LỜI CẢM ƠN
Em xin chân thành cảm ơn cô giáo Ths. Lường Thị Định – Giảng viên trực
tiếp hướng dẫn khóa luận tốt nghiệp, đồng cảm ơn các thầy (cô) giáo khoa Tiểu
Học- Mầm Non đã tận tâm và nhiệt tình dạy bảo, hướng dẫn và tạo điều kiện cho em
trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại trường.
Em cũng xin được trân trọng cảm ơn cô Bùi Thị Kha hiệu trưởng trường
mầm non Hoa Hồng, cô Hà Thị Lanh hiệu trưởng trường mầm non Hoa Sen Bon
Phặng cùng toàn thể các anh, các chị, các cô, các chú trong hai trường mầm non
đã nhiệt tình giúp đỡ chúng em trong quá trình nghiên cứu, học tập, tìm hiểu cơ sở
lí luận và thực tiễn tại trường, giúp chúng em học hỏi được những kinh nghiện quý
báu và hoàn chỉnh thành công luận văn tốt nghiệp.
Cuối cùng em xin được gửi tới các thầy, các cô, các anh, các chị, cô chú
cùng toàn thể các bạn một lời chúc tốt đẹp nhất, sức khỏe, hạnh phúc và công
tác tốt. Chúc các thầy cô đạt được nhiều thành công hơn nữa trong công cuộc
trồng người, luôn là nhứng người “lái đò” tận tâm, đầy nhiệt huyết để giúp
chúng em những thế hệ mới của đất nước vươn tới ước mơ của mình và góp một
phần nhỏ bé của mình trong công cuộc xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.
Do thời gian nghiên cứu chưa nhiều, kinh nghiệm thực tế còn hạn chế nên
không tránh khỏi những thiếu xót. Rất mong được sự chỉ bảo của các thầy cô.
Em xin chân thành cảm ơn!
Sơn La, tháng 05 năm 2014
Sinh viên thực hiện Lường Thị Phóng
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
2.1.2. Ý nghĩa việc thiết kế 34
2.2. Các nguyên tắc thiết kế 34
2.2.1. Đảm bảo tính mục đích 34
2.2.2. Đảm bảo tính hệ thống 34
2.2.3. Đảm bảo tính phát triển 35
2.2.4. Dựa trên đặc trưng của các hiện tượng tự nhiên cần cung cấp cho trẻ và
đặc điểm tâm lý của trẻ 5-6 tuổi 35
2.3. Phương pháp, các bước thiết kế HĐNT cho trẻ 5-6 tuổi theo chủ đề các
HTTN 36
CHƢƠNG 3: THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG NGOÀI TRỜI CHO TRẺ 5-6
TUỔI Ở TRƢỜNG MẦM NON THEO CHỦ ĐỀ CÁC HIỆN TƢỢNG TỰ
NHIÊN 40
3.1. Một số lưu ý khi thiết kế 40
3.2. Thiết kế giáo án hoạt động ngoài trời cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non
theo chủ đề các hiện tượng tự nhiên 41
KẾT LUẬN 70
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
DANH MỤC CÁC BẢNG STT
Số
hiệu
bảng
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Số hiệu
biểu đồ
Tên biểu đồ
Trang
1
Tổng hợp và đánh giá chung về mức độ hứng thú của trẻ
trong HĐNT với chủ đề các HTTN của trẻ ở hai trường.
Đánh giá theo các TC
32
mới xã hội chủ nghĩa. Mọi trẻ em sinh ra đều có quyền được giáo dục chăm sóc,
được tồn tại và phát triển, được yêu thương trong gia đình cộng đồng. “Trẻ em
hôm nay, thế giới ngày mai”, trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là
tương lai của đất nước, là lớp người sẽ tiếp tục sự nghiệp của ông cha ta để lại
gánh vác mọi công việc xây dựng tổ quốc. Khi xã hội càng phát triển thì giá trị
con người càng được nhận thức và đánh giá đúng đắn, do vậy việc chăm sóc và
giáo dục trẻ lại càng mang ý nghĩa nhân văn cụ thể và trở thành đạo lí của thế
giới văn minh.
1.3. Dù hiện nay, các trường mầm non đã có sự coi trọng trong việc kích thích
hứng thú nhận thức của trẻ trong các hoạt động chung, nhưng hứng thú với các
hiện tượng tự nhiên là mảng nội dung chưa được các giáo viên quan tâm đúng.
Từ đó dẫn tới mức độ nhận thức về hiện tượng tự nhiên ở trẻ còn thấp, ảnh
hưởng đến sự nhận thức nói chung của trẻ. Các hiện tượng tự nhiên chi phối rất
lớn đến cuộc sống của con người. Nó quyết định sự thay đổi quá trình sống của
mọi động thực vật trên trái đất. Cho trẻ làm quen với hiện tượng tự nhiên là cung
cấp và trang bị cho trẻ vốn biểu tượng phong phú về hiện tượng tự nhiên, giúp
trẻ dễ dàng thíc ứng với cuộc sống, có được những kỹ năng sinh hoạt phục vụ
bản thân. Để khắc phục thực tế trên, theo chúng tôi một trong những nhiệm vụ
2
của các nhà giáo dục là phải chú ý duy trì và phát triển hứng thú nhận thức về
các hiện tượng tự nhiên cho trẻ, nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với các
hiện tượng tự nhiên trong hoạt động ngoài trời. Từ những lý do trên chúng tôi
lựa chọn nghiên cứu đề tài “Thiết kế hoạt động ngoài trời cho trẻ 5 – 6 tuổi ở
trƣờng mầm non theo chủ đề các hiện tƣợng tự nhiên”.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Các hiện tượng tự nhiên vô cùng phong phú và đa dạng. Như mưa, nắng,
ánh sáng, nước Là những hiện tượng quen thuộc với chúng ta. Trẻ rất tò mò
và có nhu cầu, mong muốn hiểu biết nhưng cách tổ chức cho trẻ làm sao hiểu
được, thông qua các hoạt động là điều rất quan trọng, nhiều nhà nghiên cứu
và “Tâm lý học sư phạm”. Nguyễn Ánh Tuyết với “Tâm lý học trẻ em” đưa ra
hoạt động chủ đạo, mức độ nhận thức của trẻ, từ đó rút ra cách tổ chức hoạt
động cho trẻ. Nguyễn Thị Hòa với “Giáo dục học mầm non”, đưa ra phương
pháp và biện pháp tổ chức hoạt động theo chủ đề cho trẻ mẫu giáo
Các công trình nghiên cứu trên đều dựa trên việc tìm hiểu đặc điểm phát
triển tâm lí của trẻ trên cơ sở xuất phát cho việc nghiên cứu, những phương pháp
và biện pháp nhằm phát triển nhận thức cho trẻ mầm non. Đó là những đóng góp
quý báu trên các phương diện lí luận và thực tiễn, xong việc nghiên cứu về thiết
kế hoạt động ngoài trời cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non theo chủ đề các hiện
tượng tự nhiên chưa có một công trình nghiên cứu nào chuyên sâu. Các công
trình nghiên cứu trên là cơ sở quan trọng để chúng tôi thực hiện đề tài “Thiết kế
hoạt động ngoài trời cho trẻ 5-6 tuổi ở trƣờng mầm non theo chủ đề các
hiện tƣợng tự nhiên”.
3. Mục đích nghiên cứu
Thiết kế hoạt động ngoài trời cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non theo chủ
đề các hiện tượng tự nhiên.
4. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Hoạt động ngoài trời của trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non theo chủ đề các
hiên tượng tự nhiên.
4
4.2. Khách thể nghiên cứu
Trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Hoa sen, Bon Phặng, Sơn La (1 lớp = 25 trẻ).
Trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Hoa Hồng, Mộc Châu, Sơn La (1 lớp = 25 trẻ).
5. Giả thuyết khoa học
5.1. Thực trạng tổ chứchoạt động ngoài trời ở các trường mầm non còn nhiều
hạn chế, chưa sáng tạo và chưa phát huy được hết năng lực vốn có của trẻ.
5.2. Nếu thiết kế thành công hoạt động ngoài trời theo chủ đề các hiện tượng tự
nhiên cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non thì sẽ giúp trẻ phát huy được tiềm năng
Trắc nghiệm để xem trẻ có hứng thú với giờ hoạt động ngoài trời theo chủ
đề các hiện tượng tự nhiên do giáo viên tổ chức hay không.
8.2.4. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
Nghiên cứu kế hoạch, giáo án tổ chức hoạt động ngoài trời của giáo viên
dạy ở các lớp MG 5-6 Tuổi
8.2.5. Phương pháp xây dựng thiết kế và thiết kế mẫu.
Là phương pháp quan trọng dùng để kiểm nghiệm và đánh giá tính khả thi
của cách thiết kế hoạt động ngoài trời cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non theo
chủ đề các hiện tượng tự nhiên.
9. Những đóng góp của đề tài
Trên cơ sở hệ thống hóa những vấn đề lí luận và thực tiễn để thiết kế
hoạt động ngoài trời cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non theo chủ đề các hiện
tượng tự nhiên.
Sự thành công của đề tài sẽ bổ sung cho việc thiết kế hoạt động ngoài trời
cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non theo chủ đề các HTTN có hiệu quả, góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục mầm non. Đồng thời đề tài hoàn thành được lưu
trữ tại thư viện trường Đại Học Tây Bắc sẽ là tài liệu tham khảo có giá trị cho
công tác nghiên cứu khoa học về thiết kế hoạt động ngoài trời cho trẻ 5-6 tuổi ở
trường mầm non theo chủ đề các HTTN cho sinh viên khoa Tiểu học Mầm non
nói riêng và cho những độc giả quan tâm tới vấn đề này nói chung.
Bước đầu thiết kế hoạt động ngoài trời cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non
theo chủ đề các hiện tượng tự nhiên.
6
10. Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, nội dung
của đề tài gồm 3 chương.
Chƣơng 1: Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của việc thiết kế HĐNT cho trẻ
5-6 tuổi ở trƣờng mầm non theo chủ đề các hiện tƣợng tự nhiên
Chương này chúng tôi đề cập tới những cơ sở lí luận về việc tổ chức các
trẻ là một hiện tượng có ảnh hưởng từ phương tây. Hơn một nửa số trẻ trước tuổi
đi học ngại thử sức với những trò chơi ngoài trời, và 16% bé gái ít hít thở không
khí trong lành hơn các bé trai. Một nghiên cứu khác cũng cho thấy những trò
chơi của trẻ em ngày nay cũng có sự thay đổi đáng kể. Trong số những phụ
huynh được phỏng vấn thì có ít hơn 20% cho biết con họ đã từng trèo cây và chỉ
có 29% nghĩ rằng con họ đã từng nhảy dây, lò cò hoặc chơi các trò chơi đường
phố khác.
Theo các chuyên gia, phụ huynh cần phải đảm bảo cho con mình có thời
gian tham gia các hoạt động thể chất ngoài trời tối thiểu một tiếng đồng hồ mỗi
ngày vì lợi ích thiết thực cho sự phát triển của trẻ.
Các nghiên cứu cũng đã đưa ra những tác dụng to lớn của việc vui chơi
ngoài trời đối với trẻ, bao gồm việc giảm nguy cơ béo phì, giúp trẻ tăng cường
hiểu biết và phát triển kỹ năng vận động. Việc tiếp xúc với ánh nắng tự nhiên,
đặc biệt là lúc nhỏ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển sức khỏe thể
chất giảm nguy cơ stress ở trẻ nhỏ. Vui chơi ngoài trời còn giúp ngăn chặn sự
diễn biến của bệnh ADHD (rối loạn tâm thần ở trẻ em).
Nature play WA, một tổ chức được thành lập với mục đích chính là
khuyến khích cha mẹ và trẻ em tham gia vào những hoạt động thú vị ngoài trời
đang tiến hành xây dựng 40.000 “tấm hộ chiếu” đặc biệt nhằm khích lệ trẻ em
vui chơi ngoài trời. Những “tấm hộ chiếu” đặc biệt này liệt kê ra 15 điều mà trẻ
8
nên thực hiện trước tuổi 12, và có rất nhiều hoạt động mà các bậc phụ huynh có
thể từng làm khi họ còn bé chẳng hạn như leo cây, tắm biển, chơi với mưa, tắm
bùn sáng kiến gần đây nhất của Nature play là xây dựng một biểu đồ về “thời
gian xanh” mà các gia đình có thể tải về các trang web của tổ chức. Các bé có
thể điền vào biểu đồ khoảng thời gian mà chúng đã vận động ngoài trời mỗi
ngày. Sau khoảng hai tuần lễ nếu trẻ dành nhiều thời gian cho các hoạt động bên
ngoài thay vì xem tivi hay chơi điện tử thì bố mẹ có thể tổ chức cho trẻ một buổi
dã ngoại đặc biệt như là phần thưởng cho sự nỗ lực của trẻ.
gạch xuống cấp không đảm bảo an toàn cho các cháu vui chơi nên giáo viên
nhiều khi không tổ chức cho trẻ HĐNT hoặc chỉ cho trẻ ra sân trong một thời
gian ngắn.
Thực tế cho thấy, những HĐNT cho các trường MN chưa được tổ chức
tốt, ngoài hạn chế về cơ sở vật chất, diện tích trường chật hẹp, môi trường hoạt
động chưa phong phú, phương tiện vật chất thiếu thốn, số lượng trẻ trên một lớp
quá đông còn có lý do về trình độ và sự linh hoạt của giáo viên khi giải quyết
các tình huống. Nhận thức của trẻ trong một lớp không đồng đều, ví dụ lớp
ghép, lớp có trẻ thiểu năng trí tuệ cũng là một nguyên nhân gây khó khăn cho
các cô khi tổ chức trò chơi ngoài trời cho trẻ. Một số phụ huynh lại chưa thực sự
yên tâm và hợp tác với giáo viên trong các hoạt động ngoại khóa của nhà
trường. Cũng có trường hợp, đôi lúc giáo viên phải cắt xén HĐNT để dành thời
gian hoàn thành một số công việc khác của nhà trường.
Giảng viên khoa giáo dục mầm non trường ĐH Sư Phạm Hà Nội, chị
Nguyễn Thu Hà cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến HĐNT không
hiệu quả là các loại hình hoạt động cũng như nội dung còn nghèo nàn, đơn điệu
nên không hấp dẫn được trẻ. Thông thường khi giáo viên chỉ tổ chức cho trẻ
chơi tự do với các đồ chơi có sẵn có trên sân trường hoặc tự do vẽ trên sân. Khi
trẻ hoạt động, giáo viên lại chỉ đóng vai trò là người quản lý và giám sát trẻ chơi
an toàn trong khoảng không gian mà giáo viên đã định sẵn còn về mặt nội dung
và chất lượng không mấy được chú trọng.
10
Trong cuốn “Giáo trình phương pháp cho trẻ mầm non khám phá khoa
học về môi trường xung quanh”, của tác giả Hoàng Thị Oanh và Nguyễn Thị
Xuân đã chỉ ra rằng khám phá các HTTN là một trong những nội dung không
thể thiếu khi giáo dục trẻ khi khám phá cuộc sống, xã hội. Trẻ khám phá những
nội dung khác nhau, với mỗi nội dung, trẻ sẽ hình thành nên những kiến thức
riêng về các hiện tượng.
Hay tác giả Hoàng Thị Phương trong cuốn “Giáo trình lí luận và phương
non. Kết quả của các công trình nghiên cứu này có ý nghĩa lí luận và thực tiễn to
lớn, có tác dụng định hướng trong việc lựa chọn nội dung, phương pháp, biện
pháp, hình thức tổ chức HĐNT cho trẻ. Trên thực tiễn việc tổ chức HĐNT cho
trẻ 5-6 tuổi cũng đã và đang thu hút nhiều sự quan tâm của các nhà giáo dục.
Điều đó thể hiện trong chương trình đổi mới hình thức tổ chức giáo dục trẻ mầm
non hiện nay, chủ đề “Các hiện tượng tự nhiên” đã được đưa vào và triển khai từ
lứa tuổi mẫu giáo bé. Việc khám phá chủ đề sẽ là cơ hội tốt để các nhà giáo dục
cho trẻ được tham gia hoạt động trải nghiệm, khám phá, tìm hiểu môi trường,
các HTTN diễn ra xung quanh trẻ thường ngày.
Để tạo hứng thú giúp trẻ tích cực trong hoạt động ngoài trời có nhiều con
đường, nhiều cách khác nhau, nhưng chúng ta phải lựa chọn phương pháp, nội
dung và cách thức tổ chức sao cho phù hợp, hữu hiệu nhất đối với trẻ. Vì vậy, đề
tài “Thiết kế hoạt động ngoài trời cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non theo chủ
đề các hiện tượng tự nhiên” sẽ là một đóng góp nhỏ làm phong phú thêm cơ sở
lý luận và nâng cao hiệu quả giáo dục nhận thức về các hiện tượng tự nhiên cho
trẻ ở trường mầm non các hiện nay. Chúng tôi cũng xin nhấn mạnh những thành
tựu nghiên cứu đã điểm dẫn ở trên đã trực tiếp góp phần làm cho cơ sở lý luận
cho việc nghiên cứu đề tài này.
1.1.2. Khái niệm
1.1.2.1. Hứng thú nhận thức
Khái niệm hứng thú:
Có nhiều quan điểm khác nhau về hứng thú, thậm chí trái ngược nhau: 12
- Hứng thú xét theo khía cạnh nhận thức:
Trong đó có V.N Miasixep, V.G.Ivanop, A.Gackhipop coi hứng thú là thái độ
nhận thức tích cực của cá nhân với những đối tượng trong hiện thực khách quan.
A.A luiblinxcaia khẳng định hứng thú là thái độ nhận thức,thái độ khao khát đi
sâu vào một khía cạnh nhất định của thế giới xung quanh.
Trọng Thủy cho rằng: Khi ta có hứng thú về một cái gì đó, thì cái đó bao giờ
cũng được ta ý thức, ta hiểu ý nghĩa của nó đối với cuộc sống của ta. Hơn nữa ở
ta xuất hiện một tình cảm đặc biệt đối với nó do đó hứng thú lôi cuốn hấp dẫn
chúng ta về phía đối tượng của nó tạo ra tâm lý khát khao tiếp cận đi sâu vào nó.
- Nguyễn Quang Uẩn trong tâm lý học đại cương đã cho ra đời một khái
niệm tương đối thống nhất: hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với đối
tượng nào đó, vừa có ý nghĩa với cuộc sống vừa có khả năng mang lại khoái
cảm cho cá nhân trong quá trình hoạt động. Khái niệm này vừa nêu được bản
chất của hứng thú vừa gán hứng thú với hoạt động của cá nhân.
- “Hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với đối tượng nào đó, vừa
có ý nghĩa đối với cuộc sống, vừa có khả năng đem lại khoái cảm cho cá nhân
trong quá trình hoạt động” – Trần Thị Minh Đức.
- Xét về mặt khái niệm: Hứng thú là một thái độ đặc biệt của cá nhân đối
với đối tượng, thể hiện ở sự chú ý tới đối tượng, khao khát đi sâu nhận thức đối
tượng sự thích thú được thỏa mãn với đối tượng.
Một sự vật hiện tượng nào đó chỉ có thể trở thành đối tượng của hứng thú
khi chúng thỏa mãn hai điều kiện sau đây:
- Điều kiện I: Có ý nghĩa với cuộc sống của cá nhân, điều kiện này quyết
định nhận thức trong cấu trúc của hứng thú, đối tượng nào càng có ý nghĩa lớn
đối với cuộc sống của cá nhân thì càng dễ tạo ra hứng thú. Muốn hình thành
hứng thú chủ thể phải nhận thức rõ ý nghĩa của đối tượng với cuộc sống của
mình, nhận thức càng sâu sắc và đầy đủ càng đặt nền móng vững chắc cho sự
hình thành và phát triển của hứng thú.
- Điều kiện II: Có khả năng mang lại khoái cảm cho cá nhân. Trong quá
trình hoạt động với đối tượng, hứng thú có quan hệ mật thiết với nhu cầu. Khoái
14
cảm nảy sinh trong quá trình hoạt động với đối tượng, đồng thời chính khoái
cảm có tác dụng thúc đẩy cá nhân tích cực hoạt động, điều đó chứng tỏ hứng thú
chỉ có thể hình thành và phát triển trong quá trình hoạt động của cá nhân. Biện
có hứng thú đối với đối tượng nào đó cần phải có các yếu tố trên. Nó có quan hệ
mật thiết với nhau, tương tác lẫn nhau trong cấu trúc hứng thú, sự tồn tại của
từng mặt riêng lẻ không có ý nghĩa đối với hứng thú, không nói lên mức độ của
hứng thú.
Vai trò của hứng thú:
Đối với hoạt động nói chung:
Trong quá trình hoạt động của con người, cùng với nhu cầu, hứng thú
kích thích hoạt động làm cho con người say mê hoạt động đem lại hiệu quả cao
trong hoạt động của mình.
Công việc nào có hứng thú cao hơn người thực hiện nó một cách rõ ràng
hơn, có hiệu quả cao, tạo ra xúc cảm dương tính mạnh mẽ đối với người tiến
hành hoạt động đó, và họ sẽ tìm thấy niềm vui trong công việc, công việc trở
nên nhẹ nhàng, ít tốn công sức hơn, có sự tập trung cao. Ngược lại người ta cảm
thấy gượng ép, công việc trở nên nặng nhọc, khó khăn làm cho người ta mệt
mỏi, chất lượng hoạt động giảm rõ rệt.
Đối với hoạt động nhận thức:
Hứng thú là động lực giúp con người tiến hành hoạt động nhận thức đạt
hiệu quả, hứng thú tạo động cơ quan trọng của hoạt động. Hứng thú làm tích cực
hóa các quá trình tâm lý (Tri giác, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng ).
Đối với năng lực:
Hứng thú là yếu tố quyết định đến sự hình thành và phát triển năng lực cá
nhân. Hứng thú và năng lực có mối quan hệ biện chứng với nhau, cái này làm
tiền đề cho cái kia và ngược lại. Hứng thú và năng lực là một cặp không tách rời
khỏi nhau, có nghĩa là tài năng sẽ bị thui chột nếu hứng thú không thực sự sâu
sắc, đầy đủ, nói chung hứng thú không được nuôi dưỡng lâu dài nếu không có
những năng lực thiết yếu để thỏa mãn hứng thú.
16
Đối với người học hứng thú học tập có vai trò quan trọng. Nó tạo ra động
cơ chủ đạo của hoạt động học tập, đối với người học. Vì vậy, hình thành và phát
nên tham gia các HĐNT giúp cho các tế bào tạo xương xây đắp cho xương đặc hơn,
rắn chắc hơn, dẻo dai hơn. Trẻ sẽ phát triển tối đa về chiều cao, về trọng lượng,
về sự rắn chắc của thể hình.
- Dễ hòa nhập, thích nghi hơn: Trẻ sẽ được tiếp xúc với những người bạn
mới, khám phá những điều mới lạ, trẻ sẽ linh hoạt, ngôn ngữ và các kỹ năng
được tăng cường. Do đó, trẻ sẽ dễ hòa nhập hơn. Ngoài ra, phát triển trong môi
trường tự nhiên, được tiếp xúc nhiều với thế giới xung quanh để học cách thích
nghi với mọi hoàn cảnh khác nhau. Từ đó rèn luyện ý thức tự lập, ý thức tập thể
để phát triển toàn diện và bền vững văn – trí - thể - mĩ.
- Trẻ được tự mình học hỏi khám phá: Với trẻ, vạn vật đang diễn ra trong
thế giới này đều mới mẻ, sống động, cuốn hút và luôn luôn kích thích trí tò mò.
Khi trẻ đùa nghịch, chơi đùa ngoài thiên nhiên, thực chất là trẻ khám phá, học
hỏi và có điều kiện phát triển tốt nhất những cảm xúc tích cực của mình. Nhiều
nghiên cứu khoa học cũng đã chứng minh: “không gì khiến trẻ thấy thoải mái, tự
tin và vui vẻ hơn khi trẻ được chạm tay vào mọi thứ xung quanh và tự khám phá
sự việc bằng các giác quan, cảm xúc của mình”.
Ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động ngoài trời về các hiện tượng tự nhiên cho
trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non:
Như chúng ta đã biết môi trường chúng ta đang sống không chỉ có con
người mà bao gồm cả các loại sinh vật vô sinh và hữu sinh, cả nhữngHTTN
xung quang chúng ta. Hằng ngày mỗi con người đều cần có không gian để sống,
để sinh hoạt. Chẳng hạn như : môi trường để làm việc, môi trường để học tập,
môi trường để vui chơi như vậy môi trường là khoảng không gian cần có và
thích hợp cho mỗi con người, mỗi công việc , mỗi lứa tuổi khác nhau. Còn đối
với trẻ em, môi trường để sống, hoạt động, học tập, vui chơi là rất quan trọng
nhất với trẻ Mầm non. Trẻ em không giống người lớn có cách học và tiếp thu
khác hẳn “học mà chơi, chơi mà học”, nhiều nhà giáo dục cũng đã khẳng định
điều đó như :
18
19
xung quanh. Nhờ có môi trường phong phú , ví dụ như nhiều loài cây , nhiều
loại rau, vườn hoa sẽ giúp trẻ được quan sát những sự thay đổi theo ngày, theo
mùa của các lá trên cùng một cây hoặc tìm ra sự giống và khác nhau giữa cây
này với cây khác, trẻ biết được sự quan trọng và lợi ích của nước trong cuộc
sống hằng ngày của con người như nước để uống, để tắm, để sinh hoạt hằng
ngày. Nước không chỉ có lợi ích với con người mà nó còn rất quan trọng với các
loài sinh vật khác, không có nước thì các sinh vật, ngay cả con người cũng
không thể sống được, người ta thường nói “ở đâu có nước , ở đó có sự sống”.
Biết được sự quan trọng đó, trẻ sẽ biết quý những giọt nước sạch. Qua đó, giáo
dục trẻ biết bảo vệ nguồn nước, biết tiết kiệm nước, không vứt rác bừa bãi vào
sông suối là nơi sinh sống của nhiều loài động- thực vật. Bên cạnh đó, trẻ hiểu
biết nhiều hơn về các hiện tượng tự nhiên, trời có lúc nắng, lúc mưa, lúc gió, lúc
lạnh tất cả những cái đó đều có nguyên do là giúp cân bằng hệ sinh thái. Trời
mưa để thanh lọc không khí, tưới nước cho mùa màng và cũng là một nguồn
nước quan trọng; trời nắng để cây cối sinh sôi, nảy nở, có thể quang hợp tổng
hợp chất dinh dưỡng để phát triển, ánh nắng buổi sáng có lợi cho con người, nó
giúp cho trẻ tránh khỏi nguy cơ bị còi xương, biến tiền vitamin D thành vitmin
D; hay những cơn sấm chớp đầu mùa mang lại nhiều chất đạm cho cây cối hấp
thụ để phát triển;hay những cơn gió giúp cho một số loại cây cỏ có thể phát tán
hạt bay đi khắp nơi và sinh sôi, phát triển Qua đó giáo dục trẻ biết tự chăm sóc
và bảo vệ bản thân, khi trời nắng, trời mưa biết che ô, tìm nơi trú ẩn , trời lạnh
thì biết mặc áo ấm, giữ ấm cho cơ thể, khi trời nắng nóng thì biết làm mát cho
cơ thể đúng cách như mặc áo mỏng, quạt, uống nhiều nước Có thể thấy rằng
kiến thức về các HTTN là rất quan trọng với trẻ giúp trẻ hiểu biết nhiều điều và
từ đó biết tự bảo vệ bản thân mình.
Copyright: Tài liệu đại học ©