- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
PH
PH
Ầ
Ầ
N 1: M
N 1: M
ở
ởđầ
đầ
u
u
I. C
I. C
Ơ
Ơ
S
S
Ở
Ở
KHOA H
KHOA H
Ọ
Ọ
C
C
1. C

ờ
i
i
đạ
đạ
i khoa h
i khoa h
ọ
ọ
c phát tri
c phát tri
ể
ể
n nh
n nh
ư
ư
v
v
ũ
ũ
bão, vi
bão, vi
ệ
ệ
c
c
đ
đ
à

t s
ứ
ứ
c c
c c
ấ
ấ
p
p
bách nh
bách nh
ằ
ằ
m
m
đ
đ
á
á
p
p
ứ
ứ
ng
ng
đ
đ
ò
ò
i h

c ph
ả
ả
i tr
i tr
ở
ở
th nh là
th nh là
ự
ự
c l
c l
ượ
ượ
ng tiên phong,
ng tiên phong,
đ
đ
i
i
đầ
đầ
u
u
trong m
trong m
ặ
ặ
t tr

tr
ườ
ườ
ng trung tâm ch
ng trung tâm ch
ấ
ấ
t l
t l
ượ
ượ
ng cao nh
ng cao nh
ư
ư
tr
tr
ườ
ườ
ng THCS Chu M
ng THCS Chu M
ạ
ạ
nh
nh
Trinh,b
Trinh,b
ả
ả
n thân tôi luôn tr

ứ
c
c
mình trong công tác gi
mình trong công tác gi
ả
ả
ng d
ng d
ạ
ạ
y
y
để
để
c
c
ố
ố
ng hi
ng hi
ế
ế
n m
n m
ộ
ộ
t ph
t ph
ầ

ẻ
,
,
để
để
t
t
ạ
ạ
o ra nh
o ra nh
ữ
ữ
ng th
ng th
ế
ế
h
h
ệ
ệ
h
h
ọ
ọ
c trò
c trò
xu
xu
ấ

n xa trong công vi
ệ
ệ
c
c
h
h
ọ
ọ
c t
c t
ậ
ậ
p c
p c
ủ
ủ
a mình, giúp các em tr
a mình, giúp các em tr
ở
ở
th nh công dân tà
th nh công dân tà
ố
ố
t, tr
t, tr
ở
ở
th nhà

t n
ướ
ướ
c sau
c sau
n y.Vì và
n y.Vì và
ậ
ậ
y vi
y vi
ệ
ệ
c gi
c gi
ả
ả
ng d
ng d
ạ
ạ
y chuyên
y chuyên
đề
đề
cho h
cho h
ọ
ọ
c sinh l mà

2. C
ơ
ơ
s
s
ở
ở
th
th
ự
ự
c ti
c ti
ễ
ễ
n:
n:Qua g
Qua g
ầ
ầ
n 20 n
n 20 n
ă
ă
m tr
m tr
ự

ỏ
i cho th
i cho th
ấ
ấ
y:
y:
Trong ch
Trong ch
ươ
ươ
ng trình V
ng trình V
ậ
ậ
t lý THCS m
t lý THCS m
ớ
ớ
i, ph
i, ph
ầ
ầ
n quang h
n quang h
ọ
ọ
c
c
đượ

ọ
c
c
đề
đề
c
c
ậ
ậ
p
p
đế
đế
n s
n s
ự
ự
truy
truy
ề
ề
n
n
ánh sáng (
ánh sáng (
Đị
Đị
nh lu
nh lu
ậ

a
ánh sáng (
ánh sáng (
Đị
Đị
nh lu
nh lu
ậ
ậ
t ph
t ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
c
c
ủ
ủ
a ánh sáng) v các à
a ánh sáng) v các à
ứ
ứ
ng d
ng d
ụ
ụ
ng c

t sáng qua g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng l mà
ng l mà
ộ
ộ
t trong
t trong
nh
nh
ữ
ữ
ng
ng
ứ
ứ
ng d
ng d
ụ
ụ
ng quan tr
ng quan tr
ọ
ọ
ng c


1
1
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
kho
kho
ả
ả
ng 10 ti
ng 10 ti
ế
ế
t, th
t, th
ờ
ờ
i gian nghiên c
i gian nghiên c
ứ
ứ
u ph
u ph
ầ
ầ
n n y ít nhà
n n y ít nhà
ư
ư
ng b i tà

a d
ạ
ạ
ng v có nhià
ng v có nhià
ề
ề
u b i tà
u b i tà
ậ
ậ
p khó. H
p khó. H
ơ
ơ
n
n
n
n
ữ
ữ
a trong phân ph
a trong phân ph
ố
ố
i ch
i ch
ươ
ươ
ng trình th

t ít, h
ầ
ầ
u nh
u nh
ư
ư
l không có,nên hà
l không có,nên hà
ọ
ọ
c sinh khó có th
c sinh khó có th
ể
ể
l m à
l m à
đượ
đượ
c các b i tà
c các b i tà
ậ
ậ
p ph
p ph
ầ
ầ
n n y, hoà
n n y, hoà
ặ

ủ
a mình
a mình
đ
đ
ú
ú
ng hay sai. Qua
ng hay sai. Qua
th
th
ự
ự
c t
c t
ế
ế
gi
gi
ả
ả
ng d
ng d
ạ
ạ
y trên l
y trên l
ớ
ớ
p cho th

p ph
ầ
ầ
n n y l : khi bià à
n n y l : khi bià à
ể
ể
u di
u di
ễ
ễ
n tia sáng(nét li
n tia sáng(nét li
ề
ề
n
n
hay nét
hay nét
đứ
đứ
t),
t),
đườ
đườ
ng truy
ng truy
ề
ề
n c

g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng…… các em th
ng…… các em th
ườ
ườ
ng v
ng v
ẽ
ẽ
không
không
đ
đ
ú
ú
ng qui
ng qui
ướ
ướ
c,
c,
d
d
ự

g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng thi
ng thi
ế
ế
u
u
ho
ho
ặ
ặ
c không bi
c không bi
ế
ế
t xác
t xác
đị
đị
nh. Có th
nh. Có th
ể
ể
nói r

t s
ợ
ợ
khi ph
khi ph
ả
ả
i
i
l m b i tà à
l m b i tà à
ậ
ậ
p v
p v
ề
ề
g
g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng. M
ng. M
ặ
ặ
t khác b i tà

ng b i tà
ậ
ậ
p th
p th
ườ
ườ
ng g
ng g
ặ
ặ
p trong các
p trong các
đề
đề
thi h
thi h
ọ
ọ
c
c
sinh gi
sinh gi
ỏ
ỏ
i c
i c
ấ
ấ
p huy

tr
ườ
ườ
ng chuyên V
ng chuyên V
ậ
ậ
t lý h ng nà
t lý h ng nà
ă
ă
m.
m.
Đứ
Đứ
ng tr
ng tr
ướ
ướ
c th
c th
ự
ự
c tr
c tr
ạ
ạ
ng nh
ng nh
ư

ậ
p ph
p ph
ầ
ầ
n n y mà
n n y mà
ộ
ộ
t
t
cách ch
cách ch
ủ
ủđộ
độ
ng l à
ng l à
đ
đ
i
i
ề
ề
u h
u h
ế

ả
ng d
ng d
ạ
ạ
y trên l
y trên l
ớ
ớ
p v bà
p v bà
ồ
ồ
i d
i d
ưỡ
ưỡ
ng h
ng h
ọ
ọ
c sinh gi
c sinh gi
ỏ
ỏ
i V
i V
ậ
ậ
t lý c

ệ
m
m
c
c
ủ
ủ
a tôi mang tên: …Nâng cao ch
a tôi mang tên: …Nâng cao ch
ấ
ấ
t l
t l
ượ
ượ
ng d
ng d
ạ
ạ
y chuyên
y chuyên
đề
đề
b i tà
b i tà
ậ
ậ
p
p
ph

ế
n kinh nghi
n kinh nghi
ệ
ệ
m.
m.
Sáng ki
Sáng ki
ế
ế
n kinh nghi
n kinh nghi
ệ
ệ
m b
m b
ả
ả
n thân tôi vi
n thân tôi vi
ế
ế
t nh
t nh
ằ
ằ
m m
m m
ụ

c gi
ả
ả
ng d
ng d
ạ
ạ
y các ti
y các ti
ế
ế
t b i tà
t b i tà
ậ
ậ
p, d
p, d
ạ
ạ
y chuyên
y chuyên
đề
đề
b
b
ồ
ồ
i
i
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

y h
ọ
ọ
c t
c t
ự
ự
ch
ch
ọ
ọ
n môn v
n môn v
ậ
ậ
t lí
t lí
trên l
trên l
ớ
ớ
p ,
p ,
đặ
đặ
c bi
c bi
ệ
ệ
t l dà

THCS.
Qua
Qua
đề
đề
t i n y tôi có thà à
t i n y tôi có thà à
ể
ể
trao
trao
đổ
đổ
i kinh nghi
i kinh nghi
ệ
ệ
m v
m v
ớ
ớ
i
i
đồ
đồ
ng
ng
nghi
nghi
ệ

ự
c
c
đế
đế
n quá trình c
n quá trình c
ả
ả
i ti
i ti
ế
ế
n ph
n ph
ươ
ươ
ng pháp d
ng pháp d
ạ
ạ
y b
y b
ồ
ồ
i d
i d
ưỡ
ưỡ
ng

n thân nh
ằ
ằ
m
m
đạ
đạ
t
t
hi
hi
ệ
ệ
u qu
u qu
ả
ả
cao h
cao h
ơ
ơ
n.
n.4.
4.
Đố
Đố
i t

ậ
p
p
đị
đị
nh tính
nh tính
v à
v à
đị
đị
nh l
nh l
ượ
ượ
ng v
ng v
ề
ề
g
g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng.
ng.


ậ
p c
p c
ơ
ơ
b
b
ả
ả
n, nâng cao v
n, nâng cao v
ề
ề
g
g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng th
ng th
ự
ự
c hi
c hi
ệ
ệ
n gi

6. K
ế
ế
ho
ho
ạ
ạ
ch nghiên c
ch nghiên c
ứ
ứ
u.
u.
B
B
ả
ả
n thân nghiên c
n thân nghiên c
ứ
ứ
u
u
đề
đề
t i trên trong nhià
t i trên trong nhià
ề
ề
u n

m h
ọ
ọ
c 2010-2011, k
c 2010-2011, k
ể
ể
t
t
ừ
ừ
khi gi
khi gi
ả
ả
ng d
ng d
ạ
ạ
y b
y b
ộ
ộ
môn
môn
V
V
ậ
ậ
t lí v bà

ườ
ng
ng
đế
đế
n c
n c
ấ
ấ
p t
p t
ỉ
ỉ
nh.
nh.7. Ph
7. Ph
ươ
ươ
ng pháp nghiên c
ng pháp nghiên c
ứ
ứ
u:
u:B

quan sát,ph
ươ
ươ
ng pháp thí nghi
ng pháp thí nghi
ệ
ệ
m, ph
m, ph
ươ
ươ
ng pháp t
ng pháp t
ổ
ổ
ng h
ng h
ợ
ợ
p t i lià
p t i lià
ệ
ệ
u,
u,
ph
ph
ỏ
ỏ
ng v


3
3
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
theo dõi, ki
theo dõi, ki
ể
ể
m tra vi
m tra vi
ệ
ệ
c l m b i,hà à
c l m b i,hà à
ọ
ọ
c b i cà
c b i cà
ủ
ủ
a h
a h
ọ
ọ
c sinh,
c sinh,
ở
ở
nh , trênà

ng các
bi
bi
ể
ể
u b
u b
ả
ả
ng
ng
đố
đố
i chi
i chi
ế
ế
u, th
u, th
ă
ă
m l
m l
ớ
ớ
p d
p d
ự
ự
gi

m tra, thi h
ọ
ọ
c sinh gi
c sinh gi
ỏ
ỏ
i, t
i, t
ừ
ừđ
đ
ó
óđ
đ
ú
ú
c
c
rút kinh nghi
rút kinh nghi
ệ
ệ
m cho b

ă
m 2011.
m 2011. Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

4
4
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
PH
PH
Ầ
Ầ
N 2: N
N 2: N
Ộ
Ộ
I DUNG
I DUNG
I. TH
I. TH
Ự
Ự
C TR

ƯƠ
NG
NG
PH
PH
Ẳ
Ẳ
NG TRONG NH… TR
NG TRONG NH… TR
ƯỜ
ƯỜ
NG THCS
NG THCS
Th
Th
ự
ự
c t
c t
ế
ế
gi
gi
ả
ả
ng d
ng d
ạ
ạ
y b i tà

t
ậ
ậ
p trung v o l m các b i tà à à
p trung v o l m các b i tà à à
ậ
ậ
p tr
p tr
ắ
ắ
c nghi
c nghi
ệ
ệ
m
m
để
để
c
c
ủ
ủ
ng
ng
c
c
ố
ố
lí thuy

ề
u khó kh
u khó kh
ă
ă
n
n
h
h
ơ
ơ
n các b
n các b
ộ
ộ
môn khác v
môn khác v
ề
ề
m
m
ặ
ặ
t th
t th
ờ
ờ
i gian, h
i gian, h
ầ

ọ
c sinh ho
c sinh ho
ạ
ạ
t
t
độ
độ
ng nhóm, l m thíà
ng nhóm, l m thíà
nghi
nghi
ệ
ệ
m
m
để
để
rút ra ki
rút ra ki
ế
ế
n th
n th
ứ
ứ
c c
c c
ủ

ẩ
n, nên
n, nên
để
để
thí nghi
thí nghi
ệ
ệ
m th nh công mà
m th nh công mà
ấ
ấ
t r
t r
ấ
ấ
t
t
nhi
nhi
ề
ề
u th
u th
ờ
ờ
i gian kh
i gian kh
ắ

ó
mà
mà
ph
ph
ầ
ầ
n th
n th
ờ
ờ
i gian còn l
i gian còn l
ạ
ạ
i trong m
i trong m
ộ
ộ
t ti
t ti
ế
ế
t h
t h
ọ
ọ
c d nh cho l m b i tà à à
c d nh cho l m b i tà à à
ậ

ầ
n g
n g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng h
ng h
ầ
ầ
u nh
u nh
ư
ư
l không có, nhià
l không có, nhià
ề
ề
u b i tà
u b i tà
ậ
ậ
p liên quan
p liên quan
đế
đế
n c

l m b i tà à
ậ
ậ
p v
p v
ề
ề
ph
ph
ầ
ầ
n n y.à
n n y.à
II. NH
II. NH
Ữ
Ữ
NG VI
NG VI
Ệ
Ệ
C L…M C
C L…M C
Ụ
Ụ
TH
TH
Ể
Ể
Lý lu

ng hi
ệ
ệ
u qu
u qu
ả
ả
d
d
ạ
ạ
y m
y m
ộ
ộ
t chuyên
t chuyên
đề
đề
ch
ch
ỉ
ỉ
có k
có k
ế
ế
t qu
t qu
ả

t
c
c
ơ
ơ
b
b
ả
ả
n c
n c
ầ
ầ
n thi
n thi
ế
ế
t. Vì v
t. Vì v
ậ
ậ
y m
y m
ở
ởđầ
đầ
u chuyên

ế
n th
n th
ứ
ứ
c sau: 1. Lý thuy
c sau: 1. Lý thuy
ế
ế
t c
t c
ơ
ơ
b
b
ả
ả
n c
n c
ầ
ầ
n nh
n nh
ớ
ớ
:
:
Tr
Tr
ướ

n th
ứ
ứ
c t
c t
ố
ố
i
i
thi
thi
ể
ể
u v
u v
ề
ề
lý thuy
lý thuy
ế
ế
t c
t c
ơ
ơ
b
b
ả
ả
n,v giúp các em hià

c sau:
1.
1.
Đị
Đị
nh lu
nh lu
ậ
ậ
t truy
t truy
ề
ề
n th
n th
ẳ
ẳ
ng c
ng c
ủ
ủ
a ánh sáng:
a ánh sáng:
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

5

2.
Đị
Đị
nh lu
nh lu
ậ
ậ
t ph
t ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
ánh sáng:
ánh sáng:
Tia ph
Tia ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
n
n
ằ
ằ
m trong m

ể
m t
m t
ớ
ớ
i.
i.
Góc ph
Góc ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
b
b
ằ
ằ
ng góc t
ng góc t
ớ
ớ
i.
i.
3. Cách bi
3. Cách bi
ể
ể
u di

i tên ch
ỉ
ỉ
chi
chi
ề
ề
u truy
u truy
ề
ề
n c
n c
ủ
ủ
a ánh sáng.
a ánh sáng.
4. G
4. G
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng:
ng:
-
-
Đị

h
ầ
ầ
u nh
u nh
ư
ư
ho nà
ho nà
to n ánh sáng chià
to n ánh sáng chià
ế
ế
u t
u t
ớ
ớ
i nó.
i nó.
-
-
Đặ
Đặ
c
c
đ
đ
i
i
ể

ng ph
ẳ
ẳ
ng: L à
ng: L à
ả
ả
nh
nh
ả
ả
o,có kích th
o,có kích th
ướ
ướ
c b
c b
ằ
ằ
ng v
ng v
ậ
ậ
t, kho
t, kho
ả
ả
ng cách t
ng cách t
ừ

ằ
ng kho
ng kho
ả
ả
ng cách t
ng cách t
ừ
ừả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a
a
đ
đ
i
i
ể
ể
m
m
đ
đ
ó

- Cách v
ẽ
ẽả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a m
a m
ộ
ộ
t v
t v
ậ
ậ
t sáng qua g
t sáng qua g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng: ta v
ng: ta v
ẽ

ậ
t sáng
t sáng
đ
đ
ó
ó
.
.
(vì:v
(vì:v
ậ
ậ
t sáng l tà
t sáng l tà
ậ
ậ
p h
p h
ợ
ợ
p c
p c
ủ
ủ
a các
a các
đ
đ
i

ể
m
m
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i
i
đ
đ
i
i
ể
ể
m sáng
m sáng
đ
đ
ó
ó
qua g
qua g
ươ

ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a v
a v
ậ
ậ
t qua g
t qua g
ươ
ươ
ng
ng
ph
ph
ẳ
ẳ
ng).
ng).
+Cách 2:
+Cách 2:
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a m

ấ
t c
t c
ủ
ủ
a hai tia ph
a hai tia ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
kéo d i à
kéo d i à
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i hai tia t
i hai tia t
ớ
ớ
i xu
i xu
ấ
ấ
t

a m
ộ
ộ
t
t
đ
đ
i
i
ể
ể
m sáng v
m sáng v
ề
ề
theo hai cách khác nhau ph
theo hai cách khác nhau ph
ả
ả
i
i
hi
hi
ệ
ệ
n cùng m
n cùng m
ộ
ộ
t v

nh c
ủ
ủ
a m
a m
ộ
ộ
t v
t v
ậ
ậ
t sáng AB qua g
t sáng AB qua g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng (G)
ng (G)
ở
ở
hình v
hình v
ẽ
ẽ
sau:
sau:
- D

ự
ng
ng
ả
ả
nh B ’
nh B ’
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng
ng
v
v
ớ
ớ
i B qua g
i B qua g
ươ
ươ
ng.
ng.
- N
- N
ố
ố
í

ng (G).
B'
B
A'
A
* Th
* Th
ị
ị
tr
tr
ườ
ườ
ng c
ng c
ủ
ủ
a g
a g
ươ
ươ
ng
ng
ph
ph
ẳ
ẳ
ng:
ng:
Chính l vùng à

t. Nó
đượ
đượ
c gi
c gi
ớ
ớ
i
i
h
h
ạ
ạ
n b
n b
ở
ở
i m
i m
ặ
ặ
t ph
t ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
c

ở
i hai tia sáng
i hai tia sáng
ph
ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
t
t
ươ
ươ
ng
ng
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i
i
hai tia sáng t
hai tia sáng t
ớ
ớ
i hai mép

có v
ố
ố
n ki
n ki
ế
ế
n th
n th
ứ
ứ
c t
c t
ố
ố
i thi
i thi
ể
ể
u v
u v
ề
ề
lý thuy
lý thuy
ế
ế
t nh
t nh
ư

t cách d
ễ
ễ
d ng thì vià
d ng thì vià
ệ
ệ
c phân lo
c phân lo
ạ
ạ
i b i tà
i b i tà
ậ
ậ
p m
p m
ộ
ộ
t cách khoa h
t cách khoa h
ọ
ọ
c v có hà
c v có hà
ệ
ệ
th
th
ố

ả
i các b i tà
i các b i tà
ậ
ậ
p v
p v
ề
ề
g
g
ươ
ươ
ng
ng
ph
ph
ẳ
ẳ
ng tôi có th
ng tôi có th
ể
ể
phân l m hai dà
phân l m hai dà
ạ
ạ
ng b i tà
ng b i tà
ậ

ng pháp gi
ả
ả
i
i
a,D
a,D
ạ
ạ
ng toán th
ng toán th
ứ
ứ
nh
nh
ấ
ấ
t:
t:
D
D
ự
ự
ng tia sáng xu
ng tia sáng xu
ấ
ấ
t phát t
t phát t
ừ

n l
ượ
ượ
t qua m
t qua m
ộ
ộ
t ,hai ,ba, hay nhi
t ,hai ,ba, hay nhi
ề
ề
u g
u g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng qua m
ng qua m
ộ
ộ
t
t
đ
đ
i
i
ể

ả
n x
n x
ạ
ạđ
đ
i qua m
i qua m
ộ
ộ
t
t
đ
đ
i
i
ể
ể
m
m
cho tr
cho tr
ướ
ướ
c ph
c ph
ả

ng tia sáng
đượ
đượ
c
c
đư
đư
a v
a v
ề
ề
vi
vi
ệ
ệ
c d
c d
ự
ự
ng
ng
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a
a
đ

i
ể
ể
m A,B (hình v
m A,B (hình v
ẽ
ẽ
) ,Hãy d
) ,Hãy d
ự
ự
ng tia
ng tia
sáng xu
sáng xu
ấ
ấ
t phát t
t phát t
ừ
ừ
A sau khi ph
A sau khi ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
qua g

ạđ
đ
i qua B ph
i qua B ph
ả
ả
i
i
đ
đ
i qua
i qua
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a nó .Nh
a nó .Nh
ư
ư
v
v
ậ
ậ
y

i d
ự
ự
ng
ng
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a
a
đ
đ
i
i
ể
ể
m
m
A.Ta có cách d
A.Ta có cách d
ự
ự
ng nh
ng nh
ư
ư
sau:

ng(A, l à
(A, l à
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a A)
a A)
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

8
8
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
N
N
ố
ố
i A, v
i A, v
ớ

đườ
ng
ng
đ
đ
i c
i c
ủ
ủ
a tia sáng xu
a tia sáng xu
ấ
ấ
t
t
phát t
phát t
ừ
ừ
A sau khi ph
A sau khi ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
qua
qua
g

t
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng, ta có th
ng, ta có th
ể
ể
gi
gi
ả
ả
i b i toán bà
i b i toán bà
ằ
ằ
ng cách d
ng cách d
ự
ự
ng hình
ng hình
nh
nh
ư
ư
sau:

N
ố
ố
i A v
i A v
ớ
ớ
i B, c
i B, c
ắ
ắ
t MN t
t MN t
ạ
ạ
i I,n
i I,n
ố
ố
i I v
i I v
ớ
ớ
i
i
B, ta có AIB l à
B, ta có AIB l à
đườ
đườ
ng

ng
đ
đ
i qua B cho tr
i qua B cho tr
ướ
ướ
c.
c.
N
M
A'
I
B
A
N
M
I
B'
B
A
Ví d
Ví d
ụ
ụ
2:
2:Cho hai

trên cùng m
ộ
ộ
t m
t m
ặ
ặ
t ph
t ph
ẳ
ẳ
ng vuông góc v
ng vuông góc v
ớ
ớ
i hai g
i hai g
ươ
ươ
ng (hình v
ng (hình v
ẽ
ẽ
). Hãy
). Hãy
v
v
ẽ
ẽ
tia sáng

ồ
i t
i t
ớ
ớ
i N.
i N.
Để
Để
gi
gi
ả
ả
i
i
đượ
đượ
c b i toán n y cà à
c b i toán n y cà à
ầ
ầ
n l
n l
ư
ư
u ý cho h
u ý cho h
ọ
ọ
c sinh m

o b
ở
ở
i g
i g
ươ
ươ
ng n y l và à
ng n y l và à
ậ
ậ
t c
t c
ủ
ủ
a g
a g
ươ
ươ
ng sau
ng sau
n
n
ế
ế
u nh
u nh
ư
ư
nó còn n

ng th
ờ
ờ
i các tia sáng t
i các tia sáng t
ớ
ớ
i c
i c
ả
ả
hai g
hai g
ươ
ươ
ng thì v
ng thì v
ậ
ậ
t
t
đ
đ
ó
óđồ
đồ
ng th

n x
ạ
ạ
trên g
trên g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ả
ả
i có ph
i có ph
ầ
ầ
n k
n k
é
é
o d
o d
à
à
i
i
đ
đ
i qua
i qua
ả

ầ
n phân tích rõ cho h
n phân tích rõ cho h
ọ
ọ
c sinh th
c sinh th
ấ
ấ
y:
y:
Tia ph
Tia ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
trên g
trên g
ươ
ươ
ng G2
ng G2
đ
đ
i qua N ph
i qua N ph
ả

ươ
ng G2
ng G2
nh
nh
ư
ư
v
v
ậ
ậ
y
y
để
để
d
d
ự
ự
ng
ng
đượ
đượ
c tia xu
c tia xu
ấ
ấ
t phát t
t phát t
ừ

đ
i qua N ta ph
i qua N ta ph
ả
ả
i d
i d
ự
ự
ng
ng
đượ
đượ
c
c
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a M qua g
a M qua g
ươ
ươ
ng G1, G2.T
ng G1, G2.T
ừ
ừ


y M1
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i M qua
i M qua
G1 ta có M1 l à
G1 ta có M1 l à
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a M qua
a M qua
g
g
ươ
ươ
ng G1
ng G1
-M1 l và

đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i M1 qua g
i M1 qua g
ươ
ươ
ng G2
ng G2
ta có M2 l à
ta có M2 l à
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a M1 qua
a M1 qua
g
g
ươ
ươ
ng G2.,v l à à

ở
I2 c
I2 c
ắ
ắ
t
t
G1
G1
ở
ở
I1 ,n
I1 ,n
ố
ố
i M v
i M v
ớ
ớ
i I1 ta có M
i I1 ta có M
I1I2N l à
I1I2N l à
đườ
đườ
ng
ng
đ
đ
i c

i qua N cho
tr
tr
ướ
ướ
c .
c .
M
G
2
N
M
M
1
G
1
O
I
1
I
2
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

10
10
- Sáng kiến kinh nghiệm-

đượ
c
c
đề
đề
c
c
ậ
ậ
p t
p t
ớ
ớ
i
i
ở
ở
ph
ph
ầ
ầ
n sau)
n sau)
Ví d
Ví d
ụ
ụ
3:
3:
Cho 3 g

i nhau th nh mà
ộ
ộ
t tam giác
t tam giác
đề
đề
u ,phía trong các g
u ,phía trong các g
ươ
ươ
ng có hai
ng có hai
đ
đ
i
i
ể
ể
m cho tr
m cho tr
ướ
ướ
c A,B (hình v
c A,B (hình v
ẽ
ẽ
). Hãy d
). Hãy d
ự

t qua g
ươ
ươ
ng G1,G2 G3
ng G1,G2 G3
đ
đ
i qua
i qua
đ
đ
i
i
ể
ể
m B.
m B.*Phân tích:
*Phân tích:
T
T
ươ
ươ
ng t
ng t
ự
ự
nh

qua
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a nó. Nh
a nó. Nh
ư
ư
v
v
ậ
ậ
y vi
y vi
ệ
ệ
c d
c d
ự
ự
ng tia sáng
ng tia sáng
đượ
đượ
c
c
đư

ầ
n l
n l
ượ
ượ
t qua các g
t qua các g
ươ
ươ
ng G1,G2,G3. Vi
ng G1,G2,G3. Vi
ệ
ệ
c d
c d
ự
ự
ng n y cóà
ng n y cóà
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

11
11
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
th

ủ
a m
a m
ộ
ộ
t v
t v
ậ
ậ
t qua g
t qua g
ươ
ươ
ng
ng
ph
ph
ẳ
ẳ
ng.
ng.
*Cách d
*Cách d
ự
ự
ng:
ng:
-L
-L
ấ

ươ
ng G1)
ng G1)
-L
-L
ấ
ấ
y A2
y A2
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i A1 qua g
i A1 qua g
ươ
ươ
ng G2(A2 l à
ng G2(A2 l à
ả
ả
nh c
nh c
ủ

nh c
ủ
ủ
a A2 qua G3,
a A2 qua G3,
đồ
đồ
ng
ng
th
th
ờ
ờ
i l à
i l à
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a A qua G1,G2,G3)
a A qua G1,G2,G3)
-Tia ph
-Tia ph
ả
ả
n x
n x
ạ

ố
i A3 v
i A3 v
ớ
ớ
i B c
i B c
ắ
ắ
t G3
t G3
ở
ở
I3
I3
N
N
ố
ố
i I3 v
i I3 v
ớ
ớ
i A2 c
i A2 c
ắ
ắ
t G2
t G2
ở

i A ta
đượ
đượ
c
c
AI1I2I3B l à
AI1I2I3B l à
đườ
đườ
ng
ng
đ
đ
i c
i c
ủ
ủ
a
a
tia sáng xu
tia sáng xu
ấ
ấ
t phát t
t phát t
ừ
ừ
A sau
A sau
khi ph

B
B
I
1
I
2
I
3
A
3
A
2
A
1
B
A
G
3
G
2
G
1
T
T
ươ
ươ
ng t
ng t
ự
ự

ộ
ộ
t
t
đ
đ
i
i
ể
ể
m sau khi ph
m sau khi ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
l
l
ầ
ầ
n l
n l
ượ
ượ
t qua 4 g
t qua 4 g
ươ
ươ

ng quay m
ng quay m
ặ
ặ
t
t
sáng v o nhau hà
sáng v o nhau hà
ợ
ợ
p v
p v
ớ
ớ
i nhau th nh hình ngà
i nhau th nh hình ngà
ũ
ũ
giác
giác
đề
đề
u … ,hay
u … ,hay
nhi
nhi
ề
ề
u g
u g

12
12
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
Ngo i cách dà
Ngo i cách dà
ự
ự
ng trên do tính ch
ng trên do tính ch
ấ
ấ
t
t
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng có th
ng có th
ể
ể
tia t
tia t
ớ
ớ
i c
i c

ườ
ườ
ng h
ng h
ợ
ợ
p v
p v
ớ
ớ
i m
i m
ộ
ộ
t g
t g
ươ
ươ
ng nh
ng nh
ư
ư
tôi
tôi
đ
đ
ã
ã
gi
gi

ư
ưở
ở
ví d
ví d
ụ
ụ
2 ta có th
2 ta có th
ể
ể
d
d
ự
ự
ng b
ng b
ằ
ằ
ng cách th
ng cách th
ứ
ứ
hai nh
hai nh
ư
ư

y N1
y N1
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i N qua
i N qua
g
g
ươ
ươ
ng g2.
ng g2.
- N
- N
ố
ố
i M
i M
1 v
1 v
ớ
ớ

i I1,I2 v
i I1,I2 v
ớ
ớ
i N,ta
i N,ta
đượ
đượ
c
c
MI1I2N l à
MI1I2N l à
đườ
đườ
ng
ng
đ
đ
i c
i c
ủ
ủ
a tia
a tia
sáng xu
sáng xu
ấ
ấ
t phát t
t phát t

i qua N cho tr
i qua N cho tr
ướ
ướ
c.
c.
G
2
N
N
1
M
M
1
G
1
O
I
1
I
2
Các b
Các b
ạ
ạ
n có th
n có th
ể
ể
tìm ti

ng ….hay v
ớ
ớ
i nhi
i nhi
ề
ề
u g
u g
ươ
ươ
ng.
ng.* Nh
* Nh
ư
ư
ng
ng
đ
đ
i
i
ề
ề
u quan tr
u quan tr
ọ

?
M
M
ộ
ộ
t b i toán sau à
t b i toán sau à
đ
đ
â
â
y chúng ta th
y chúng ta th
ấ
ấ
y rõ
y rõ
đ
đ
i
i
ề
ề
u
u
đ
đ
ó
ó
:

ỏ
trên m
trên m
ặ
ặ
t
t
đườ
đườ
ng
ng
ở
ở
cách
cách
ch
ch
ỗ
ỗ
mình
mình
đứ
đứ
ng 1,5m,th
ng 1,5m,th
ấ
ấ
y
y
ả

- Sáng kiến kinh nghiệm-
cao.v
cao.v
ũ
ũ
ng n
ng n
ướ
ướ
c cách chân c
c cách chân c
ộ
ộ
t
t
đ
đ
è
è
n 4m v mà
n 4m v mà
ắ
ắ
t ng
t ng
ườ
ườ
i cao h
i cao h
ơ

B i toán thà
ự
ự
c t
c t
ế
ế
n y ta có thà
n y ta có thà
ể
ể
coi v
coi v
ũ
ũ
ng n
ng n
ướ
ướ
c l gà
c l gà
ươ
ươ
ng
ng
ph
ph
ẳ
ẳ
ng,v

đ
ó
ó
ch
ch
ứ
ứ
ng t
ng t
ỏ
ỏ
v
v
ị
ị
trí
trí
m
m
ặ
ặ
t g
t g
ươ
ươ
ng trùng v
ng trùng v
ớ
ớ
i m

ng
ọ
ọ
n
n
đ
đ
è
è
n ch
n ch
ứ
ứ
ng t
ng t
ỏ
ỏ
m
m
ắ
ắ
t ng
t ng
ườ
ườ
i nh
i nh
ậ
ậ
n

ự
ng tia sáng xu
ng tia sáng xu
ấ
ấ
t phát t
t phát t
ừ
ừđ
đ
è
è
n sau khi
n sau khi
ph
ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
qua v
qua v
ũ
ũ
ng n


-tính ch
-tính ch
ấ
ấ
t
t
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a m
a m
ộ
ộ
t v
t v
ậ
ậ
t t
t t
ạ
ạ
o b
o b
ở
ở
i g

nh t
ạ
ạ
o b
o b
ở
ở
i g
i g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng)
ng)
-Xét các tam giác
-Xét các tam giác
đồ
đồ
ng d
ng d
ạ
ạ
ng,l
ng,l
ậ
ậ
p t

cao c
ủ
ủ
a c
a c
ộ
ộ
t
t
đ
đ
è
è
n.
n.
T
T
ừ
ừđ
đ
ó
ó
h
h
ọ
ọ
c sinh

ả
i.
i.
C
C
ụ
ụ
th
th
ể
ể
nh
nh
ư
ư
sau: L
sau: L
ấ
ấ
y S ,
y S ,
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ

-
N
N
ố
ố
i S , v
i S , v
ớ
ớ
i M c
i M c
ắ
ắ
t XY
t XY
ở
ở
I,n
I,n
ố
ố
i S v
i S v
ớ
ớ
i I ta có
i I ta có
đườ
đườ
ng

v
ũ
ũ
ng n
ng n
ướ
ướ
c
c
đ
đ
i qua M (m
i qua M (m
ắ
ắ
t ng
t ng
ườ
ườ
i
i
nhin
nhinth
th
ấ
ấ
y

S'
O
SĐào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

14
14
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
n
n
ướ
ướ
c)
c)
S
S
ử
ử
d
d
ụ
ụ
ng tính ch

t qua g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng ta d
ng ta d
ễ
ễ
d ngà
d ngàch
ch
ứ
ứ
ng minh
ng minh
đượ
đượ
c:
c:
tam giác SOI
tam giác SOI
đồ
đồ
ng d

è
n treo cách
n treo cách
m
m
ặ
ặ
t
t
đấ
đấ
t 4m)
t 4m)
T
T
ừ
ừ
b i toán chúng ta thà
b i toán chúng ta thà
ấ
ấ
y rõ v
y rõ v
ậ
ậ
t lý ph
t lý ph
ầ
ầ
n g

g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng ta có th
ng ta có th
ể
ể
xác
xác
đị
đị
nh chi
nh chi
ề
ề
u cao c
u cao c
ủ
ủ
a
a
cây c
cây c
ố
ố
i, c

p m khôngà
c
c
ầ
ầ
n
n
đ
đ
o tr
o tr
ự
ự
c ti
c ti
ế
ế
p. M
p. M
ộ
ộ
t v
t v
ấ
ấ
n
n
đề
đề
h

t b i toán khác có tính à
ứ
ứ
ng
ng
d
d
ụ
ụ
ng th
ng th
ự
ự
c t
c t
ế
ếđể
để
phát tri
phát tri
ể
ể
n t
n t
ư
ư
duy cho h

ộ
t ng
t ng
ọ
ọ
n
n
đ
đ
è
è
n treo
n treo
ở
ở
trên cao v o buà
trên cao v o buà
ổ
ổ
i t
i t
ố
ố
i
i
đ
đ
è
è
n t

a bóng
đ
đ
è
è
n
n
trong hai tr
trong hai tr
ườ
ườ
ng h
ng h
ợ
ợ
p:
p:
a, Có th
a, Có th
ể
ểđế
đế
n
n
đượ
đượ
c d

ướ
i ch
i ch
ỗ
ỗ
treo bóng
treo bóng
đ
đ
è
è
n
n
(D
(D
ụ
ụ
ng c
ng c
ụ
ụ
g
g
ồ
ồ
m m
m m
ộ
ộ
t th

l m sau à
đ
đ
ó
ó
giáo viên ki
giáo viên ki
ể
ể
m tra s
m tra s
ử
ử
a ch
a ch
ữ
ữ
a qua
a qua
đ
đ
ó
ó
t
t
ạ
ạ
o cho
o cho
h

Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

15
15
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
c
c
ứ
ứ
u v
u v
ậ
ậ
t lý -môn khoa h
t lý -môn khoa h
ọ
ọ
c th
c th
ự
ự
c nghi
c nghi
ệ
ệ
m phát huy n

ng l
ự
ự
c t
c t
ự
ự
h
h
ọ
ọ
c ,t
c ,t
ự
ự
nghiên c
nghiên c
ứ
ứ
u
u
gi
gi
ố
ố
ng nh
ng nh
ư
ư
m

ốả
ả
nh t
nh t
ạ
ạ
o b
o b
ở
ở
i hai g
i hai g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng quay m
ng quay m
ặ
ặ
t sáng v oà
t sáng v oà
nhau,h
nhau,h
ợ

c c
c c
ầ
ầ
n nh
n nh
ớ
ớ
:
:
Khi gi
Khi gi
ả
ả
i các b i toán à
i các b i toán à
ở
ở
d
d
ạ
ạ
ng n y cà
ng n y cà
ầ
ầ
n l
n l
ư
ư

ng c
ng c
ủ
ủ
a
a
ả
ả
nh v và
nh v và
ậ
ậ
t qua g
t qua g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng mà
ng mà
các
các
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ

t
t
đườ
đườ
ng tròn có tâm n
ng tròn có tâm n
ằ
ằ
m trên giao tuy
m trên giao tuy
ế
ế
n c
n c
ủ
ủ
a hai g
a hai g
ươ
ươ
ng v cóà
ng v cóà
bán kính l khoà
bán kính l khoà
ả
ả
ng cách t
ng cách t
ừ
ừ

i
i
ể
ể
m sáng có nh
m sáng có nh
ữ
ữ
ng tia sáng chi
ng tia sáng chi
ế
ế
u t
u t
ớ
ớ
i c
i c
ả
ả
hai
hai
g
g
ươ
ươ
ng thì
ng thì
đ
đ

i v
i v
ớ
ớ
i c
i c
ả
ả
hai g
hai g
ươ
ươ
ng.
ng.
-
-
Ả
Ả
nh cho b
nh cho b
ở
ở
i g
i g
ươ
ươ
ng tr
ng tr
ướ
ướ

ụ
ụ
6:
6:
Cho hai g
Cho hai g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng quay m
ng quay m
ặ
ặ
t ph
t ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
v o nhau,hà
v o nhau,hà
ợ
ợ
p v
p v

t tr
ướ
ướ
c hai g
c hai g
ươ
ươ
ng. Hãy xác
ng. Hãy xác
đị
đị
nh s
nh s
ố
ốả
ả
nh t
nh t
ạ
ạ
o
o
b
b
ở
ở
i hai g

ng th
ờ
ờ
i c
i c
ả
ả
hai g
hai g
ươ
ươ
ng, nh
ng, nh
ư
ư
v
v
ậ
ậ
y
y
S l và
S l và
ậ
ậ
t
t
đố
đố
i v

nh c
ủ
ủ
a m
a m
ộ
ộ
t v
t v
ậ
ậ
t qua g
t qua g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng, ta có th
ng, ta có th
ể
ể
gi
gi
ả
ả
i b i toán theo các bà
i b i toán theo các bà
ướ

i v
ớ
ớ
i G1:
i G1:
- L
- L
ấ
ấ
y S1
y S1
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i S qua g
i S qua g
ươ
ươ
ng G1 (S1 l à
ng G1 (S1 l à
ả
ả
nh c

- L
ấ
ấ
y S3
y S3
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i S 1 qua g
i S 1 qua g
ươ
ươ
ng G2(S3 l à
ng G2(S3 l à
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a S1 qua
a S1 qua
G2

ấ
y S2
y S2
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i S qua
i S qua
G2
G2
- L
- L
ấ
ấ
y S4
y S4
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v


S4 l à
S4 l à
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a S qua G2và
a S qua G2và
G1,n
G1,n
ế
ế
u
ucoi S l và
coi S l và
ậ
ậ
t c
t c
ủ
ủ
a G2)
a G2)
Ta có th

ng
ng
tính ch
tính ch
ấ
ấ
t
t
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng c
ng c
ủ
ủ
a
a
ả
ả
nh
nh
đố
đố
i
i
v
v

G
1
G
2
O
Squay m
quay m
ặ
ặ
t sáng v o nhau hà
t sáng v o nhau hà
ợ
ợ
p v
p v
ớ
ớ
i nhau m
i nhau m
ộ
ộ
t góc 90o cho 3
t góc 90o cho 3
ả
ả
nh
nh

nh
ậ
ậ
t n
t n
ộ
ộ
i ti
i ti
ế
ế
p
p
đườ
đườ
ng tròn tâm O, bán kính OS.
ng tròn tâm O, bán kính OS.
Để
Để
h
h
ọ
ọ
c sinh có
c sinh có
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

n th
ứ
ứ
c trên tôi yêu c
c trên tôi yêu c
ầ
ầ
u h
u h
ọ
ọ
c sinh l mà
c sinh l mà
thí nghi
thí nghi
ệ
ệ
m
m
để
để
ki
ki
ể
ể
m nghi
m nghi
ệ
ệ
m l

ớ
i nhau m
i nhau m
ộ
ộ
t góc
t góc
α
<180o quay
<180o quay
m
m
ặ
ặ
t ph
t ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
v o nhau.Mà
v o nhau.Mà
ộ
ộ
t
t
đ
đ

u
u
α
=
=
n
o360
(n nguyên d
(n nguyên d
ươ
ươ
ng)
ng)
thì s
thì s
ố
ốả
ả
nh t
nh t
ạ
ạ
o b
o b
ở
ở
i h

ư
u ý các
u ý các
đ
đ
i
i
ể
ể
m sau:
m sau:
-T
-T
ừ
ừ
môt
môt
đ
đ
i
i
ể
ể
m có các tia
m có các tia
sáng
sángt

ng th
ờ
ờ
i l và
i l và
ậ
ậ
t c
t c
ủ
ủ
a c
a c
ả
ả
hai
hai
g
g
ươ
ươ
ng
ng
-
-
Ả
Ả
nh c
nh c
ủ

-
Ả
Ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a v
a v
ậ
ậ
t t
t t
ạ
ạ
o b
o b
ở
ở
i h
i h
ệ
ệ
hai
hai
g
g
ươ
ươ
ng

).
S
8
S
6
S
7
S
5
S
4
S
3
S
2
S
1
S
G
1
G
2
O
*H
*H
ệ
ệ
th
th
ố

d
ụ
ụ
ng tính
ng tính
ch
ch
ấ
ấ
t
t
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a môt v
a môt v
ậ
ậ
t t
t t
ạ
ạ
o b
o b
ở
ở
i g

G12
22
22
G2
G2
G2
G2
G1
G1
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
cách d
cách d
ự
ự
ng
ng
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a m
a m
ộ
ộ
t v
t v
ậ

đượ
c h
c h
ệ
ệ
th
th
ố
ố
ng
ng
ả
ả
nh th
nh th
ứ
ứ
nh
nh
ấ
ấ
t : S
t : S
→
S1
S1
→
S3
S3
→

a g
ươ
ươ
ng G2.S
ng G2.S
ử
ử
d
d
ụ
ụ
ng tính
ng tính
ch
ch
ấ
ấ
t
t
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a v
a v
ậ
ậ
t t

sinh l m b i bà à
ằ
ằ
ng cách l
ng cách l
ấ
ấ
y
y
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng ,ta
ng ,ta
đượ
đượ
c h
c h
ệ
ệ
th
th
ố
ố
ng
ng
ả

ứ
ng minh n
ng minh n
ế
ế
u
u
α
=360o/n(n nguyên)s
=360o/n(n nguyên)s
ố
ốả
ả
nh cho b
nh cho b
ở
ở
i h
i h
ệ
ệ
hai
hai
g
g
ươ
ươ

2=
2=
α
)
)
S1
S1
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i S qua G1,do
i S qua G1,do
đ
đ
ó
ó
:
:
∠
SOS1=2
SOS1=2
α
1 ( 1)

ộ
ng hai v
ng hai v
ế
ế
ph
ph
ươ
ươ
ng trình (1) v (2) ta có: à
ng trình (1) v (2) ta có: à
∠
S1OS2=2
S1OS2=2
α
(3)
(3)
S3
S3
đố
đố
i x
i x
ứ
ứ
ng v
ng v
ớ
ớ
i S1 qua G2,do

ng v
ớ
ớ
i S2qua G
i S2qua G
1,do
1,do
đ
đ
ó
ó∠
S2OS4= 2 .
S2OS4= 2 .
∠
S2OG1
S2OG1
⇒
∠
S2OS4= 2(
S2OS4= 2(
α
+
+
α
2) (5)
2) (5)
Ta có:

∠
S3OS4=
S3OS4=
α
+
+
α
1+
1+
α
2+
2+
α
+
+
α
1+
1+
α
2= 4
2= 4
αV
V
ậ
ậ
y:
y:

∠
S7OS8= 8
S7OS8= 8
α
.
.
N
N
ế
ế
u S7
u S7
≡
S8.ta có:
S8.ta có:
∠
S7OS8=360o khi
S7OS8=360o khi
đ
đ
ó
ó
s
s
ố
ốả
ả

19
G22
G22
22
22
G1
G1
G2
G2
G1
G1
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
T
T
ổ
ổ
ng quát:N
ng quát:N
ế
ế
u
u
α
= 360o /n (n nguyên d
= 360o /n (n nguyên d
ươ
ươ
ng) thì s
ng) thì s

ả
ả
nh.
nh.*Ví d
*Ví d
ụ
ụ
:
:
+ khi
+ khi
α
=180o
=180o
⇒
n=360o /180o = 2. S
n=360o /180o = 2. S
ố
ốả
ả
nh l : n-1= 2-1=1à
nh l : n-1= 2-1=1à
ả
ả

+Khi
+Khi
α
= 90 o
= 90 o
⇒
n=360o /90o = 4 s
n=360o /90o = 4 s
ố
ốả
ả
nh t
nh t
ạ
ạ
o b
o b
ở
ở
i h
i h
ệ
ệ
hai g
hai g
ươ
ươ

ng minh v kià
ng minh v kià
ể
ể
m nghi
m nghi
ệ
ệ
m
m
ở
ở
ví d
ví d
ụ
ụ
1.
1.+ khi
+ khi
α
=60 0
=60 0
⇒
n= 360o /60o = 6.S
n= 360o /60o = 6.S
ố
ố

ứ
c l ta có vô sà
c l ta có vô sà
ố
ốả
ả
nh.
nh.Đ
Đ
i
i
ề
ề
u n y hà
u n y hà
ọ
ọ
c sinh có th
c sinh có th
ể
ể
ki
ki
ể

đặ
t hai g
t hai g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng quay m
ng quay m
ặ
ặ
t ph
t ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
v o nhau, song songà
v o nhau, song songà
v
v
ớ
ớ
i nhau, gi
i nhau, gi
ữ

ứ
c l góc tà
c l góc tà
ạ
ạ
o b
o b
ở
ở
i hai g
i hai g
ươ
ươ
ng
ng
∝
= oo)
= oo)
Để
Để
d
d
ễ
ễ
quan sát ta thay m
quan sát ta thay m
ộ
ộ
t g
t g

ố
ố
ng
ng
ọ
ọ
n n
n n
ế
ế
n
n
đượ
đượ
c t
c t
ạ
ạ
o th nh bà
o th nh bà
ở
ở
i
i
g
g
ươ
ươ
ng ph
ng ph

đượ
đượ
c rút ra t
c rút ra t
ừ
ừ
cá nhân tôi c
cá nhân tôi c
ũ
ũ
ng nh
ng nh
ư
ư
các
các
đồ
đồ
ng chí giáo viên tr
ng chí giáo viên tr
ự
ự
c ti
c ti
ế
ế
p l m công tác già
p l m công tác già
ả
ả

m b
m b
ằ
ằ
ng th
ng th
ự
ự
c t
c t
ế
ế
h
h
ọ
ọ
c sinh nh
c sinh nh
ớ
ớ
lâu, mà
lâu, mà
ng
ng
ườ
ườ
i
i
đờ
đờ

ờ
ờ
i t
i t
ạ
ạ
o
o
đượ
đượ
c h
c h
ứ
ứ
ng thú h
ng thú h
ọ
ọ
c t
c t
ậ
ậ
p b
p b
ộ
ộ
môn cho h
môn cho h
ọ
ọ

ươ
ươ
ng lai. Qua
ng lai. Qua
đ
đ
â
â
y rèn cho các em phát tri
y rèn cho các em phát tri
ể
ể
n t
n t
ư
ư
duy,
duy,
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

20
20
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
nghiên c
nghiên c

a m
a m
ộ
ộ
t
t
nh khoa hà
nh khoa hà
ọ
ọ
cV
cV
ậ
ậ
t lý.
t lý.
C
C
ũ
ũ
ng t
ng t
ừ
ừ
tính ch
tính ch
ấ
ấ
t
t

ướ
ướ
c c
c c
ủ
ủ
a
a
ả
ả
nh bao gi
nh bao gi
ờ
ờ
c
c
ũ
ũ
ng b
ng b
ằ
ằ
ng kích th
ng kích th
ướ
ướ
c c
c c
ủ
ủ

i g
i g
ươ
ươ
ng.
ng.
Đ
Đ
i
i
ề
ề
u n y hà
u n y hà
ọ
ọ
c
c
sinh c
sinh c
ũ
ũ
ng d
ng d
ễ
ễ
ki
ki
ể
ể

ng, kho
ng, kho
ả
ả
ng cách t
ng cách t
ừ
ừả
ả
nh
nh
đế
đế
n g
n g
ươ
ươ
ng bao gi
ng bao gi
ờ
ờ
c
c
ũ
ũ
ng b
ng b

t g
t g
ầ
ầ
n l
n l
ạ
ạ
i
i
g
g
ươ
ươ
ng m
ng m
ộ
ộ
t
t
đ
đ
o
o
ạ
ạ
n a,thì
n a,thì
ả
ả

đ
đ
o
o
ạ
ạ
n
n
l a. Nhà
l a. Nhà
ư
ư
v
v
ậ
ậ
y kho
y kho
ả
ả
ng cách gi
ng cách gi
ữ
ữ
a v
a v
ậ
ậ
t v à
t v à

ó
ó
ch
ch
ứ
ứ
ng t
ng t
ỏ
ỏ
r
r
ằ
ằ
ng n
ng n
ế
ế
u v
u v
ậ
ậ
t chuy
t chuy
ể
ể
n
n
độ
độ

nh c
nh c
ũ
ũ
ng chuy
ng chuy
ể
ể
n
n
độ
độ
ng l
ng l
ạ
ạ
i g
i g
ầ
ầ
n g
n g
ươ
ươ
ng v
ng v
ớ
ớ
i v
i v

ạ
ạ
i g
i g
ầ
ầ
n g
n g
ươ
ươ
ng v
ng v
ớ
ớ
i v
i v
ậ
ậ
n t
n t
ố
ố
c l : 2v.à
c l : 2v.à
Cho tia t
Cho tia t
ớ
ớ
i g
i g

ụ
c vuông góc v
c vuông góc v
ớ
ớ
i m
i m
ặ
ặ
t ph
t ph
ẳ
ẳ
ng t
ng t
ớ
ớ
i, góc t
i, góc t
ớ
ớ
i t
i t
ă
ă
ng lên m
ng lên m
ộ
ộ
t góc

∝
. K
. K
ế
ế
t qu
t qu
ả
ả
tia ph
tia ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
di
di
chuy
chuy
ể
ể
n m
n m
ộ
ộ
t góc 2
t góc 2
∝

t nhi
ề
ề
u
u
đ
đ
i
i
ề
ề
u thú v
u thú v
ị
ịđượ
đượ
c tìm ki
c tìm ki
ế
ế
m, phát hi
m, phát hi
ệ
ệ
n t
n t
ừ

Cho m
ộ
ộ
t g
t g
ươ
ươ
ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng hình vuông, c
ng hình vuông, c
ạ
ạ
nh a
nh a
đặ
đặ
t th
t th
ẳ
ẳ
ng
ng
đứ
đứ
ng trên
ng trên
s n nh , mà à

c g
ươ
ươ
ng có m
ng có m
ộ
ộ
t ngu
t ngu
ồ
ồ
n sáng
n sáng
đ
đ
i
i
ể
ể
m S.
m S.
a, Xác
a, Xác
đị
đị
nh kích th
nh kích th
ướ
ướ
c c

ng t
ạ
ạ
o nên.
o nên.
b, Khi g
b, Khi g
ươ
ươ
ng d
ng d
ị
ị
ch chuy
ch chuy
ể
ể
n v
n v
ớ
ớ
i v
i v
ậ
ậ
n t
n t
ố
ố
c v vuông góc v

ng v song song và
ớ
ớ
i t
i t
ườ
ườ
ng)
ng)
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

21
21
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
thì
thì
ả
ả
nh S… c
nh S… c
ủ
ủ
a S v kích thà
a S v kích thà
ướ

n t
ố
ố
c c
c c
ủ
ủ
a
a
ả
ả
nh S….
nh S…. H
H
ướ
ướ
ng d
ng d
ẫ
ẫ
n
n
a. Xét s
a. Xét s
ự
ự
ph

th
ẳ
ẳ
ng
ng
đứ
đứ
ng(nh
ng(nh
ư
ư
hình v
hình v
ẽ
ẽ
) .
) .
Xét
Xét
''SBS∆
có AB l à
có AB l à
đườ
đườ
ng trung
ng trung
bình
bình
y v
y v
ệ
ệ
t sáng trên t
t sáng trên t
ườ
ườ
ng là
ng là
hình vuông c
hình vuông c
ạ
ạ
nh 2a
nh 2a
(nó ho n to n không phà à
(nó ho n to n không phà à
ụ
ụ
thu
thu
ộ
ộ
c v o và
c v o và
ị
ị
trí c
trí c

ể
ể
m sáng S có th
m sáng S có th
ể
ể
d
d
ị
ị
ch chuy
ch chuy
ể
ể
n l
n l
ạ
ạ
i g
i g
ầ
ầ
n g
n g
ươ
ươ
ng.Lúc
ng.Lúc
đ
đ

ươ
ươ
ng v
ng v
ớ
ớ
i cùng v
i cùng v
ậ
ậ
n t
n t
ố
ố
c.M
c.M
ặ
ặ
t
t
khác ,khi S… d
khác ,khi S… d
ị
ị
ch chuy
ch chuy
ể
ể
n l
n l

ng v
ng v
ẫ
ẫ
n l hình vuông.à
n l hình vuông.à
Còn r
Còn r
ấ
ấ
t nhi
t nhi
ề
ề
u
u
đ
đ
i
i
ề
ề
u thú v
u thú v
ị
ị
t
t
ừ
ừ

n:
n:
Ví d
Ví d
ụ
ụ
9
9
Chi
Chi
ế
ế
u m
u m
ộ
ộ
t tia sáng t
t tia sáng t
ớ
ớ
i m
i m
ộ
ộ
t g
t g
ươ
ươ
ng ph
ng ph

t góc
t góc
α
thì tia ph
thì tia ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
s
s
ẽ
ẽ
quay m
quay m
ộ
ộ
t góc b
t góc b
ằ
ằ
ng bao nhiêu?
ng bao nhiêu?
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh
Đào Thị Phương- THCS Chu Mạnh Trinh

ữ
a h
a h
ợ
ợ
p v
p v
ớ
ớ
i g
i g
ươ
ươ
ng tr
ng tr
ướ
ướ
c
c
m
m
ộ
ộ
t góc nh
t góc nh
ọ
ọ
n
n
β

t góc bao nhiêu?
t góc bao nhiêu? H
H
ướ
ướ
ng d
ng d
ẫ
ẫ
n
n
a, Khi tia t
a, Khi tia t
ớ
ớ
i SI quay quanh
i SI quay quanh
đ
đ
i
i
ể
ể
m I m
m I m
ộ
ộ

ộ
t góc
t góc
α
t
t
ớ
ớ
i v
i v
ị
ị
trí
trí
IK(hình v
IK(hình v
ẽ
ẽ
). Hay
). Hay
α
=∠HIK
b, Tia ph
b, Tia ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ

ộ
ộ
t góc
t góc
β
=
=
'RER∠
.Ta ch
.Ta ch
ứ
ứ
ng minh
ng minh
đ
đ
i
i
ề
ề
u
u
n y nhà
n y nhà
ư
ư
sau:
sau:
Trong
Trong

)
)
v à
v à
∠
EKHHEKHEG ∠+∠=
2
(2)
(2)
Theo
Theo
đị
đị
nh lu
nh lu
ậ
ậ
t ph
t ph
ả
ả
n x
n x
ạ
ạ
ánh
ánh
sáng trên g
sáng trên g
ươ

23
23
- Sáng kiến kinh nghiệm-
- Sáng kiến kinh nghiệm-
*Ví d
*Ví d
ụ
ụ
10
10
M
M
ộ
ộ
t ng
t ng
ườ
ườ
i cao 1,65m
i cao 1,65m
đứ
đứ
ng
ng
đố
đố
i di
i di
ệ
ệ

c treo th
c treo th
ẳ
ẳ
ng
ng
đứ
đứ
ng .M
ng .M
ắ
ắ
t ng
t ng
ườ
ườ
i
i
đ
đ
ó
ó
cách
cách
đỉ
đỉ
nh
nh
đầ
đầ

ấ
ấ
t bao nhiêu
t bao nhiêu
để
để
ng
ng
ườ
ườ
i
i
đ
đ
ó
ó
th
th
ấ
ấ
y
y
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a chân trong g
a chân trong g

ườ
ườ
i
i
đ
đ
ó
ó
th
th
ấ
ấ
y
y
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a
a
đỉ
đỉ
nh
nh
đầ
đầ
u trong g
u trong g

bao nhi
bao nhi
ê
ê
u
u
để
để
ng
ng
ườ
ườ
i
i
đ
đ
ó
ó
quan s
quan s
á
á
t
t
đượ
đượ
c to
c to
à
à

đỉ
đỉ
nh
nh
đầ
đầ
u, B l chân thìà
u, B l chân thìàAB = 1,65m. O l mà
AB = 1,65m. O l mà
ắ
ắ
t thì OA = 0,15m. G
t thì OA = 0,15m. G
ọ
ọ
i
i
I,J l mép trên v mép dà à
I,J l mép trên v mép dà à
ướ
ướ
i c
i c
ủ
ủ
a g
a g

nh c
nh c
ủ
ủ
a chân thì mép
a chân thì mép
d
d
ướ
ướ
i c
i c
ủ
ủ
a g
a g
ươ
ươ
ng cách m
ng cách m
ặ
ặ
t
t
đấ
đấ
t ít nh
t ít nh
ấ
ấ

Để
Để
m
m
ắ
ắ
t nhìn th
t nhìn th
ấ
ấ
y
y
đ
đ
ượ
ượ
c
c
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a
a
đỉ
đỉ
nh
nh

ạ
ạ
n JK.
n JK.
Xét
Xét
∆
O,OA có JH l à
O,OA có JH l à
đ
đ
ườ
ườ
ng trung bình .nên :
ng trung bình .nên :
JK=
JK=
m
oOA
075,0
2
15,
2
==
M
M
ặ
ặ
t khác JK=JH+HK=JH+OB=1,5+0,075=1,575 m.
t khác JK=JH+HK=JH+OB=1,5+0,075=1,575 m.

ơ
ơ
ng
ng
để
để
th
th
ấ
ấ
y
y
đư
đư
ợ
ợ
c to n bà
c to n bà
ộ
ộả
ả
nh là
nh là
đ
đ
o
o

ng c
ng c
ủ
ủ
a g
a g
ươ
ươ
ng,c
ng,c
ầ
ầ
n
n
bi
bi
ế
ế
t kích th
t kích th
ướ
ướ
c c
c c
ủ
ủ
a g
a g
ươ
ươ

nh
nh
O, c
O, c
ủ
ủ
a m
a m
ắ
ắ
t O qua g
t O qua g
ươ
ươ
ng,b
ng,b
ằ
ằ
ng ph
ng ph
ươ
ươ
ng pháp hình h
ng pháp hình h
ọ
ọ
c v
c v
ẽ
ẽ

i),ph
i),ph
ầ
ầ
n không gian tr
n không gian tr
ướ
ướ
c g
c g
ươ
ươ
ng gi
ng gi
ớ
ớ
i h
i h
ạ
ạ
n b
n b
ở
ở
i m
i m
ặ
ặ
t g
t g

ươ
ươ
ng chính
ng chính
l vùng à
l vùng à
đặ
đặ
t m
t m
ắ
ắ
t
t
để
để
quan sát
quan sát
đượ
đượ
c
c
ả
ả
nh c
nh c
ủ
ủ
a các v
a các v

ng ph
ng ph
ẳ
ẳ
ng.
ng.
Vi
Vi
ệ
ệ
c phân d
c phân d
ạ
ạ
ng b i tà
ng b i tà
ậ
ậ
p cho h
p cho h
ọ
ọ
c sinh,h
c sinh,h
ướ
ướ
ng d
ng d
ẫ
ẫ

ạ
ạ
ng b i có vai tròà
ng b i có vai tròà
h
h
ế
ế
t s
t s
ứ
ứ
c quan tr
c quan tr
ọ
ọ
ng,giúp các em ch
ng,giúp các em ch
ủ
ủđộ
độ
ng l m à
ng l m à
đượ
đượ
c các b ià
c các b ià

đạ
đạ
t hi
t hi
ệ
ệ
u qu
u qu
ả
ả
cao n
cao n
ế
ế
u
u
giáo viên có m
giáo viên có m
ộ
ộ
t h
t h
ệ
ệ
th
th
ố
ố
ng b i tà
ng b i tà

luy
luy
ệ
ệ
n:
n:
*Ví d
*Ví d
ụ
ụ
11: (sách 500 b i tà
11: (sách 500 b i tà
ậ
ậ
p v
p v
ậ
ậ
t lí THCS)
t lí THCS)M
M
ộ
ộ
t g
t g
ươ
ươ

t ph
t ph
ẳ
ẳ
ng g
ng g
ươ
ươ
ng v cách mà
ng v cách mà
ặ
ặ
t g
t g
ươ
ươ
ng
ng
m
m
ộ
ộ
t
t
đ
đ
o
o
ạ
ạ

c Ix m
c Ix m
ộ
ộ
t kho
t kho
ả
ả
ng 50 cm
ng 50 cma, M
a, M
ắ
ắ
t ch
t ch
ỉ
ỉ
nhìn th
nhìn th
ấ
ấ
y
y
ả
ả
nh S, c
nh S, c

n th
n th
ế
ế
n o trên trà
n o trên trà
ụ
ụ
c Ix
c Ix
để
để
nhìn th
nhìn th
ấ
ấ
y
y
ả
ả
nh
nh
S, c
S, c
ủ
ủ
a S. Xác
a S. Xác
đị
đị

ị
ị
trí m mà
trí m mà
ắ
ắ
t b
t b
ắ
ắ
t
t
đầ
đầ
u nhìn th
u nhìn th
ấ
ấ
y
y
ả
ả
nh S, c
nh S, c
ủ
ủ
a S qua g
a S qua g
ươ
ươ