BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
o0o
Công trình tham dự cuộc thi
“Sinh viên nghiên cứu khoa học Trường Đại học Ngoại Thương
2013 - 2014”
Tên công trình:
SỬ DỤNG TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI
TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI
PHÁP
Nhóm ngành: XH
Hà Nội, 2013
i
MỤC LỤC
MỤC LỤC i
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU v
LỜI MỞ ĐẦU 1
1. Tính cấp thiết của đề tài 1
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu 2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
5. Phương pháp nghiên cứu 4
6. Kết cấu của đề tài 4
CHƯƠNG 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ
DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 5
1.1 Khái quát chung về Trọng tài thương mại 5
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm trọng tài thương mại 5
1.1.2 Một s ố quy định v ề sử dụng Tr ọng tài thương mạ i 12
1.1.3 Ưu – nhược điểm của giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài thương mại so

3.1.1 Xu thế sử dụng Trọng tài thương mại của các DNVVN 57
3.1.2. Những yếu tố tác động đến khả năng sử dụng Trọng tài thương mại của
doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn Hà Nội 58
3.2 Các nhóm giải pháp cải thiện thực trạng sử dụng Trọng tài tại các doanh
nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố Hà Nội 62
3.2.1 Nhóm giải pháp dành cho doanh nghiệp 62
3.2.2 Nhóm gi ả i pháp nh ằ m nâng cao ch ất lượ ng c ủa các trung tâm Tr ọng tài 63
3.2.3 Nhóm gi ả i pháp t ừ các cơ quan chức năng 76
3.2.4 Giả i pháp khác 78
iii
KẾT LUẬN 80
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO vi
PHỤ LỤC 1 x
PHỤ LỤC 2 xiii
PHỤ LỤC 3 xiv
iv
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
AAA
ACIAC
CCAC
CIETAC
DNVVN
FCCA
ICC
PIAC
SIAC
TRACENT
TTTM
TTV
UNCITRAL

Bảng 1.1 Phân loại doanh nghiệp vừa và nhỏ theo khu vực kinh tế 21
Bảng 2.1 Mức độ nhận thức của doanh nghiệp về Trọng tài thương mại 29
Bảng 2.2 Danh sách các tổ chức Trọng tài tại Việt Nam hiện nay 35
Bảng 2.3 Số vụ tranh chấp tại một số trung tâm Trọng tài giai đoạn 2007-2013 37
Bảng 2.4 Tính chất quốc tế của các vụ tranh chấp VIAC thụ lý 38
Bảng 2.5 Số vụ tranh chấp các trung tâm Trọng tài trong khu vực đã giải quyết 39
Bảng 2.6 Số lượng Trọng tài viên tại các trung tâm 41
Bảng 2.7 Biểu phí Trọng tài của VIAC và PIAC 43
Bảng 2.8. Biểu phí Trọng tài tại ACIAC 45
Bảng 2.9 Biểu phí Trọng tài TRACENT 46
Bảng 2.10 Biểu phí áp dụng cho các vụ tranh chấp không có yếu tố nước ngoài. 46
Bảng 2.11 Biểu phí áp cho các tranh chấp có yếu tố nước ngoài 47
Bảng 2.12. Lệ phí Tòa án đối với tranh chấp thương mại 48
Bảng 3.1 Tính chất quốc tế của các tranh chấp ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ 58
Bảng 3.2 Trị giá vụ tranh chấp thương mại trong nước 64
Bảng 3.3 Biểu phí áp dụng với nhóm giá trị tranh chấp 65
Bảng 3.4 Biểu phí áp dụng với tranh chấp thương mại quốc tế 66
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1 Doanh nghiệp tham gia khảo sát theo ngành nghề kinh doanh 26
Biểu đồ 2.2 Các loại hình giải quyết tranh chấp thương mại mà doanh nghiệp biết đến
27
Biểu đồ 2.3 Nhận thức của doanh nghiệp về các trung tâm Trọng tài tại Việt Nam 30
Biểu đồ 2.4 Phương thức giải quyết tranh chấp được doanh nghiệp lựa chọn 32
Biểu đồ 2.5 Các loại hình tranh chấp 36
của Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam VIAC 36
Biểu đồ 2.6 Số vụ tranh chấp của VIAC qua các năm 38
Biểu đồ 2.7 Số lượng tranh chấp trên lĩnh vực kinh tế do Tòa án giải quyết giai đoạn
2008-2013 40
Biểu đồ 2.8 Trọng tài viên tại VIAC phân theo lĩnh vực hoạt động 42
Biểu đồ 2.9. Phần trăm giá trị vụ tranh chấp mà doanh nghiệp sẵn sàng chi trả 44

2
Vì vậy, nhằm đưa ra cái nhìn sơ bộ về quy trình giải quyết tranh chấp bằng
trọng tài thương mại và thực trạng sử dụng phương thức này tại các doanh nghiệp
vừa và nhỏ, từ đó nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về TTTM, chúng tôi lựa
chọn đề tài “Sử dụng trọng tài thương mại tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ
trên địa bàn Hà Nội: thực trạng và giải pháp” cho nghiên cứu của nhóm.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Sử dụng trọng tài thương mại là một vấn đề đang rất được quan tâm hiện nay
nhằm giải quyết tranh chấp cho các doanh nghiệp một cách nhanh chóng và hiệu
quả cũng như chia sẻ phần nào khối lượng công việc đang trở nên quá tải của tòa
án. Đã có một số tác giả nghiên cứu về vấn đề trên ví dụ như:
- "Các vấn đề pháp lí của hợp đồng mua bán hàng hóa qua thực tiễn xét
xử của tòa án và TTTM Việt Nam"- Tiến sĩ Phan Huy Hồng năm 2011 tạ i
Trường Đại học Luật thành phố Hồ Minh Chí (TP.HCM) - Nhận diện các vấn đề
pháp lí cơ bản của hợp đồng mua bán hàng hóa, từ đó chỉ ra các bất cập còn tồn tại,
chỉ ra các đòi hỏi của thực tiễn đối với pháp luật cũng như phương hướng hoàn
thiện pháp luật điều chỉnh các vấn đề của hợp đồng mua bán hàng hóa.
- Bài viết Kỷ yếu hội thảo “Pháp luật Việt Nam về trọng tài thương mại
trên hành trình hội nhập và phát triển” tại Hội nghị Khoa học trẻ Lần I năm
2012 của ĐH Quốc gia thành phố HCM.
- Bài viết kỷ yếu hội thảo khoa học “Trọng tài thương mại quốc tế, lí luận và
thực tiễn” PGS.TS Nguyễn Trung Tín, PGS.TS Hoàng Phước Hiệp, TS. Vũ Đức
Long diễn ra tại Trung tâm trọng tài quốc tế Thái Bình Dương.
Tuy nhiên, các đề tài này chưa khai thác vấn đề sử dụng trọng tài thương mại
tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ, những đối tượng đang rất cần một phương thức
giải quyết tranh chấp nhanh gọn và đảm bảo khách quan, công bằng song lại đang
rất hạn chế về kiến thức pháp luật nói chung. Do vậy, đây là một khía cạnh mới cần
được nghiên cứu kỹ lưỡng hơn.
3
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu về mặt nội dung: Đề tài tìm hiểu những quy định của Nhà
nước về trọng tài thương mại, thực trạng sử dụng trọng tài thương mại trong giải
quyết tranh chấp tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn Hà Nội, từ đó đưa ra
một số đề xuất nhằm nâng cao chất lượng sử dụng trọng tài thương mại của các
doanh nghiệp vừa và nhỏ.
5. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài trên, chúng tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu chung
như sau:
- Điều tra xã hội học: điều tra khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ
tại Hà Nội về nhận thức, thực trạng sử dụng trọng tài thương mại của các doanh
nghiệp này. Nhóm đã gửi bảng câu hỏi điều tra đến các doanh nghiệp nhỏ và vừa
trên địa bàn và thu thập kết quả điều tra, xử lí số liệu của bảng câu hỏi.
- Phỏng vấn chuyên gia: Nhóm đã phỏng vấn các chuyên gia đến từ Trung tâm
Trọng tài quốc tế Việt Nam VIAC các câu hỏi liên quan đến vấn đề sử dụng trọng
tài thương mại hiện nay của các doanh nghiệp.
- Phân tích, nghiên cứu các bài báo, tạp chí, giáo trình, sách chuyên khảo, các
công trình nghiên cứu của các nhà khoa học về trọng tài thương mại đề từ đó thống
kê, tổng hợp các vấn đề liên quan đến đề tài.
6. Kết cấu của đề tài
Chương I: Những lý luận chung về trọng tài thương mại và các doanh nghiệp
vừa và nhỏ
Chương II: Thực trạng sử dụng Trọng tài thương mại tại các DNVVN trên địa
bàn Hà Nội
Chương III: Giải pháp tăng cường nhận thức và sử dụng Trọng tài thương
mại tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn Hà Nội
5
CHƯƠNG 1. KHÁI QUÁT CHUNG
VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
1.1 Khái quát chung về Trọng tài thương mại
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm trọng tài thương mại

được tổ chức ở cấp Trung ương, khu, thành phố, tỉnh và bộ với chức năng chủ yếu
là xử lý các tranh chấp hợp đồng kinh tế.
Ngày 14/04/1975, Chính phủ đã ra Nghị định số 75-CP để ban hành Điều lệ
Tổ chức và hoạt động của Trung tâm Trọng tài kinh tế. Theo đó, Trọng tài kinh tế
được thành lập như một cơ quan nhà nước có chức năng quản lý công tác hợp đồng
kinh tế, giải quyết các tranh chấp về hợp đồng kinh tế và xử lý vi phạm hợp đồng
kinh tế.
Tiếp theo đó, trong giai đoạn 1981 đến 1990, Nhà nước đã ban hành các văn
bản quy định chức năng, nhiệm vụ quyền hạn và tổ chức bộ máy Trọng tài kinh tế
các cấp3.
Năm 1994, Nghị định số 116-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của
trọng tài kinh tế được ban hành và quy định “Trọng tài kinh tế là tổ chức xã hội -
nghề nghiệp có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp về hợp đồng kinh tế; các
tranh chấp giữa công ty với các thành viên của công ty, giữa các thành viên của
công ty với nhau, liên quan đến việc thành lập, hoạt động, giải thể công ty; các
tranh chấp liên quan đến việc mua bán cổ phiếu, trái phiếu.”
Theo quy định của khoản 1 Điều 2 Pháp lệnh trọng tài thương mại năm 2003:
“Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp phát sinh trong hoạt
động thương mại được các bên thỏa thuận và được tiến hành theo trình tự, thủ tục
do Pháp lệnh này quy định”.
Gần đây nhất, Luật Trọng tài thương mại năm 2010 được ban hành và chính
thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2011. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 Luật trọng
tài thương mại năm 2010 “Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh
- Nghị định số 24/HĐBT ngày 10/08/1981 của Hội đồng Bộ trưởng nhằm thống nhất tên gọi là Trọng
tài kinh tế.
- Nghị định số 62/HĐBT ngày 17/04/1984 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy
của Trọng tài kinh tế bộ, tỉnh, huyện.
- Pháp lệnh về Trọng tài kinh tế 10/01/1990 quy định tổ chức, phân cấp thẩm quyền, thủ tục giải quyết
tranh chấp hợp đồng kinh tế, ghi nhận nguyên tắc các bên có quyền thỏa thuận lựa chọn Trọng tài đứng ra
giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh tế

Theo Điều 16 Pháp lệnh Trọng tài thương mại 2003 và Điều 27 Luật Trọng tài thương mại 2010
8
116-CP quy định cụ thể về tranh chấp liên quan đến hợp đồng kinh tế và các tranh
chấp khác như tranh chấp giữa công ty với các thành viên của công ty, giữa các
thành viên của công ty với nhau, liên quan đến việc thành lập, hoạt động, giải thể
công ty; các tranh chấp liên quan đến việc mua bán cổ phiếu, trái phiếu. Tuy nhiên,
thẩm quyền của Trọng tài còn rất hạn chế, chủ yếu liên quan đến các vấn đề về hợp
đồng và trong hoạt động nội bộ của các công ty.
Pháp lệnh Trọng tài thương mại quy định Trọng tài thẩm quyền giải quyết các
tranh chấp phát sinh trong hoạt động thương mại. Pháp lệnh này và Luật thương mại
1997 đều định nghĩa hoạt động thương mại. Theo pháp lệnh, “hoạt động thương
mại là việc thực hiện một hay nhiều hành vi thương mại của cá nhân, tổ chức kinh
doanh bao gồm mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ; phân phối; đại diện, đại lý
thương mại; ký gửi; thuê, cho thuê; thuê mua; xây dựng; tư vấn; kỹ thuật; li - xăng;
đầu tư; tài chính, ngân hàng bảo hiểm; thăm dò, khai thác; vận chuyển hàng hóa,
hành khách bằng đường hàng không, đường biển, đường sắt, đường bộ và các hành
vi thương mại khác theo quy định của pháp luật.”
Bên cạnh đó, Luật thương mại 1997 quy định 1à hành vi thương mại gồm Mua
bán hàng hoá; Đại diện cho thương nhân; Môi giới thương mại; Uỷ thác mua bán
hàng hoá; Đại lý mua bán hàng hoá; Gia công trong thương mại; Đấu giá hàng hoá;
Đấu thầu hàng hoá; Dịch vụ giao nhận hàng hoá; Dịch vụ giám định hàng hoá;
Khuyến mại; Quảng cáo thương mại; Trưng bày giới thiệu hàng hoá; Hội chợ, triển
lãm thương mại.
Như vậy, thẩm quyền của Trọng tài thương mại trong Pháp lệnh đã được mở
rộng nhiều so với Trọng tài kinh tế 116, phù hợp với việc mở rộng phát triển nền
kinh tế, quy định về hoạt động thương mại trong Luật thương mại 1997 và Pháp
lệnh Trọng tài thương mại cũng có tính tương đồng cao.
Năm 2010, Luật Trọng tài thương mại được ban hành và mở rộng thẩm quyền
của Trọng tài thương mại ngoài các tranh chấp liên quan đến hoạt động thương mại
mà còn các tranh chấp khác, cụ thể tại Điều 2: Tranh chấp giữa các bên phát sinh từ

cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác.”
10
(i) Trọng tài vụ việc (Trọng tài Ad-hoc)
Trọng tài vụ việc là hình thức trọng tài được lập ra để giải quyết tranh chấp cụ
thể và tự giải tán khi giải quyết xong tranh chấp đó. Đặc điểm của trọng tài vụ việc
là không có trụ sở, không có bộ máy giúp việc và không lệ thuộc vào bất cứ quy tắc
xét xử nào. Các bên khi yêu cầu trọng tài vụ việc xét xử có quyền lựa chọn thủ tục
và các phương thức tiến hành tố tụng.
Đối với hình thức Trọng tài vụ việc, theo khuyến nghị của Luật Mẫu6, nên có
một cơ quan có thẩm quyền thực hiện chức năng chỉ định trọng tài viên, hỗ trợ các
dịch vụ khác như các Phòng thương mại hoặc hiệp hội thương mại. Tại Việt Nam,
Tòa án là cơ quan chức năng có thẩm quyền trên7. Khi các bên không thể tự lựa
chọn Trọng tài viên, Tòa án có thẩm quyền trong việc lựa chọn Trọng tài viên phù
hợp.
Đây là hình thức trọng tài có cách tổ chức khá đơn giản, mềm dẻo và linh
hoạt. Tuy nhiên, để có thể giải quyết tranh chấp bằng trọng tài vụ việc, các doanh
nghiệp cần phải có kiến thức chắc chắn về trọng tài thương mại. Bởi lẽ, trọng tài vụ
việc không có quy tắc và thủ tục tố tụng riêng, thống nhất như trọng tài thường trực,
các bên phải trao đổi và thống nhất lựa chọn khi tiến hành tố tụng.
(ii) Trọng tài quy chế (trọng tài thường trực)
Trọng tài quy chế là những tổ chức trọng tài có hình thức tổ chức, trụ sở ổn
định, có danh sách trọng tài viên và hoạt động theo điều lệ riêng. Theo Khoản 6
Điều 3 Luật Trọng tài thương mại, Trọng tài quy chế là hình thức giải quyết tranh
chấp tại một Trung tâm trọng tài theo quy định của Luật này và có quy tắc tố tụng
riêng. Việc thành lập, tổ chức và hoạt động chủ yếu dựa theo Luật trọng tài thương
mại năm 2010 và Luật doanh nghiệp 2005.
Các trung tâm trọng tài có thể có quy tắc tố tụng riêng trên cơ sở tham khảo
Quy tắc tố tụng trọng tài Uncitral8 hoặc trực tiếp sử dụng quy tắc tố tụng này cho
trung tâm của mình. Tuy nhiên, chi phí cho Trọng tài quy chế thương cao hơn so
Tuyển tập một số văn bản về Trọng tài và Hòa giải thương mại, trang 92

pháp luật không bắt buộc các phiên họp xét xử trọng tài phải tiến hành công khai.
Quyết định của trọng tài cũng như những căn cứ để trọng tài ra quyết định sẽ không
được công bố công khai nếu các bên không có yêu cầu.
(iii) Trọng tài ch ỉ tiế n hành khi có th ỏa thu ậ n c ủa các bên.
12
Đây là nguyên tắc cơ bả n và là n ề n t ảng để xác định th ẩ m quyề n c ủa Tr ọ ng
tài. Nguyên t ắc này được th ể hiện trong các điều ước qu ốc t ế về Tr ọ ng tài cũng như
hệ thống pháp lu ậ t m ỗi qu ốc gia. B ởi l ẽ , Tr ọng tài là t ổ chứ c phi quyề n l ự c nhà
nước nên không có th ẩ m quyền đương nhiên như Tòa án để tiế n hành t ố tụng và ra
phán quyế t. V ậ y nên, ch ỉ khi các bên t ự nguyệ n và có th ỏa thu ậ n h ợp pháp thì tr ọng
tài mới có th ẩ m quyề n cho dù tranh ch ấp đó nằ m trong ph ạ m vi th ẩ m quyề n gi ả i
quyế t c ủa tr ọng tài theo quy định c ủa pháp lu ật. Điề u này th ể hiện ý nghĩa củ a s ự t ự
nguyệ n c ủa các bên, là n ề n t ả ng ý chí trong su ốt quá trình gi ả i quyế t tranh ch ấ p
bằ ng Tr ọng tài.
(iv) Trọ ng tài có tính linh ho ạt cao
Phương thứ c tr ọ ng tài b ảo đả m quyề n t ự định đoạ t c ủa các đương sự cao hơn
so v ới phương thứ c Tòa án, th ể hi ện cơ bản là các đương sự trong t ố tụng tr ọ ng tài
có quyề n l ự a ch ọ n tr ọng tài viên, địa điể m gi ả i quyế t tranh ch ấ p, th ời gian ti ế n
hành, quy t ắ c t ố tụng, ngôn ng ữ giả i quyế t tranh ch ấp (đối v ới các tranh ch ấ p có yế u
tố nước ngoài)…(Hội đồng phối h ợp ph ổ biế n, giáo d ục pháp lu ậ t, 2013).
(v) Phán quy ế t tr ọng tài là chung th ẩ m.
Các phán quyế t c ủ a Tr ọng tài có giá tr ị chung th ẩ m. Kho ản 5 Điề u 4, Lu ậ t
Tr ọng tài thương mại đã xác định các nguyên t ắ c gi ả i quyế t tranh ch ấ p b ằ ng Tr ọng
tài, trong đó quy định rõ phán quyế t c ủa Tr ọ ng tài có tính chung th ẩ m. Tính chung
thẩm được hi ể u là khi H ội đồng tr ọng tài ra phán quyế t thì phán quyế t này không b ị
xét l ạ i v ề mặ t n ộ i dung, không b ị kháng cáo, kháng ngh ị và có hi ệ u l ự c thi hành v ới
các bên. N ế u mộ t trong các bên không thi hành thì bên kia có quy ề n yêu c ầ u tòa án
công nh ậ n và thi hành phán quyế t c ủa Tr ọng tài (Kho ản 5 Điề u 61 và Điề u 66 Lu ậ t
Tr ọng tài thương mạ i 2010).
1.1.2 M ộ t s ố quy định v ề sử dụng Tr ọng tài thương mại

được chọn làm Trọng tài viên.
• Những người thuộc một trong các trường hợp sau đây không được làm
Trọng tài viên:
14
(i) Người đang là Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Chấp hành viên,
công chức thuộc Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Cơ quan điều tra, Cơ
quan thi hành án;
(ii) Người đang là bị can, bị cáo, người đang chấp hành án hình sự hoặc đã
chấp hành xong bản án nhưng chưa được xóa án tích.
Như vậ y, Tr ọ ng tài viên không ch ỉ bao g ồm các chuyên gia trên lĩnh vự pháp
luật mà còn có các chuyên gia trên các lĩnh vự c khác n ế u th ỏ a mãn các yêu c ầ u,
điề u ki ệ n trên. Bên c ạnh đó, các trung tâm trọng tài cũng có thể mời các chuyên gia
nước ngoài làm tr ọng tài viên c ủa trung tâm mình, qua đó thuậ n ti ện hơn khi giả i
quyế t các v ụ tranh ch ấ p có tính ch ấ t qu ố c t ế và các bên th ỏa thu ậ n s ử dụng pháp
luật nước ngoài.
d) Quy định về hủy phán quyết trọng tài
Theo nguyên tắc phán quyết của Trọng tài là chung thẩm, các bên bắt buộc
phải thi hành pháp quyết trọng tài và không một cơ quan nào có thẩm quyền xem
xét lại phán quyết đó. Tuy nhiên, phán quyết của trọng tài vẫn có khả năng bị hủy
do những vi phạm trọng thỏa thuận trọng tài hoặc trong thủ tục tố tụng. Căn cứ hủy
phán quyết trọng tài được quy định tại Điều 68 Luật Trọng tài thương mại như sau:
- Không có thoả thuận trọng tài hoặc thỏa thuận trọng tài vô hiệu;
- Thành phần Hội đồng trọng tài, thủ tục tố tụng trọng tài không phù hợp với
thoả thuận của các bên hoặc trái với các quy định của Luật này;
- Vụ tranh chấp không thuộc thẩm quyền của Hội đồng trọng tài; trường hợp
phán quyết trọng tài có nội dung không thuộc thẩm quyền của Hội đồng trọng tài thì
nội dung đó bị huỷ;
- Chứng cứ do các bên cung cấp mà Hội đồng trọng tài căn cứ vào đó để ra
phán quyết là giả mạo; Trọng tài viên nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác
của một bên tranh chấp làm ảnh hưởng đến tính khách quan, công bằng của phán

trọng tài như hợp đồng, chứng từ, điều lệ công ty và những tài liệu tương tự khác;
- Qua trao đổi về đơn kiện và bản tự bảo vệ mà trong đó thể hiện sự tồn tại của
thoả thuận do một bên đưa ra và bên kia không phủ nhận.
16
Đây là căn cứ quan tr ọ ng trong vi ệc xác định Tr ọng tài có th ẩ m quyề n gi ả i
quyế t v ụ việ c tranh ch ấ p. Vi ệ c th ỏa thu ậ n này ph ả i dù trước hay sau khi có tranh
chấ p x ảy ra đề u ph ải được ti ến hành trước khi các th ủ tục t ố tụng ti ến hành như
nguyên đơn nộp đơn khởi ki ện, thông báo đơn khởi ki ện…Nế u không th ự c hi ệ n
đúng thủ t ục trên, phán quyế t c ủa Tr ọng tài có th ể bị Tòa án h ủ y n ế u có yêu c ầ u.
Luậ t Tr ọng tài thương mại cũng đã quy định các trường h ợ p Th ỏa thu ậ n tr ọ ng
tài vô hi ệ u t ại Điề u 18:
- Tranh ch ấp phát sinh trong các lĩnh vự c không thu ộc th ẩ m quyề n c ủa Tr ọ ng
tài quy định t ại Điề u 2 c ủa Luậ t này.
- Người xác l ậ p tho ả thu ậ n tr ọng tài không có th ẩ m quyền theo quy định c ủ a
pháp luậ t.
- Người xác l ậ p tho ả thu ậ n tr ọng tài không có năng lự c hành vi dân s ự theo
quy định c ủa Bộ lu ậ t dân s ự .
- Hình th ứ c c ủa tho ả thu ậ n tr ọng tài không phù h ợp v ới quy định t ại Điề u 16
c ủa Luậ t này.
- Một trong các bên b ị lừ a d ối, đe doạ, cưỡng ép trong quá trình xác l ậ p tho ả
thuậ n tr ọng tài và có yêu c ầ u tuyên b ố tho ả thu ậ n tr ọng tài đó là vô hiệ u.
- Thỏ a thuậ n tr ọng tài vi ph ạm điề u c ấ m c ủa pháp lu ậ t.
1.1.3 Ưu – nhược điểm của giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài thương
mại so với Tòa án
a) Ưu điểm
Giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài thương mại có những ưu điểm nổi trội so
với sử dụng phương pháp giải quyết bằng Tòa án.
Thứ nhất, giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài có tính linh hoạt, mềm dẻo
hơn so với bằng Tòa án.
Trong giải quyết bằng phương thức Tòa án, để đi đến được một phán quyết

Thứ tư, phán quyết Trọng tài được công nhận rộng rãi
Việc công nhận và thi hành phán quyết của Tòa án nước ngoài tại một nước
đôi khi gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, theo Công ước New York 1958 về công
nhận và thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài, phán quyết của Trọng tài được
tòa án các nước công nhận bất kể được tuyên ở nước nào. Hiện nay, trên thế giới đã
có 149 quốc gia tham gia ký kết công ước New York9, trong đó có Việt Nam. Như
vậy, phán quyết của Trọng tài sẽ được công nhận và thi hành ở các quốc gia trên,
được đảm bảo thực hiện bởi cơ quan thi hành án của của các nước đã ký kết côn
ước.
Cuối cùng, giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài thương mại nhanh chóng
và tiết kiệm thời gian
Trọng tài thương mại có ưu điểm so với Tòa án khi phán quyết Trọng tài có
tính chung thẩm, không có kháng cáo, kháng nghị. Điều này giúp tranh chấp được
giải quyết nhanh chóng, tránh tốn thời gian của các bên, khác với giải quyết tranh
chấp bằng Tòa án có thể giải quyết qua nhiều cấp xử khác nhau (Sơ thẩm, Phúc
thẩm, Giám đốc thẩm) khiến quá trình giải quyết trở nên lòng vòng. Trên thực tế,
nhiều vụ việc được các trung tâm Trọng tài giải quyết chỉ trong 6 tháng10, tuy nhiên,
nhiều vụ việc nếu giải quyết bằng tòa án sẽ kéo dài nhiều năm.
b) Nhược điểm
Bên cạnh những ưu điểm nổi trội so với phương thức Tòa án, Trọng tài thương
mại cũng tồn tại một số nhược điểm gây khó khăn cho các bên, là một trong những
lý do khiến hiện tại chưa nhiều doanh nghiệp tìm đến giải quyết tranh chấp bằng
Trọng tài thương mại.
Thứ nhất, việc thi hành phán quyết trọng tài gặp nhiều khó khăn
Do phán quyết trọng tài không mang tính quyền lực nhà nước nên việc thi
hành phán quyết trọng tài có nhiều khó khăn so với bản án của Tòa án. Các trung
Theo số liệu thống kê trên website />Tuyển tập các bản án, quyết định của Tòa án Việt Nam về Trọng tài thương mại