việc: một mặt, gắn nền kinh tế và thị trường từng nước với thị trường
khu vực và thế giới thông qua các nỗ lực thực hiện mở cửa và thúc đẩy tự do hóa
nền kinh tế quốc dân; và mặt khác, gia nhập và góp phần xây dựng các thể chế
kinh tế khu vực và toàn cầu.
Hội nhập kinh tế có thể là song phươ
ng - tức là giữa hai nền kinh tế, hoặc
khu vực - tức là giữa một nhóm nền kinh tế, hoặc đa phương - tức là có quy mô
thương mại và đầu tư quốc tế. Qua đó, vị thế quốc gia sẽ ngày càng được nâng
cao. Đây cũng chính là lý do căn bản mà phần lớn các nước, các tổ chức kinh tế
khu vực, thế giới cam kết thúc đẩy quá trình cải cách phát triển kinh tế gắn với
hội nhập qu
ốc tế. Song song với những lợi ích và cơ hội do hội nhập kinh tế
quốc tế tạo ra, các quốc gia cũng sẽ đối mặt với nhiều nguy cơ, thách thức đặc
biệt trong vấn đề áp lực cạnh tranh ngày càng cao ngay cả trên thị trường trong
từng nước. Đấy chính là động lực quan trọng để thúc đẩy các doanh nghiệp trong
nước phải cơ cấu lại sản xuất, nâng cao trình độ quả
n lý và nâng cao khả năng
cạnh tranh.
Trên thực tế, đã có không ít quốc gia thành công sau quá trình hội nhập và
đã trở thành những nước công nghiệp mới (NICs-New Industry Countries) nhờ
tham gia tích cực vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, họ cũng đã
phải đối mặt và chịu nhiều thiệt thòi trước những nguy cơ thách thức trong giai
đoạn đầu của quá trình hội nhập. Việc áp dụng các nguyên tắc của Tổ chức thương
mại thế giới (WTO) hay thực hiện các hiệp định thương mại song phương, đa
13
phương đòi hỏi các nước, nhất là các nước đang phát triển, phải điều chỉnh sâu sắc
các chính sách kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và điều chỉnh cơ cấu kinh tế
cho phù hợp. Thực tế cho thấy, càng tích cực và chủ động hội nhập bao nhiêu thì
các chi phí và thua thiệt trong giai đoạn đầu hội nhập càng thấp so với việc kéo dài
quá trình hội nhập.
Hội nhập kinh tế quốc tế
luôn song hành với hai mặt: được và mất. Tuy
nhiên, không một quốc gia nào được tất cả và cũng không một quốc gia nào mất
tất cả, chỉ có một tình huống chắc chắn mất hết đó là co mình lại, đóng cửa và cự
tuyệt, khước từ với xu hướng hội nhập.
1.1.3. Hệ thống Ngân hàng thương mại hội nhập kinh tế quốc tế
ng yếu của
nền kinh tế quốc dân.
1.1.3.2. Xu hướng tất yếu hội nhập kinh tế quốc tế trong lĩnh vực ngân hàng
Hệ thống Ngân hàng thương mại hội nhập kinh tế quốc tế là một tất yếu
khách quan, xuất phát từ các lý do sau:
Thứ nhất, hội nhập kinh tế quốc tế trở thành một xu thế thời đại và diễn ra
mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vự
c. Theo đó, song song với việc vươn ra thị trường thế
giới, Việt Nam cũng phải mở cửa thị trường trong nước, trong đó có lĩnh vực tài
chính - ngân hàng. Trong bối cảnh chung đó, hệ thống Ngân hàng thương mại
Việt Nam phải chủ động nhận thức và sẵn sàng tham gia vào quá trình hội nhập
và cạnh tranh vì khi đó thị trường trong nước không còn mức độ bảo hộ cao như
trước, các ngân hàng sẽ phả
i cạnh tranh trên phạm vi toàn cầu và cạnh tranh
ngay tại sân nhà.
Thứ hai, sản xuất hàng hoá càng phát triển, hàng hoá bán ra càng nhiều, số
lượng người cung cấp càng đông. Muốn tồn tại và phát triển thì buộc các doanh
nghiệp phải cạnh tranh với nhau. Kết quả là một số doanh nghiệp bị thua cuộc và
bị gạt ra khỏi thị trường, trong khi một số khác vẫn tồn tại và phát triển hơn nữa.
Cạnh tranh diễn ra mọ
i lúc, mọi nơi không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của
riêng ai nên cạnh tranh trở thành một quy luật quan trọng thúc đẩy sự phát triển.
Mọi doanh nghiệp, không phân biệt thành phần kinh tế, đều phải tự mình vận
động để đứng được trong cơ chế này. Doanh nghiệp nào không thích nghi được
sẽ cầm chắc sự phá sản và bị đào thải. Sẵn sàng chấp nhận cạnh tranh và không
ngừng nâng cao năng lực cạ
nh tranh là một vấn đề sống còn đối với mọi doanh
nghiệp hoạt động kinh doanh. Đặc biệt trong giai đoạn hội nhập hiện nay, doanh
nghiệp chỉ có thể phát triển được khi năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được
nâng cao.
Các nước đang phát triển cũng đã nhận thức rõ lợi ích của xu thế hội nhập
toàn cầu, dần dỡ bỏ những hạn chế về xâm nhập thị trường đối với các tổ chức
tài chính, qua đó thúc đẩy quá trình tự đổi mới của các ngân hàng trong nước.
Một số nước cho phép ngay các tổ chức tài chính nước ngoài mở chi nhánh cung
c
ấp dịch vụ, số khác lại cho phép mở văn phòng đại diện. Trong một số trường
hợp khác như Hồng Kông, Panama và Singapore lại xem xuất khẩu dịch vụ tài
chính như một nguồn giải quyết việc làm và ngoại hối. Thực hiện các cam kết
hội nhập đồng nghĩa với việc quốc gia đó cho phép các tổ chức ngân hàng nước
Copyright: Tài liệu đại học ©