Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời mở đầu
Những năm gần đây, công cuộc đổi mới của Chính phủ với việc chuyển nền
kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang cơ chế thị trờng đã mở ra cơ hội kinh doanh,
làm ăn lớn cho các nhà đầu t nớc ngoài và góp phần đẩy nhanh tiến trình t nhân
hoá tại Việt Nam. Một trong những vấn đề đang đợc các doanh nghiệp thuộc mọi
thành phần kinh tế quan tâm là bảo hiểm nói chung và bảo hiểm tài sản nói riêng
do vai trò quan trọng của chúng trong việc bảo toàn vốn, hình thành tâm lý ổn
định, an tâm cho ngời đợc bảo hiểm trong quá trình hoạt động sản xuất kinh
doanh.
Đây cũng là mối quan tâm lớn đối với các doanh nghiệp bảo hiểm Việt
Nam, nhất là từ khi thị trờng bảo hiểm đã chuyển từ "thị trờng của ngời bán" thành
"thị trờng của ngời mua". Vấn đề nghiên cứu, cải tiến, áp dụng và triển khai các
loại hình bảo hiểm mới đang trở thành một trong những chiến lợc quan trọng mà
các công ty bảo hiểm sử dụng để cạnh tranh trên thị trờng.
Đối với những cán bộ bảo hiểm cũng nh những ai đang nghiên cứu, học tập
trên lĩnh vực này, nghiệp vụ Bảo hiểm Hoả hoạn đã không còn xa lạ. Tuy nhiên,
làm thế nào để hiểu thấu đáo, tờng tận cơ sở lý luận và thực tế triển khai loại hình
này cho phù hợp với điều kiện Việt Nam mà vẫn đáp ứng đợc với nhu cầu ngày
càng đa dạng và phức tạp của các doanh nghiệp đang là câu hỏi lớn đặt ra với tất
cả các công ty bảo hiểm hoạt động tại Việt Nam. Chính vì vậy, em đã chọn đề tài
Bảo hiểm hoả hoạn thực trạng - giải pháp đối với Tổng Công ty Bảo Việt làm
nội dung nghiên cứu.
Mục đích của đề tài nhằm tập hợp, hệ thống hoá các nguyên tắc lý luận đợc
áp dụng chung trong loại hình Bảo hiểm Hoả hoạn, các đặc điểm riêng biệt của
loại hình, cũng nh những công tác cần thiết trong việc triển khai nghiệp vụ. Ngoài
ra, đề tài cũng dành một phần đề cập đến thực tế tình hình triển khai nghiệp vụ tại
Tổng Công ty Bảo hiểm Việt Nam - công ty bảo hiểm đầu tiên tiến hành loại hình
bảo hiểm mới mẻ này trong những năm vừa qua.
Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện đề tài này, tôi đã nhận đợc sự giúp
America đợc thành lập năm 1792.
Xuất phát từ nhu cầu thực tế. Bảo hiểm hoả hoạn đã phát triển mạnh mẽ và
trở thành nghiệp vụ truền thống với phí thu hàng năm rất cao. ở Nhật, số phí bảo
hiểm hoả hoạn thu hàng năm 1993 là 1.017.008 triệu yên ( trên 10 tỷ đô la) chiếm
15,5% doanh thu nghiệp vụ bảo hiểm phí nhân thọ.
II. Sự cần thiết và vai trò của bảo hiểm hảo hoạn
Hoạt động sản xuất kinh doanh ngày càng phát triển thì nhu cầu tập trung
vật t, hàng hoá rất lớn, quy trình công nghệ ngày càng phức tạp và những loại máy
móc hiện đại sẽ đợc phổ biến hơn. Trong khi đó, khoa học kỹ thuật an toàn thờng
đi sau, nguồn vốn sử dụng cho các biện pháp an toàn thờng rất thấp so với vốn đầu
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
t phát triển sản xuất thêm vào đó điều kiện tự nhiên ngày càng khắc nghiệt và đã
khiến cho khả năng xảy ra rủi ro tai nạn nhiều hơn so với mức độ thiệt hại về ngời
và của nghiêm trong hơn.
Chỉ tính riêng hoả hoạn mỗi năm nớc ta xẩy ra hàng nghìn vụ Hoả hoạn nổ,
làm chết hoặc bị thơng hàng trăm ngời, thiệt hại về tài sản hàng chục tỷ đồng. Có
những vụ Hoả hoạn làm thiêu huỷ hàng trăm nóc nhà, toàn bộ khu chợ lớn hoặc cả
một cơ sở sản xuất kinh doanh hàng chục tỷ đồng, làm cho hàng nghìn ngời không
còn nhà ở hàng nghìn hộ kinh doanh phải điêu đứng vi mất hết toàn bộ hàng hoá,
tiền của , không còn chỗ kinh doanh làm cho hàng trăm công nhân không còn nơi
làm việc. Số liệu thống kê về hoả hoạn ở Việt Nam của cục cảnh sát phòng Hoả
hoạn chữa Hoả hoạn trong 5 năm 1998-2003 nh sau:
Bảng 1: Hoả hoạn ở Việt Nam trong năm 1998 - 2002
Năm
Số
vụ
Địa điểm Nghành kinh tế Thiệt hại
Thành
phố
phơng án tối đa.
Theo quy tắc bảo hiểm Hoả hoạn hiện nay vẫn sử dụng ở các Công ty bảo
hiểm trong nớc, ngời tham gia bảo hiểm có thể tham gia đăng ký bảo hiểm cho
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
những tài sản nh nhà của trang thiết bị hàng hoá, nguyên vật liệu của mình...Ngoài
Hoả hoạn là rủi ro chính họ còn đăng ký cho các rủi ro phụ nh nổ, giông bão, động
đất nớc chảy hay rò rỉ tràn từ bể chứa đờng ống hoặc thiết bị chữa Hoả hoạn, xe cộ
hay súc vật đâm vào....Trong trơng hợp xẩy ra tổn thất, các Công ty bảo hiểm bồi
thờng cho những thiệt hại trực tiếp từ các nguyên nhân kể trên và cả những chi tiết
cần thiết hợp lý nhằm hạn chế tổn thất tài sản đợc bảo hiểm trong và ngay khi
chấy.
Tuy nhiên Hoả hoạn không chỉ gây thiệt hại trực tiếp đến cho con ngời và
tài sản mà nó còn để lại những thiệt hại và tổn thât khổng lồ cho các doanh
nghiệp. Trên thực tế sau khi Hoả hoạn hoạt động sản xuất không thể phát triển
theo kế hoạch kinh doanh đặt ra, các doanh nghiệp sẽ mất khoản lợi nhuận do nhà
xởng, máy móc bị h hại. Để tránh bị phá sản họ phải tiến hành các biện pháp khôi
phục lại sản xuất. Bên cạch việc duy trì chi trả tiền lơng cho nhân công và thanh
toán các chi phí cố định nh tiền thuê nhà xởng, khấu hao, điện nớc lãi xuất ngân
hàng các doanh nghiệp còn phải thuê thêm nhân viên làm việc thêm giờ để hoàn
tất đơn đặt hàng tồn đọng...Rõ ràng những khám phá này không đợc bồi thờng
theo đơn bảo hiểm Hoả hoạn.
Để đáp ứng đợc các khoản chi phí trên, nhiều doanh nghiệp đã sử dụng các
quỹ dự trữ, hoặc vay vốn từ ngân hàng và các tổ chức cho vay khác, song các ph-
ơng pháp này hoàn toàn thụ động . Một biện pháp hiện nay đang khẳng định tính u
việt với các nhà đầu t nớc ngoài đó là tham gia bảo hiểm gián đoạn kinh doanh.
Với loại hình này, các doanh nghiệp không những đợc bồi thờng tài chính cho các
khoản chi phí nói trên mà còn đợc bù đắp phần lợi nhuận ròng bị mất mát mà lẽ ra
họ đợc mà không bị tổn thơng. Nh vậy có thể nói rằng bảo hiểm hoả hoạn đã hạn
chế tối thiểu mức ảnh hởng của các rủi ro tới hoạt động sản xuất kinh doanh của
của các năm đó là 4,5 tỷ, 10,2 tỷ, 21,3 tỷ và 3902 tỷ. Bảo việt cũng phải chi bồi th-
ờng thiệt hại nhiều vụ Hoả hoạn lớn nh Công ty giầy Hiệp Hng trên 10 tỷ, Công ty
dợc Đồng Tháp 4,5 tỷ đồng, chợ đồng xuân trên 8 tỷ đồng, Công ty sản xuất và
xuất khẩu sông Bé gần 18 tỷ đồng...Có thể nói rằng bảo hiểm hoả hoạn đã dần dần
đi vào tiềm thức của con ngời Việt Nam, đáp ứng đòi hỏi tất yếu của xã hội và
ngày càng củng cố vững chắc vị trí quan trọng của mình trong cơ cấu chung của
nghành bảo hiểm Việt Nam.
Từ khi bắt đầu bảo hiểm hoả hoạn tới nay. Tổng Công ty bảo hiểm Việt
Nam đã tổ chức nhiều đợt tập huấn nghiệp vụ, đã làm nhiều văn bản tài liệu hỡng
6
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
dẫn. Tuy nhiên số ngời trực tiếp tham gia tập huấn không phải là nhiều, tài liệu h-
ớng dẫn cũng rải rác, không tập trung hơn nữa theo thời gian bản thân những tài
liệu đã ban hành trở nên lại lạc hậu đòi hỏi phải hoàn thiện bổ xụng thêm.
Ngay cả quan điểm biện pháp thực hiên nghiệp vụ cũng có sự thay đổi căn
bản. Nếu nh trớc đây chúng ta tiến hành bảo hiểm trong điều kiên độc quyền thì
nay hoàn toàn ngợc lại chúng ta phải cạnh tranh với nhiều đối thủ trong và ngoài
nớc, hiệu quả kinh doanh đã trở thành thớc đo quan trọng cho hoạt động của Công
ty. Điều đó phải đòi hỏi các cán bộ nghiệp vụ, ngoài các phẩm chất khác của ngời
bán hàng, phải hết sức nhanh nhậy trong việc đa ra các tỷ lệ phí có sức cạnh tranh
nhng phải đáp ứng đúng chuẩn mực quy định để đảm bảo kinh doanh có lãi và đáp
ứng yêu cầu của nhà nhận tái bảo hiểm. Đông thời cùng với việc mở rộng kinh
doanh, chúng ta cũng phải chú ý đến việc kiểm soát sự tích tụ rủi ro, nhất là các
rủi ro thiên tai nh bão, lũ lụt để tránh các trờng hợp tồn thất hàng loạt. Trong việc
giải quyết bồi thờng cũng phải đảm bảo chính xác, đúng điều kiện của đơn bảo
hiểm và nhanh chóng hơn. Mặt khác ngời bảo hiểm cũng phải tăng cờng công tác
quản lý rui ro, cùng với khách hàng làm tốt công tác hạn chế tổn thất...
Xuất phát từ thực tế đó Công ty Bảo Việt đã khai thác tốt thị trờng bảo hiểm
trong nớc về lĩnh vực bảo hiểm hoả hoạn. Do đó những năm gần đây doanh số của
phòng bảo hiểm hảo hoạn tăng từ đó làm tăng doanh thu của Công ty Bảo Việt.
Khi có đầy đủ 3 yếu tố trên và co thiệt hại về vật chất do những nguyên
nhân đợc coi là hợp lý gây ra những thiệt hại đó đợc bồi thờng dù cho là bị Hoả
hoạn.
Mặc dù không đợc nêu rõ trong đơn bảo hiểm nhng thiệt hại do hoả hoạn ở
đây bao gồm có:
- Thiệt hại do khói mà nguồn lửa gây ra thuộc phạm vi thuộc trách nhiệm bảo
hiểm
- Thiệt hại do nớc dùng để chứa Hoả hoạn
- Thiệt hại do phá rỡ để ngăn chặn Hoả hoạn lan
- Thiệt hại do việc thực hiện nhiệm vụ chữâ Hoả hoạn
- Thiệt hại mà ngời đợc bảo hiểm phải gánh chịu do việc bảo vệ tài sản và
kiểm soát sự phát triển của ngọn lửa.
Tuy vậy hoả hoạn ở đây loại trừ:
- Nổ ro ảnh hởng của hoạ hoạn
- Động đất ngầm
8
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
- Tài sản bị phá huỷ hay h hỏng do
+ Do bị lên men hoặc toả nhiệt
+ Quá trình sử lý bằng nhiệt
Việc loại trừ này nhằm thống nhất khái niệm hoả hoạn đợc dùng trong toàn
bộ đợn vị bảo hiểm bằng những rủi ro phụ riêng biệt
Nổ: Theo rủi ro hoả hoạn, phạm vi bảo hiểm bao gồm:
Các trơng hợp hoả hoạn do nổ ngẫu nhiên đợc bảo hiểm nh vậy ở đây chỉ có
những thiệt hại do nổ mà không gây Hoả hoạn vấn đề còn lại là:
- Tổn thất và thiệt hại do nổ nhng không gây chay thì không đợc bồi thờng
trừ trơng hợp nổ nồi khơi khí phục vụ cho sinh hoạt, với điều kiện vụ nổ đó
không phải do các nguyên nhân bị loại trừ
- Tổn thất do chay xuất phát từ nổ thì đợc bồi thờng với điều kiện là sự nổ
không phải do các nguyên nhân bị loại trừ
- Không lớn hơn 10% diện tích có tầng bằng phòng đó
- Đợc ngăn cắt bằng tờng chông Hoả hoạn
- Trần làm bằng vật liệu không Hoả hoạn.
4. Tơng ngăn Hoả hoạn
Là tờng ngăn Hoả hoạn để chia ngôi nhà hoặc kho ngoài trời thành nhiều
đơn vị rủi ro
Đặc điểm xây dựng của tờng ngăn Hoả hoạn:
- tờng ngăn Hoả hoạn phải có giới hạn chiu lửa ít nhất 90 độ
- Phải đợc xây kín các tầng và không đợc so le nhau
- Nếu mái nhà là loại khó Hoả hoạn thì tờng ngăn Hoả hoạn phải cách mái
nhà ít nhất là 30m
- Nếu có các cấu kiện khác nằm trong tờng ngăn Hoả hoạn phân độ dầy còn
lại cũng phải đảm bảo giới hạn chịu lửa tối thiếu
- Không đợc để vật liệu cấu kiện dễ Hoả hoạn vắt nganh qua tờng ngăn Hoả
hoạn.
- Tờng ngăn Hoả hoạn phải xây cách những lỗ hở trên mái ít nhất 5m.
V. Đánh giá rủi ro
Đánh giá rủi ro là một trong những nhiệm vụ hết sức quan trọng trong công
tác quản lý rủi ro. Có làm tốt công công việc đánh giá rủi ro thì mới có thể thực
hiện đựơc công tác quản lý rủi ro. Đối với ngời khai thác bảo hiểm việc đánh giá
rủi ro sẽ giúp họ quyết định có nhận bảo hiểm hay không, mức phí bao nhiêu. Tài
10
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
liệu về định giá rủi ro coi nh báo cáo của họ trong hồ sơ về khách hàng, nó cũng là
tài liệu để báo cáo cho các nhà nhận bảo hiểm và cũng là cơ sở đối chiếu khi giải
quyết bồi thờng.
Nếu việc điều tra đánh giá rủi ro đợc thực hịên một cách đầy đủ, kỹ lỡng,
kết hợp với bảng hỡng dẫn tính phí hoặc sử dụng chơng trình tính phí bảo hiểm
trên máy vi tính, cán bộ khai thác hoàn toàn có thể tính toán ngay đợc một cách
chính xác tỷ lệ phí. Điều này giúp cho việc chủ động, nhanh chóng trong khai
Bảo Việt mới chính thức triển khai bảo hiểm Hoả hoạn theo Quyết định 06/TCQĐ
của Bộ Tài chính.
12
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Năm 1990, trên cả nớc đã có 16 công ty bảo hiểm tiến hành nghiệp vụ này.
Tuy nhiên nhìn chung mới chỉ bảo hiểm cho các nghành xăng, dầu còn lại phần
lớn các tài sản, các nhà máy, xí nghiệp, công xởng, hệ thống khách sạn từ Nam ra
Bắc... trị giá nhiều tỷ đồng vẫn cha đợc bảo hiểm. Có nhiều nguyên nhân cả chủ
quan lẫn khách quan dẫn đến việc ngành bảo hiểm cha triển khai đợc toàn diện.
Nguyên nhân cơ bản là chúng ta đã quá quen với cơ chế bao cấp, Hoả hoạn và rủi
ro xảy ra đã có Nhà nớc bù đắp thiệt hại còn các doanh nghiệp thuộc các thành
phần kinh tế khác thì cha có thói quen tham gia bảo hiểm tài sản. Bên cạnh đó về
chủ quan, công tác tuyên truyền, vận động thu hút khách hành của nghành bảo
hiểm còn nhiều hạn chế.
Sau một năm thực hiện, một yêu cầu cấp bách đợc đặt ra là phải có quy định
chung hớng dẫn về bảo hiểm Hoả hoạn. Vì vậy ngày 2. 5.1991, Bảo Việt đã ban
hành Quy tắc bảo hiểm hoả hoạn và các rủi ro đặc biệt áp dụng trên cả nớc.
Nghiệp vụ này ngày càng khẳng định đợc vị trí quan trọng của nó đặc biệt là sau
khi Hội đồng bộ trởng ra quyết định số 332/ HĐBT ngày 23. 10 1991 về việc bảo
toàn, phát triển vốn kinh doanh đối với doanh nghiệp nhà nớc. Bên cạnh đó, thông
t số 82/TC/CN hớng dẫn cụ thể việc thực hiện quyết định trên của HĐBT : "... Để
tránh các trờng hợp không bảo toàn đợc vốn do nguyên nhân khách quan nh thiên
tai, rủi ro trong quá trình sản xuất kinh doanh... tránh các trờng hợp phải xử lý
giảm vốn và đa lỗ vào doanh nghiệp, các doanh nghiệp cần phải mua bảo hiểm tài
sản để tạo nguồn bù đắp cho các thiệt hại đó tại các công ty bảo hiểm Việt nam.
Khoản chi về bảo hiểm đợc hạch vào giá thành hoặc chi phí lu thông của doanh
nghiệp. Nhà nớc sẽ không cho ghi giảm vốn trong trờng hợp tài sản bị tổn thất vì
những rủi ro mà công ty bảo hiểm trong nớc triển khai loại hình bảo hiểm tơng
ứng...".
II. Các hoạt động trong bảo hiểm hoả hoạn
khách hàng khi tham gia bảo hiểm họ đợc gì và mất gì, ớc tính số phí mà họ phải
trả, giải đáp những vấn đề mà họ còn thắc mắc, cha hiểu rõ, gây cho họ lòng tin và
nhu cầu tham gia bảo hiểm. Kinh nghiệm cho thấy rằng, hớng tuyên truyền vận
động nên tập trung vào những đối tợng "ăn nên làm ra ", có của ăn của để. Vì thế,
Bảo Việt đã chú ý đến các đơn vị, doanh nghiệp lớn có khả năng tài chính khai
thác nh : Công ty liên doanh về các thiết bị viễn thông COMVIK đã mua bảo hiểm
với số tiến bảo hiểm là 19000000 $, mức phí là 47500 $ ; công ty liên doanh
14
Copyright: Tài liệu đại học ©