Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
1
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH
NGUYỄN KIM PHƢỢNG
NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
TRƢỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Hoàn thành luận văn này, tác giả xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn tới:
Các Thầy, Cô giáo đã trực tiếp giảng dạy, tham gia quản lý đã giúp đỡ và tạo
điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành nhiệm vụ sau hai năm học tập và nghiên
cứu.
Ban giám hiệu, các phòng ban chức năng , các bạn đồng nghiệp và học sinh
– sinh viên tại trƣờng CĐ Công nghiệp Thực Phẩm đã giúp tác giả hoàn thành luận
văn này.
Ban giám hiệu, Cán bộ, giáo viên trƣờng CĐ Cộng Đồng Hà Nội đã tạo mọi
điều kiện tốt nhất cho tác giả trong quá tình làm luận văn.
Gia đình, bạn bè và đồng nghiệp – những ngƣời luôn sát cánh động viên và
giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu.
TS. Phạm Quý Long – ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn đã giúp đỡ và chỉ dẫn
tận tình cho tác giả trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn này.
Thái nguyên, tháng 11 năm 2012
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
1.2.Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lƣợng đội ngũ giảng viên 10
1.3 Các yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng đội ngũ giảng viên: 17
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
5
1.3.1. Yếu tố về cơ chế, chính sách của Nhà nƣớc. 17
1.3.2. Yếu tố về môi trƣờng 17
1.3.3. Yếu tố về quy trình tuyển dụng 18
1.3.4. Yếu tố về chính sách đãi ngộ ( chi trả lƣơng, thƣởng ) 18
1.3.5. Yếu tố chính sách đào tạo, bồi dƣỡng 19
1.3.6. Các yếu tồ khác 19
1.4. Một số kinh nghiệm về nâng cao chất lƣợng đội ngũ giảng viên của các trƣờng
cao đẳng và đại học trong nƣớc 19
CHƢƠNG 2. PHƢƠNG PHÁ P NGHIÊN
CƢ́ U…… … …………… 21
2.1 Câu hỏ i nghiên
cƣ́ u 21
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu 21
2.2.1. Phƣơng pháp
luận 21
2.2.1.1. Quan điểm hệ thống cấu trúc 21
2.2.1.2. Quan điểm lịch sử logic 21
2.2.1.3. Quan điểm thực tiễn 22
2.2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể 23
2.2.2.1. Phƣơng pháp thu thập dữ liệu 23
2.2.2.2. Phƣơng pháp điều tra 23
2.2.2.3. Phƣơng pháp nghiên cứu tài liệu 24
2.2.2.4. Phƣơng pháp quan sát 25
2.2.2.5. Nhóm phƣơng pháp toán thống kê 26
nghiệp Thực phẩm theo mức độ đáp ứng cơ cấu khoảng tuổi 39
3.2.1.3. Chất lượng đội ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Công
nghiệp Thực phẩm theo cơ cấu về giới tính 40
3.2.1.4. Chất lượng đội ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Công
nghiệp Thực phẩm theo thâm niên, kinh nghiệm công tác 41
3.2.1.5. Chất lượng đội ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Công
nghiệp Thực phẩm theo cơ cấu ngành nghề, trình độ được đào tạo
43
3.2.1.6. Chất lượng đội ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Công
nghiệp Thực phẩm theo mức độ phù hợp cơ cấu ngạch chức danh
46
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
7
3.2.1.7. Chất lượng đội ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Công
nghiệp Thực phẩm theo kết quả đánh giá của sinh viên. 48
3.2.1.8. Chất lượng đội ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Công
nghiệp Thực phẩm theo mức độ đạt chuẩn kết quả xếp loại học sinh
tốt nghiệp 50
3.2.1.9. Chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Công
nghiệp Thực phẩm theo thông tin phản hồi của các doanh nghiệp về
chất lượng đào tạo của nhà trường 51
3.2.1.10. Tổng hợp kết quả đánh giá chất lượng đội ngũ giảng viên
trường Cao đẳng Công nghiệp Thực phẩm 52
3.2.2. Thực trạng hoạt động nâng cao chất lƣợng đội ngũ giảng viên tại
trƣờng CĐ Công Nghiệp Thực Phẩm 53
3. 2.2.1. Môi trường lao động của đội ngũ giảng viên 53
3.2.2.2. Tiêu chuẩn và quy trình tuyển dụng GV 54
3.2.2.3. Chế độ đãi ngộ giảng viên 57
9
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
GD&ĐT
Giáo dục và Đào tạo
GV
Giảng viên
HS,SV
Hoc sinh, Sinh viên
CĐ CNTP
Cao đẳng công nghiệp thực phẩm
CĐ
Cao đẳng
CBCNV
Cán bộ công nhân viên
THCN
Trung học chuyên nghiệp
TC
Trung cấp
DN
Doanh nghiệp
KT
Kỹ thuật
TK
Thiết kế
KHCB
Khoa học cơ bản
Đánh giá chất lƣợng nhân lực theo chất lƣợng sản phẩm
14
1.8.
Phiếu điều tra mức độ đáp ứng yêu cầu sản phẩm của tổ
chức
15
1.9.
Lƣợng hoá kết quả đánh giá chất lƣợng giảng viên
16
1.10.
Xếp loại chất lƣợng nhân lực
16
3.1.
Thống kê đội ngũ giáo viên theo học vị đến năm 2011
34
3.2.
Quy mô đào tạo của trƣờng từ năm 2008 đến năm 2012
35
3.3.
Tổng hợp các điều kiện phục vụ đào tạo
36
3.4
Nội dung thu, chi tài chính
37
3.5.
Nội dung các khoản chi tính trên các khoản thu sự nghiệp
38
3.6.
Bảng số lƣợng giảng viên theo khoảng tuổi và giới tính
40
48
3.15.
Tổng hợp kết quả đánh giá của sinh viên
50
3.16.
Thực trạng chất lƣợng giảng viên theo đánh giá xếp loại học
sinh tốt nghiệp
52
3.17.
Tổng hợp điều tra chất lƣợng đào tạo của nhà trƣờng
53
3.18.
Lƣợng hoá các kết quả đánh giá chất lƣợng giảng viên
54
3.19.
Kết quả bồi dƣỡng giảng viên
61
3.20.
Trình độ nghiệp vụ sƣ phạm của giảng viên
63
3.21.
Trình độ ngoại ngữ, tin học của giảng viên
63
3.22.
Danh mục đề tài nghiên cứu khoa học
64
4.1.
Dự báo đội ngũ giảng viên của Trƣờng ( 2012- 2015)
72
4.2.
Cơ cấu giảng viên theo trình độ
34
Biểu đồ 2
Quy mô đào tạo của trƣờng từ 2008 – 2012
35 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
13
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
14
giảng viên của trƣờng.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng đội ngũ giảng viên trƣờng
Cao đẳng Công nghiệp Thực phẩm.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tƣợng nghiên cứu
Đề tài đƣợc giới hạn trong việc nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng và
đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lƣợng đội ngũ giảng viên ở trƣờng Cao đẳng
Công nghiệp Thực Phẩm.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian:
Đề tài tập trung nghiên cứu trong phạm vi trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Thực
Phẩm Việt Trì – Phú Thọ
- Về thời gian:
Các tài liệu tổng quan về tình hình chất lƣợng đội ngũ giảng viên ở trƣờng Cao
đẳng Công nghiệp Thực Phẩm đƣợc thu thập từ các tài liệu đã công bố từ năm 2008
đến nay, số liệu điều tra khảo sát năm 2011
- Về nội dung:
+ Tìm hiểu thực trạng nâng cao chất lƣợng đội ngũ giảng viên ở Trƣờng Cao đẳng
Công nghiệp Thực Phẩm
+ Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất
lƣợng đội ngũ giảng viên của trƣờng Cao đằng Công nghiệp Thực Phẩm trong giai
đoạn 2012- 2015.
4. ngha khoa hc của đề tài nghiên cứu
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tài liệu tham khảo giúp cho chấ t lƣợ ng
độ i ngũ giảng viên tại Trƣờ ng Cao Đẳ ng Thƣ̣ c Phẩ m nó i riêng và các trƣờng Cao
đẳ ng, đại học nói chung đạt hiệu quả hơn.
5. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục các tài liệu tham khảo
luận văn đƣợc chia ra làm 4 chƣơng:
16
CHƢƠNG1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRONG CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG
1.1. Khái quát về chất lƣợng đội ngũ giảng viên trong các trƣờng Cao đẳng
1.1.1. Trường cao đẳng trong hệ thống giáo dục quốc dân
Giáo dục Đại học và cao đẳng là một bộ phận nằm trong hệ thống giáo dục
quốc dân, có vai trò và vị trí hết sức quan trọng. Theo điều 39 Luật giáo dục: “Mục
tiêu của giáo dục đại học là đào tạo ngƣời học có phẩm chất trính trị, đạo đức, có ý
thức phục vụ nhân dân, có kiến thức và năng lực nghề nghiệp tƣơng xứng với trình
độ đào tạo, có sức khỏe, đáp ứng yêu cầu xây dựn và bảo vệ Tổ quốc”
Trƣớc tác động mạnh mẽ của toàn cầu hóa, Nghị quyết Đại hội X tiếp tục
xác định các nguy cơ tụt hậu về kinh tế đƣợc nhấn mạnh. Để phát triển đƣợc kinh tế
không có con đƣờng nào khác là phải đào tạo nguồn nhân lực cho đất nƣớc. Giáo
dục Đại học va cao đẳng có nhiệm vụ lớn lao là đào tạo nguồn nhân lực bậc cao và
bồi dƣỡng nhân tài cho đất nƣớc.
Một số nƣớc muốn phát triển nhanh phải có nền dân trí cao. Theo báo cáo của
UNESCO – 1995, số dân trong độ tuổi từ 18 – 22 đƣợc tiếp thu giáo dục ở một số
nƣớc có tỷ lệ là: Mỹ: 82% (năm 1992), Pháp 50% (năm 199), Hàn Quốc 54,8%
(năm 1995), Thái Lan: 20,6% (năm 1994). Tong khi đó, ở Việt Nam là 3,2% ( năm
1993). Nhƣ vậy, nƣớc ta vẫn là nƣớc có nền giáo dục cao đẳng và Đại học thuộc số
ít, điểm xuất phát thấp. Để đáp ứng đƣợc yêu cầu CNH – HĐH đất nƣớc thì yêu cầu
nguồn nhân lực có trình độ cao là hêt sức cần thiết. Các trƣờng Đại học và cao đẳng
có vai trò hết sức quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực này cho đất nƣớc.
1.1.2. Đội ngũ giảng viên trƣờng Cao đẳng
1.1.2.1. Khái niệm giảng viên và đội ngũ giảng viên
* Khái niệm giảng viên
Theo Luật giáo dục đƣợc quốc hội thông qua ngày 14/06/2005 thì "Nhà giáo
dục, được tổ chức thành một lực lượng, có chung nhiệm vụ thực hiện các mục tiêu
giáo dục đã đặt ra cho nhà trường hoặc cơ sở giáo dục đó
Đội ngũ giảng viên Việt Nam là những ngƣời lao động trí tuệ sáng tạo , có
tinh thần yêu nƣớc, ý thức dân tộc cao, cần cù thông minh, năng động và nhạy bén
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
18
với sự phát triển của thời đại. Đồng thời đây cũng là lực lƣợng nghiên cứu khoa học
hùng hậu. Chính từ lực lƣợng này đã xuất hiện nhiều nhà khoa học lớn, các chuyên
gia đầu ngành. Họ có khả năng và thực tế đã có nhiều đóng góp tích cực và to lớn ở
cả hai phƣơng diện: Đào tạo những tài năng trẻ, bồi dƣỡng đội ngũ trí thức, đồng
thời nghiên cứu phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ, kỹ thuật, khoa học
quản lý, văn hóa, nghệ thuật, phát triển kinh tế - xã hội, góp phần đẩy nhanh quá
trình xậy dựng đất nƣớc công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
1.1.2.2.Tiêu chuẩn và nhiệm vụ của người giảng viên
* Tiêu chuẩn của người giảng viên
Theo điều 70 Luật giáo dục 2005, nhà giáo (giảng viên) phải có những tiêu
chuẩn sau:
- Phẩm chất đạo đức, tƣ tƣởng tốt;
- Đạt trình độ chuẩn đƣợc đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ;
- Đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp;
- Lý lịch bản thân rõ ràng
Căn cứ vào Quyết định số 202/TCCB – VC (08/6/1994) của Bộ trƣởng,
Trƣởng ban tổ chức – Cán bộ Chính phủ về việc ban hành tiêu chuẩn nghiệp vụ các
ngạch công chức ngành GD&ĐT thì giảng viên Cao đẳng, đại học đƣợc chia thành
giảng viên, giảng viên chính, phí giáo sƣ, giáo sƣ.
Theo quan điểm của các nhà giáo dục học, trình độ đội ngũ giảng viên trƣớc
hết phải nói đến hệ thống tri thức mà ngƣời giảng viên nắm đƣợc. Đó không phải là
các tri thức có liên quan đến môn học do ngƣời giảng viên trực tiếp phụ trách giảng
* Nhiệm vụ của giảng viên
Theo điều 72 Luật giáo dục 2005 nhà giáo có những nhiệm vụ sau:
- Giáo dục giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục, thực hiện đầy đủ và có chất
lƣợng trƣơng trình giáo dục.
- Gƣơng mẫu thực hiện ngha vụ công dân, các quy định của pháp luật và điều lệ
của nhà trƣờng.
- Giữ gìn phẩm chất, uy tín danh dự của nhà giáo, tôn trọng nhân cách của ngƣời
học, đối xử công bằng với ngƣời học Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao
phẩm chất đạo đức trình độ chính trị chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phƣơng pháp
giảng dạy, nêu gƣơng tốt cho ngƣời học.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
20
Theo quyết định số 64/ 2008 QĐ - BGDĐT ban hành ngày 28/11/2008
giảng viên có nhiệm vụ sau:
- Nhiệm vụ giảng dạy
- Nghiên cứu và nắm vững mục tiêu giáo dục, nội dung chƣơng trình phƣơng
pháp giáo dục đại học, quy chế thi kiểm tra đánh giá, vị trí và yêu cầu của
môn học, nghành học đƣợc phân công đảm nhiệm, nắm bắt khả năng kiến
thức của ngƣời học.
- Xây dựng kế hoạch dạy học, đề cƣơng môn học, bài giảng và thiết kế học
liệu cần thiết phục vụ cho giảng dạy, giảng dạy phù đạo hƣớng dẫn ngƣời
học kỹ năng học tập, nghiên cứu, làm thí nghiệm, kỹ năng thực hành, thảo
luận khoa học, thực tập nghề nghiệp, tham gia các hoạt động thực tế phục vụ
sản xuất và đời sống.
- Hƣớng dẫn SV thực tập tốt nghiệp, xây dựng đề cƣơng và làm đồ án, khoá
luận tốt nghiệp.
- Thực hiện quá trình đánh giá kết quả cuả ngƣời học.
- Tham gia giáo dục chính trị, tƣ tƣởng đạo đức cho SV, giúp SV phát huy vai
GD tháng 5/1997 ) thì: "Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con
người, một sự vật, sự việc. Đó là tổng thể những thuộc tính cơ bản khảng định sự
tồn tại của một sự vật và phân biệt nó với sự vật khác" , "Chất lượng giáo dục là
trình độ và khả năng thực hiện mục tiêu giáo dục, đáp ứng ngày càng cao nhu cầu
của người học và sự phát triển toàn diện của xã hội "
Với các khái niệm trên, chúng ta thấy rõ ràng chất lƣợng và số lƣợng có liên
quan mật thiết với nhau.
Trong các trƣờng cao đẳng, đội ngũ cán bộ giáo viên bao gồm cán bộ quản
lý (hiệu trƣởng, phó hiệu trƣởng), các giáo viên, cán bộ công nhân viên hành chính,
cán bộ phục vụ những ngƣời trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào công tác giáo
dục học sinh trong nhà trƣờng (trong đó lực lƣợng giáo viên là trực tiếp và chủ yếu).
Đội ngũ chỉ mạnh khi từng thành viên của đội ngũ mạnh, từng thành viên chỉ mạnh
khi thành viên đó có phẩm và năng lực tốt. Phẩm chất và năng lực của từng con
ngƣời là những tiêu chuẩn cơ bản để đánh giá nhân cách của ngƣời đó, nó đƣợc biểu
hiện ở từng hiệu qủa công việc ở từng ngƣời.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
22
Theo GS Nguyễn Đức Chính (nguyên Phó Giám đốc đại học Quốc gia Hà
Nội) quan niệm chất lƣợng đội ngũ giảng viên là một khái niệm động, nhiều chiều,
ít nhất bao gồm ba khía cạnh: Mục tiêu; quá trình hoạt động nhằm đạt đƣợc mục
tiêu; và thành quả đạt đƣợc so với mục tiêu.
Theo tác giả Lê Đức Ngọc, Lâm Quang Thiệp – ĐHQG Hà nội và theo tổ
chức đảm bảo chất lƣợng giáo dục đại học quốc tế thì: “ Chất lượng đội ngũ giảng
viên được đánh giá qua mức độ đạt được mục tiêu đã đề ra”
Tựu trung lại có thể tóm tắt chất lƣợng đội ngũ giảng viên thể hiện ở hai tiêu
chí: Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động (năng lực tác nghiệp). Trong hai tiêu
chí trên thì tiêu chí thứ hai ( năng lực hoạt động ) dù vất vả mới đạt đƣợc nhƣng dễ
đánh giá và dễ hiểu chỉnh hơn.
phù hợp với điều kiện Nhà trƣờng.
- Đánh giá chất lƣợng đội ngũ giảng viên về quy mô (số lƣợng)
Nội dung đánh giá theo 2 chỉ tiêu
+ Mức độ đáp ứng về quy mô đội ngũ giảng viên theo số tuyệt đối:
Mức độ đáp ứng
=
Quy mô
-
Quy mô
về quy mô giảng viên
giảng viên hiện có
giảng viên cần thiết
+ Tỷ lệ đáp ứng quy mô đội ngũ giảng viên
Tỷ lệ đáp ứng
=
Quy mô giảng viên hiện có
x
100%
về quy mô giảng viên
Quy mô giảng viên cần thiết
Căn cứ để đánh giá chất lƣợng giảng viên theo quy mô, bao gồm:
Quy mô giảng viên hiện có căn cứ vào Báo cáo tình hình nhân lực của tổ
chức ở thời điểm đánh giá.
Quy mô giảng viên cần thiết, căn cứ vào các tài liệu quan quy định về: Chức
năng, nhiệm vụ của tổ chức theo quy định của Pháp luật; mô hình tổ chức bộ
máy theo chiến lƣợc phát triển tổ chức đến trong từng giai đoạn cụ thể liên
quan đến thời điểm đánh giá; các tài liệu nghiên cứu phát triển tổ chức; các
Cộng
(Cơ cấu chuẩn giảng viên theo cơ cấu khoảng tuổi đƣợc xác định tuỳ theo mục tiêu,
tính chất và đặc điểm hoạt động của từng loại tổ chức)
- Đánh giá chất lƣợng giảng viên theo mức độ đáp ứng về cơ cấu giới tính
+ Phƣơng pháp đánh giá: So sánh tỷ trọng giảng viên theo cơ cấu giới tính
thực tế hiện có với chuẩn về cơ cấu giảng viên theo giới tính và đƣa ra nhận
xét. (Cơ cấu giảng viên chuẩn theo giới tính đƣợc xác định theo yêu cầu công
việc, theo tính chất hoạt động cụ thể của từng loại tổ chức đƣợc đánh giá)
Bảng 1.2 Đánh giá chất lượng giảng viên trong một tổ chức theo cơ cấu giới tính
TT
Giới tính
Số lƣợng
hiện có
Tỷ trọng (%)
Cơ cấu
chuẩn (%)
Nhận xét
1
Nam
2
chuẩn (%)
Nhận xét
01
Từ đến năm
02
Từ đến năm Cộng - Đánh giá chất lƣợng giảng viên theo mức độ phù hợp cơ cấu ngành nghề,
trình độ đƣợc đào tạo
+ Phƣơng pháp đánh giá: So sánh tỷ trọng giảng viên của một tổ chức theo ngành nghề,
- Đánh giá chất lƣợng giảng viên theo mức độ phù hợp cơ cấu ngạch chức danh
+ Phƣơng pháp đánh giá: So sánh tỷ trọng giảng viên bổ nhiệm vào các ngạch chức
danh hiện tại với chuẩn về cơ cấu giảng viên theo ngạch chức danh ( cơ cấu giảng
viên theo ngạch chức danh đƣợc xác định theo yêu cầu công việc của tổ chức) và
đƣa ra nhận xét (theo bảng 1.5)
Copyright: Tài liệu đại học ©