A. ĐẶT VẤN ĐỀ.
I. MỞ ĐẦU.
Ngày nay, với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ nói
chung của ngành tin học nói riêng, với những tính năng ưu việt, sự tiện dụng
và được ứng dụng rộng rãi, tin học ngày nay là một phần không thể thiếu được
của nhiều ngành trong công cuộc xây dựng và phát triển xã hội. Hơn thế nữa
nó còn đi sâu vào đời sống của con người.
Do vậy, Việt Nam nói chung và ngành giáo dục đào tạo nói riêng phải
đầu tư phát triển về mọi mặt. Đặc biệt là nguồn nhân lực tức là phải đào tạo ra
một thế hệ trẻ năng động, sáng tạo, nắm vững tri thức khoa học công nghệ để
làm chủ trong mọi hoàn cảnh công tác và hoạt động xã hội nhằm đáp ứng được
nhu cầu trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Để đáp ứng được các yêu cầu trên, môn Tin học đã được đưa vào giảng
dạy ở các trường Trung học và Tiểu học với vai trò là môn học tự chọn.
Môn học tự chọn (Tin học) ở trường phổ thông hiện hành có nhiệm vụ
trang bị cho học sinh những hiểu biết cơ bản về công nghệ thông tin và vai trò
của nó trong xã hội hiện đại. Môn học này giúp học sinh bước đầu làm quen
với phương pháp giải quyết vấn đề theo quy trình công nghệ và kĩ năng sử
dụng máy tính phục vụ học tập và cuộc sống.
Từ thế kỷ XXI, môn Tin học ở bậc THCS là môn học tự chọn cho
những trường có điều kiện với thời lượng 2 tiết/tuần với tất cả các lớp ở cấp
học. Là môn học mới đưa vào trường phổ thông và có những đặc thù riêng liên
quan chặt chẽ với sử dụng máy tính, cách suy nghĩ và giải quyết vấn đề theo
quy trình công nghệ, coi trọng làm việc theo nhóm. Đặc trưng của môn Tin học
là kiến thức lí thuyết đi đôi với thực hành, đặc biệt ở lứa tuổi THCS phần thực
hành còn chiếm thời lượng nhiều hơn.
Trang 1
Qua thời gian trực tiếp giảng dạy môn Tin học nói chung, Tin học 7 nói
riêng bản thân tôi nhận thấy rằng nhiều học sinh còn yếu về kĩ năng thực hành
trên máy. Thậm chí còn có một số học sinh còn ngại thực hiện các thao tác trên
máy mà chủ yếu là quan sát các học sinh khác trong nhóm thực hành (học sinh

chú trọng đến rèn luyện kĩ năng thực hành, ứng dụng, tạo mọi điều kiện để học
sinh được thực hành, nắm bắt và tiếp cận những công nghệ mới của Tin học
phục vụ học tập và đời sống. Nội dung chương trình của môn Tin học hiện
hành ở các trường phổ thông đã đáp ứng được những yêu cầu trên.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
I. ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH:
Thực tế qua những năm trực tiếp giảng dạy bộ môn cũng như trao đổi
với đồng nghiệp tôi nhận thấy: Hầu như học sinh đều rất yêu thích và hứng thú
với môn Tin học. Tuy nhiên, chất lượng bộ môn qua các năm học chưa cao,
đặc biệt là kĩ năng thực hành trên máy của học sinh còn yếu, thậm chí một số
học sinh còn rất ngại khi sử dụng máy tính để rèn luyện kĩ năng.
1. Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của Phòng Giáo dục và Đào tạo, lãnh đạo địa
phương, Chi Bộ, Ban Giám hiệu nhà trường trong công cuộc đổi mới phương
pháp dạy học; tạo mọi điều kiện thuận lợi về CSVC trang thiết bị dạy học.
- Giáo viên giảng dạy được đào tạo theo đúng chuyên ngành.
- Phần lớn các em học sinh có ý thức tự học cao, luôn tìm tòi học hỏi
những kiến thức mới trong học tập và rất hứng thú với môn Tin học.
2. Khó khăn:
- Vẫn còn một số em học sinh tiếp thu kiến thức còn chậm, đặc biệt là
kĩ năng thực hành trên máy của học sinh còn yếu, thậm chí một số học sinh còn
Trang 3
rất ngại khi sử dụng máy tính để rèn luyện các kĩ năng vì sợ mình gõ chậm và
sai.
- Số lượng học sinh trong một lớp học còn quá đông so với số lượng
máy hiện có. Thiết bị chiếu sáng thường bị hư hao, không khí trong phòng máy
không thoáng làm cho học sinh không tập trung vào bài giảng ảnh hưởng rất
lớn trong quá trình giảng dạy và học tập.
- Học sinh trên địa bàn chủ yếu là con em các gia đình làm nông dân, sự
quan tâm của phụ huynh đến việc học tập của con em còn nhiều hạn chế, điều

S
L
%
S
L
%
S
L
%
1 7
D
1
2
8
2 7
.
1
5 1
7
.
1
9
6
7
.
1 3
.
6
1 3
.

0
.
0
3
7
D
3
2
6
2
7
.
7
4
1
5
.
4
1
9
7
3
.
1
1
3
.
8
0
0

.
2
2. Thiết kế bài dạy thực hành phải phù hợp với nhiều đối tượng học sinh
Công việc thiết kế chu đáo trước một bài dạy và phù hợp với nhiều đối
tượng là khâu quan trọng không thể thiếu của một tiết dạy học mà bất kì một
giáo viên nào cũng phải biết. “Thiết kế trước bài dạy giúp giáo viên chuẩn bị
chu đáo hơn về kiến thức, kĩ năng, phương pháp, tiến trình và tâm thế để đi vào
một tiết dạy”. Để thiết kế một bài dạy phù hợp cho nhiều đối tượng học sinh thì
tối thiểu nhất phải làm được những việc sau:
- Xác định được mục tiêu trọng tâm của bài học về kiến thức, kĩ năng,
thái độ tình cảm. Tìm ra được những kĩ năng cơ bản dành cho học sinh yếu,
kém và kiến thức, kĩ năng nâng cao cho học sinh khá giỏi.
- Tham khảo thêm tài liệu để mở rộng và đi sâu hơn vào bài giảng, giúp
giáo viên nắm một cách tổng thể, để giải thích cho học sinh khi cần thiết.
Trang 5
- Nắm được ý đồ của sách giáo khoa để xây dựng và thiết kế các hoạt
động học tập phù hợp với tình hình thực tế của đối tượng và trình độ học sinh,
điều kiện dạy học.
- Chuẩn bị tốt phòng thực hành, các thiết bị dạy học.
- Hoàn chỉnh tiến trình của một giờ dạy học với đầy đủ các hoạt động
cụ thể.
Nếu thực hiện tốt những việc này xem như giáo viên đã chuẩn bị tốt tâm thế để
bước vào giờ dạy và đã thành công bước đầu.
3. Điều hành tổ chức hoạt động của học sinh trên lớp
Việc thiết kế tốt một bài dạy và phù hợp với từng đối tượng học sinh
xem như đã thành công một nửa nhưng đó chỉ là bước khởi đầu cho một tiết
dạy còn khâu quyết định thành công chính là ở khâu tổ chức điều khiển các đối
tượng học sinh trên lớp.
Trong điều kiện CSVC của trường, với một giờ thực hành, việc quan
trọng đầu tiên là chia nhóm thực hành. Với việc cho học sinh thực hành theo

thành viên trong nhóm, đặc biệt là nhóm trưởng. Hoặc cho các nhóm trưởng
kiểm tra, đánh giá kết quả thực hành lẫn nhau. Làm được như vậy các em sẽ tự
giác và có ý thức hơn trong học tập. Giáo viên nhận xét, bổ sung và tổng kết
kiến thức.
Giáo viên cũng nên có nhận xét ngắn gọn về tình hình làm việc của
các nhóm để kịp thời động viên, khuyến khích các nhóm thực hành tốt và rút
kinh nghiệm đối với các nhóm chưa thực hành tốt.
Ví dụ: Minh hoạ về thiết kế và điều hành tổ chức các hoạt động của tiết thực
hành
Bài thực hành 4: Bảng điểm của lớp em (Tiết 1)
Trang 7
 Thiết kế bài học:
a/ Xác định mục tiêu trọng tâm của bài:
+ Học sinh biết nhập các công thức và hàm vào ô tính.
+ Biết sử dụng một số hàm cơ bản Average, Max, Min.
+ Xác định các kĩ năng, kiến thức các đối tượng học sinh cần đạt:
++ Đối tượng học sinh yếu, kém: Nhập được công thức để tính điểm
trung bình, sử dụng được một số hàm để tính toán ở mức đơn giản.
++ Đối tượng học sinh trung bình: Sử dụng công thức, hàm để tính
toán trong bảng tính.
++ Đối tượng học sinh khá-giỏi: Sử dụng thành thạo công thức, hàm
để tính toán.
b/ Chuẩn bị phòng máy, thiết bị dạy học (máy tính, máy chiếu), sao
chép một số tệp bảng tính của các bài thực hành trước có liên quan đến bài
thực hành (tệp “Danh sach lop em”, “So theo doi the luc”).
c/ Thiết kế và điều hành tổ chức hoạt động học tập của học sinh trên
lớp.
Hoạt động 1: Lập công thức tính điểm trung bình.
+ Mục tiêu: Học sinh lập được công thức để tính điểm trung bình.
Hoạt động theo nhóm, ưu tiên đối tượng học sinh yếu, kém. Sau khi đã phân

tính điểm trung bình, cơ bản sử dụng được các hàm Max, Min để tìm ĐTB cao
nhất và ĐTB thấp nhất.
++ Với đối tượng học sinh trung bình: Sử dụng các hàm để tính toán
với các tham số.
++ Với đối tượng học sinh khá - giỏi: Sử dụng được các hàm
AVERAGE, MAX, MIN để tính toán với phần tham số của hàm đa dạng.
Tổ chức hoạt động:
+ Nêu nội dung và các yêu cầu của hoạt động 2.
+ Hướng dẫn học sinh thảo luận theo nhóm với yêu cầu của bài tập
với các câu hỏi sau:
? Sử dụng hàm nào để tính điểm trung bình.
? Để xác định điểm trung bình cao nhất, thấp nhất ta sử dụng những hàm
nào
? Các thành phần trong tham số của hàm có thể là những đối tượng nào.
+ Tổ chức hướng dẫn cho các nhóm thực hành: Đối tượng học sinh
yếu, kém thao tác sử dụng hàm Average để tính điểm trung bình của các bạn
trong lớp trong cột “Điểm trung bình”, tính điểm trung bình của cả lớp và ghi
vào ô cuối cùng của cột “Điểm trung bình”. Cơ bản sử dụng được các hàm
Max, Min để xác định được điểm trung bình cao nhất, thấp nhất. Đối tượng
học sinh khá -giỏi, thao tác tính điểm trung bình cho các học sinh trong danh
sách, tính điểm trung bình của cả lớp bằng hàm thích hợp. Yêu cầu học sinh
phải biết sử dụng địa chỉ của các ô, khối trong phần tham số của các hàm để
tính toán. Xác định được điểm trung bình cao nhất và thấp nhất theo yêu cầu
Trang 10
của “Bài tập 3”. Trong quá trình này, đối tượng học sinh yếu quan sát và thực
hiện lại một số thao tác theo yêu cầu của giáo viên.
++ GV quản lí, giám sát học sinh thực hành theo nhóm, nhắc nhở,
điều chỉnh kịp thời các nhóm thực hành không hiệu quả
++ Nhận xét đánh giá kết quả hoạt động 2.
++ Kiểm tra 1-2 học sinh: Trình bày lại các thao tác trong 2 hoạt

1
7
.
9
6
2
1
.
4
1
7
6
0
.
7
0
0
.
0
0
0
.
0
2
7
D
2
2
8
8

4
1
5
.
4
5
1
9
.
2
1
6
6
1
.
5
1
3
.
8
0
0
.
0
Tổng
cộng
8
2
1
7

- Điều hành tổ chức hoạt động của học sinh trên lớp.
Giáo viên cần đưa ra hệ thống bài tập thực hành, yêu cầu về các kĩ năng
sát với từng đối tượng học sinh.
Điều hành các hoạt động của học sinh một cách linh hoạt, tạo cơ hội
cho các đối tượng học sinh được thực hành
Trang 12
- Đánh giá và theo dõi kết quả học tập theo từng đối tượng học sinh,
khen những học sinh thực hành tốt, nghiêm túc, nhắc nhở những học sinh thực
hành chưa tốt, chưa nghiêm túc.
C. KẾT LUẬN & ĐỀ XUẤT
Tin học là môn học mới đối với học sinh phổ thông. Để tạo hứng thú
học tập cho học sinh và từng bước nâng cao chất lượng bộ môn đòi hỏi người
giáo viên phải tìm tòi, đổi mới phương pháp dạy học phù hợp, hiệu quả.
Trong quá trình dạy học áp dụng việc tổ chức hoạt động nhóm phù hợp
với các đối tượng học sinh trong giờ thực hành tôi nhận thấy rằng các em thực
hiện các kĩ năng cơ bản trên máy thành thạo hơn, tích cực tự giác trong các
giời học và các em áp dụng được nhiều kiến thức được học vào cuộc sống hàng
ngày.
Nếu áp dụng phương pháp dạy học này trong những giờ thực hành của các
khối lớp khác tôi tin chắc rằng nó sẽ góp phần không nhỏ trong việc nâng cao
chất lượng bộ môn.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân rút ra được trong quá trình
dạy học. Rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy cô, bạn bè đồng nghiệp để
tôi có thể hoàn chỉnh hơn đề tài này, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.
Xin chân thành cảm ơn!
Thọ Ngọc, ngày …. tháng … năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
Xác nhận của Hiệu