SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ KINH NGHIỆM GÂY HỨNG THÚ
CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN ĐỌC THƠ”
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trường mầm non cái tên nghe thật thân thương ấm áp. Bởi nơi đây hội tụ rất nhiều
những gương mặt trẻ thơ những gương mặt ngây thơ hồn nhiên trong sáng.Trường mầm
non đó là ngôi nhà thứ 2 của trẻ, ở đây trẻ được yêu thương được chăm sóc dạy dỗ ân
cần.Trẻ được học hỏi rất nhiều từ học ăn, học nói, học chào hỏi, học múa, học hát, học
vẽ, học nặn, học kể chuyện, đọc thơ…
Một trong những bộ môn trong chương trình chăm sóc giáo dục mầm non mà tôi
quan tâm để đầu tư thực hiện nhiệm vụ trên đó là hoạt động “làm quen với văn học”.
Trong đó có hoạt động đọc thơ rất gần gũi với trẻ thơ nó giúp trẻ có vốn từ phong phú và
khả năng diễn đạt mạch lạc.
Xuất phát từ niềm say mê của trẻ mầm non qua những vần thơ, thời gian qua tôi đã
dành rất nhiều thời gian tâm huyết để chuẩn bị cho việc tổ chức hoạt động đọc thơ của trẻ
ở lớp mình. Đối với tôi thì việc đọc thơ diễn cảm có nghệ thuật lại có ý nghĩa to lớn nhằm
giúp trẻ mầm non đặc biệt là trẻ 5 tuổi lớp tôi biết thể hiện tình cảm của mình vào trong
những bài thơ. Qua đó trẻ tái tạo lại bằng hình ảnh những gì đã nghe được và gợi nên ở
trẻ những tình cảm, cảm xúc nhất định.
Mặt khác đọc thơ diễn cảm là một trong những nội dung cơ bản của hoạt động “làm
quen văn học”. Vì vậy không những đọc thơ diễn cảm cho trẻ nghe mà còn phải rèn luyện
cho trẻ kỹ năng đọc diễn cảm các tác phẩm văn học để tạo điều kiện cho trẻ phát triển
vốn từ và thể hiện những kỹ năng kiến thức mà mình đã học.
Trên thực tế trong quá trình thực hiện ở trường mầm non tôi thấy kỹ năng đọc thơ
diễn cảm của trẻ mẫu giáo chưa được tốt và còn nhiều hạn chế: chỉ có một số ít trẻ biết
đọc thơ diễn cảm còn một số trẻ thì việc đọc thơ chỉ mang tính thuộc lòng chứ chưa thể
hiện một cách diễn cảm, thậm chí có trẻ còn đọc chưa đúng một số trẻ còn ngọng, lắp…
Do đó gây rất nhiều khó khăn đối với việc luyện kỹ năng đọc diễn cảm.
Trên cơ sở thực tiễn của lớp và qua những kinh nghiệm đã tích luỹ được trong các
năm dạy trẻ mẫu giáo lớn tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “một số kinh nghiệm gây hứng thú
cho phù hợp.
Chị em trong trường thường xuyên sưu tầm các bài thơ hay ở trên mạng để làm
băng, đĩa phục vụ cho hoạt động học của trẻ giúp trẻ hứng thú hơn vào hoạt động đọc
thơ.
Một số trẻ có hứng thú tham gia các hoạt động ở lớp, có nếp và có thói quen học
tập.
Các cháu khoẻ mạnh nhanh nhẹn.
b) Khó khăn
* Đối với cô:
Đồ dùng đồ chơi tự tạo để phục vụ cho hoạt động đọc thơ còn ít.
Trình độ giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức các hoạt động ở lớp
còn hạn chế.
Việc kết hợp giữa hai cô ở lớp khi dạy trẻ vẫn chưa đạt kết quả cao.
Do ngôn ngữ địa phương nói ngọng giữa âm “n” với “l”, cô giáo và trẻ còn nói
ngọng.
Việc nhận thức của một số phụ huynh trong chăm sóc giáo dục trẻ còn hạn chế,
phụ huynh chưa quan tâm đến việc học ở trường của con em mình, vì vậy việc ủng hộ
nguyên vật liệu còn chưa được nhiều nên giáo viên và trẻ tạo nên sản phẩm còn hạn chế.
* Đối với trẻ :
Một số trẻ chưa có hứng thú nghe cô đọc thơ còn nhút nhát chưa biết sử dụng ngôn
ngữ mạch lạc, trẻ đọc thơ còn ngọng.
Phân loại Trước khi thực hiện đề tài
Tốt Khá Trung bình
Số lượng Tỷ lệ (%) Số lượng Tỷ lệ (%) Số lượng Tỷ lệ (%)
Trẻ hứng thú nghe cô đọc thơ 10/4323 16/4337 17/4340
Khả năng diễn cảm ngôn ngữ mạch lạc 8/43 18.6 14/4332.4 21/4349
Khả năng đọc thơ theo cô 6/43 14 12/43 28 25/4358
Biết cách đọc thơ sáng tạo 4/43 9 10/4323 29/4368
c) Biện pháp thực hiện
* Biện pháp 1: Tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
tên tác giả. Cô sẽ đọc thơ lần 2 lần này tôi sẽ đọc kết hợp với hình ảnh động trên giáo án
điện tử, đàm thoại với trẻ về nội dung bài thơ. Tôi còn giáo dục trẻ ở trong lớp phải
ngoan ngoãn nghe lời cô giáo và đoàn kết với bạn trong lớp. Tôi đọc thơ lần 3 kết hợp
với các bức tranh rối tay do tôi tự làm cho các nhân vật cử động được, cho trẻ đọc thơ
dưới nhiều hình thức: cả lớp, các tổ, các nhóm, cá nhân đọc thơ. Kết thúc tôi cho trẻ tự
tay mình làm các món quà để tặng các bạn trong lớp.
Việc kết hợp hoạt động âm nhạc, hoạt động toán và sử dụng hình ảnh động trên
máy chiếu vào hoạt động đọc thơ sẽ làm cho trẻ hứng thú đọc thơ nên rất nhiều.
Hình ảnh động trên máy chiếu
* Biện pháp 2: Đọc thơ diễn cảm kết hợp với ánh mắt, cử chỉ, nét mặt để trẻ phát
triển khả năng thể hiện cảm xúc của mình
Tư thế nét mặt, ánh mắt, cử chỉ,… để tăng thêm sức biểu cảm cho lời nói là cần
thiết, những cử chỉ đơn giản chân thực có nội dung sâu sắc sẽ tăng thêm sức diễn cảm
cho bài thơ.
Vì thế khi đọc cho trẻ nghe một bài thơ tôi rất chú ý đến những điều này
VD: Khi cho trẻ đọc bài thơ “con voi”tôi phải đọc với giọng điệu vui tươi hồn
nhiên, kết hợp làm 1 số động tác minh hoạ cụ thể như sau:
+ Câu thơ thứ nhất “con vỏi con voi” thì đầu lắc lư kết hợp với 2 tay đung đưa và 2
chân dậm
+ Câu thơ thứ 2 “cái vòi đi trước” thì một tay cô đưa lên trán vẫy vẫy đồng thời
người hơi gập và 2 chân dậm.
+ Câu thứ 3 “hai chân trước đi trước” thì đầu lắc lư kết hợp 2 tay đưa ra đằng trước
đưa nên đưa xuống 2 chân dậm
+ Câu thứ 4 “hai chân sau đi sau” thì đầu lắc lư kết hợp hai tay đưa ra đằng sau vẫy
vẫy hai chân dậm
+ Câu thứ 5 “còn cái đuôi đi sau nốt” thì một tay để nên trán vẫy một tay đưa ra
đằng sau vẫy
+ Câu thứ 6,7 “tôi xin kể nốt
Câu chuyện con voi”
Thì tôi đọc với nét mặt tươi vui kết hợp hai tay vỗ vào nhau hai chân dậm
“Hoa lựu chói chang
Đỏ như đốm lửa”
Hoặc câu thơ “Hoa mận trắng tinh
Rung rinh trước gió”
Sau đó cô sẽ cho trẻ đọc thơ dưới nhiều hình thức khác nhau. Lúc đầu cho tôi cho
cả lớp đọc thơ kết hợp với làm động tác minh hoạ, tôi cho trẻ đọc thơ theo yêu cầu của
cô. Khi cô đưa tay về đội nào thì đội đó sẽ đọc thơ, khi cô đưa hai tay lên thì cả lớp cùng
đọc. Tôi chia lớp mình ra làm hai đội một đội nam và một đội nữ tôi sẽ cho trẻ đọc thơ
dưới hình thức một đội đọc còn đội bạn sẽ làm động tác minh hoạ, cho một số cá nhân trẻ
lên đọc xem trẻ có đọc tròn tiếng hay không, có ngọng không?
* Còn về hình thức ngoài giờ như: hoạt động ngoài trời, trong giờ chuẩn bị ăn trưa,
chuẩn bị đi ngủ, hoạt động chiều cô đều có thể rèn cho trẻ kỹ năng đọc thơ diễn cảm
Hoạt động ngoài trời: khi cho trẻ ra sân dạo chơi cô cho trẻ đọc diễn cảm bài thơ “
lời chào của hoa” của chủ đề thực vật
Trong giờ chuẩn bị ăn trưa: Cô cho trẻ đọc bài thơ “nhớ ơn”
Trước giờ đi ngủ : Cô cho trẻ đọc diễn cảm bài thơ “giờ đi ngủ” cô giáo dục trẻ
phải ngủ ngoan ngoãn
Hoạt động chiều: Cho trẻ đọc các bài thơ về chủ đề đang học
Hình thức ngoài giờ là hình thức ôn giúp trẻ nhớ lại các bài thơ dã được nghe và
đặc biệt là rèn kỹ năng đọc diễn cảm cho trẻ một cách tự nhiên
Vì vậy tôi hết sức chú ý tăng cường việc rèn luyện kỹ năng đọc thơ diễn cảm cho
trẻ dưới hình thức ngoài tiết học
Bên cạnh việc rèn luyện cho cả lớp đọc thơ đều diễn cảm tôi còn rất chú ý đến việc
rèn đọc thơ cho cá nhân trẻ, cá nhân trẻ đứng lên đọc cô sẽ phát hiện ra những mặt yếu
của trẻ từ đó cô sẽ sửa sai và hướng dẫn trẻ đọc đúng và diễn cảm hơn giúp trẻ biết thể
hiện tình cảm của mình vào trong bài thơ
Trong lớp có khoảng 10% trẻ còn chưa tự tin vào bản thân ít giơ tay phát biểu, nói
ngọng. Cô có khích lệ thì cũng không giơ tay phát biểu, nói còn nhỏ vì vậy các cô giáo
thường sợ mất thời gian chỉ gọi trẻ mạnh dạn trả lời lưu loát chứ ít quan tâm đến trẻ nhút
nhát. Vì lẽ đó mà cháu lại càng có ít cơ hội trả lời như cháu: Kỳ Phong, Tuấn Anh, Lan
quyển
* Biện pháp 5: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi qua các bài đồng dao, ca dao
Hiện nay việc tích hợp các bài vè, bài ca dao, đồng dao vào hoạt động học sẽ có ý
nghĩa giúp trẻ nhớ về cội nguồn của mình. Qua đó hình thành ở trẻ thêm tình yêu quê
hương, yêu đất nước
Mặt khác việc lồng ghép tích hợp này sẽ giúp trẻ nói rõ rãng, mạch lạc hơn
VD: Tôi cho trẻ đọc bài thơ “chiếc xe lu” trong chủ điểm phương tiện giao thông.
Trong phần gây hứng thú tôi sẽ cho trẻ đọc bài vè về phương tiện giao thông
“Ve vẻ vè ve
Nghe vè đố bé
Bay lượn rất giỏi
Là bác máy bay
Chở hàng rất tài
Là anh tàu hoả
Đi trên đường bộ
Là bạn ô tô
Xe máy, xe ca
Đi trên đường phố
Còn nhiều lắm nhé
Phương tiện giao thông
Ve vẻ vè ve
Nghe vè đố bé”
Sau đó tôi sẽ đàm thoại với trẻ về các loại phương tiện giao thông trong bài vè.
Tiếp theo tôi sẽ dẫn dắt trẻ vào bài thơ “chiếc xe lu”
VD: Tôi cho trẻ đọc bài thơ”mèo đi câu cá” trong chủ đề động vật.Trong phần gây
hứng thú tôi cho trẻ đọc bài đồng dao “con cua mà có hai càng”
Con cua mà có 2 càng
Đầu, tai không có bò ngang cả đời
Con cá mà có cái đuôi
chất tác dụng của vấn đề dạy trẻ nắm bắt được phương pháp dạy trẻ .Từ đó phụ huynh
luôn luôn kết hợp chặt chẽ với giáo viên để dạy trẻ.
Hình ảnh: cô trao đổi với phụ huynh
PHẦN III: KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Sau 1 năm thực hiện đề tài “Một số kinh nghiệm gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo lớn
trong hoạt động đọc thơ” đã thu được một số kết quả sau:
*Đối với bản thân:
Tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ tôi đã luyện được
giọng đọc thơ hấp dẫn diễn cảm hơn và đã sửa được ngọng “n” và “l”
Tôi đã biết phối hợp các nét mặt, cử chỉ, điệu bộ khi đọc thơ, và tôi đã thu hút
được sự chú ý của trẻ hơn
Khi tôi kết hợp với phụ huynh về nhà rèn thêm cho trẻ kỹ năng đọc thơ tôi
thấy rất có hiệu quả. Trẻ đã biết đọc thơ diễn cảm hơn và trẻ đã sửa ngọng được rất nhiều
*Đối với trẻ:
Trẻ đã hứng thú tham gia hoạt động đọc thơ.
Khả năng diễn đạt ngôn ngữ đã mạch lạc, trẻ đã tự tin hơn khi giao tiếp với cô,
bạn bè và mọi người xung quanh.
Khi trẻ đọc thơ trẻ đã phối hợp được ánh mắt, nét mặt, cảm xúc vào trong bài
thơ
Trẻ còn biết thể hiện cách đọc thơ sáng tạo.
BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Sau khi thực hiện đề tài và đạt được kết quả như trên tôi đã cảm thấy tự tin hơn với
các biện pháp để nâng cao năng lực của mình.
Kết hợp các bậc cha mẹ học sinh và sưu tầm các phế liệu để làm đồ dùng đồ chơi
tự tạo để gây hứng thú cho trẻ
Luyện giọng đọc của mình sao cho phù hợp với tình tiết của bài thơ
Nghiên cứu tài liệu và học hỏi chị em đồng nghiệp
Thường xuyên tham gia các buổi kiến tập các hoạt động mẫu do nhà trường và
phòng giáo dục tổ chức
mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp để sáng
kiến kinh nghiệm được hoàn chỉnh hơn.
Xin chân thành cảm ơn !