SKKN: KINH NGHIỆM TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NHÓM TRONG TIẾT DẠY
LUYỆN TẬP TOÁN LỚP 3
PHẦN 1 – ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Chương trình toán lớp 3 là một bộ phận quan trọng của chương trình toán ở
tiểu học. Chương trình này tiếp tục thực hiện những đổi mới về giáo dục toán học ở
các lớp 1 và 2, khắc phục những nhược điểm trong dạy học toán ở các lớp 1,2,3
trong chương trình cũ góp phần tích cực trong việc đổi mới giáo dục nói chung và
đổi mới dạy học toán nói riêng, nhằm đáp ứng các yêu cầu của giáo dục và đào tạo
trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước
Trong giảng dạy toán ở lớp 3 thì việc thực hiện thành công các tiết luyện tập
là khá khó khăn đối với không ít giáo viên. Qua thực tế giảng dạy, qua dự giờ,
cũng như qua kiểm tra chất lượng học sinh sau các tiết luyện tập tôi thấy cần phải
có một số tiết nghiên cứu thực nghiệm và thể hiện một trong các phương pháp dạy
học toán trong các tiết luyện tập toán lớp 3 đó là tổ chức học sinh hoạt động nhóm
để đóng góp phần nhỏ bé vào việc thực hiện có hiệu quả tiết luyện tập trong
chương trình toán 3.
Trong hệ thống các phương pháp dạy học toán ở bậc tiểu học nhằm phát
huy tính tích cực, chủ động tự giác sáng tạo của học sinh trong học tập thì một
trong các phương pháp được sử dụng tương đối có hiệu quả đó là tổ chức các hoạt
động nhóm. Đối với tiết luyện tập thì hoạt động nhóm là kết quả tổng hợp của một
quá trình lao động tập thể để vận dụng kiến thức một cách tổng hợp vào việc giải
quyết các vấn đề mang tính chất khái quát và tổng hợp
II. Mục đích nghiên cứu
Thông qua việc nghiên cứu phương pháp tổ chức hoạt động nhóm trong
giảng dạy tiết luyện tập trong toán lớp 3 nhằm mục đích :
1

Góp phần thực hiện thành công mục tiêu của dạy học môn toán lớp 3 đó là:
Thông qua dạy học toán lớp 3 giáo viên tiếp tục giúp học sinh phát triển các năng

học toán 3
Kiểm tra kết quả thực nghiệm khi thực hiện phương pháp tổ chức các hoạt
động nhóm trong dạy tiết học luyện tập toán ở lớp 3
Phân tích đánh giá so sánh để đề ra các ý kiến kết luận
IV. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu các phương pháp tổ chức hoạt động nhóm trong giảng dạy các
tiết luyện tập toán nhằm đạt hiệu quả cao trong các tiết luyện tập toán lớp 3 tại
trường tiểu học THTH.
Đối tượng nghiên cứu là giáo viên và học sinh trong tiết luyện tập toán của các lớp
3 của trường tiểu học THTH
3

PHẦN 2 - NỘI DUNG
I. Cơ sở nghiên cứu
1.Cơ sở lý luận nghiên cứu
1. Việc dạy các tiết luyện tập toán trong chương trình toán lớp 3 nói riêng và trong
chương trình toán ở bậc tiểu học nói chung nhằm giúp học sinh vận dụng một cách
thành thạo kiến thức đã học, rèn luyện và phát triển năng lực tư duy, rèn luyện
phương pháp suy luận, và những phẩm chất cần thiết chuẩn bị cho việc học toán
sau này
2. Giúp học sinh có kỹ năng giải các bài toán, các dạng toán theo các yêu cầu khác
nhau trong quá trình học toán từ đó hình thành nên các kỹ năng vận dụng các kiến
thức đã học vào việc giải toán và vận dụng vào cuộc sống. Thông qua các hoạt
động giải toán giúp học sinh dần từng bước biết cách sử dụng các kiến thức kỹ
năng toán trong những tình huống khác nhau và yêu cầu từng bước được nâng cao
Bên cạnh việc rèn luyện các kỹ năng thực hiện thành thạo các phép tính, các
kỹ năng tính toán thì việc rèn luyện để học sinh lớp 3 mà đặc biệt là học sinh lớp 3
ở vùng sâu vùng xa, nhận thức được các vấn đề toán học như việc giải toán có lời
văn là vấn đề cực kỳ khó khăn đòi hỏi học sinh và giáo viên cần phải có những cố
gắng nhất định, có những phương pháp phù hợp linh hoạt và mang tính tích cực

1. Phương pháp chung:
Tìm hiểu thực trạng dạy các tiết luyện tập toán ở các lớp 3 của trường tiểu
học THTH
Tìm hiểu chất lượng học sinh các lớp 3 của trường Tiểu học THTH trong các
tiết luyện tập môn toán
Nghiên cứu chương trình và nội dung yêu cầu trong giờ dạy luyện tập toán lớp 3
trong sách giáo khoa và các tài liệu tham khảo
Nghiên cứu các nội dung, yêu cầu, phương pháp, trong tổ chức hoạt động nhóm
trong dạy học toán ở trường tiểu học
5

Soạn giảng và thể nghiệm trên lớp đối với học sinh tại trường tiểu học THTH
Rút kinh nghiệm và thể hiện kinh nghiệm trong các tiết giảng tiếp theo nhằm
mục đích đánh giá so sánh để vận dụng vào thực tiễn các tiết dạy luyện tập toán
cho học sinh lớp 3 theo chương trình và SGK mới
2. Một số vấn đề cần chú ý khi dạy các tiết luyện tập toán lớp 3:
1. Xác định đúng mục tiêu của tiết luyện tập toán : Mục tiêu dạy luyện tập toán là
củng cố các kiến thức mà học sinh vừa chiếm lĩnh được, hình thành các kỹ năng
thực hành và từng bước phát triển các năng lực tư duy cho học sinh, các bài luyện
tập toán nên sắp xếp từ dễ đến khó từ đơn giản đến phức tạp từ thực hành trực tiếp
đến việc vận dụng một cách tổng hợp các kiến thức và phù hợp với mọi đối tượng
học sinh, kích thích được nhu cầu tìm hiểu, học hỏi của mọi đối tượng học sinh.
Những mục tiêu cơ bản cần đạt được trong tiết dạy luyện tập toán ở lớp 3 là:
1.1 Giúp học sinh nhận ra, củng cố lại kiến thức đã học trong nội dung các bài tập
đa dạng phong phú. Nên để học sinh tự đọc (hoặc tự quan sát) để nhận ra dạng bài
tương tự các kién thức đã học trong mối quan hệ cụ thể của nội dung bài tập từ đó
học sinh biết cách làm bài. Nếu học sinh chưa nhận ra mối quan hệ giữa bài tập
đang làm và nội dung kiến thức đã học thì giáo viên mới giúp học sinh bằng các
gợi ý, hướng dẫn để học sinh thiết lập mối quan hệ giữa yêu cầu của bài toán và
nội dung kiến thức đã học. Điều này hết sức quan trọng trong việc giải các bài toán

gương những học sinh đã hoàn thành nhiệm vụ tạo cho các em niềm tin vào sự
tiến bộ và khả năng của bản thân. Điều quan trọng là phải tạo được cho học sinh
niềm vui trong giải toán, không chán nản không ngại khó và phấn đấu vươn lên
trong học tập
Khuyến khích học sinh dùng nhiều phương án và sử dụng phương án tốt nhất để
giải toán
2.Các bước hướng dẫn học sinh giải toán trong tiết luyện tập:
Học sinh đọc đề toán
7

Tóm tắt đề toán: Đây là khâu hết sức quan trọng vì học sinh cần hiểu rõ các ngôn
ngữ trong bài toán, ý nghĩa các mối quan hệ giữa các yếu tố trong bài toán để tìm ra
các yếu tố đã cho, các yếu tố cần tìm mối liên hệ giữa các yếu tố này để tìm hướng
giải quyết
Xây dựng mối quan hệ giữa các yếu tố trong bài toán để tìm cách giải
Vận dụng các kiến thức đã học để phát hiện cách giải
Giải và kiểm tra kết quả giải
3 Hướng dẫn học sinh phân loại các bài toán trong mỗi tiết học để có phương án
giải thích hợp : Đây là việc làm cần thiết nhằm rèn luyện kỹ năng tư duy cho học
sinh, hầu hết giáo viên trong quá trình dạy luyện tập toán chỉ dừng lại ở việc giải
hoàn chỉnh các đề toán mà quên mất chức năng tổ chức cho học sinh phân loại các
đề toán để định hướng các cách giải phù hợp với các đối tượng học sinh làm cho
học sinh dễ nhớ dễ vận dụng mà đặc biệt là học sinh miền núi, vùng sâu vùng cao.
3. Tổ chức dạy học theo nhóm trong tiết luyện tập toán lớp 3:
1/Lợi ích của tổ chức hoạt động theo nhóm: Trong các tiết luyện tập toán ở
lớp 3 việc tổ chức học sinh hoạt động theo nhóm là nhằm tạo điều kiện để học sinh
có cơ hội sử dụng các kiến thức mà học sinh được lĩnh hội và rèn luyện, thông qua
hoạt động nhóm học sinh được diễn tả các ý tưởng, các khám phá của cá nhân.
Thông qua hoạt động nhóm cũng giúp học sinh nhút nhát có cơ hội thể hiện khả
năng học tập của mình. Khi tổ chức hoạt động nhóm giaó viên có cơ hội để huy

4/ Tổ chức học sinh hoạt động theo nhóm:
Chia nhóm là khâu quan trọng trong tổ chức học tạp theo nhóm, Ngay từ khi
soạn giáo án, giáo viên cần căn cứ vào kết quả chia nhóm để xây dựng kế hoạch
hoạt động cho phù hợp tuy nhiên trong quá trình dạy học toán nói chung và trong
các tiết luyện tập toán nói riêng thì việc chia nhóm nên ổn định và chọn cử nhóm
trưởng, thư ký cho phù hợp và đảm bảo thời gian của tiết học đồng thời với việc
chọn cử nhóm trưởng, thư ký thì việc phân công các báo cáo viên nên được thực
hiện một cách luân phiên. Việc chia nhóm có thể có nhiều cách chia nhưng cách
9

chia phù hợp nhất là chia theo nhóm với qui mô vừa (khoảng 4 học sinh trong 2
bàn gần nhau lập thành một nhóm ), tùy điều kiện thực tế việc chia nhóm có thể
dựa trên trình độ của các học sinh trong lớp. Để khuyến khích học sinh trong hoạt
động nhóm giáo viên có thể đặt tên nhóm bằng các biểu tượng tạo, bằng tên các
con vật nhằm tạo nên không khí thoải mái trong học tập, phù hợp với tâm lý học
sinh.
5/ Các yêu cầu của việc tổ chức học sinh hoạc tập theo nhóm
Khi tổ chức học sinh học tập theo nhóm cần chú ý thẹc hiện đầy đủ các yêu
cầu sau đây:
5.1 Mỗi thành viên trong nhóm phải hiểu nhiệm vụ của bản thân và của tập
thể nhóm
5.2 Các thành viên trong nhóm phải tích cực làm việc, suy nghĩ và có những
đóng góp tích cực trong hoạt động của nhóm
5.3 Các thành viên đều lắng nghe ý kiến của tập thể thoải mái trình bày quan
điểm của cá nhân
5.4 Toàn nhóm đồng lòng hợp tác và thực hiện sự phân công của nhóm
trưởng.
4. Lựa chọn các bài tập trong tiết luyện tập toán để tổ chức hoạt động nhóm
cho học sinh
Trong việc tổ chức các hoạt động theo nhóm trong tiết dạy luyện tập toán cần

1. Trong hoạt động nhóm vai trò và tâm thế của người giáo viên đã có
những thay đổi cơ bản: Giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn các hoạt động cố
vấn gợi mở, khuyến khích, và hỗ trợ các hoạt động học tập của học sinh. Các kỹ
năng sư phạm của người giáo viên được mở rộng
2. Trước khi tổ chức học sinh hoạt động theo nhóm giáo viên cần chuẩn bị
đầy đủ đồ dùng dạy học, bố trí bàn ghế phù hợp với hoạt động nhóm theo điều kiện
cho phép. Khi giao nhiệm vụ cho các các nhóm GV cần chú ý các điểm sau:
2.1 Nếu các nhóm làm nhiệm vụ khác nhau thì giáo viên cần chuẩn bị phiếu
học tập trước
2.3 Nếu các nhóm làm nhiệm vụ giống nhau có thể ghi nội dung làm việc
vào bảng phụ hoặc trên bảng lớp để các nhóm thực hiện
2.4 Cần xác định thời lượng thích hợp chỉ nên dành từ 5 – 7 phút cho một
hoạt động
2.5 Trong quá trình học sinh làm việc theo nhóm giáo viên nên tập trung làm
việc với các nhóm làm việc yếu và điều quan trọng là các yêu cầu được thể hiện
trong phiếu (hoặc bảng phụ) giáo viên không được nêu thêm các yêu cầu khác hoặc
nói trước toàn lớp trong khi học sinh đang làm việc.
3. Kết thúc họat động nhóm giáo viên nên có đánh giá (hoặc do học sinh
đánh giá) khen chê phù hợp với các đối tượng học sinh nhằm khuyến khích động
viên kịp thời kích thích và gây hứng thú cho học sinh trong học tập
4. Để hoạt động nhóm thành công giáo viên cần lập kế hoạch dạy học theo
đúng các bước của dạy học theo phương pháp tổ chức học sinh hoạt động nhóm

12

II. Khuyến nghị
1. Với Sở GD&ĐT
Quan tâm hơn nữa đến việc bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên
dạy toán. Nên tổ chức các hội thảo chuyên đề chuyên sâu cho giáo viên trong tỉnh.
2. Với BGH nhà trường