Đề tài: chữa lỗi chính tả của học sinh lớp 1B trường tiểu học Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp
– Hậu Giang
Mục lục
Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Lịch sử vấn đề.
3. Đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu.
3.1. Đối tượng nghiên cứu.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
3.3. Phương pháp nghiên cứu
Nội dung
1. Giới thiệu về trường tiểu học Hòa Mỹ 3
2. Số liệu thống kê
3. Lỗi chính tả của học sinh.
3.1. Lỗi chính tả do viết sai với phát âm chuẩn.
3.2. Lỗi do sai do quy tắc chính tả hiện hành.
3.3. Lỗi do ảnh hưởng của phát âm địa phương
4. Một số biện pháp khắc phục lỗi cho học sinh.
4.1. Giáo viên cần luyện đọc, phát âm đúng chuẩn
4.2. Cần chú ý nhắc nhở học sinh phân biệt chữ thường và chữ viết in.
4.3. Hạn chế lỗi viết sai phụ âm đầu.
4.4. Khắc phục lỗi phát âm địa phương cho học sinh.
5. Một số kiến nghị.
Kết luận.
Tài liệu tham khảo
1
Đề tài: chữa lỗi chính tả của học sinh lớp 1B trường tiểu học Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp
– Hậu Giang
Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Đề tài: chữa lỗi chính tả của học sinh lớp 1B trường tiểu học Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp
– Hậu Giang
việc học tập và rèn luyện tiếng việt của các em sau này. Người ta thương nói “măng
non dễ uốn” bởi vậy các em học sinh lớp 1 mới bắt đầu làm quen với việc học tập và
rèn luyện chữ viết. Nếu chúng ta hình thành cho các em thói quen rèn luyện chữ viết
ngay từ đầu thì sau này việc học tập và rèn luyện chữ viết của các em trở thành thói
quen và kĩ năng, lúc đo sẽ tạo thuận lợi rất tôt cho việc học tập và giảng dạy phân
môn tiếng Việt của thầy và trò.
Vì lẽ đó tôi muốn qua đề tài “lỗi chính tả của học sinh lớp 1B trường tiểu học
Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp – Hậu Giang” đúc rút những kinh nghiệm suy nghĩ của bản
thân trong dạy phân môn chính tả lớp 1 để có dịp nhìn nhận lại quá trình dạy học của
mình, từ đó sẽ tiếp tục hoàn thành tốt hơn những nhiệm vụ được giao trong những
năm học tiếp theo.
2. lịch sử vấn đề
Tiếng Việt hình thành và phát triển năng lực chính tả cho học sinh ở trường
tiểu học thực hiện trong các hình thức dạy cái đúng và sửa chữa khắc phục cái sai.
Học sinh được rèn kĩ năng viết qua các hình thức: Tập chép, nghe – viết, nhớ - viết.
Trường tiểu học Hòa Mỹ 3 của chúng tôi trong những năm qua đã đầu tư khá nhiều
cho việc dạy chính tả cho học sinh như tổ chức các chuyên đề, các cuộc thi viết về đề
tài nghiên cứu…Là một giáo viên tôi đã tích cực tham gia với khá nhiều đề xuất, giải
pháp cụ thể. Vì thế có thể xem các nội dung được nêu trong đề tài này la kết quả của
một quá trình làm việc nghiêm túc của tập thể giáo viên trường tiểu học Hòa Mỹ 3
nói chung và bản thân tôi nói riêng.
3. Đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu
3.1 đối tượng nghiên cứu
Đối tượng mag chúng tôi chọn nghiên cứu là lỗi chính tả của học sinh lớp 1B
trường tiểu học Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp – Hậu Giang (năm học 2013- 2014)
3.2 Nhiệm vụ
Đề tài này thực hiện hai nhiệm vụ chủ yếu:
- Phát hiện và chỉ ra những lỗi mang tính phổ biến của học sinh (thuộc địa phương
như có sự pha tạp rất nhiều, và chính những điều đó đã gây nên những trở ngại lớn
trong quá trình dạy và học tiếng Việt cho giáo viên và học sinh. Qua quá trình giảng
dạy và tích lũy kinh nghiệm tôi rút ra được những trở ngại như sau:
- Thứ nhất: Sự ảnh hưởng của ngôn ngữ địa phương quá lớn trong một lớp học,
đưa đến nhiều lỗi sai khác nhau khi học sinh viết chính tả.
- Thứ hai: Các em đọc không có thanh điệu, viết không có dấu là chuyện khá phổ
biến và rất khó sửa.
Tất cả những trở ngại trên đã tác động trực tiếp vào quá trình viết chính tả của học
sinh mà qua khảo sát tôi đã thu được.
4
Đề tài: chữa lỗi chính tả của học sinh lớp 1B trường tiểu học Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp
– Hậu Giang
2. Số liệu thống kê
Thống kê kết quả kháo sát tôi có số liệu như sau:
Tổng số bài khảo sát: 480 bài.
Số bài phạm lỗi: 424 bài (chiếm tỉ lệ 88,33%)
Số bài không phạm lỗi: 56 bài (chiếm tỉ lệ 11,66 %)
Thống kê theo từng loại cụ thể như sau:
T/T
Tên bài Tổng
số bài
Số bài
không
bị
phạm
lỗi
Số bài
phạm
lỗi
Số
20 Ò… ó …o 18 1 21 27 5 32
3. Lỗi chính tả của học sinh
Từ thực tế giảng dạy tôi thấy rằng lỗi trong bài viết chính tả của học sinh hết
sức phức tạp, trong đó có các lỗi phố biến sau:
- Lỗi do học sinh chưa nắm vững mặt chữ.
- Lỗi do sai quy tắc hiện hành.
- Lỗi do ảnh hưởng của phát âm địa phương.
3.1 Lỗi chính tả do học sinh chưa nắm vững mặt chữ.
5
Đề tài: chữa lỗi chính tả của học sinh lớp 1B trường tiểu học Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp
– Hậu Giang
Lỗi này do học sinh chưa hình thành được một cách rõ ràng biểu tượng âm
thanh thính giác và chưa nắm vững quy tắc ghép chữ cái âm tiết.Vì các em mới bước
vào lớp 1 nên việc học tập viết chính tả là một việc làm vô cùng mới mẻ và bỡ ngỡ.
Nên đã dẫn đến việc viết sai chỉnh tả rất nhiều và lỗi các lỗi khác.
3.2 Lỗi do sai quy tắc chính tả hiện hành.
Lỗi do học sinh viết ẩu, cấu thả, lẫn lộn giữa chữ viết in và chữ viết thường, chữ
viết hoa và chữ không viết hoa.
3.3 Lỗi do ảnh hưởng của phát âm địa phương.
Như chúng ta đã nói ở trên, tiếng Việt có nhiều phương ngữ, thổ ngữ nên bên
cạnh tính thống nhất cũng có những nét dị biệt khá rõ ràng trong cách phát âm,
dùng từ giữa các vùng, miền mà theo như các nhà nghiên cứu đã chia tách nó ra
thành ba kiểu: Phương ngữ Bắc Bộ, phương ngữ Trung Bộ, phương ngữ Nam Bộ.
Như vậy mỗi vùng phương ngữ có những biến thế tiếng Việt khác nhau và
đương nhiên nó phần khác so với phát âm chuẩn của ngôn ngữ toàn dân. Điều đó có
ảnh hưởng rất lớn đến việc viết sai chính tả của học sinh.
Nguyên nhân dẫn đến lỗi này là do ảnh hưởng của việc “nói sao viết vậy” . Vì
giọng nói, cách phát âm của một số địa phương lệch so với hệ thống ngữ âm chuẩn
nên cùng một tiếng có nhiều sự phát âm khác nhau như: Nội/ lội; anh/ eng; đạp/
độp…
Rộng/ dộng, rãi/ dãi
Câu đố
Gì/ dì, suốt/ xuốt
Ngôi nhà
Tre/ che
Quà của bố
Nghìn/ ngìn
Hoa sen
Trong/ chong, xanh/sanh, trắng/chắng.
Mời vào
Xem/ sem
Chuyện ở lớp
Trêu/ chêu, nổi/ lổi.
Mèo con đi học
Kiếm/ ciếm
Kể cho bé nghe
Chăng/ trăng, quay/ cuay
Hồ Gươm
7
Đề tài: chữa lỗi chính tả của học sinh lớp 1B trường tiểu học Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp
– Hậu Giang
Lấp/ lắp, rễ/ gễ
Lũy tre
Sớm/ xớm, rì/ dì
Cây bàng
Sang/ xang, kẽ/ cẽ
Đi học
Trường/ chường,lặng/ nặng, giáo/ dáo.
Bác đưa thư
Trao/ chao, rồi/ gồi, quýnh/ kính
Chuyện ở lớp
Vuốt/ vuốc
Mèo con đi học
Buồn/ buồng
Ngưỡng cửa
Tiên/tên, tắp/ tắc.
Kể cho bé nghe
Hay/ hai, quay/ quai.
Lũy tre
Mặt/ mặc.
Cây bàng
Chít/ chíp.
Đi học
Dắt/ dắc
Bác đưa thư
Quýnh/ kính
Chia quà
Phương/ phươn, xin/ xinh.
Loài cá thông minh
Xiếc/ xiết.
Ò…ó…o
Tiếng/ tiến, hoắt/ hoắc.
d) Lỗi về thanh điệu:
Học sinh ở tiểu học nói chung và đặc biệt là hoc sinh lớp 1, tình trạng lẫn lộn về
thanh điệu xảy ra khá nhiều, nhất là thanh ngã và thanh hỏi, thanh sắc và thanh
huyền. Lỗi này chủ yếu do cách phát âm của một số vùng miền có thanh hỏi, thanh
ngã hoặc thanh sắc , thanh huyền tương đối gần nhau, khó phân biệt, từ đó dẫn đến
việc viết sai về thanh điệu nhiều.
9
Đề tài: chữa lỗi chính tả của học sinh lớp 1B trường tiểu học Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp
- Thứ ba: Do một số học sinh có thói quen cấu thả, không chú tâm đến bài viết.
- Thứ tư: do giọng đọc của một số giáo viên chưa chuẩn ,ảnh hưởng của tiếng địa
phương nên dẫn đến học sinh nghe không rõ, nhầm lẫn, nhất là giữa các thanh điệu.
10
Đề tài: chữa lỗi chính tả của học sinh lớp 1B trường tiểu học Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp
– Hậu Giang
Với bốn nguyên nhân chủ yếu trên, theo tôi nguyên nhân thứ ba là dễ khắc
phục hơn cả bởi nó phụ thuộc vào ý thức học tập của học sinh. Do đặc trưng lứa
tuổi, tâm lý ở đối tượng học sinh này nếu được giáo viên chú trọng hướng dẫn, rèn
cho các em có được thói quen tốt, cẩn thận, tập trung trong quá trình học tập thì sẽ
thành công.
Ba nguyên nhân còn lại đòi hỏi phải có một quá trình lâu dài, thường xuyên,
liên tục và phải đươc thực hiện ngay từ những bài đầu của lớp 1.
Bởi thế, tôi xin đề xuất một số biện pháp khắc phục như sau:
Một là: Giáo viên cần luyện đọc, phát âm theo đúng chuẩn.
Với học sinh lớp 1, thầy cô là: “khuôn vàng thước ngọc”. Trong thực tế, ta
thấy sự ảnh hưởng của giáo viên đến từng học sinh là rất lớn, các em học và bắt
chước từ cử chỉ đến lời ăn tiếng nói. Vì thế, để rèn học sinh viết đẹp, viết đúng không
có cách nào khác là mỗi giáo viên phải tự học, tự rèn luyện để nâng cao trình độ kiến
thức, chuyên môn nghiệp vụ. Yếu tố đầu tiên cần quan tâm đó là đọc rõ ràng, phát
âm chuẩn, hạn chế sự ảnh hưởng của âm sắc địa phương. Nhờ đó sẽ phần nào giảm
bớt sai sót về phụ âm, thanh điệu giúp cho học sinh có giọng đọc đúng.
Tuy nhiên, ta cũng thấy rằng: Đây là việc làm không dễ thực hiện, nó đòi hỏi
phải có sự kiên trì, nhất là với những giáo viên đã lớn tuổi thì càng khó khăn hơn.
Hai là: Cần chú ý nhắc nhở học sinh phân biệt chữ viết thường và chữ viết hoa.
Cụ thể hướng dẫn một số quy tắc sau:
- Viết hoa ở chữ cái đầu đoạn, sau dấu chấm, dấu chấm than, dấu hỏi chấm.
- Viết hoa tên riêng: Tên người, tên địa danh (đất nước, tỉnh, thành phố, núi, sông,
…)
Ba là: Hạn chế lỗi viết sai phụ âm đầu:
mục đích, yêu cầu nội dung phương pháp dạy học chính tả cho học sinh tiểu học nói
chung và học sinh lớp 1 nói riêng tôi xin phép nêu ra một số kiến nghị sau:
a) Đối với giáo viên dạy lớp 1: Trước hết cần thực hiện nghiêm túc các biện pháp
khi hướng dẫn học sinh viết chính tả:
- Đối với loại bài chính tả tập chép nên cho học sinh luyện đọc nhiều lần để các em
nhớ từ, câu để viết đúng, tránh phải nhìn từng chữ, từng nét để viết.
- Với bài chính tả nghe viết: Giáo viên cần đọc rõ ràng, phát âm chính xác tốc độ
vừa phải theo yêu cầu của bộ giáo dục (20 chữ/15 phút). Muốn đọc đúng theo tốc độ
này giáo viên cần phải luyện thử trước qua việc kết hợp luyện đọc và viết. Từ đó
cũng phát hiện ra những chữ học sinh hay viết sai, viết nhầm để lưu ý các em viết
đúng.
- Cần vận dụng tích hợp các biện pháp và phương pháp dạy chính tả như: Thường
xuyên ôn lại về cấu tạo âm tiết, các phụ âm, vần đã học để giúp học sinh viết đúng
12
Đề tài: chữa lỗi chính tả của học sinh lớp 1B trường tiểu học Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp
– Hậu Giang
chính tả. Với học sinh yếu kém, cần thường xuyên theo dõi, động viên giúp các em
viết từ dễ đến khó, từ ít đến nhiều. Nếu cần thiết, giáo viên có thể cho những học sinh
này xem lại bài chỉnh tả trước khi viết để các em ghi nhớ. Cùng với việc rèn luyện ta
cần củng cố, tạo sự tự tin, niềm hứng thú cho các em, tránh sự mặc cảm, chán nản;
khuyến khích, khen ngợi kịp thời khi các em co biểu hiện tiến bộ.
- Để giúp học sinh viết tốt hơn ta nên chọn một số đoạn văn, đoạn thơ mà trong đó
có những chữ viết sai cho các em phát hiện lỗi theo hướng loại bỏ cái sai, tìm cái
đúng.
- Nắm bắt được tâm lý của học sinh lớp 1 là thích được “học mà chơi”. Ngoài ra ta
còn có thể lồng ghép việc rèn viết chính tả cho học sinh qua các cuộc thi, các trò chơi
nhỏ như: Chọn từ thích hợp để điền vào chỗ trống, tìm phụ âm,vần; đọc diễn cảm,
viết chữ đúng, viết chữ đẹp.
- Bên cạnh đó chúng ta cũng không quên trang bị đầy dủ kiến thức về ngữ học, từ
vựng học tích lũy kinh nghiệm, tổng hợp được các từ hay viết sai để lưu ý, tăng
– tập viết – chính tả - tập làm văn – luyện từ và câu; chú ý giúp cho học sinh thường
xuyên ôn luyện các quy tắc chính tả để các em lưu ý và nhớ lâu.
- Trong các trường sư phạm khi đào tạo các giáo viên trẻ tương lai cần chú ý trang
bị phương pháp dạy từng môn, trong đó có cả phương pháp dạy học chính tả, yêu cầu
sinh viên nắm vững cả kiến thức lẫn kĩ năng.
Kết luận
Đề tài của tôi thực hiện là sự kết hợp giữa những cơ sở lý luận, yêu cầu đặt ra
của việc dạy chính tả và những điều đã rút ra được qua thực tế giảng dạy. Mục đích
chủ yếu của tiểu luận này là muốn tìm được tiếng nói chung, cùng đồng nghiệp chia
sẻ những suy nghĩ, đánh giá, kinh nghiệm đang dạy một phân môn quan trọng của
môn tiếng Việt.
Trên đây, tôi đã trình bày một số biện pháp cần thiết góp phần hạn chế lỗi
chính tả cho học sinh lớp 1 và hầu như các biện pháp đã nêu trong quá trình giảng
dạy tôi đã chú ý vận dụng. Mặc dù hiệu quả chưa được trọn vẹn nhưng qua một năm
học cũng mang lại hiệu quả khả quan. Từ chỗ còn khá nhiều em viết sai thì biểu đồ
đó ngày càng giảm. Số học sinh viết sai, viết xấu đã hạn chế nhiều, thay vào đó có
nhiều em viết không những đúng mà còn viết rất đẹp.
Cùng với năng lực chính tả được cải thiện, một số em đọc tiến bộ rõ rệt, hạn
chế được ảnh hưởng của âm sắc địa phương. Các em hòa đồng, gắn bó hơn với bạn
bè trong lớp.
Như vậy, những lỗi của học sinh trong bài chính tả, chúng ta có thể sửa được,
tuy nhiên đòi hỏi giáo viên phải kiên trì luyện cho trò và luyện cho chính mình.
14
Đề tài: chữa lỗi chính tả của học sinh lớp 1B trường tiểu học Hòa Mỹ 3, Phụng Hiệp
– Hậu Giang
Bên cạnh đó tôi cũng đã đề xuất một số kiến nghị cho từng giáo viên, nhà
trường và cho ngành giáo dục. Có thể nó còn mang tính phiếm diện, chủ quan,có thể
đôi điều chưa phù hợp với thực tiễn nhưng it ra qua đó thêm một lần nữa định hướng
cho tôi những việc nên làm và có sự đầu tư đúng mức.
Bước đầu nghiên cứu, khảo sát, thống kê, đề tài chắc chắn còn nhiều thiếu sót,