BIỆN PHÁP CỦA GIÁO VIÊN GIÚP HỌC SINH LỚP 2 TỰ KHẮC
PHỤC NHỮNG SAI LẦM KHI GIẢI DẠNG TOÁN “TÌM THÀNH PHẦN
CHƯA BIẾT”
Trang: 1
PHẦN I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Trong điều kiện kinh tế, xã hội phát triển như hiện nay thì nhận thức của con
người ngày càng cao, nhu cầu học tập của học sinh là tất yếu. Có vai trò quan trọng
góp phần vào sự phát triển của đất nước sau này. Ngành giáo dục không ngừng mở
các lớp đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, giáo viên .
Thường xuyên tổ chức tập huấn nghiệp vụ sư phạm, đổi mới phương pháp dạy
học…
Đã qua nhiều năm nghiên cứu thay sách giáo khoa và đổi mới nội dung
chương trình, phương pháp dạy học môn Toán lớp 2. Học sinh đã làm quen với học
Toán qua chương trình học lớp 1. Đội ngũ giáo viên nhiệt tình, ham học hỏi nên
việc tiếp cận với chương trình mới, với việc đổi mới phương pháp cũng khá nhanh
chóng.
Giáo viên được trang bị đầy đủ sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham
khảo và đặc biệt là đồ dùng dạy học môn Toán lớp 2 khá đầy đủ.
Bộ đồ dùng của giáo viên và học sinh giống nhau, khi sử dụng rất thuận lợi.
Sự chỉ đạo sâu sát của Phòng giáo dục, Ban giám hiệu nhà trường, Tổ chuyên
môn nhà trường có vai trò tích cực giúp giáo viên dạy lớp 2 đi đúng chương trình,
nội dung môn Toán lớp 2.
Sự quan tâm của phụ huynh học sinh cũng góp phần nâng cao chất lượng các
môn học nói chung và môn Toán nói riêng.
Bên cạnh đó, vẫn còn gặp phải rất nhiều khó khăn trong việc dạy và học đối
với các trường ở vùng sâu vùng xa. Cơ sở vật chất còn thiếu, trình độ nhận thức của
người dân còn thấp, đời sống người dân còn khó khăn, điều kiện cho học sinh đến
trường còn nhiều trở ngại, có nhiều học sinh cách xa trường vài Ki-lô-met … thì
việc giúp đỡ học sinh học Toán và thực hành ngay tại lớp, sau đó nâng cao kiến
thức, bồi dưỡng học sinh khá giỏi là một vấn đề còn khó đối với giáo viên. Làm thế

Trang: 3
Trên cơ sở phân tích kỹ nội dung chương trình của Bộ giáo dục và Đào tạo,
phân tích kỹ đối tượng học sinh (đặc thù, trình độ tiếp thu…). Bước đầu mạnh dạn
thay đổi ở từng tiết học, sau mỗi nội dung đều có kinh nghiệm về kết quả thu được
(nhận thức của học sinh, hứng thú nghe giảng, kết quả kiểm tra,…) và đi đến kết
luận.
Lựa chọn các ví dụ các bài tập cụ thể phân tích tỉ mỉ những sai lầm của học
sinh vận dụng hoạt động năng lực tư duy và kỹ năng vận dụng kiến thức của học
sinh để từ đó đưa ra lời giải đúng của bài toán.
Trang: 4
PHẦN II. NỘI DUNG
1. Mô tả sáng kiến:
Giúp học sinh khắc phục sai lầm khi giải dạng toán: Tìm một số hạng trong
một tổng; Tìm số bị trừ; Tìm số trừ.
1.1. Thông qua việc gọi học sinh lên chữa bài và chấm bài, tôi đã phát hiện ra
những sai lầm của học sinh trong khi giải dạng toán trên như sau:
a) Dạng toán: Tìm một số hạng trong một tổng.
* Cách giải sai của học sinh: Lấy tổng cộng với số hạng đã biết.
Ví dụ: 5 + x = 12
x = 12 + 5
x = 17
b) Dạng toán: Tìm số bị trừ
* Cách giải sai của học sinh: Lấy số trừ trừ đi hiệu
Ví dụ: x – 15 = 8
x = 15 – 8
x = 7
C) Tìm số trừ
* Cách giải sai của học sinh: Lấy hiệu cộng với số trừ
Ví dụ: 20 – x = 4
x = 4 + 20

* Học sinh: Dựa vào bảng cộng 5 + 7 = 12
* Giáo viên: Còn cách nào khác?
* Học sinh: Lấy 12 trừ đi 5 được 7.
Giáo viên: Vậy muốn tìm số hạng trong một tổng em làm thế nào?
Trang: 6
* Học sinh: Muốn tìm số hạng trong một tổng, ta lấy tổng trừ đi số hạng đã
biết.
* Giáo viên chỉ vào bài làm sai trên bảng và hỏi: Vậy vì sao bài giải này sai?
* Học sinh: Làm không đúng quy tắc.
* Giáo viên yêu cầu học sinh sửa lại bài.
* Học sinh giải lại:
5 + x = 12
x = 12 – 5
x = 7
Các trường hợp làm sai bài tìm số bị trừ và tìm số trừ tôi cũng tiến hành tương
tự như trên. Với cách làm như trên một lần nữa tôi đã củng cố, khắc sâu phần lí
thuyết để cho bản thân học sinh giải sai cũng như học sinh trong lớp nắm chắc bài,
không còn giảỉ sai bài tập nữa.
b) Rèn cho học sinh thói quen làm bài tập: Tìm thành phần chưa biết, phải
thực hiện theo hai bước sau:
- Bước 1: Nêu tên gọi của các thành phần chưa biết.
- Bước 2: Đọc thuộc quy tắc, sau đó mới vận dụng quy tắc để làm bài.
Tôi đã tiến hành ở tất cả các tiết học khi gặp dạng toán này. Vì được nhắc đi
nhắc lại nhiều lần nên học sinh rất thuộc quy tắc, ghi nhớ cách làm và thực hiện
cách giải đúng.
Qua hai bước giải trên, tôi thấy học sinh đã hiểu được bản chất của phép tính
công, trừ thuộc quy tắc để làm bài và tránh được tình trạng vô ý, cẩu thả khi giải
toán của học sinh …
Từ chỗ khắc phục được sai lầm của học sinh khi giải dạng toán này, tôi đã
giúp học sinh nắm chắc được các kiến thức cơ bản. Từ đó học sinh tự tìm cách giải

Sáng kiến kinh nghiệm đã thu được một số kết quả sau đây:
1. Đã hệ thống hóa, phân tích, diễn giải được khái niệm kĩ năng và sự hình
thành kĩ năng học và giải bài tập toán cho học sinh
2. Thống kê được một số dạng toán điển hình liên quan đến nội dung chuyên
đề thực hiện.
3. Chỉ ra một số sai lầm thường gặp của học sinh trong quá trình giải quyết
các vấn đề liên quan đến nội dung chuyên đề thực hiện.
4. Xây dựng một số biện pháp sư phạm để rèn luyện kĩ năng giải quyết các
vấn đề liên quan đến nội dung chuyên đề thực hiện.
5. Thiết kế các thức dạy học một số ví dụ, hoạt động theo hướng dạy học
tích cực.
6. Đã tổ chức thực nghiệm sư phạm để minh học tính khả thi và hiệu quả của
những biện pháp sư phạm được đề xuất.
Như vậy có thể khẳng định rằng: mục đích nghiên cứu đã được thực hiện,
nhiệm vụ nghiên cứu đã được hoàn thành và giả thuyết khoa học là chấp nhận được.
Trong quá trình giảng dạy môn Toán tại trường, từ việc áp dụng các hình
thức rèn luyện cách trình bày lời giải bài toán cho học sinh đã có kết quả rõ rệt, bản
thân tôi rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm về phương pháp rèn luyện cách trình
bày lời giải bài toán cho học sinh đó là :
1 – Trình bày bài giải mẫu.
2 – Trình bày bài giải nhưng các bước sắp xếp chưa hợp lý.
3 - Đưa ra bài toán có gợi ý giải.
4 - Đưa ra bài giải sẵn có chứa sai sót để yêu cầu học sinh tìm chỗ sai và sửa lại cho
đúng.
Cũng qua thực tế kinh nghiệm giảng dạy của bản thân, với nội dung và
phương pháp nêu trên đã giúp học sinh có cái nhìn toàn diện hơn về Toán học nói
Trang: 9
chung. Vấn đề tôi thấy học sinh khá, giỏi rất hứng thú với việc làm mà giáo viên
đã áp dụng trong chuyên đề này.
2. KIẾN NGHỊ