LỜI CẢM ƠN
Sau bốn năm học tập tại Khoa Quản lý, Học viện Quản lý Giáo dục em đã
hoàn thành chương trình khóa học Cử nhân chuyên ngành Quản lý Giáo dục và
hoàn thành khóa luận tốt nghiệp “ Biện pháp quản lý đào tạo theo định hướng thực
hành ứng dụng tại Khoa Công nghệ Sinh học - Đại học Nông nghiệp Hà Nội”.
Em xin chân thành cảm ơn ban chủ nhiệm Khoa và các thầy giáo, cô giáo
Khoa Quản lý, Học viện Quản lý Giáo dục đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ em
trong quá trình học tập.
Đặc biệt em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến Cô giáo - TS.GVC
Nguyễn Thị Tuyết Hạnh đã hết lòng giúp đỡ và chỉ bảo tận tình cho em trong
suốt thời gian làm khóa luận tốt nghiệp.
Em xin chân thành cảm ơn Khoa CNSH - ĐHNNHN, cùng với những
người thân bạn bè đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ, động viên em trong suốt thời
gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.
Do điều kiện thời gian và năng lực, khóa luận không thể tránh khỏi những
thiếu xót và hạn chế, em rất mong nhận được sự chỉ dẫn và đóng góp ý kiến của
các Thầy giáo, Cô giáo để giúp em hoàn thiện hơn khóa luận.
Em xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 2013
Sinh Viên
Lê Thị Hiền
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 1
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1.1. Một số khái niệm cơ bản 6
1.1.1 Quản lý, Đào tạo, Quản lý Đào tạo 6
1.1.2 Đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng 10
1.1.3 Quản lý đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng 11
1.2.2 Vai trò đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng 12
1.3 Nội dung quản lý đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng 13
1.3.1 Quản lý mục tiêu đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng 13
32
+ Khoa tổ chức xây dựng kế hoạch thiết kế bài giảng của GV trong Khoa
có sự đổi mới theo định hướng thực hành ứng dụng 32
+ Theo định kỳ trong từng học kỳ và năm học Lãnh đạo Khoa tổ chức hội
thảo GV trong Khoa đánh giá, điều chỉnh giáo án và bài giảng, kế hoạch giảng
dạy của GV để điều chỉnh nội dung giảng dạy dần dần đi theo đúng hướng thực
hành ứng dụng 32
+ Khoa kết hợp với các Tổ bộ môn của Khoa xây dựng cụ thể nội dung
giảng dạy, thảo luận để xây dựng và lựa chọn ra phương pháp giảng dạy cho GV
nhằm phát huy cao nhất tính thực hành ứng dụng trong đào tạo 32
2.2.4 Quản lý kiểm tra đánh giá sinh viên 34
2.2.5 Quản lý CSVC&TBDH 37
2.2.6 Quản lý tổ chức đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng 40
2.3 Đánh giá chung về thực trạng quản lý đào tạo theo định hướng thực hành
ứng dụng tại Khoa CNSH-ĐHNNHN 45
2.3.1 Điểm mạnh 45
2.3.2 Điểm yếu 46
2.3.3 Nguyên nhân của những tồn tại hạn chế 46
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐÀO TẠO THEO 49
ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH ỨNG DỤNG Ở KHOA 49
CÔNG NGHỆ SINH HỌC-ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI 49
3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 49
3.2 Một số biện pháp quản lý đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng
được đề xuất 49
Biện pháp 1: Tiến hành rà soát lại chương trình đào tạo do khoa phụ trách
để xác định lại mục tiêu của từng chương trình, mục tiêu của từng học phần
trong chương trình đào tạo gắn với chuẩn đầu ra, đảm bảo yêu cầu của chương
trình đào tạo theo định hướng TH-ƯD 49
Biện pháp 2: Đổi mới nội dung, chương trình đào tạo gắn với yêu cầu thực
tế sản xuất, phù hợp với yêu cầu thực hành kỹ năng nghề nghiệp của các ngành
không có biện pháp nào là quan trọng nhất. Việc tổ chức thực hiện các biện pháp
cần được thực hiện một cách phối hợp nhằm phát huy được tính năng của từng
biện pháp, đồng thời không để diễn ra tình trạng cục bộ trong thực hiện biện
pháp 57
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 59
KẾT LUẬN 59
KHUYẾN NGHỊ 60
DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO 62
PHỤ LỤC 63
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BGD&ĐT
CBQL
CNH-HĐH
CNSH
CSCV
CSVC&TBDH
CTSV
ĐHNNHN
GD-ĐT
GV
KHCN
KHKT
KNTH
PP
QLĐT
SV
TH
THUD
: Bộ Giáo dục và đào tạo
: Cán bộ quản lý
1.3.4 Quản lý hoạt động học của sinh viên 15
1.3.5 Quản lý cơ sở vật chất, tài chính phục vụ đào tạo 16
1.4 Yêu cầu của quản lý đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng 17
1.4.1 Yêu cầu đối với quản lý mục tiêu đào tạo theo định hướng thực hành
ứng dụng 17
1.4.2 Yêu cầu về quản lý nội dung, chương trình đào tạo theo định hướng
thực hành ứng dụng 18
1.4.3 Yêu cầu về quản lý Giảng viên 19
1.4.4 Yêu cầu về quản lý kiểm tra, đánh giá sinh viên 20
1.4.5 Yêu cầu về quản lý CSVC&TBDH 21
1.4.6 Yêu cầu về quản lý tổ chức đào tạo theo định hướng thực hành ứng
dụng 22
1.4.7 Yêu cầu về quản lý việc lựa chọn và thực hiện phương pháp đào tạo
23
2.1 Khái quát về Đại học Nông nghiệp Hà Nội - Khoa Công nghệ Sinh học 25
2.1.1 Khái quát về trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội 25
2.1.2 Khái quát về Khoa Công nghệ Sinh học 26
2.1.3 Mô tả quá trình khảo sát thực trạng QLĐT tại Khoa Công nghệ Sinh
học - Đại học nông nghiệp Hà Nội 27
2.2 Thực trạng quản lý đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng ở Khoa
Công nghệ Sinh học - Đại học Nông nghiệp Hà Nội 27
2.2.1 Quản lý mục tiêu đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng 27
2.2.2 Quản lý nội dung, chương trình đào tạo theo định hướng thực hành
ứng dụng 29
2.2.3 Quản lý Giảng viên 32
Qua quá trình phỏng vấn CBQL của Khoa, GV và SV trong Khoa, công tác
quản lý Giảng viên được Khoa CNSH thực hiện khá tốt ở một số mặt hoạt động:
32
+ Khoa tổ chức xây dựng kế hoạch thiết kế bài giảng của GV trong Khoa
có sự đổi mới theo định hướng thực hành ứng dụng 32
G=+HI,2(>>(>9:J !"
#$%
ECBF
CBA
B
B
KBK
5EB
G<I9=B)L<H><J'8MNBI!;>MO
,,:
EABD
EDBC
CBF
ABK
5FBA
5CBE
E
G!PH'8=+,PBP
AKBK
CBF
KBK
AKBD
KBK
5BA
2.2.4 Quản lý kiểm tra đánh giá sinh viên 34
2.2.5 Quản lý CSVC&TBDH 37
2.2.6 Quản lý tổ chức đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng 40
2.3 Đánh giá chung về thực trạng quản lý đào tạo theo định hướng thực hành
ứng dụng tại Khoa CNSH-ĐHNNHN 45
dụng của ngành CNSH; Tăng cường kiểm tra đánh giá qua thực hành, thực
nghiệm 53
Biện pháp 4: Đẩy mạnh liên kết đào tạo, xây dựng môi trường thực hành,
thực tập cho sinh viên 55
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 57
Trong hệ thống các biện pháp được xây dựng mỗi biện pháp là một phần tử
cấu thành nên hệ thống. Các biện pháp trên tuy độc lập nhưng không tách rời
nhau, liên hệ với nhau, bổ sung cho nhau tạo mối liên hệ chặt chẽ có tác dụng
phát huy “tính trồi”của biện pháp trong hệ thống. Trong đó biện pháp “ Tiến
hành rà soát lại chương trình đào tạo do khoa phụ trách để xác định lại mục tiêu
của từng chương trình, mục tiêu của từng học phần trong chương trình đào tạo
gắn với chuẩn đầu ra, đảm bảo yêu cầu của chương trình đào tạo theo định
hướng TH – ƯD” là biện pháp tiên quyết, tạo tiền đề để các biện pháp sau được
thực hiện 57
Không có một biện pháp nào là vạn năng trong cách sử dụng, chính vì vậy
không có biện pháp nào là quan trọng nhất. Việc tổ chức thực hiện các biện pháp
cần được thực hiện một cách phối hợp nhằm phát huy được tính năng của từng
biện pháp, đồng thời không để diễn ra tình trạng cục bộ trong thực hiện biện
pháp 57
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 59
KẾT LUẬN 59
KHUYẾN NGHỊ 60
DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO 62
PHỤ LỤC 63
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Khi nền kinh tế - xã hội nước ta đang trên đà phát triển và hội nhập với
kinh tế thế giới thì chất lượng nguồn nhân lực là một trong những yếu tố hàng
đầu được quan tâm nhất. Để hội nhập được với sự phát triển của kinh tế - xã hội
thế giới và đáp ứng được những đòi hỏi của nền kinh tế thị trường hiện nay thì
cấp và lối mòn đào tạo theo hướng nghiên cứu hàn lâm đã kìm hãm chất lượng
đào tạo đại học.
Với đòi hỏi thực tế của xã hội và nền kinh tế thị trường nước ta đang trên
đà phát triển: nguồn nhân lực dồi dào với khả năng lao động cao, thực hành công
việc tương xứng với trình độ đào tạo đang là mục tiêu của nền Giáo dục đại học
nước ta hướng tới. Chất lượng giáo dục đại học là vấn đề cấp bách, cần được
quan tâm hơn nữa, vì đó chính là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng
tới sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta.
Công tác quản lý đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng là một yếu
tố quan trọng ảnh hưởng tới chất lượng đào tạo trong nhà trường có định hướng
đào tạo thực hành ứng dụng. Là một cử nhân quản lý giáo dục trong tương lai,
tôi rất quan tâm đến công tác quản lý hoạt động đào tạo, đặc biệt là quản lý hoạt
động đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng ở Khoa Công nghệ Sinh học -
Đại học Nông nghiệp Hà Nội là nơi đã triển khai đào tạo theo định hướng thực
hành ứng dụng từ những năm 2005 cho đến nay. Vì vậy, em quyết định lựa chọn
đề tài: “ Biện pháp quản lý đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng ở Khoa
Công nghệ Sinh học - Đại học Nông nghiệp Hà Nội” để làm đề tài Khóa luận tốt
nghiệp đại học. Thông qua đề tài này, em mong muốn được thử sức giải quyết
một vấn đề khoa học và mong kết quả nghiên cứu của mình có thể là tài liệu
tham khảo hữu ích cho các cơ sở giáo dục đại học chuẩn bị triển khai đào tạo
theo định hướng thực hành ứng dụng.
2
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lý đào tạo theo định hướng thực hành ứng
dụng ở Khoa Công nghệ Sinh học - Đại học Nông nghiệp Hà Nội.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý đào tạo ở Khoa Công Nghệ Sinh học - Đại học Nông
nghiệp Hà Nội.
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Đảng, các chính sách, pháp luật của Nhà nước, của ngành và các tài liệu khoa
học liên quan đến quản lý đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng.
6.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
6.2.1. Phương pháp phỏng vấn: phỏng vấn một số cán bộ quản lý Khoa,
GV có kinh nghiệm để tìm hiểu rõ hơn thực tiễn quản lý, giảng dạy của nhà
trường.
6.2.2. Phương pháp quan sát: tập trung quan sát cách thức tổ chức quản lý
của lãnh đạo và cán bộ quản lý các cấp của Khoa. Quan sát hoạt động giảng dạy
của một số giảng viên dạy giỏi, giảng viên mới và hoạt động học tập của SV để
nắm bắt được tình hình đang diễn ra ở nhà trường.
6.2.3 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Sử dụng 140 phiểu hỏi để điều
tra đối tượng chủ yếu là SV, GV Khoa CNSH về quá trình tổ chức đào tạo tại
Khoa.
6.3. Nhóm phương pháp hỗ trợ:
- Phương pháp xử lý kết quả nghiên cứu bằng thống kê toán học, lập bảng
biểu, sơ đồ, tổng hợp, phân tích, so sánh, đối chiếu để rút ra kết luận, nhận xét.
4
7. Cấu trúc khóa luận
Cấu trúc khóa luận gồm:
Phần 1. Phần mở đầu:
Phần 2. Phần nội dung:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đào tạo theo định hướng thực hành
ứng dụng
- Chương 2: Thực trạng quản lý đào tạo theo định hướng thực hành ứng
dụng ở Khoa Công nghệ Sinh học - Đại học Nông nghiệp Hà Nội.
- Chương 3: Một số biện pháp quản lý đào tạo theo định hướng thực hành
ứng dụng ở Khoa Công nghệ Sinh học - Đại học Nông nghiệp Hà Nội.
Phần 3. Kết luận và khuyến nghị
Danh mục các tài liệu tham khảo
Phụ lục
Các tác giả Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ thì quan niệm rằng: “ Quản lý
là một quá trình có định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý là một hệ thống là
quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định.
Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý
mong muốn” [ 10, Tr17].
Các quan niệm trên đây, tuy mỗi khái niệm đều nhấn mạnh những mặt
riêng biệt, đặc trưng của nó đối với quản lý nhưng đều có những điểm chung
thống nhất và trong khóa luận này tác giả dùng xuyên suốt khái niệm: Quản lý là
sự tác động có ý thức, có chủ đích, có kế hoạch và hợp quy luật của chủ thể quản
lý đến đối tượng quản lý nhằm huy động và điều phối mọi nguồn lực cho các
hoạt động của tổ chức để đạt tới mục tiêu đã định trong môi trường luôn luôn
thay đổi.
Như vậy: ở đâu có những hoạt động chung thì ở đó có sự quản lý. Để đạt
được những mục tiêu đã định. Quản lý phải thực hiện bốn chức năng cơ bản đó
là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Trong đó:
+ Kế hoạch: là quá trình xác định các mục tiêu phát triển của tổ chức và
lựa chọn các biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu đó, đây là chức năng đầu
tiên của quá trình quản lý, là cơ sở để huy động các nguồn lực, là căn cứ cho việc
kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện các mục tiêu.
+ Tổ chức: là chức năng thiết kế cơ cấu, tổ chức công việc và tổ chức
nhân sự cho một tổ chức, đây là quá trình phân phối, sắp xếp nguồn nhân lực và
các nguồn lực khác tạo ra một cơ cấu tổ chức thích hợp đảm bảo thực hiện tốt
các mục tiêu đã đề ra để tổ chức phát triển. Bao gồm các công việc: xác định
những việc phải làm, xác định những người phải làm, phối hợp hoạt động ra sao,
trình tự dự kiến thực hiện các công việc như thế nào, quan hệ giữa các bộ phận
được thiết lập ra sao? Chức năng tổ chức góp phần hiện thực hóa các mục tiêu,
chủ thể quản lý thực hiện phải bố trí sắp xếp bộ máy tổ chức hợp lý, khoa học,
sắp xếp bố trí nhân lực phải phù hợp đúng người đúng việc.
7
+ Chỉ đạo: là quá trình tác động ảnh hưởng tới hành vi, thái độ của những
định.
Trong bất kỳ một Nhà trường nào, hoạt động đào tạo luôn là trung tâm của
mọi hoạt động và là hoạt động đặc trưng của nhà trường, của đào tạo. Theo luật
Giáo dục Đại học quy định rõ: “ Đào tạo trình độ đại học để sinh viên có kiến
thức chuyên môn toàn diện, nắm vững nguyên lý, quy luật tự nhiên – xã hội, có
kỹ năng thực hành cơ bản, có khả năng làm việc độc lập, sáng tạo và giải quyết
những vấn đề thuộc ngành đào tạo”.
Có thể hiểu: Đào tạo là quá trình trang bị kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp,
giáo dục phẩm chất đạo đức, thái độ cho người học, đây là một quá trình hoàn
thiện kết nối mục tiêu đào tạo, nội dung, chương trình đào tạo, tổ chức thực hiện
chương trình với các vấn đề liên quan đến tuyển sinh, tổ chức dạy - học, kiểm
tra, đánh giá, tổ chức thực tập, thực hành, thi tốt nghiệp, các chính sách liên quan
đến cấp văn bằng ở lĩnh vực đào tạo chuyên nghiệp ở các cơ sở đào tạo nhằm
thỏa mãn nhu cầu tồn tại và phát triển của mỗi cá nhân, đáp ứng nhu cầu của xã
hội ở từng mức độ nhất định.
c. Quản lý đào tạo
Từ những kiến thức lý luận chung về “ Quản lý” và “ Đào tạo” ta có thể
hiểu quản lý đào tạo theo nghĩa: quản lý đào tạo là một quá trình tác động có chủ
đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đào tạo ( gồm các cấp quản lý khác nhau
từ Ban giám hiệu, các Phòng, Khoa, Tổ bộ môn) đến đối tượng quản lý đào tạo
( gồm GV, SV, cán bộ quản lý cấp dưới, cán bộ phục vụ đào tạo) thông qua việc
thực hiện các nội dung: quản lý mục tiêu đào tạo, quản lý nội dung - chương
trình đào tạo, quản lý hoạt động dạy của GV, quản lý hoạt động học của SV,
quản lý CSVC&TBDH nhằm đạt được mục tiêu đào tạo của nhà trường.
Việc quản lý đào tạo được thực hiện theo niên chế hoặc tín chỉ. Cơ sở
giáo dục đại học tự chủ, tự chịu trách nhiệm quản lý đào tạo theo khóa học, năm
9
học và học kỳ, thực hiện quy chế và chương trình đào tạo đối với mỗi trình độ
đào tạo, hình thức đào tạo.
1.1.2 Đào tạo theo định hướng thực hành ứng dụng
Copyright: Tài liệu đại học ©