1

BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI VÕ THỊ HƯỚNG PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG LỰA CHỌN
VÀ MUA SẮM THUỐC TẠI BỆNH VIỆN
ĐA KHOA TỈNH BÌNH ĐỊNH NĂM 2012 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I
CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC
MÃ SỐ: CK 60.73.20


- PGS.TS Nguyễn Thanh Bình
Họ tên học: Võ Thị Hướng
Tên đề tài: Phân tích hoạt động lựa chọn và mua sắm thuốc tại Bệnh
viện Đa khoa tỉnh Bình Định năm 2012
Chuyên ngành: Tổ chức quản lý dược
Mã số: CK 60.73.20
Đã bảo vệ luận văn tốt nghiệp DSCK cấp I ngày 05/11/2013 tại Sở y tế
Khánh Hòa theo Quyết định số 671/QD-DHN ngày 01 tháng 10 năm 2013
của Hiệu trưởng Trường đại học Dược Hà Nội
NỘI DUNG SỬA CHỮA HOÀN CHỈNH
1. Những nội dung sửa chữa theo yêu cầu của Hội đồng
- Tiêu đề một số bảng.
- Thành phần Hội đồng thuốc và điều trị từ phần bàn luận đưa lên phần Tổng
quan.
- Bổ sung đầy đủ đơn vị tính một số bảng số liệu.
- Sửa lại chính xác bản đưa kết quả số liệu danh mục thuốc.
- Viết đúng tên tác giả trong tài liệu tham khảo.
- Sửa lỗi in ấn.
2. Những nội dung xin bảo lưu:
Không xin bảo lưu nội dung được Hội đồng đề nghị sửa chữa.
Hà Nội, ngày 18 tháng 11 năm 2013
Đại diện tập thể hướng dẫn Học viên
(Ký và ghi rõ họ tên) (Ký và ghi rõ họ tên)


4
MỤC LỤC

TT

N
ội dung

TrangĐ
ẶT VẤN ĐỀ

1

Chương 1

T
ỔNG QUAN


1.1.4

Danh m
ục thuốc chủ yếu

6

1.1.5

Danh m
ục thuốc Bệnh viện

7

1.1.6

H
ội đồng thuốc v
à đi
ều trị

8

1.2

L
ựa chọn thuốc

11


Ch
ọn nh
à cung
ứng

1
4

1.3.4

Đ
ặt h
àng và theo dõi
đơn d
ặt h
àng

1
5

1.3.5

Nh
ận thuốc v
à ki
ểm nhập

1
5


khoa tỉnh Bình Định
17 5
1.4.2
Ch
ức năng nhiệm vụ Bệnh viện Đa khoa tỉnh
Bình Định
22
1.4.3

V
ị trí , chức năng, nh
i
ệm vụ của khoa D
ư
ợc

2
2

Chương 2



Th
ời gian nghi
ên c
ứu

2
5

2.2

Phương pháp nghiên c
ứu

2
5

2.2.1

Thi
ết kế nghi
ên c
ứu

2
5

2.2.2

Phương pháp thu th

ắm thuốc

30

3.1.1

Các ho
ạt động lựa chọn thuốc

30

3.1.2
Ho
ạt động mua sắm thuốc tại BVĐKTBĐ năm
2012
35
3.2

Phân tích DMT đ
ã
đư
ợc sử dụng năm 201
2

41

3.2.1
Phân tích s
ự ph
ù h

3.2.5
Đ
ảm bảo chất l
ư
ợng thuốc v
à ch
ất l
ư
ợng nh
à
cung ứng
47 6
3.2.6

Cơ c
ấu DMT theo tác dụng d
ư
ợc lý

4
9

4.1

Ho
ạt động lựa chọn thuốc v
à mua s
ắm thuốc

5
5

4.2

Ho
ạt động sử dụng DMT thuốc tai BVĐKTBĐ

5
6K
ẾT LUẬN V
À KI
ẾN NGHỊ

5
7TÀI LI
ỆU THAM KHẢO


7
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT T
ừ viết tắt

Di
ễn giải

ADR

Ph
ản ứng có hại của thuốc (Adverse drug reaction)

BHYT

B
ảo hiểm y tế

BVĐKTBĐ

B
ệnh viện đa khoa tỉnh B
ình
Đ
ịnh

CTCP


Danh m
ục thuốc thiết yếu

HĐT & ĐT

H
ội đồng thuốc v
à đi
ều trị

KHTH

K
ế hoạch tổng hợp

MHBT

Mô hình b
ệnh tật

MTV

M
ột th
ành viên

PTCKT

Phòng tài chính k

8
DANH MỤC BẢNG
STT

N
ỘI DUNG

Trang

1.1Các thành ph
ần trong Hội đồng Thuốc của BVĐKTBĐ
năm 2012
9
2.1

Hai mươi lo
ại bệnh cao nhất năm 2012


ị tiền thuốc khoa d
ư
ợc đ
ã mua n
ăm 2012

4
1

3.
5

S
ố

li
ệu phân tích kết quả theo
phương pháp ABC

4
2

3.
6

Giá

tr
ị một số nhóm d
ư


4
5

3.10
T
ỷ l
ệ thuốc bị hạn chế k
ê đơn trong DMT b
ệnh viện
năm 2012
46
3.1
1

T
ỷ lệ thuốc hủy năm 2012

4
7

3.1
2

Các ch
ỉ số thể hiện chất l
ư
ợng thuốc v
à nhà cung
ứng


51

3.1
6

Cơ c
ấu DMT theo quy chế chuy
ên môn

5
3

3.1
7

Cơ c
ấu các dạng thuốc trong DMT của BVĐKTBĐ

5
3

3.18
Cơ c
ấu giá trị một số nhóm thuốc trong DMT năm
2012
54

1.2

H
ệ thống pháp lý về đấu thầu hiện h
ành

1
3

1.3

Sơ đ
ồ tổ chức bệnh viện đa khoa tỉnh B
ình
Đ
ịnh

21

1.4

Sơ đ
ồ chức năng nhiệm vụ của bệnh viện

22

1.5

Cơ c
ấu tổ chức khoa d

Q
uy trình
đ
ấu thầu thuốc tại BVĐKTBĐ

năm 2012

3
2

3.3

Quy
trình mua thu
ốc

3
6

3.
4

T
ỷ trọng giá trị tiền mua thuốc năm 2012

4
1

3.5


B
ệnh viện Đa khoa tỉnh B
ình
Đ
ịnh

1
8

1
ĐẶT VẤN ĐỀ
Thuốc là một loại hàng hóa đặc biệt, nhằm mục đích phòng chữa
bệnh hoặc điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể và góp phần cải thiện cuộc
sống, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Việc cung ứng đủ thuốc đảm bảo chất
lượng và sử dụng hợp lý cho người bệnh là hai mục tiêu chính trong chính
sách quốc gia về thuốc được chính phủ ban hành từ năm 1996. Trong quá
trình hội nhập WHO, Thủ tướng chính phủ đã phê duyệt chiến lượt phát
triển ngành dược đến năm 2010 là: “Phát triển ngành Dược thành một

lập từ năm 1975 có nhiệm vụ khám chữa bệnh chăm sóc sức khỏe nhân dân
trong tỉnh và các tỉnh lân cận.
Việc nghiên cứu nâng cao chất lượng mua sắm và sử dụng thuốc là
hết sức cần thiết, tuy nhiên công tác dược bệnh viện cũng không tránh khỏi
những hạn chế. Do đó chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “PHÂN TÍCH
HOẠT ĐỘNG LỰA CHỌN VÀ MUA SẮM THUỐC TẠI BỆNH
VIỆN ĐA KHOA TỈNH BÌNH ĐỊNH NĂM 2012.” Với các mục tiêu
sau:
Mục tiêu 1: Mô tả hoạt động lựa chọn và mua sắm thuốc tại Bệnh viện ĐK
tỉnh Bình Định.
Mục tiêu 2: Phân tích hoạt động lựa chọn và mua sắm thuốc tại Bệnh viện
Đa khoa tỉnh Bình Định năm 2012.
Từ đó đề xuất một quy trình lựa chọn và mua sắm thuốc cho Bệnh
viện Đa khoa tỉnh Bình Định hiệu quả hơn.
3

khoa học kỹ thuật.

NGƯỜI BỆNH
Tuổi, giới, dân tộc,
văn hóa…
Điều kiện: sinh
sống, lao động, kinh
tế, kiến thức. bệnh
tật

BỆNH VIỆN
Vị trí địa lý
Chức năng nhiệm vụ

Trình độ chuyên
môn
Lãnh đạo
Tài chính
MÔ
HÌNH
B
ỆNH
TẬT
B
ỆNH
VI
ỆN

Nhiều bệnh viện đã xây dựng phát đồ điều trị cho bệnh viện dựa trên
hướng dẫn thực hành điều trị của bộ y tế và căn cứ vào đó để xây dựng

5
danh mục thuốc bệnh viện một cách khoa học.
1.1.3 Danh mục thuốc thiết yếu.
“DMTTY là danh mục những loại thuốc thỏa mãn nhu cầu chăm sóc sức
khỏe cho đa số nhân dân. Những loại thuốc này luôn có sẵn bất cứ lúc nào
với số lượng cần thiết, dạng bào chế thích hợp, giá cả hợp lý”.
*Các tiêu chí lựa chọn thuốc thiết yếu của WHO
Năm 1999, WHO đã xây dựng một số tiêu chí lựa chọn thuốc như sau:
- Chỉ chọn những thuốc có đủ bằng chứng tin cậy về hiệu quả điều trị, độ
an toàn thông qua các thử nghiệm lâm sàng và trên thực tế sử dụng rộng rãi
tại các cơ sở khám chữa bệnh.
- Thuốc được chọn phải sẵn có dạng bào chế đảm bảo sinh khả dụng, cũng
như sự ổn định về chất lượng trong điều kiện bảo quản và sử dụng nhất
định.
- Khi có từ hai thuốc tương đương nhau về hai tiêu chí trên thì cần phải lựa
chọn trên cơ sở đánh giá các yếu tố như hiệu quả điều trị, độ an toàn, giá cả
và khả năng cung ứng.
-Khi so sánh chi phí giữa các thuốc cần phải so sánh tổng chi phí cho toàn
bộ quá trình điều trị chứ không tính theo đơn vị của từng thuốc. Khi các
thuốc không hoàn toàn giống nhau thì khi chọn cần phải phân tích hiệu
quả- chi phí.

DMTCY được xây dựng trên cơ sở DMTTY của Việt Nam và của tổ
chức y tế Thế giới hiện hành. Danh mục này được sử dụng cho các bệnh
viện, phòng khám đa khoa, các cơ sở y tế có bác sỹ.
DMTCY là cơ sở pháp lý cho bệnh viện lựa chọn ,xây dựng danh
mục thuốc cụ thể cho đơn vị mình. Căn cứ vào danh mục này, đồng thời
căn cứ vào mô hình bệnh tật và kinh phí bệnh viện để lựa chọn tên cụ thể,
tên thành phẩm của thuốc ( bao gồm cả nồng độ, hàm lượng, dạng dùng),
phục vụ cho công tác khám chữa bệnh.
Danh mục thuốc mới nhất được Bộ y tế ban hành kèm theo quyết
định số 05/2008/QĐ-BYT ( Ngày 01/02/2008), gồm 750 thuốc tân dược,

7
57 tên thuốc phóng xạ và hợp chất đánh dấu, 95 thuốc chế phẩm YHCT và
237 vị thuốc YHCT (20). Quyết định số 10/2008/ QĐ-BYT ( Ngày
22/2/2008), bổ sung thêm 3 chế phẩm thuốc YHCT vào danh mục nói
trên (20).
1.1.5 Danh mục thuốc bệnh viện:
“DMTBV là danh mục những loại thuốc cần thiết thỏa mãn nhu cầu
khám bệnh, chữa bệnh và thực hiện y học dự phòng của bệnh viện, phù hợp
với MHBT , kỹ thuật điều trị và bảo quản, khả năng tài chính của từng
bệnh viện và khả năng chi trả của người bệnh. Những thuốc này trong một
phạm vi thời gian, không gian trình độ xã hội, khoa học kỹ thuật nhất định
luôn sẵn có bất cứ lúc nào với số lượng cần thiết, chất lượng tốt, dạng bào
chế thích hợp, giá cả phải chăng”.

- Trình bày kết quả đánh giá tại cuộc họp của HĐT & ĐT
- HĐT & ĐT quyết định đồng ý hay bác bỏ yêu cầu trên.
- Phổ biến quyết định của HĐT & ĐT đến tất cả các cá nhân có liên quan.
1.1.5.4 Duy trì một danh mục
- Đánh giá những yêu cầu bổ sung thuốc mới và loại bỏ thuốc hiện có
trong danh mục một cách thường xuyên.
1.1.5.5 Quản lý thuốc ngoài danh mục
- Hạn chế số lượng thuốc ngoài danh mục.
- Lưu trữ hồ sơ yêu cầu đối với thuốc không nằm ngoài danh mục.
- Thường xuyên rà soát và thảo luận tại các cuộc họp của HĐT & ĐT
1.1.5.6 Thuốc hạn chế sử dụng
Kiểm soát những thuốc hạn chế sử dụng là thực sự cần thiết. Thuốc do
bác sĩ chuyên khoa sâu chỉ định hoặc chỉ dùng trong những tình trạng bệnh
cụ thể và thông qua hội chẩn để đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý.
1.1.6. Hội đồng thuốc và điều trị (HĐT & ĐT)
Hội đồng thuốc và điều trị là tổ chức tư vấn cho giám đốc bệnh viện về
các vấn đề liên quan đến thuốc và điều trị bằng thuốc của bệnh viện, bảo

9
đảm sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả cho người bệnh, thực hiện
Chính sách quốc gia về thuốc.
Bảng 1.1 Các thành phần trong Hội đồng Thuốc của BVĐKTBĐ năm
2012
STT


Thư k
ý

Trư
ởng ph
òng k
ế hoạch tổng hợp

4

Ủy vi
ên

Phó giám đ
ốc phụ trách chuy
ên môn 1

5

Ủy vi
ên

Phó giám đ
ốc phụ trách chuy
ên môn 2

6

Ủy vi

10

Ủy vi
ên

Trư
ởng khoa nội trung cao

11

Ủy vi
ên

Trư
ởng khoa nội tiết

12

Ủy vi
ên

Trư
ởng khoa nhi

13

Ủy vi
ên

Trư


Ủy vi
ên

Trư
ởng khoa y học cổ truyền

18

Ủy vi
ên

Trư
ởng khoa hồi sức nội

19

Ủy vi
ên

Trư
ởng ph
òng
Đi
ều d
ư
ỡng

thuốc.
- Xử trí các phản ứng có hại (ADR) và các sai sót trong điều trị.

11
- Xây dựng “Hướng dẫn điều trị chuẩn” làm cơ sở cho việc xây dựng
DMT; quy định sử dụng thuốc không có tại DMT, thuốc đắt tiền, nguy
hiểm.
1.2. Lựa chọn thuốc
Lựa chọn thuốc để xây dựng DMTBV là việc làm cần thiết; bước đầu
của quá trình hoạt động cung ứng thuốc của bệnh viện, là cơ sở cho việc
điều trị hợp lý, an toàn, hiệu quả và kinh tế .
Lựa chọn thuốc là một trong những nhiệm vụ quan trọng của HĐT & ĐT
*DMTBV được HĐT&ĐT xây dựng dựa vào danh mục TTY, DMTCY.
có nhiệm vụ giúp giám đốc lựa chọn, xây dựng DMTBV theo nguyên tắc
sau: ưu tiên lựa chọn thuốc generic, thuốc đơn chất, thuốc sản xuất trong
nước. DMT thuốc bệnh viện được xây dựng hàng năm có thể bổ sung hoặc
loại bỏ thuốc trong DMT thông qua HĐT&ĐT bệnh viện. Đây là công việc
rất cần thiết, là bước đầu tiên trong quá trình cung ứng thuốc, cũng là khâu
quan trọng nhất.
DMTBV là cơ sở để cung ứng thuốc chủ động, có kế hoạch cho nhu cầu
điều trị hợp lý, an toàn và hiệu quả, vì vậy DMTBV phải có số lượng và
chủng loại đáp ứng nhu cầu điều trị phù hợp với mô hình bệnh tật, kinh phí,
trình độ chuyên môn, trang thiết bị của bệnh viện. Xây dựng cơ số tồn kho
hợp lý, đảm bảo lượng thuốc đáp ứng nhu cầu điều trị, có thuốc cùng loại