Một số giải pháp nhằm thiết kế và nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng trực quan trong bộ môn
Mĩ thuật ở trường THCS.
MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ Trang 2
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trang 2
a. Lý do khách quan Trang 2.
b. Lý do chủ quan Trang 2
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: Trang 3
1. Đối tượng, cơ sở, phương pháp nghiên cứu Trang 3
a. Đối tượng nghiên cứu Trang 3
b. Cơ sở nghiên cứu
c. Phương pháp nghiên cứu
2. Thực trạng của việc Sử dụng đồ dùng dạy học trong bộ môn mĩ thuật ở trường
THCS 19/8, xã EaTiêu, huyện CưKuin, tỉnh ĐăkLăk Trang
3
2.1. Thuận lợi Trang
3
2.2. Khó khăn Trang
3
2.3. Thực trạng của việc sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy và học môn mĩ thuật ở
trường THCS 19/8, xã EaTiêu, CưKuin, ĐăkLăk.
3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề. Trang 5
3.1. Thiết kế đồ dùng trực quan phục vụ cho các tiết dạy mĩ thuật Trang 5
3.3. Cách sử dụng đồ dùng trực quan có hiệu quả trong các tiết dạy Trang 8
3.4. Một số tiết dạy thực nghiệm Trang 10
3.5. Kết quả thực nghiệm Trang 13
III. KẾT LUẬN- KIẾN NGHỊ: Trang 14
- 1 -
Một số giải pháp nhằm thiết kế và nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng trực quan trong bộ môn
Mĩ thuật ở trường THCS.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ

c. Phương pháp nghiên cứu:
- Sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu, điều tra, thử nghiệm và tổng kết thử nghiệm.
2. Thực trạng của việc Sử dụng đồ dùng dạy học trong bộ môn mĩ thuật ở trường
THCS …… tỉnh ĐăkLăk.
2.1. Thuận lợi:
* Giới thiệu về trường: Được sự quan tâm của các cấp, các nghành trong những năm vừa
qua, cơ sở vật chất của trường ngày càng được khang trang như: Có phòng tin học, thư
viện, thí nghiệm vật lí, hóa học, phòng thực hành công nghệ, phòng âm nhạc, đặc biệt,
trong năm 2012, trường đã được công nhận là trường đạt chuẩn quốc gia.
* Quan điểm chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường THCS 19/8, xã EaTiêu, huyện
CưKuin, tỉnh ĐăkLăk.
+ Quan điểm của Ban giám hiệu: Ban giám hiệu luôn tạo điều kiện cho giáo viên tham
gia các lớp học bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ. Tạo điều kiện cho giáo viên tham gia
thi giáo viên dạy giỏi cấp trường, cấp huyện, cấp tỉnh, thi làm đồ dùng dạy học để nâng
cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Ngoài ra nhà trường còn tạo điều kiện cho giáo viên
mĩ thuật thực hiện các tiết chuyên đề, thao giảng, hội giảng để các giáo viên trong trường
dự giờ góp ý rút kinh nghiệm…
+ Quan điểm của cán bộ giáo viên trường:Qua thực tế tìm hiểu các ý kiến của giáo
viên trong trường đều cho rằng để giờ học thực sự đổi mới thì đồ dùng dạy học có vai trò
rất cần thiết, đặc biệt là với môn mĩ thuật. Hầu hết các giáo viên cho rằng mĩ thuật là
môn học sáng tạo, phát triển tư duy hình tượng, trí tưởng tượng. Vì thế nó rất có ích cho
học sinh và góp phần quan trọng trong sự hình thành nhân cách con người trong tương
lai.
+ Quan điểm của Phụ huynh học sinh - học sinh:
- Một số phụ huynh đã có sự đầu tư tương đối đầy đủ đồ dùng học tập cho con em mình.
Luôn động viên, khích lệ để các em hoàn thành tốt môn học.
- Đa số các em nhà gần trường nên thuận lợi trong việc tới trường. Phần lớn các em yêu
thích các môn học năng khiếu.
2.2. Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trên thì việc dạy và học môn mĩ thuật nói chung còn gặp

KẾT QUẢ ( Tính bằng điểm)
8→10 6,5→ 8 5 → 6,5 Dưới 5
6A 34 5 8 11 10
8B 42 7 9 20 6
9C 35 5 7 18 5
Tổng số 111 17 24 49 21
Tỉ lệ % 15.3 21.6 44.1 19
* Đánh giá thực trạng:
Với những tiết học không dùng hoặc có nhưng ít dùng đồ dùng trực quan dẫn đến tình
trạng học sinh không có hứng thú với môn học, từ đó dẫn tới chất lượng môn học chưa
cao. Số lượng học sinh có số điểm từ 8 trở lên còn ít ( tỉ lệ: 15.3% ), số lượng học sinh có
điểm trung bình vẫn còn nhiều, thậm chí có nhiều học sinh có điểm dưới 5 ( Tỉ lệ 19 %).
Mặc dù nhà trường có trang bị đồ dùng dạy học mĩ thuật nhưng hầu như các tranh ảnh
trong bộ đồ dùng dạy học không có sự đổi mới, hấp dẫn, hầu hết chỉ là tranh ảnh dành
cho mĩ thuật lớp 6, 8. Đa số những đồ dùng sử dụng trong các tiết học đều do giáo viên
tự chuẩn bị, đặc biệt là những đồ dùng phục vụ cho các bài vẽ theo mẫu.
Vẫn còn tình trạng học sinh xem nhẹ môn mĩ thuật nên các em không có sự chuẩn bị
bài, đồ dùng học tập. Cũng chính vì vậy trong quá trình học tập các em còn thụ động,
không tư duy sáng tạo, khi làm bài các em chép lại các bài có sẵn ở sách giáo khoa, hay
các tranh ảnh có ở sách báo…nên bài làm của các em không đạt hiệu quả.
- 4 -
Một số giải pháp nhằm thiết kế và nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng trực quan trong bộ môn
Mĩ thuật ở trường THCS.
Phụ huynh học sinh vẫn còn xem thường môn học này nên đồ dùng học tập của các
em trang bị chưa được đầy đủ. Các em không có sự đầu tư cho môn học, điều này cũng
ảnh hưởng đến kết quả học tập của các em.
Một số tiết dạy giáo viên chưa sử dụng đồ dùng trong dạy- học nên không phát huy
được tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh, hoặc có sử dụng đồ dùng dạy học
nhưng hiệu quả chưa cao. Bên cạnh đó, do đồ dùng dạy học còn thiếu, bản thân giáo viên
ngại sử dụng đồ dùng dạy học nên các em thụ động, không phát huy được tính tích cực

- 5 -
Một số giải pháp nhằm thiết kế và nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng trực quan trong bộ môn
Mĩ thuật ở trường THCS.

* Phân môn vẽ trang trí:
Đồ dùng dạy học phục vụ cho phân môn vẽ trang trí rất đa dạng, phong phú với nhiều
chất liệu và cách tạo ra các sản phẩm cũng không giống nhau.
Trang trí chia làm hai dạng: Trang trí cơ bản và trang trí ứng dụng. Ngoài đồ dùng dạy
học phục vụ cho trang trí cơ bản như: trang trí hình vuông, tròn, cách sắp xếp bố cục
trong trang trí thì GV có thể cho học sinh tham khảo thêm một số đồ dùng có trong
cuộc sống như: bát, đĩa, lọ hoa, khăn trải bàn, quần áo để các em hiểu rõ hơn về bài học
và từ đó các em biết vận dụng vào làm bài đạt hiệu quả.
Với bài tìm hiểu về màu sắc: GV có thể sưu tầm ảnh cỏ, cây, hoa lá, động vật có màu
đẹp minh họa cho sự phong phú về màu sắc và sự thay đổi của chúng qua các mùa.
- 6 -
Một số giải pháp nhằm thiết kế và nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng trực quan trong bộ môn
Mĩ thuật ở trường THCS.
Đối với một số tiết vẽ trang trí, giáo viên có
thể sử dụng các chất liệu khác nhau để làm đồ dùng dạy học, tạo được sự phong phú về
các loại đồ dùng cũng như các chất liệu khác nhau.
Ví dụ:
Vỏ dừa khô, giấy croky, giấy màu, len để làm mặt nạ
Giấy cứng, cỏ khô, tre, lá làm lều trại hoặc mô hình nhà
Các loại giấy, lá cây, vỏ sò để tạo những bộ thời trang lạ mắt.
Các loại giấy, hoa khô, ruy băng, cắt dán để trang trí túi xách
Trong một số tiết dạy vẽ trang trí như: trang trí hình vuông, đường diềm, chữ nhật,
trang trí chiếc khăn để đặt lọ hoa giáo viên có thể yêu cầu HS chuẩn bị các loại giấy
màu để cắt dán. Với cách làm này, chắc chắn các em sẽ thấy thích thú hơn với môn học,
đồng thời hiểu được vẻ đẹp của chất liệu cắt dán trong trang trí.
Dưới đây là các đồ dùng được làm với nhiều chất liệu khác nhau:

Vẽ hình: 1 2 3
Vẽ màu: 1 2 3
+ Từ các phương án, chọn một phương án ưng ý nhất để tiến hành bước tiếp theo, sau đó
lại lựa chọn cho bước tới, cho đến khi kết thúc. VD:
Bố cục mảng: 1 2 3
Vẽ hình: 2a 2b 2c
Vẽ màu: 2b1 2b2 2b3
Chọn 2b2 làm bản chính.
- Bên cạnh việc sưu tầm tranh ảnh trên tạp chí, sách báo, giáo viên cần giữ lại những bài
vẽ của học sinh ( đẹp và chưa đẹp) để bổ sung cho bộ đồ dùng dạy học của mình, dán
theo từng loại bài hoặc từng tập. Loại bài minh họa này có sức thuyết phục cao, vì chúng
sát với trình độ của học sinh hơn.
VD:
- 8 -
Bài đã
hoàn
thành
Bố cục
mảng
Vẽ hình Vẽ màu Hoàn
thành
Một số giải pháp nhằm thiết kế và nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng trực quan trong bộ môn
Mĩ thuật ở trường THCS.
Bài đẹp
Bài chưa đẹp
- Giới thiệu đồ dùng dạy học luôn phải khoa học, rõ ràng theo trình tự nội dung bài. Cụ
thể:
+ Đặt mẫu, treo tranh hướng dẫn ở nơi dễ nhìn cho học sinh;
+ Theo thứ tự đã chuẩn bị ở thiết kế bài dạy;
+ Giới thiệu ĐDDH những chi tiết cần thiết cho học sinh quan sát, so sánh, nhận xét.

- 9 -
Một số giải pháp nhằm thiết kế và nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng trực quan trong bộ môn
Mĩ thuật ở trường THCS.
- Một số túi xách bằng giấy do giáo viên tự làm.
b. Học sinh:
- Tham khảo một số kiểu túi xách.
- Giấy, vẽ, bút chì, màu vẽ.
2. Phương pháp dạy học:
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp vấn đáp, gợi mở
- Phương pháp học tập theo nhóm
- Phương pháp sử dụng trò chơi
III.Tiến trình dạy học:
1. Ổn định tổ chức.
2. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra và chấm bài vẽ tĩnh vật tiết trước của học sinh.
3. Bài mới: GV giới thiệu bài:
Hoạt động của giáo viên, học sinh Nội dung
Hoạt động 1: hướng dẫn HS quan sát,
nhận xét.
- GV giới thiệu một số túi xách và
hình ảnh túi xách. Chia lớp thành 4
nhóm, mỗi nhóm quan sát một kiểu túi
xách.
- HS thảo luận nhóm theo gợi ý:
? Hãy nêu cấu trúc, đặc điểm, cách
trang trí túi xách mà nhóm em được
quan sát?
- Đại diện nhóm trình bày.
- Các nhóm nhận xét chéo nhau.
- GV rút ra cấu tạo chung của túi xách

- 10 -
Một số giải pháp nhằm thiết kế và nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng trực quan trong bộ môn
Mĩ thuật ở trường THCS.
- GV trình chiếu cho HS xem các bước
tiến hành tạo dáng túi xách bằng hình
ảnh.
- HS thử hình dung và nêu cách tạo
dáng một túi xách bằng lời theo hình
minh họa trên máy chiếu vào bảng phụ
của nhóm.
- Giáo viên: Nhận xét, đưa ra các bước
minh họa tạo dáng túi xách
- Học sinh: Nêu thứ tự các bước thông
qua hình minh họa
- GV kết luận.
GV gợi ý:
? Túi xách thường được trang trí ở
phần nào?
+ Thân túi.
? Theo em, để trang trí túi xách cần
tiến hành các bước như thế nào?
- Học sinh thảo luận trong bàn với
nhau.
- Đại diện một số bàn nêu các bước
trang trí
- GV nhận xét, kết luận chung.
* GV hướng dẫn thêm cách làm túi
xách bằng chất liệu giấy.
- HS tham khảo
- GV kết luận, hướng dẫn HS thực

Mĩ thuật ở trường THCS.
các nhóm.
- Khen ngợi những nhóm làm tốt,
động viên, khuyến khích các nhóm
làm chưa tốt.
4. Dặn dò:
Giáo viên dặn học sinh về nhà có thể vẽ hoặc làm túi xách bằng giấy
- Xem tranh, ảnh phong cảnh quê hương, nhớ về quê hương của mình để chuẩn bị bài
sau: vẽ tranh đề tài phong cảnh quê hương.
3.5. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM:
* Kết quả:
- 12 -
Một số giải pháp nhằm thiết kế và nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng trực quan trong bộ môn
Mĩ thuật ở trường THCS.
Với cách làm như đã trình bày ở trên, ta sẽ làm được những đồ dùng dạy học:
+ Đẹp về hình, màu, cách trình bày.
+ Có khoa học, thể hiện rõ được nội dung và ý định của giáo viên.
+ Phong phú về các thể loại ( Vật thực, hình minh họa, chất liệu khác nhau )
+ Tận dụng được những đồ vật sẵn có ở môi trường xung quanh ( chai, lọ, đồ mĩ nghệ,
tranh, ảnh, )
+ Tiết kiệm được một phần thời gian và chi phí cho việc mua sắm nguyên vật liệu.
* Tác dụng của sáng kiến:
+ Giúp giáo viên nắm bắt được nội dung bao quát, nội dung từng phân môn, từng bài học
qua quá trình nghiên cứu làm đồ dùng dạy học.
+ Làm được đồ dùng dạy học sát với nội dung bài dạy, đảm bảo cho kiến thức có trọng
tâm, không chung chung
+ ĐDDH dễ nhìn, dễ hiểu, giúp HS hiểu và cảm nhận được đối tượng cần miêu tả về bố
cục, hình dáng, tỉ lệ, đậm nhạt rồi vẽ theo cảm nhận riêng
+ Vừa làm phong phú kiến thức, vừa sinh động, tạo không khí học tập cho HS;
+ Kết quả học tập của môn mĩ thuật đã cao hơn nhiều so với trước khi áp dụng các giải

dồi, học tập
- Đối với phụ huynh cần quan tâm đến con em mình nhiều hơn, sát thực hơn đối với việc
học Mĩ thuật của các em, cụ thể là đồ dùng học tập, động cơ học tập
Trong điều kiện nghiên cứu và vận dụng thực nghiệm đề tài tại cơ sở của bản thân tôi,
với thời gian cũng chưa nhiều, chắc hẳn nội dung đề tài sẽ chưa được đầy đủ, chặt chẽ.
Rất mong được sự đồng tình và đóng góp của quí thầy cô giáo.
………, ngày 26/ 03/ 2013
Người viết
- 14 -