MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chn khóa lun 1
2. Mm v nghiên cu 2
ng và khách th nghiên cu 3
4. Gi thuyt khoa hc 3
u 3
a khóa lun 4
7. Cu trúc ca khóa lun 4
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 5
y hc 5
1.2. Mng toán cho tr mâu giáo 6
1.3. Vai trò ca hình hình hi vi s hình thành bing Toán cho tr
mu giáo 11
m nhn thc các bing v hình dng ca tr mu giáo 13
1.5. M nhn thc bing v hình dng ca tr mu giáo 16
1.6. Nình thành bing v hình dng cho tr mu giáo
16
1.7. Thc trng vic dy hc hình thành bing v hình dng cho tr mu
giáo  mt s ng mm non 17
CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP HÌNH THÀNH BIỂU TƢỢNG VỀ HÌNH
DẠNG CHO TRẺ MẪU GIÁO 20
pháp dy tr nhn bit và gi tên hình (khi) 20
y tr kho sát hình (khi) 25
y tr phân bit hình 30
y tr phân bit khi 37
CHƢƠNG 3: THỬ NGHIỆM SƢ PHẠM 43
3.1. M nghim 43
 nghim 43
3.3. Ni dung th nghim 43

quanh, to hình, âm nhc, th cht và hình thành bing.
Toán hc là mt môn hc t nhiên có kin thc l
quan trng trong cuc sng mi. Ngay t nh c làm
quen vi Toán hc. Ving dn cho tr làm quen vi Toán ngay t tui
mi giúp tr hình thành kh 
tòi nhn bit th gii xung quanh v s c, hình dng, v trí trong
2

không gian gia các vt so vng thi giúp tr gii quyc nhiu
ng mc trong cuc sng.
Hình thành bing toán cho tr mu giáo là môn h chính
xác cao. Mun làm tt vic hi giáo viên phi có tâm
huyt vi ngh m, sáng tng dn tr
tham gia vào hong mt cách khoa h tr u nm bt hình thành
k c ti vi môn làm quen vi bing. i vi
môn hc này giáo viên cn phi gian, công sc mt cách công phu,
c bit cy ht sc khoa hc mà hp dn tr 
p thu kin thc ta tr.
Hình hc là mt trong nhng nn trong Toán hc. Vì vy, ngay
t tui mm non tr cc hình thành nhng biu v hình hc.
Mun vy giáo viên cn cung cp cho tr bing v hình dng t nh
vt xung quanh quen thuc tr, t  tr nhng bing
v hình hình hc, nhm trang b cho tr kin thc cn thin tích,
chu vi, ca hình hình hng ph  
giáo viên c th, rõ ràng, khoa hc, ni dung phù hp vi


 tui.
Xut phát t nhng lý do trên và t nhng kinh nghi  c hc 
ng trong nh, qua vi  n t c t   ng

4. Giả thuyết khoa học
Trên thc t, vic hình thành bing v hình dc chú trng
c và ging dng. N xut trong khóa
luc vn dng tt chc chn s góp phn nâng cao chng hình thành
các bing v hình dng cho tr mu giáo.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. u lí lun
Nghiên cu tài liu có liên n khóa luc và h thng các tài liu
n c

lí lun ca v nghiên cu và tài li
s hình thành bing v hình dng cho tr mu giáo. 4

5.2. u tra quan sát
Dùng phiu tra kt hp vi phng vn giáo viên  mt s ng mm
non v ng v hình dng cho tr mu giáo.
5.3. c nghim
S d xun mt nhóm tr khi thc
nghim.
X lý kt qu nghiên cu bng thng kê toán hc.
6. Đóng góp của khóa luận
S thành công ca khóa lun s b sung mt s 
bing v hình dng cho tr mu giáo. Khóa lun này hoàn thành s c
 ti hc Tây Bc, là tài liu tham kho cho sinh viên
khoa giáo dc mm non và các giáo viên mm non.
7. Cấu trúc của khóa luận
Ngoài phn m u, kt lun và ph lc tài liu tham kho thì ni dung ca

t c các hong thành công mà
phi xác c mp.
y hc chu s chi phi ca ni dung dy hc, vic s dng
y hc ph thuc vào ni dung c th.
Hiu qu cy hc ph thu nghip v 
phm ca giáo viên. Vic nm vng ni dung dy hc và quy lu m
nhn thc ca hc sinh là ti quan trng cho vic s dy
hc tin cho thy, cùng mt ni dung dy hc, cùng m
pháp dy h thành công ca mi giáo viên là khác nhau.
6

1.2. Một số phƣơng pháp hình thành biểu tƣợng toán cho trẻ mẫu giáo
Hình thành bing toán cho tr mu giáo là mt trong các môn hc 
ng mm non, có mt v c bit quan trng trong vic giáo dc trí tu cho
tr mu giáot nn móng cho s phát tric nhn bit ca
tr, góp phn vào s phát trin toàn din nhân cách và chun b cho tr n
ng ph thông vi nhng bing, nhng k 
tích, so sánh, phân loi, tng hp, khái quát hóa, tr    y
 pháp hình thành bing toán cho tr mu giáo có mt v trí quan
tro.
 hình thành các bing toán hc cho tr mu giáo có th s dng hu
hc cho tr mm non, song cm
 nhn thc ca trn thc phi thông qua hong, nhn
thc còn mang nhiu c la chp. Trong
vic hình thành các bing toán hc cho tr m ng
ng v vt, i và các hình
thc luyn tp. M dc l dy tr c
s dng tng hp, h tr cht ch lt
ng v vt là ch o.
1.2.1. Phƣơng pháp hoạt động với đồ vật

trình t thc hin các thao tác trong quy trình hong.
b. Cách tiến hành c sau:
c 1: nh my, yêu cu tr cc.
 m la tui, vn hiu bit ca tr v nhng tri thc, k
 dy và yêu cu c nh bài dy này thuc bài tp nào
(bài tp sao chép hay bài tp sáng t t a chon t chng dn tr
ho n cô thn trng la chn các
ng cho tr ho ng (tranh  v   ng yêu cu,
nhim v ca bài hc, phù hp vi thc t m b v s ng,
 chng, phù hp vi cách s dng ca c cô và tr.
 dùng trc quan s dng cho tr khi hình thành các bing toán
hc phi phc tp dn theo s phát trin nhn thc ca tr.
Bc 2: Xác lc hong
 vào ni dung kin thc, k n hình thành cho tr 
vào các hoa chn, cô giáo sp xp các hong theo mt trình t
8

logic. Cô d kin s thit k mi hoi hình th
hon ra theo tình t  to
ra sn phm. Có khi cùng mng mà trình t ng dn trong
các tit hc hoc các phn trong tit h
Bc 3: ng hong
Bao gng tng thao tác
ng t chu gi nhm giúp tr nc
nhim v hc này cn ph
nh hng theo tng vic làm c th c tin hành
trong quá trình tr tin hành hong v vt nhm giúp tr bit cách làm,
 
ng hong cho tr khi t chc các gi dy chính thành các biu
ng toán cho tr mu giáo vi 2 m:

i vi hai loi bài tp này vt mu hong mu ca cô s 
sau khi tr  tr kim tra kt
qu ca mình. Vì vy:
- ng chung ch bng lng dng mu. Cô
ch yêu c
- ng tng thao tác ch bng lng dn cách làm, g tr
nh l tr t thc hin theo yêu cu ca cô.
1.2.2. Phƣơng pháp dùng lời
a. Ý nghĩa, tác dụng, yêu cầu:
 dng ngôn ng c mô t,
ng dn, gi ý hoc hi tr nhng dn tr i chiu, so sánh,
 nc nhng tri thc cn thit.
- Lng dn, ging gii ca cô giúp tr tip thu kin thc d dàng, hiu
, sâu sc các kin thc.
- Giúp tr chính xác hóa, khái quát hóa s nhn thc các bing toán
hu.
- Các câu hi gi m y s phát tri ca tr, to
u kin cho tr c l
- i thong dn, h thng câu hi phi ngn gn, rõ ràng, d hiu,
gn lin vi tình hung c thng ti tri thc cc.
- Các câu hi hi tr ph theo trình t ca mt
chui các hong mà tr thc hin.

10

- t tr dit theo ngôn ng ca cô.
- Cô ch t câu hi sau khi tr c quan sát hoc thc hin xong hong.
- Tr u tiên nêu lên nhn xét sau khi quan sát và th

 hot

Trong quá trình hình thành bing toán cho tr mu giáo giáo viên t
chc các hình thc luyn tp cho tr nhm giúp tr nh c
luyn tc t chc thông qua:
- Các bài tp ng dng, phong phú vi hình th
dng các lo
- Các lo
- Các môn h
1.3. Vai trò của hình hình học đối với sự hình thành biểu tƣợng Toán cho
trẻ mẫu giáo
1.3.1. Giúp tr có nhng biu v hình hình hc và mt s i
ng v hình hc
Hình hc là mt trong nhng nn trong vic hình thành các
bing toán cho tr mc t chc  các lp mu giáo  ng
mc nâng cao dn v mt kin thc t vic dy tr nhn bit và gi
tên các hình (khn dy tr kho sát các hình (khi) và cun vic
dy tr phân bit hình (khi).
Ngay t khi còn nh tui tr  n bit v hình dng các
vô, qu bóng, cái cc, cái bng
trc quan ca mình tr có th nhn ra hình hình hc mt cách tng th. Khi lên
các lp trên thì vic nhn bit v các hình dc hình thành và chính xác hóa
dn thông qua vic quan sát các vt mu, s xung quanh các vt mu, phân bit
i nhau và qua lng dn, gii thích ca giáo viên.
ng thi  ng mm non, tr c khám phá khoa hc qua các hot
ng ca trng xung quanh thì tr c làm quen vi
các loi hình hình hc khác nh, bin báo giao thông,
 nht (bm phi cu
(qu , khi tr (cái cc, cái hi vuông, khi ch nht (xúc
xc, hp ph m toán hc ca các hình
và khi trên mà ch là nhng bing làm nn tng cho s hình thành
12

nht có mt bao phc.
13

-  có th suy lun và tng hc v s ging và khác nhau
gia khi vuông và khi ch nht (khi vuông và khi ch nhu có mt bao
pht ca khu là hình vuông còn
các mt ca khi ch nht là hình ch nht).
1.3.3.ng hiu bii sng sinh hot và hc tp
Các kin thc hình hình hc  mc thông qua hong thc
hành là hong v vt  ng hiu bit cho tr, song nhng
kin thc, k c hình thành  tr ng thc nghim
rt cn thit cho cuc sng (ví d  có th c ngôi nhà có mái
dng hình tam giác, trn nhà có dng hình ch nht hoc hình vuông) và hu
ích cho vic hc tp các tuyn kin thc khác trong môn toán hc s ng 
ng mng v tp hp, s nh
ng trong không gian và thi ng khác  ng
mm non.
Ngoài ra các yu t hình hc giúp tr phát tric trí tu rèn luyn
nhc tính và phm cht tn cù, cn th
 vy mà tr có thêm ti   tip thu các hong hc tp 
ng mm non và hc môn toán  bc hc ph thông.
1.4 . Đặc điểm nhận thức các biểu tƣợng về hình dạng của trẻ mẫu giáo
T khi còn nh, tr  n bit v hình dng các vt trong
ng xung quanh. Tr  các la tui khác nhau thì kh n bit v
hình dng vt th và các hình hình hc khác nhau.
* Trẻ dưới 3 tuổi:
Kh n bit v hình dng vt th xut hin  tr t rt sm. Tr có
th phân bic các vt. S nhn bit này không ph thuc vào s sp xp v
trí ca các vt trong không gian.
Ví d: Tr 2 tui có th phân bic  trên m 

Vì vy, ngay t khi còn nh cn cho tr tip xúc v vt có hình
dng là các hình hình hc. i vi tr 3 - 4 tui phi cho tr hong nhn bit
các hình hình ht tiêu chun d tri giác các s vt.

15

* Trẻ 4 - 5 tuổi:
Tr  n bit các hình hình ht tiêu chu
tr dm giác các vng gp trong cuc sng hng ngày.
Tr có th la chn các hình hình hc theo mu và theo tên gi.
Kh n bit các hình hình hc và các vt th bng các giác quan
phát tri   cm, nm, kho sát hình,
s hong ca mu tp trung quan sát các du hi
cho tng hình. Vì vy tr 4 - 5 tui có kh  so sánh phân bit các hình hc
phng bao ca chúng nc s t chng dn ca các nhà
giáo dc.
Tr có kh  n bi c hình dng ca mt s hình khi thông
dng: khi cu, khi vuông, khi ch nht.
* Trẻ 5 - 6 tuổi:
Kh n bit, phân bit các hình hình hc bng các hong ca
tay và mt ca tr c tin trin hoàn thin tr ch ng s mó
vt bng hai tay, cm nm vt bu ngón tay, bit quan sát theo
ng bao ca vt, phn ch yng ca vu
kin giúp tr kh.
Ngôn ng ca tr phát tri kt hp cht ch gia các giác quan,
 giác, xúc giác và ngôn ng u kin giúp tr thu nhn các
kin thc v hình dng  cng c nh u mà mình
cc. Li nói còn giúp cho nhn thc ca tr c t
Tr có th hic các tính chn ca các hình hình hc, có th
phân bic các hình các vt theo các nhóm phù hp và gc các

cht cc và s ng cnh ca mi hình.
* Lớp 5 - 6 tuổi (Mẫu giáo lớn)
- Tip tc dy tr nhn bit khi vuông, khi cu, khi tr, khi ch nht
theo hình mu và nhn bit theo tên gi.
- Dy tr nhn bit, phân bit s ging nhau và khác nhau gia khi cu và
khi tr, gia khi vuông và khi ch nht dm v hình dng và s
ng các mt bao quanh khi.

17

1.7. Thực trạng việc dạy học hình thành biểu tƣợng về hình dạng cho trẻ
mẫu giáo ở một số trƣờng mầm non
a. Mc đích
Nhm tìm hiu thc trng dy và hc hình thành biu ng v hình dng
cho tr mu giáo  mt s ng mm non. Tìm hing dy và
kh n thc ca tr v hình dng.
b. Điều tra với giáo viên
Bảng 1

Qua vic kho sát quá trình ging dy ca giáo viên v ni dung hình thành
bing v hình dng cho tr mu giáo tôi thy:
- ng kin thc trong các ni dung hong  các lp phù hp vc
m nhn thc ca tr.
- Tr nhn bit và gi tên, phân bi c các hình (khi) và vn dng
nhng kin thc h
Song giáo vic s gây hng thú hc  tr dùng ca cô cn
phcó  th  tr có hng
thú hc.
c. Điều tra với trẻ


4
4
3
8
1
2
5
4
2
Mm non
B 
15
4
5
6
7
3
5
6
7
2
18

Bảng 2

ng

Lp

S tr

Khó
Hng
thú
Bình
ng
Không
hng
thú
Mm non
Ching
Kheo
Ln
3
14
8
3
14
8
Mm non
B 
Nh
8
13
3
8
13
3

Nhu tra quá trình hc tp ca tr v ni dung hình thành các
bing v hình dng cho tr mc kt qu 

20

CHƢƠNG 2
PHƢƠNG PHÁP HÌNH THÀNH BIỂU TƢỢNG
VỀ HÌNH DẠNG CHO TRẺ MẪU GIÁO

Trong vic hình thành các bing toán cho tr mu giáo, p
ch yu là s d dùng trc quan. Khi cho tr làm quen vi hình hình hc
phi thông qua trc tip hình mu (hình hc phng) và các khi mu (hình
 tránh s trùng lp tôi tin hành nghiên c
thành bing v hình dng cho tr mu giáo theo các ni dung: Dy tr nhn
bit và gi tên hình (khi), dy tr kho sát hình (khi) , dy tr phân bit hình ,
dy tr phân bit khi.
2.1. Phƣơng pháp dạy trẻ nhận biết và gọi tên hình (khối)
 hình thành các bing v hình dng cho tr mu giáo có th s dng
hu hc try tr nhn bit và gi tên
hình (khic tii hai hình thc:
- Dy trong gi hc
- Dy ngoài gi hc
2.1.1. Dạy trong giờ học
c ch yu trong vic hình thành bing toán nói chung

dng ca hình (khi).
- Tr chn hình (khi) ging vi hình (khi) ca cô.
- Tr gi tên hình (khi) theo kinh nghim (có th tr 
tr nói sai).
- Giáo viên chính xác hóa tri thc.
- Cho tr nhc li.
c. Phần 3: Luyện tập
Thông qua các hong sau:
- Chn hình mu, theo tên gi:
+ Cô gi tên, tr chn hình (khi), nêu màu sc.
+ Cô chn hình (khi), tr gi tên, nêu màu sc.
- Cho tr quan sát  vt dùng trong thc t xung quanh tr: xem có
nh  vt nào có dng hình (khc (cái bng, ca s, cái bát,
, ).
22

- Chic túi k l
+ Cho tr ly mt hình (khi) bt k 
màu sc.
+ Cho tr ly mt hình (khi) trong túi, nói tên hình (kh
ngoài cho c lp kim tra.
+ Ly hình (khi) trong túi theo tên gi mà cô yêu cu.
Ví dụ 1: Dy tr nhn bit và gi tên hình tròn :
- Chun b :
+ Cô và mi tr có mt gi   có các hình tròn mu ct
bng giy bìa cng vi nhiu màu sc khác nhau.
+ Chic túi có cha nhiu hình tròn vi nhiu màu sc khác nhau.
- Tin hành:
+ To hng thú: cho tr i nng tr
Chúng mình va hát bài gì? i nng tr

- Tin hành:
+ To h Gieo h
Chúng mình v (Trò  Gieo h ).
Mun trc nhiu cây chúng mình phi làm gì? (Gieo h
Cô thy lp mình hc rt ngoan nên cô s tng cho mi bn mt hp quà,
chúng mình có mun khám phá hp quà ca mình không (Tr m hp quà ra).
+ Hình thành bing mi: Dy tr nhn bit và gi tên khi cu và
khi tr).
* Dạy trẻ nhận biết khối cầu:
Cô chn khi cu trong h (Tr quan sát khi ca cô).
Cô yêu cu tr chn khi ging vi khi ca cô: Các con hãy chn khi
trong hp ca mình ging vi khr chn khi cu

Cho tr nhn xét: Bn nào gii cho cô và c lp bit khói này là khi gì?
(Khi cu).
Cô chính xác hóa: các con  c gi là khi cy chúng mình hãy
i c (Tr i cn 4 ln).