Tên sáng kiến:
Một số biện pháp nhằm phát huy tính tích cực chủ đạo
Khi tham gia hoạt động ngoài trời cho trẻ 5 – 6 tuổi
Trong Trường Mầm Non .

Năm học: 2014 - 2015

1/27


Tr em hụm nay
Th gii ngy mai
Chc hn cỏc bn cng ng ý vi tụi mt iu: Tr em d thng
nh nhng thiờn thiờn thn bộ nh, nhng thiờn thn y s ln lờn hng ngy
nh cú s quan tõm, chm súc, dy d ca b m v cụ giỏo sau ny tr thnh
nhng ch nhõn tng lai ca t nc Mỗi chúng ta, ai cũng muốn dành cho
các bé những điều tốt đẹp nhất để các bé có thể phát triển tốt. tr lnh hi
c kin thc t th gii xung quanh mt cỏch nhanh nht, thoi mỏi v khụng
b gũ bú thỡ cỏch tt nht l thụng qua hot ng vui chi trong ú hot ng
ngoi tri cng l mt hỡnh thc hp dn v gõy hng thỳ vi tr rt hiu qu.
Hot ng ngoi tri cho tr khụng gian thoỏng mỏt, rng rói ng thi bờn
ngoi cng l kho kin thc rng ln kớch thớch s tũ mũ khỏm phỏ ca tr.
Vỡ vy, nm hc: 2014 2015 tụi mnh dn la chn Mt s bin phỏp
nhm phỏt huy tớnh tớch cc ch ng khi tham gia hot ng ngoi tri ca
tr 5 -6 tui trong Trng Mm Non . lm ti sỏng kin kinh nghim.
Qua đây, tôi xin gửi lời cảm ơn tới Phòng giáo dục huyện Thanh Oai, Ban
giám hiệu trờng Mầm non Thanh Thuỳ, các đồng nghiệp, đặc biệt là tập thể lớp
Mẫu giáo 5 tuổi A2 đã giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và đã góp phần
không nhỏ tạo nên sự thành công cho đề tài của tôi.
ti ó hon thnh, tuy nhiờn khụng trỏnh khi nhng hn ch, thiu sút. Vỡ
vy, tụi rt mong nhn c s úng gúp ca cỏc cp lónh o, ca cỏc bn

Trẻ mầm non “Học mà chơi – chơi mà học”. Hoạt động vui chơi là hoạt
động chủ đạo của lứa tuổi mầm non, mà trong đó hoạt động vui chơi ngoài trời
là một hoạt động không thể thiếu vì trẻ sẽ được hít thở không khí trong lành ,
được quan sát thế giới xung quanh, khám phá những điều mới lạ từ thiên nhiên
giúp trẻ tăng thêm vốn sống và nhất là trẻ được tự do hoạt động.
Hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ hứng
thú nhất, mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xung
quanh chúng. Trẻ nhận thức thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc , tìm hiểu,
khám phá và quan tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh mình. Hoạt
động vui chơi ngoài trời tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn và thích ứng với môi trường
tự nhiên đồng thời giúp trẻ mạnh dạn và tự tin hơn trong cuộc sống.
Là một giáo viên được phân công dạy lớp Mẫu giáo 5 - 6 tuổi ( Lớp Mẫu
giáo A2 ), tôi luôn suy nghĩ trăn trỏ và tìm cách để mình có thể vận dụng kỹ
năng và khả năng của mình vào việc giảng dạy, lồng ghép các nội dung giáo dục
trẻ một cách hấp dẫn, hứng thú với trẻ nhất nhằm đạt hiệu quả giáo dục cao nhất.

4/27


Môi trường cho trẻ hoạt động ngoài trời sẽ là một môi trường hấp dẫn và lôi
cuốn trẻ nếu chúng ta biết nắm bắt và vận dụng tất cả những yếu tố sẵn có trong
thiên nhiên, tác động vào chúng thông qua các trò chơi, sự quan sát tìn hiểu sự
vật xung quanh trẻ trong các tình huống. Những câu hỏi như: vì sao?, làm thế
nào?,… và từ sự tò mò ham hiểu biết ở trẻ ta giáo dục cho trẻ, hình thành cho trẻ
những hành vi đẹp, thói quen tốt, góp phần phát triển nhân cách trẻ. Chính vì
nhu cầu nhận thức của trẻ muốn khám phá thế giới xung quanh nên năm học
2014 - 2015 tôi mạnh dạn chọn đề tài: “ Một số biện pháp nhằm phát huy tính
tích cực chủ động khi tham gia hoạt động ngoài trời của trẻ 5 -6 tuổi Lớp A2
– Trường Mầm Non Thanh Thùy ” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm trong
năm học này.

pháp học tập trải nghiệm.
Sau đây là nội dung nghiên cứu đề tài: “ Một số biện pháp nhằm
phát huy tính tích cực chủ động khi tham gia hoạt động ngoài trời của trẻ 5
-6 tuổi Lớp A2 – Trường Mầm Non Thanh Thùy ” của tôi. Rất mong được
nhận sự ủng hộ, góp ý chân thành của các đồng chí lãnh đạo, các nhà nghiên cứu
và các bạn động nghiệp gần xa để tôi có thể tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động
ngoài trời ngày càng tốt, có chiều sâu và tạo điều kiện cho trẻ dễ dàng tiếp cận
với thế giới rộng lớn và đầy mới lạ.

Chương 2: Cơ sở lý luận
1.C¬ së lý luËn

6/27


Hoạt động vui chơi có ý nghĩa đặc biệt với trẻ mẫu giáo. Hoạt động vui
chơi là con đờng tiếp xúc độc đáo của trẻ mẫu giáo với cuộc sống ngời lớn, nhờ
hoạt động này trẻ bớc vào giai đoạn đầu tiên của quá trình hình thành nhân
cách . Hoạt động vui chơi có tác động giúp trẻ phát triển đầy đủ toàn diện về
nhận thức tình cảm, ý trí, cũng nh các nét tính cách và năng lực xã hội. Chính
trong khi trẻ chơi trẻ làm quen với xã hội ngời lớn, học hỏi cách ứng xử và giao
tiếp trong xã hội ngời lớn, đồng thời cũng chính ở đây cái tôi của trẻ đợc hình
thành, trẻ phân biệt đợc mình với ngời khác. Trẻ lớn lên cùng bạn bè, có tinh
thần trách nhiệm trớc nhóm chơi, đôi khi biết hy sinh ý muốn cá nhân vì lợi ích
chung của cả nhóm chơi và cũng ở nhóm chơi của mình trẻ biết nhận xét đánh
giá bạn bè và ngay cả ngời thân mình. Nếu không có hoạt động vui chơi việc
học làm ngời của trẻ sẽ rất khó khăn.
Mặt khác trong khi trẻ chơi trẻ bắt chớc lao động của ngời lớn trẻ dần dần
nắm bắt đợc một số kỹ năng lao động đơn giản và có tình cảm với nghề nghiệp
của họ, từ đó giúp trẻ thêm kính trọng ngời lao động.

Trng cú din tớch sõn rng nhng ớt nhng cõy to nờn khu vc sõn trng cũn
ớt búng mỏt cho tr chi cng nh quan sỏt
a s ph huynh ca lp u l lao ng nụng nghip cha nhận thức đúng đắn
vai trò của hoạt động vui chơi đối với trẻ, v nh li tp trung lm ngh ca a
phng nờn vic trũ chuyn vi tr v th gii xung quang cũn hn ch, a phn
l cụ cung cp kin thc cho tr.
Bng thng kờ s liu kt qu phõn loi s hng thỳ tớch cc tham gia vo
cỏc hot ng: Quan sỏt, vn ng ca tr u & u hc 2014 - 2015
( Tng s tr: 36 tr )
Hot ng
STT

quan sỏt

Kt qu
S
lng

T l %

Hot ng
vn ng

Kt qu
S
lng

T l %

1


18

50%

Loi TB

12

33,3%

4

Loi yu

7

19,4%

Loi yu

4

11,1%

8/27


Chương 3: Các biện pháp giải quyết vấn đề
3.1: Biện pháp 1. Tạo môi trường hợp lý và có tính phát triển cho trẻ hoạt


10/27


Ảnh 3: Trẻ tham quan khu trồng rau xanh của lớp mình và lớp A3

11/27


Ảnh4: Trẻ quan sát cây ở góc thiên nhiên khám phá sự phát triển của cây
Trong quá trình quan sát, tôi luôn lấy trẻ làm trung tâm ( trẻ được tự nhận
xét đánh giá, được trực tiếp sờ, nắn, cầm vào vật thật…. và trẻ tự nói nên suy
nghĩ, ý kiến của mình về những gì quan sát thấy, những gì trẻ được trực tiếp
hoạt động…) Vì vậy đòi hỏi giáo viên cần có kiến thức sâu, rộng về thế giới
xung quang để cung cấp cho trẻ.
Trong quá trình tổ chức cho trẻ quan sát,tôi luôn quan tâm, phát huy tính
tích cực của trẻ bằng cách khai thác kinh nghiệm thực tế của trẻ, tận dụng môi
trường sẵn có và luôn tạo điều kiện cho trẻ được thực hành nhiều nhất. Tôi luôn
có gắng tạo ra nhiều tình huống cho trẻ phải suy nghĩ, tìm cách giải quyết tình
huống đó, đồng thời sáng tạo thêm nhiều nội dung và chủ đề chơi phong phú
hơn cho trẻ. Tôi luôn cố gắng hướng trẻ chơi theo chủ đề thích hợp, mở rộng kỹ
năng chơi và kỹ năng giao tiếp cho trẻ. Vì vậy trẻ được hoạt động một cách tích
cực nhất, từ đó tạo được nhiều hứng thú cho trẻ khi chơi.

12/27


Ngoài ra tôi luôn chú ý tạo cho trẻ cảm giác thoải mái khi quan sát. Tạo
bầu không khi vui vẻ giữa cô và cháu để buổi chơi đạt được kết quả cao nhất.


giấy A3 hoặc A4 tạo thành bức tranh đẹp.
• Xâu hạt bằng hạt đậu đã luộc sơ qua.
• Sỏ vòng bằng cộng rau muống.
• Xếp hình các con vặt bằng lá cây…

Ảnh 5: Tranh cá ngựa làm bằng lá cây khô

14/27


Ảnh 6: Tranh cá làm bằng lá cây khô
3.2: Biện pháp 2: Đa dạng các trò chơi ngoài trời cho trẻ. ( Tăng cường nhóm
trò chơi vận động, nhóm trò chơi phát triển nhận thức và phát triển giác quan
cho trẻ, sưu tầm một số trò chơi dân gian cho trẻ hoạt động…)
Trường tôi có diện tích sân chơi khá rộng, nên việc tổ chức cho các cháu
vui chơi hoạt động ngoài trời theo lịch cụ thể của từng nhóm được đảm bảo diễn
ra thường xuyên và rất thuận tiện. Riêng với lớp tôi ngoài việc tách nhóm cho
cháu hoạt động, tôi còn chủ động tìm tòi những nội dung hoạt động ngoài trời,
những trò chơi vận động, trò chơi phát triển các giác quan cho trẻ, trò chõi phát
triển nhận thức, trò chõi dân gian gắn với chủ ðiểm và những mốc thời gian một
cách hợp lý
a, Nhóm trò chơi vận động giúp phát triển thể lực cho trẻ: ( Trẻ chơi với các
đồ chơi sẵn có trong sân trường )
Tận dụng những đồ chơi và dụng cụ vận động sẵn có trong sân trường như:
Đu quay, cầu trượt, bập bênh…. Là những trò chơi có sức hấp dẫn trẻ rất lớn.
Tôi tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động: Leo trèo trên các thiết bị dụng
cụ vận động ngoài trời: cầu trượt, các vận động bò trườn, tung, ném, chuyền và

15/27


16/27


phương tiện chơi rất hấp dẫn trẻ. Trẻ dùng lá cây để xếp thành những hình dạng
khác nhau theo trí tưởng tượng của trẻ như hình bông hoa, căn nhà, con bướm,
con cá, ….

Ảnh 7: Trẻ tham gia chơi với cát nước
Thông qua những trò chơi này cũng giúp trẻ mở rộng hơn mối quan hệ với
thế giới xung quanh, trẻ biết cách chăm sóc cây xanh và bảo vệ cây xanh, đồng
thời rèn cho trẻ cách giao tiếp lịch sự với mọi người.
c, Nhóm trò chơi phát triển giác quan:
Bên cạnh việc củng cố các biểu tượng về thế giới tự nhiên xung quanh trẻ,
rèn cho trẻ những kỹ năng trong giao tiếp, trong vận động và rèn luyện cho trẻ
có một thể lực tốt. Tôi còn chú trọng tìm tòi thêm các trò chơi giúp phát triển
các giác quan cho trẻ như: Cho trẻ lắng nghe các tiếng động, tiếng kêu ở đâu,
lắng nghe tiếng gió thổi, lá rụng, chim hót, cho trẻ ngửi mùi hoa, mùi cỏ, mùi

17/27


của lá cây, và cảm nhận ánh nắng mặt trời….. qua các trò chơi như: “ Tai ai
tinh ”; “ Ngửi hoa ”; “ Ai tinh mắt ”; “ Nhìn lá đoán cây ”; “ Đoán vật bằng
tay”; “ Đoán xem tiếng động gì”; “ Âm thanh phát ra từ đâu? ” ……
d, Sưu tầm một số trò chơi dân gian và trò chơi theo chương trình mới cho trẻ
hoạt động ngoài trời:
Kho tàng trò chơi dành cho lứa tuổi Mầm Non rất phong phú và đa dạng.
Tuy nhiên lựa chọn trò chơi sao cho phù hợp với khả năng của trẻ, phù hợp với
đặc điểm tâm sinh lý của trẻ là không giống nhau. Cùng một trò chơi nhưng
cách tổ chức ở mỗi một độ tuổi lại phải tổ chức ở một mức độ khác nhau. Nhận


Quả bóng con con

Quả bóng con con

Quả bóng tròn tròn

Quả bóng tròn tròn

Em tung bạn đỡ

Bạn tung em đỡ

Tung cao cao nữa

Tung cao cao nữa

Bạn bắt rất tài

Em bắt rất tài.

Cô bảo cả hai
Chúng em đều giỏi
Hay khi tổ chức trò chơi: Dung dăng dung dẻ; Thả đỉa ba ba; Rồng rắn
lên mây; lộn cầu vồng….. đều có thêm lời đồng dao tạo hứng thú cho trẻ tham
gia chơi rất hiệu quả.

20/27




Đôi bạn.
Gà tìm mẹ.

Thả đỉa ba ba

Chim mẹ chim con

Nhẩy bớc

Tìm đúng nhà.

Câu cá (Câu ếch)

Ai ném xa hơn.
Lái máy bay.

Đá bòng trúng lỗ

Làm đoàn tàu.

Đẩy gậy

Phi công.

Chơi đồ

Ô tô và chim sẻ.

Thi vác củi chạy


Cây xanh tươi tốt

Tôi vè tôi kể

Bóng mát hoa thơm

Thi đua tập thể

Quả ngon mát ngọt

Tưới nước cho cây

Mát ngọt thơm ngon

Cho cây đó mà cho cây !

Thơm ngon cái mà thơm

Tuổi nhỏ hăng say

ngon!

Chăm cho cây lớn

Ảnh 11: Trẻ chăm sóc, tưới nước cho cây
Ví dụ: Thi v¸c cñi ch¹y:
* ChuÈn bÞ: sè lîng ngêi ch¬i kh«ng h¹n chÕ
* LuËt ch¬i:


quan sát chính vì thế tôi luôn tìm tòi học hỏi mở rộng kiến thức về thế giói xung
quanh để cung cấp cho trẻ.
Để có thể kết hợp liền ý giữa hoạt động chung với hoạt động ngoài trời tạo
hứng thú để cho trẻ hoạt động:
Ví dụ: Một tiết khám phá môi trường xung quanh chủ đề một số loại hoa
• Trẻ mang đến một số loại hoa
• Cho trẻ quan sát và trò chuyện cung trẻ về một số loại hoa mà trường
mình có
• Trẻ nêu nên những điều trẻ biết được về một số loại hoa
• Dựa vào những hiểu biết của trẻ cô gợi ý mở rộng sự hiểu biết cho trẻ và
cung cấp một số đặc điểm mà trẻ hiểu sai.
Ví dụ: Tiết làm quen với toán chủ đề thực vật, số lượng 5
• Sau khi cung cấp kiến thức cho trẻ trong giờ hoạt động chung thì ở hoạt
động ngoài trời có thể kết hợp trong hoạt động quan sát vườn hoa và yêu
cầu trẻ tìm và chon ra các loại hoa có 5 cánh, kể tên 5 loại hoa mà trẻ

24/27


biết, kể tên 5 loại hoa theo màu sắc và tìm xem trên sân trường đồ vật nào
có số lượng là 5…..
• Khi chơi trò chơi bằng các nguyên vật liệu mở trẻ có thể sắp xếp các hạt
thành các loại hoa 5 cánh…..
• Trò chơi động cô yêu cầu trẻ chạy theo nhóm, mỗi nhóm có một loại hoa
và phân loại về đặc điểm, hình dáng, màu sắc, nơi sống…. của loại hoa
mà trẻ mang đến.
• Khi tổ chức cho cháu quan sát cần lưu ý:
+ Tạo điều kiện cho trẻ sự tự do tìm tòi khám phá đối tượng, để trẻ tự suy
luận, cô đặt những câu hởi mở cho trẻ.
Ví dụ: Đặt ra những câu hỏi về các loại hoa: