Chuyên đề “Dạy lồng ghép kĩ năng sống thông qua môn Đạo đức – Lớp 2

Giáo viên báo cáo : Dương Tấn Bá Trường tiểu học Ngọc Đông 1
1

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ
DẠY LỒNG GHÉP KĨ NĂNG SỐNG THÔNG QUA MÔN ĐẠO ĐỨC

I.Mục đích yêu cầu :
Theo Báo ViệtNamnet, càng lớn lên đạo đức của học sinh càng đi xuống. Biểu
hiện ở chỗ: thiếu tôn trọng thầy cô, coi thường kỷ luật của nhà trường; thích thể hiện
bản thân một cách thái quá; yêu đương quá sớm, không lành mạnh, xa rời chuẩn mực
đạo đức của dân tộc Việt Nam; gian lận trong học tập và thi cử Đó là những biểu
hiện đáng lo ngại của học sinh phổ thông.Có những nguyên nhân khác nhau dẫn đến
tình trạng trên nhưng một nguyên nhân được coi là nguồn gốc sâu xa là do các em
thiếu kĩ năng sống.
Giáo dục kỹ năng sống là một nội dung rất quan trọng và thiết thực trong
chiến lược giáo dục toàn diện của một nền giáo dục tiên tiến. Mà Đạo đức là một
môn học có tiềm năng to lớn trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu
học
+ Đạo đức GD cho HS bước đầu biết sống và ứng xử phù hợp với các chuẩn
mực biến nhận thức thành hành vi chuẩn mực thể hiện thông qua kĩ năng sống.
MỤC TIÊU GD KNS
CHO HS QUA MÔN ĐẠO ĐỨC

+ Bước đầu trang bị cho HS các KNS cần thiết, phù hợp với lứa tuổi.
+ Hình thành cho HS những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực; loại bỏ
những hành vi, thói quen tiêu cực.

thách thức nhưng cũng nhiều cơ hội trong thực tại…
2. Kĩ năng sống có thể hình thành tự nhiên, học được từ những trải nghiệm của
cuộc sống và do giáo dục mà có. Không phải đợi đến lúc được học kỹ năng sống một
con người mới có những kỹ năng sống đầu tiên. Chính cuộc đời, những trải nghiệm,
va vấp, thành công và thất bại giúp con người có được bài học quý giá về kỹ năng
sống. Tuy nhiên, nếu được dạy dỗ từ sớm, con người sẽ rút ngắn thời gian học hỏi qua
trải nghiệm, sẽ thành công hơn.
3. Kĩ năng sống cần cho suốt cả cuộc đời và luôn luôn được bổ sung, nâng
cấp để phù hợp với sự thay đổi của cuộc sống biến động.
Trong các chương trình giáo dục kĩ năng sống cho HSTH , người ta nhắc đến
những nhóm kỹ năng sống sau đây:
a)Nhóm kĩ năng nhận thức:
 Nhận thức bản thân.
 Xây dựng kế hoạch.
 Kĩ năng học và tự học
 Tư duy tích cực và tư duy sáng tạo.
 Giải quyết vấn đề
b)Nhóm kĩ năng xã hội:
 Kĩ năng giao tiếp .
 Kĩ năng thuyết trình và nói được đám đông.
 Kĩ năng diễn đạt cảm xúc và phản hồi.
 Kĩ năng làm việc nhóm (làm việc đồng đội)
c)Nhóm kĩ năng quản lý bản thân:
 Kĩ năng làm chủ.
 Quản lý thời gian
 Giải trí lành mạnh
d)Nhóm kĩ năng xã hội:
 Kĩ năng quan sát.
Chuyên đề “Dạy lồng ghép kĩ năng sống thông qua môn Đạo đức – Lớp 2


đông.
Kỹ năng quan sát.
Kĩ năng ứng xử trong
các tình huống của cuộc
sống.
Kĩ năng tự nhận thức
Rèn cho học sinh có
thái độ tự giác và
khả năng tự học.

- Bài 1: Học tập, sinh hoạt
đúng giờ.
- Bài 5: Chăm chỉ học tập
Kĩ năng lập kế hoạch và
tổ chức công việc.
Kĩ năng làm việc theo
nhóm.
Kĩ năng quan sát.
Hướng dẫn học sinh
biết sắp xếp thời
gian biểu hợp lí.
- Bài 1: Học tập sinh hoạt
đúng giờ.
Kĩ năng giao tiếp và ứng
Rèn cho học sinh - Bài 2: Biết nhận lỗi và sửa
Chuyên đề “Dạy lồng ghép kĩ năng sống thông qua môn Đạo đức – Lớp 2

Giáo viên báo cáo : Dương Tấn Bá Trường tiểu học Ngọc Đông 1
4
xử.

nơi công cộng
Bài 11: Trả lại của rơi
Bài 12 : Biết nói lời yêu cầu,
đề nghị
Bài 15: Bảo vệ loài vật có ích
Bài : Giáo dục đạo đức địa
phương
Kĩ năng giải quyết vấn
đề
Kĩ năng làm chủ
Rèn cho học sinh
biết cách tự phục vụ
bản thân và vệ sinh
cá nhân, giữ gìn vệ
sinh môi trường,
bảo vệ môi trường.

Bài 3: Gọn gàng, ngăn nắp
Bài 4: Chăm làm việc nhà
Bài 7: Giữ gìn trường lớp
sạch đẹp.
Bài 8: Giữ gìn trật tự vệ sinh
nơi công cộng
Bài 14: Bảo vệ loài vật có
ích.
Bài : Giáo dục đạo đức địa
phương

Thông qua môn Đạo đức, kiến thức được hình thành trên cơ sở từ việc quan sát
tranh, từ một truyện kể, một việc làm, một hành vi, chuẩn mực nào đó, sau đó rút ra

sự tham gia của các em bên cạnh sự hướng dẫn của thầy – cô giáo, chứ tuyệt đối
không nên áp đặt ý kiến hay suy nghĩ chủ quan của thầy – cô giáo cũng như người
lớn. Tuyệt đối không được phê bình hay đánh giá khi các em làm điều gì đó chưa tốt,
bởi nếu vậy sẽ triệt tiêu sự chủ động, tự tin và hoà nhập cùng bạn bè, vì ở lứa tuổi
này các em rất muốn thể hiện mình. Chuyên gia tâm lí học người Nga Dorothy Holte
đã nói: “Nếu trẻ sống với sự phê bình, thì trẻ sẽ học cách chỉ trích”; do đó, những
điều trên là tối kị trong việc giáo dục nói chung và giáo dục kĩ năng sống cho các em
nói riêng.
IV.Những điểm giống và khác nhau giữa bài soạn GD KNS với bài soạn truyền
thống.
** Điểm giống nhau
1. Mục tiêu bài.
2. Các phương tiện ĐDDH.
**Điểm khác nhau
1. Thêm kĩ năng sống cơ bản được
giáo dục trong bài.
Chuyên đề “Dạy lồng ghép kĩ năng sống thông qua môn Đạo đức – Lớp 2

Giáo viên báo cáo : Dương Tấn Bá Trường tiểu học Ngọc Đông 1
6
3. Các bước lên lớp
4. Các hoạt động dạy học.

2.Nêu kĩ thuật dạy học tích cực có thể
sử dụng trong bài.
V.Một số biện pháp tích cực trong quá trình tiến hành dạy lồng ghép kĩ năng
sống và một số kĩ thuật dạy học tích cực : ( có VD minh qua bài dạy)
A.Một số biện pháp tích cực trong quá trình tiến hành dạy lồng ghép kĩ năng
sống :
1/. Dạy học sinh kĩ năng làm việc đồng đội theo hướng sau:

nhất cho việc giải quyết vấn đề GV đã đặt ra.
Chuyên đề “Dạy lồng ghép kĩ năng sống thông qua môn Đạo đức – Lớp 2

Giáo viên báo cáo : Dương Tấn Bá Trường tiểu học Ngọc Đông 1
7
( Ở kĩ năng này thể hiện trong bài dạy minh hoạ qua hoạt động 1 : KN quan
sát tranh, KN trả lời câu hỏi và Hoạt động 3: Xử lí tình huống của bài dạy minh
hoạ)
2/. Rèn kĩ năng tư duy sáng tạo thông qua vẽ tranh theo nội dung của bài học:
Sáng tạo là một phẩm chất, một năng lực vô cùng quan trọng, cần thiết cho mỗi
người sống trong nền kinh tế tri thức theo cơ chế thị trường và xu hướng hội nhập.
toàn cầu hoá hiện nay. Việc bồi dưỡng năng lực sáng tạo cho học sinh là một vấn đề
vô cùng khó khăn phức tạp. Muốn làm tốt được điều đó, người thầy giáo phải hiểu rõ
bản chất của sự sáng tạo là gì và quan hệ của phẩm chất năng lực này với các phẩm
chất năng lực khác trong hoạt động tâm lý của con người, trong quá trình phát triển
nhân cách.
Trong hoạt động dạy học, ngoài việc nêu ra tình huống để học sinh độc lập suy
nghĩ nhằm đưa ra hướng giải quyết, đặt câu hỏi như “Em còn có thể thử cách nào
nữa”, “Còn cách nào không?” hoặc “Còn điều gì quan trọng nữa không?” để phát
triển kĩ năng tư duy sáng tạo cho học sinh thì mỹ thuật cũng có lợi cho sự phát triển
tâm trí của trẻ nhỏ. Hoạt động mỹ thuật có lợi cho năng lực tư duy và năng lực phát
triển toàn diện. Vì vậy, mỹ thuật có vai trò giúp trẻ phát triển tình cảm tốt đẹp, nâng
cao năng lực thẩm mỹ và kiềm chế tính tình.
Ở lớp 2, trong 4 tiết thực hành và rèn luyện kĩ năng trong chương trình đưa vào
hoạt động sưu tầm tranh, ảnh, cảm thụ nội dung và thuyết minh tranh, ảnh dẫn đến vẽ
tranh theo nhóm và thuyết minh tranh để phát huy khả năng tư duy và sáng tạo của
học sinh.
Cụ thể như sau:
Bài học Nội dung
Thực hành và rèn luyện kĩ năng giữa HKI Em hãy sưu tầm tranh, ảnh thể hiện

vấn của bạn, cô giáo – HĐ1; kĩ năng tự nhận thức ( đúng, sai – HĐ 2) kĩ
năng ứng xử trong các tình huống của cuộc sống; kĩ năng nói trước đám
đông (HĐ3)
- Sau mỗi kĩ năng được hình thành, GV đưa kĩ năng này vào thực tế cuộc sống
hàng ngày thông qua phần thực hành ở cuối mỗi bài học để giúp học sinh rèn
luyện và thực hiện dưới sự kiểm tra của GV.
5/. Đầu tư thiết kế bài giảng ở bốn tiết Thực hành rèn luyện kĩ năng giữa kỳ I,
cuối kỳ I, giữa kỳ II và cuối kỳ II
- Đối với 4 tiết Thực hành rèn luyện kĩ năng giữa kì và cuối kì, GV cần chú
trọng rèn luyện kĩ năng cho các em nhiều hơn ở những tiết học khác. Bốn tiết thực
hành này không có hướng dẫn soạn giảng trong SGV. Vì vậy, GV cần phải đầu tư vào
việc thiết kế bài giảng sao cho hợp lí để giúp học sinh được rèn luyện các kĩ năng đã
được học trong thời gian qua.
- Khi thiết kế bài giảng của tiết “Thực hành rèn luyện kĩ năng giữa kì và cuối
kì”, GV nên lưu ý mục tiêu ở đây là rèn luyện các kĩ năng đã học trong nữa hoặc cả
học kì nên tất cả những bài tập, những yêu cầu GV đưa ra đối với học sinh đều phải
hướng vào các kĩ năng cần rèn luyện. (Có thể tham khảo phần phụ lục trong SGV để
lấy tư liệu soạn giảng). Đồng thời, GV cũng cần giành một ít thời gian trong tiết học
để học sinh bày tỏ ý kiến về việc vận dụng kĩ năng vào thực tế cuộc sống.
B. Một số kĩ thuật dạy học tích cực :
**Kĩ thuật dạy học tích cực: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ, KT đặt câu
hỏi, KT động não, KT hoàn tất một nhiệm vụ
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện chuyên đề: "Dạy lồng ghép kĩ năng
sống thông qua môn Đạo đức lớp 2". Với những kế hoạch, biện pháp, kĩ thuật dạy
Chuyên đề “Dạy lồng ghép kĩ năng sống thông qua môn Đạo đức – Lớp 2

Giáo viên báo cáo : Dương Tấn Bá Trường tiểu học Ngọc Đông 1
9
học tích cực nêu trên, sau hơn một năm học ( đối với GV lớp 2/2 – dạy thí điểm từ
năm học 2009 – 2010 ) và 9 tuần thực dạy đối với các lớp còn lại của khối 2 đã thu Chuyên đề “Dạy lồng ghép kĩ năng sống thông qua môn Đạo đức – Lớp 2

Giáo viên báo cáo : Dương Tấn Bá Trường tiểu học Ngọc Đông 1
10