PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO QUẬN CẦU GIẤY
TRƯỜNG MẦM NON HỌA MI
====***====
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“Kinh nghiệm tạo hứng thú cho trẻ mẫu giáo
làm quen tác phẩm văn học qua việc sử dụng một số
tác phẩm âm nhạc”
Họ và tên: Trần Thị Kim Thanh
Trường Mầm non Hoạ Mi Hà Nội, tháng 3/2009
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Hoạt động GDAN là một trong những hoạt động nghệ thuật, là
phương tiện quan trọng trong giáo dục thẩm mỹ, trí tuệ, nó có tác dụng rất
lớn trong việc hoàn thành nhân cách trẻ mầm non. GDAN phản ánh hiện
thực bằng hình tượng nhằm phát triển ở trẻ khả năng cảm thụ và cảm xúc,
những kỹ năng, kỹ xảo, năng lực quan sát phát triển trí nhớ, trí tưởng
tượng, sáng tạo… Góp phần hình thành ở trẻ với cái thiên nhiên cuộc sống
con người và nghệ thuật.
Đối với lứa tuổi mầm non đặc điểm tâm lý là tư duy trực quan, cụ thể
thì khả năng ghi nhớ, chú ý, tưởng tượng… đã phát triển tốt.Tâm lý trẻ là
nhận thức trực quan hình tượng nghệ thuật, đó là tất cả những gì tác động
đến trẻ nhìn nhận, đánh giá một cách trong sáng và tươi đẹp. Điều này phụ
thuộc rất nhiều vào người giáo viên, phải luôn hướng tới cái hồn nhiên, ngộ
nghĩnh, đáng yêu của sự vật hiện tượng xung quanh. Các giờ học của trẻ
đặc biệt là giờ LQTPVH cô giáo muốn kể một câu chuyện cũng không bao
giờ chỉ là đàm thoại sau đó kể chuyện mà phải luôn sử dụng đồ dùng trực
quan, thay đổi hình thức kể để thu hút sự chú ý của trẻ, giúp trẻ dễ nhớ, lâu
Bất kỳ một xã hội nào, một lớp học nào không thể tánh khỏi về trình
độ nhận thức phụ huynh chưa đồng đều, một số phụ huynh còn chưa
thường xuyên kết hợp với giáo viên để dạy trẻ. Do đó khả năng nhận thức
của trẻ cũng không đồng đều.
III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO TRẺ MẦM NON LQTP
CHUYỆN, QUA VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ TÁC PHẨM ÂM NHẠC
1. Sưu tầm các tác phẩm âm nhạc có nội dung phù hợp
Việc lựa chọn các tác phẩm âm nhạc của thiếu nhi đòi hỏi người giáo
viên hiểu rõ tác phẩm âm nhạc cho nội dung như thế nào? Có nhiều bài hát
chỉ là lời ca ngợi cho những vẻ đẹp quê hương, đất nước, nhưng có những
3
bài hát lại là lời tâm sự, lời kể chuyện bằng những nốt nhạc của nhân vật
này với nhân vật kia… Do đó tôi đã sưu tầm rất nhiều đĩa VCD của thiếu
nhi như:
* Chuẩn bị: Đàn, đầu đĩa, ti vi
- Tranh truyện vẽ trên máy trong phần mềm powerpoint.
- Trẻ ngồi hình chữ V
* Trình tự các bước tôi tiến hành như sau:
- Cô cho trẻ xem tranh chuyện.
- Hỏi trẻ tranh vẽ về nhân vật nào trong chuyện nào?
- Hỏi trẻ tên chuyện.
- Cô kể lần 1 diễn cảm, không tranh. Hỏi tên chuyện.
- Cô kể lần 2 kết hợp cho trẻ xem tranh. Hỏi trẻ về nội dung chuyện.
- Cô đàm thoại với trẻ về hành động của các nhân vật.
- Giáo dục trẻ biết giúp đỡ ông, bà, bố mẹ, cô giáo và biết nghe lời
người lớn.
- Sau đó để trẻ không nhàm chán khi cô kể chuyện cô có thể hát cùng
đàn + đĩa hình với bài hát “Cô bé quàng khăn đỏ” sáng tác của nhạc sỹ:
Trần Hữu Bích với lời ca như sau: (Đĩa VCD: Cô bé quàng khăn đỏ).
Mặt trời lung linh Đường rừng quanh co
Rùa bò thì lâu nhưng sẽ gần đến rồi
Mải chơi thật là vui ghê
Đáng chê chú thỏ ta ơi
Đáng khen chú rùa siêng năng
Phải không các bạn!”.
Tôi đưa vào dạy trẻ lứa tuổi mẫu giáo bé (truyện ngoài chương trình)
với bài hát này cô có thể hát cùng đàn thay cho lời kể lần cuối của tiết dạy.
Ở biện pháp này cô tích hợp được cả một câu chuyện có nội dung bài
hát. Thực tế khi trẻ hát xong bài hát này trẻ rất hứng thú, hào hứng. Nhiều
5
trẻ lại có thể bắt chước được dáng đi của chú thỏ, chú rùa nữa. Khi trẻ đã
thuộc bài hát thì việc dạy trẻ đóng kịch cũng được dễ dàng hơn, nhập vai
tốt, diễn xuất giống thật.
Một đoá hoá vừa nở, một tia nắng hồng rực rỡ sẽ làm cho mọi người yêu
công việc, yêu người, vì mọi người hơn. Nhạc sỹ Quốc Vỹ đã sáng tác ra một
tác phẩm với lời ca như sau: (Đĩa kịch rối thiếu nhi - Bác gấu đen và hai chú
thỏ).
Một đoá hoa vừa nở
Khu vườn sẽ đẹp thêm
Tia nắng hồng rực rỡ
Bầu trời ấm áp hơn
Cuộc đời sẽ thêm đẹp
Vì có nhiều điều hay
Vì có nhiều người tốt
Vì người cần có nhau.
Khi diễn kịch rối có thể sử dụng lời ca này ở đầu vở kịch hay cuối
một vở kịch thì rất hợp lý.
Trong thực tế tôi và đồng nghiệp đã sử dụng với bài hát này ở chuyện:
“Ai đáng khen nhiều hơn, Bác gấu đen và hai chú thỏ, Tích chu, Cây
táo” chuyện nhà rẻ và rất nhiều chuyện khác Sau khi dạy xong tôi và
nhưng bị lạc đường. Biết làm sao bây giờ! Gà út khóc vừa đi vừa gọi mẹ:
- Mẹ ơi! Mẹ ơi! Vừa đói, vừa rét, gà út nằm thiếp đi ở gốc cây. Vừa
lúc đó, gà mẹ tới xoè đôi cánh rộng ôm con vào lòng, ủ ấm cho gà út.
- Ôi! Gà út của mẹ đây rồi! Lần sau con không được đi chơi một
mình nhé con nhé!
- Gà út ân hận và xin lỗi mẹ.
Gà mẹ ôm gà út vào lòng. Gà mẹ mớm cho gà út những con châu
chấu thật ngon. Hai mẹ con đợi trời mưa tạnh rồi đi về nhà.
GIÁO ÁN MÔN: VĂN HỌC
7
Chủ điểm: THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT
Câu chuyện: Chuyện của gà út (trẻ chưa biết)
Lứa tuổi: Mẫu giáo bé - A1
Người dạy: Trần Thị Kim Thanh
Ngày dạy: 15/12/2005
I. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
1. Kiến thức:
- Trẻ nhớ tên chuyện, tên nhân vật, hiểu nội dung chuyện.
2. Kỹ năng:
- Rèn cách nói mạch lạc, nói đủ câu. Phát triển ngôn ngữ, óc tư duy
cho trẻ.
3. Giáo dục:
Trẻ biết nghe lời bố mẹ, ông bà, cô giáo, không đi chơi một mình.
4. Nội dung tích hợp:
a. Âm nhạc: Hát bài hát gà con, đàn gà trong sân
b. Môi trường xung quanh: Trẻ biết các con vật sống ở khắp nơi.
II. CHUẨN BỊ
1. Đàn, đài, băng ghi âm
- Sa bàn rối, bóng điện, dây kim tuyến cắt nhỏ làm mưa
2. Hệ thống câu hỏi
Trước khi đi gà mẹ đã dặn gì các con?
Cô kể trích dẫn:
“Gà mẹ gọi các con bướm vàng”
- Khi trời mưa gà mẹ gọi các con về thì có thấy gà
út không?
- Khi tìm gà út gà mẹ đã gặp ai?
Kể trích dẫn: “Gà mẹ gọi vẫn đi tìm gà út”
- Chuyện gì đã xảy ra với gà út?
- Gà út đã nói gì với mẹ?
Kể trích dẫn:
“Gà mẹ ôm đi về nhà”
Giáo dục: Các con ạ! Vì gà út không nghe lời mẹ
dặn nên khi đi chơi một mình đã bị lạc đường đói
và rét. Nhưng gà út biết nhận lỗi và sửa chữa đấy.
Còn các con khi mắc lỗi các con phải làm gì?
2 - 3 trẻ
1- 2 trẻ
2- 3 trẻ
2 - 3 trẻ.
9
3. Nhận xét
Các con ạ! Biết nhận lỗi, biết sửa chữa khuyết
điểm của mình giống như bạn gà út là đã trở thành
con ngoan rồi đấy!
- Bây giờ, các con cùng xem lại vở rối: Chuyện
của gà út một lần nữa nhé! Cô diễn rối.
- Nào các con lại đây xem các bạn hát về gà út
nhé!
Cho trẻ xem đĩa bài hát “Gà con”
Nhận xét tuyên dương trẻ.
Con làm sao thế này, sao tay chân con lạnh thế. Để mẹ ủ ấm cho con nào.
Gà út: Chiếp chiếp, mẹ ơi, mẹ ơi.
Gà mẹ: Ôi con tôi tỉnh rồi, lần sau con không được đi chơi xa một
mình con nhé.
Gà út: Mẹ ơi con xin lỗi mẹ từ lần sau con sẽ không đi chơi xa một
mình nữa.
Gà mẹ: Con ngoan của mẹ! Biết nhận lỗi và sửa chữa là ngoan. Thôi
hai mẹ con mình về nhà đi không các anh chị con mong lắm đấy.
Nhạc: Bài hát: “Gà con”
Khi tiến hành tiết dạy tôi thấy trẻ rất hứng thú đọc khi câu hát cất lên
phê phán gà út mài chơi không nghe lời mẹ. Từ trạng thái tĩnh sang trạng
thái động của câu chuyện trẻ hưởng ứng vỗ tay theo nhịp của bài hát rất rộn
ràng.
Sau khi thực hiện một số biện pháp trên tôi thấy trẻ rất hứng thú nghe
kể chuyện. Kết quả thu được qua bảng sau:
Lớp Số trẻ
Đầu năm không
sử dụng lời hát
Cuối năm có sử
dụng lời hát
NT B2 30 cháu 10 = 33,3% 30 = 100%
MGB A1 40 cháu 20 = 50% 40 =100%
MGN A5 45 cháu 20 = 44,4% 45 = 100%
MGL A10 50 cháu 25 = 50% 50 = 100%
11
Kết quả cho thấy khi sử dụng lời hát vào trong chuyện thì 100% trẻ
hứng thú nghe cô kể chuyện, thích học thuộc bài hát, qua nội dung chuyện
trẻ thấy yêu những việc làm tốt mà phê phán việc làm không tốt của các
nhân vật trong chuyện.
Qua một năm công tác tôi đã sưu tầm được rất nhiều bài hát cho các