i
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ
NGUYỄN CẨM LONG
NGHIÊN CỨU CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT
SẢN XUẤT CẢI XANH AN TOÀN THEO HƯỚNG
VIETGAP Ở TỈNH QUẢNG BÌNH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP
HUẾ - NĂM 2014
ii
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ
NGUYỄN CẨM LONG
NGHIÊN CỨU CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT
SẢN XUẤT CẢI XANH AN TOÀN THEO HƯỚNG
VIETGAP Ở TỈNH QUẢNG BÌNH
Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
Mã số: 62.62.01.10
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Minh Hiếu
PGS.TS. Nguyễn Đăng Hòa
HUẾ, NĂM 2014
iii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu,
kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác.
Nghiên cứu sinh
Nguyễn Cẩm Long
iv
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám đốc Đại học Huế, Ban đào tạo sau đại

4.2. Giới hạn về thời gian 3
4.3. Giới hạn về nội dung 3
5. CÁC ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN 4
Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 5
1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5
1.1.1. Nguồn gốc, phân loại của rau cải 5
1.1.2. Đặc điểm thực vật học cây rau cải 6
1.1.3. Yêu cầu ngoại cảnh 6
1.1.4. Đất và dinh dưỡng 6
1.1.5. Vai trò của rau cải xanh 7
1.1.6. Khái niệm về rau an toàn và VietGAP 8
1.1.7. Thực trạng ô nhiễm nitrat và hóa chất bảo vệ thực vật trên rau cải 10
1.1.8. Tác động của dư lượng hóa chất tới sức khỏe con người 12
1.1.9. Cơ sở khoa học của biện pháp làm giảm nitrat và hóa chất bảo vệ thực vật 15
1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 18
1.3. NHỮNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN VẤN ĐỀ
NGHIÊN CỨU 21
1.3.1. Kết quả nghiên cứu về giống cải xanh 21
1.3.2. Kết quả nghiên cứu về mật độ 24
1.3.3. Kết quả nghiên cứu về liều lượng đạm và thời gian bón 27
1.3.4. Kết quả nghiên cứu về phân bón sinh học 32
1.3.5. Kết quả nghiên cứu về thuốc bảo vệ thực vật sinh học 35
vi
Chương 2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .42
2.1. ĐỐI TƯỢNG VÀ VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU 42
2.1.1. Giống rau cải xanh thí nghiệm 42
2.1.2. Phân bón 42
2.1.3. Thuốc bảo vệ thực vật 43
2.2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 43
2.2.1. Nghiên cứu hiện trạng sản xuất rau trên địa bàn tỉnh Quảng Bình 43

của giống cải xanh mỡ số 6 89
3.2.2.2. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến tình hình phát triển sâu bệnh hại cải
xanh mỡ số 6. 92
3.2.2.3. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến khối lượng tươi và năng suất của cải
xanh mỡ số 6 95
3.2.2.4. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến hàm lượng nitrat trong rau cải xanh mỡ
số 6 98
3.2.2.5. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến hiệu quả kinh tế 101
3.2.3. Ảnh hưởng liều lượng đạm và thời gian bón đến khả năng sinh trưởng,
năng suất và hàm lượng nitrat của rau cải xanh mỡ số 6 103
3.2.3.1. Ảnh hưởng của liều lượng đạm đến một số chỉ tiêu sinh trưởng của cải
xanh mỡ số 6 103
3.2.3.2. Ảnh hưởng của liều lượng đạm và thời gian bón đến tình hình sâu, bệnh
hại trên cải xanh mỡ số 6 108
3.2.3.3. Ảnh hưởng của liều lượng đạm, thời gian bón đến khối lượng tươi và
năng suất cải xanh mỡ số 6 110
3.2.3.4. Ảnh hưởng của liều lượng đạm, thời gian bón tới hàm lượng nitrat trong
cải xanh mỡ số 6 và đất trồng 115
3.2.3.5. Ảnh hưởng của liều lượng đạm, thời gian bón đến hiệu quả kinh tế 118
3.2.4. Kết quả nghiên cứu khả năng thay thế một phần phân đạm vô cơ bằng chế
phẩm sinh học Wehg 120
3.2.4.1. Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Wehg đến các chỉ tiêu sinh trưởng
của cải xanh mỡ số 6 120
3.2.4.2. Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Wehg đến tình hình phát triển sâu,
bệnh hại của cải xanh mỡ số 6 122
3.2.4.3. Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Wehg tới khối lượng tươi, khô và
năng suất của cải xanh mỡ số 6 125
3.2.4.4. Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Wehg đến hàm lượng nitrat trong cải
xanh mỡ số 6 và trong đất thí nghiệm 128
3.2.4.5. Hiệu quả kinh tế của việc sử dụng phân bón Wehg 129

Bảng 3.1. Diện tích trồng rau của các hộ tại các điểm nghiên cứu 56
Bảng 3.2. Những loại rau được trồng phổ biến tại các điểm nghiên cứu 57
Bảng 3.3. Nguồn giống, mật độ, thời vụ, năng suất một số loại rau 58
Bảng 3.4. Tình hình sử dụng phân bón trên một số loại rau 59
Bảng 3.5. Tồn dư nitrat trên một số loại rau 61
Bảng 3.6. Những loại thuốc bảo vệ thực vật được sử dụng trên cây rau 62
Bảng 3.7. Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên một số loại rau 64
Bảng 3.8. Thời gian sinh và phát triển của các giống rau cải xanh qua các giai
đoạn (ngày) 67
Bảng 3.9. Chiều cao (cm) của các giống rau cải xanh ở các giai đoạn (ngày) sau
bén rễ hồi xanh 68
Bảng 3.10. Số lá của các giống rau cải xanh qua các giai đoạn (ngày) sau bén rễ
hồi xanh 70
Bảng 3.11. Đường kính tán (cm) của các giống rau cải xanh ở các giai đoạn (ngày)
sau bén rễ hồi xanh 71
Bảng 3.12. Tình hình sâu bệnh gây hại trên các giống rau cải xanh 73
Bảng 3.13. Ảnh hưởng của các giống cải xanh đến vòng đời, thời gian phát dục
(ngày) qua các giai đoạn của rệp (Brevicoryne brasicae) 77
Bảng 3.14. Ảnh hưởng của các giống cải xanh đến tỷ lệ sống sót (%) của rệp
(Brevicoryne brasicae) qua các giai đoạn phát dục 79
Bảng 3.15. Ảnh hưởng của các giống cải xanh đến thời gian sống và khả năng
sinh sản của rệp (Brevicoryne brasicae) trưởng thành 80
Bảng 3.16. Ảnh hưởng của các giống cải xanh đến tỷ lệ phát triển quần thể của
rệp (Brevicoryne brasicae) 81
x
Bảng 3.17. Sự lựa chọn thức ăn của rệp (Brevicoryne brasicae) trên các giống
rau cải 82
Bảng 3.19. Độ đắng và độ dòn của các giống rau cải xanh 86
Bảng 3.20. Hàm lượng NO
3

Bảng 3.36. Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Wehg đến tình hình sâu, bệnh hại
trên cải xanh mỡ số 6 124
Bảng 3.37. Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Wehg đến khối lượng tươi, khô
và năng suất của cải xanh mỡ số 6 126
xi
Bảng 3.38. Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Wehg đến hàm lượng nitrat trong
cải xanh mỡ số 6 và trong đất thí nghiệm 128
Bảng 3.39. Hiệu quả kinh tế của các công thức xử lý chế phẩm sinh học
Wehg 130
Bảng 3.40. Hiệu lực của các loại thuốc đối với sâu tơ hại cải 132
Bảng 3.41. Hiệu lực của các loại thuốc đối với bọ nhảy 134
Bảng 3.42. Hiệu lực (%) của các loại thuốc đối với sâu xanh bướm trắng 135
Bảng 3.43. Hiệu lực của các công thức thí nghiệm đối với rệp muội 137
Bảng 3.44. Một số chỉ tiêu sinh trưởng của mô hình giống cải xanh mỡ số 6 .139
Bảng 3.45. Tình hình sâu bệnh gây hại trên mô hình giống rau cải xanh mỡ
số 6 140
Bảng 3.46. Năng suất của mô hình giống cải xanh mỡ số 6 142
Bảng 3.47. Kết quả phân tích dư lượng nitrat và thuốc BVTV trên mô hình giống
cải xanh mỡ số 6 142
Bảng 3.48. Hiệu quả kinh tế của mô hình giống cải xanh số 6 144
Bảng 2.2. Một số chỉ tiêu hóa tính trong đất thí nghiệm 185
Bảng 2.3. Hàm lượng kim loại nặng và NO
3
-
trong đất thí nghiệm 185
Bảng 2.4. Hàm lượng kim loại nặng và NO
3
-
trong nước tưới 185
xii

trước (1994 - 1998) (Trung tâm Khuyến Nông Quốc Gia, 2010 [64]).
Chú trọng đến vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm soát dư lượng hóa chất
trong rau quả là điều cần thiết đối với toàn xã hội, đồng thời là điểm mấu chốt
trên con đường hội nhập vào thị trường rau quả thế giới của nông nghiệp Việt
Nam. Hiện nay, Việt Nam đã ban hành tiêu chuẩn VietGAP trên rau quả. Đây là
tiêu chuẩn mà người sản xuất, người cung ứng phải hướng đến vệ sinh an toàn
thực phẩm, thay đổi phương thức canh tác, chăm sóc, sử dụng thuốc bảo vệ thực
vật cho cây trồng theo hướng an toàn không để lại dư lượng, không để vi sinh vật
có hại hiện diện trên rau quả, làm cho rau quả đạt chất lượng và an toàn với
người tiêu dùng.
Tại tỉnh Quảng Bình diện tích trồng rau biến động từ 5.500 đến 6.000 ha,
trong cơ cấu các loại rau, diện tích rau ăn lá chiếm khoảng 60%, phần lớn trong
số đó là các loại rau họ cải. Giống với thực trạng chung cả nước, sản xuất rau ở
2
tỉnh Quảng Bình vẫn còn nhiều bất cập, điều đáng lo ngại nhất là nhiều hộ sản
xuất rau mới chỉ quan tâm đến năng suất và sản lượng, ít quan tâm đến chất
lượng vệ sinh an toàn thực phẩm. Tình trạng lạm dụng phân bón hóa học, thuốc
bảo vệ thực vật vẫn còn khá phổ biến.
Trước thực trạng đó, để thúc đẩy sản xuất rau an toàn trên địa bàn tỉnh
Quảng Bình, góp phần bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo vệ sức khỏe nhân
dân, phát triển kinh tế xã hội, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Quyết định
557/QĐ-UBND ngày 30 tháng 03 năm 2009 về việc ban hành kế hoạch hỗ trợ phát
triển sản xuất, chế biến, tiêu thụ rau, quả an toàn trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai
đoạn 2009 - 2015. Tuy nhiên, đến nay mức độ phát triển rau an toàn trên địa bàn
của tỉnh vẫn còn chậm, chưa mang tính đột phá. Có nhiều nguyên nhân hạn chế tốc
độ và quy mô sản xuất rau an toàn ở tỉnh Quảng Bình, trong đó có những hạn chế
về mặt quy trình kỹ thuật. Nhiều quy trình sản xuất rau an toàn còn khó áp dụng,
một số quy trình chưa phù hợp với đặc điểm sinh thái, điều kiện đất đai, thổ
nhưỡng, tập quán canh tác của địa phương. Đặc biệt các quy trình sản xuất rau an
toàn trên họ hoa thập tự còn ít và chưa hoàn thiện. Với yêu cầu thực tiễn đó chúng

4.1. Giới hạn về không gian
Đề tài được thực hiện tại tỉnh Quảng Bình. Điều tra thực trạng sản xuất
rau được tiến hành tại 5 điểm gồm: xã Đồng Trạch (huyện Bố Trạch); Phường
Đức Ninh (thành phố Đồng Hới); xã Võ Ninh (huyện Quảng Ninh); xã Hồng
Thủy (huyện Lệ Thủy); xã Quảng Long (huyện Quảng Trạch). Các thí nghiệm và
xây dựng mô hình trình diễn được thực hiện tại xã Đồng Trạch huyện Bố Trạch
và phường Đức Ninh thành phố Đồng Hới.
4.2. Giới hạn về thời gian
- Số liệu thứ cấp: Thu thập trong giai đoạn 2000 - 2013.
- Số liệu sơ cấp: Thu thập thông tin về tình hình sản xuất rau của các nông
hộ được điều tra trong giai đoạn 2010 - 2011.
- Các số liệu thí nghiệm và mô hình được thu thập trong giai đoạn 2010 - 2013.
4.3. Giới hạn về nội dung
- Xác định một số hạn chế trong sản xuất rau trên địa bàn tỉnh Quảng Bình.
- Nghiên cứu một số biện pháp pháp kỹ thuật nhằm hạn chế dư lượng
nitrat và thuốc bảo vệ thực vật trên rau cải xanh.
4
5. CÁC ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
- Cung cấp những dẫn liệu khoa học về hạn chế sản xuất rau ở tỉnh Quảng Bình
- Luận án đã xác định được giống cải xanh mỡ số 6 có nhiều ưu điểm,
thích hợp với điều kiện trồng ở Quảng Bình và phù hợp với sản xuất rau an toàn.
- Từ kết quả thu được hiệu quả của một số biện pháp kỹ thuật canh tác
như mật độ trồng; lượng bón, thời điểm bón đạm; liều lượng thay thế của phân
bón sinh học Wegh đối với phân đạm; sử dụng các loại thuốc BVTV sinh học;
cùng với sự kế thừa nghiên cứu đã công bố trong nước và nước ngoài đã xây
dựng được quy trình kỹ thuật sản xuất rau an toàn theo hướng VietGAP trên
giống cải xanh mỡ số 6.
5
Chương 1
TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Nhóm cải thìa có đặc điểm dễ phân biệt đó là hình lóng máng, màu trắng,
phiến lá hơi tròn, cây mọc gọn, có khả năng thích ứng rộng (10 - 27
0
C) nên có
thể trồng được quanh năm. Nhóm này có thời gian sinh trưởng ngắn sau trồng 30
- 50 ngày có thể thu hoạch, dễ để giống, có thể trồng xen, gieo lẫn các loại rau
khác và cải xanh chống giáp vụ rau (Lê Thị Khánh, 2008 [36]).
1.1.2. Đặc điểm thực vật học cây rau cải
Cây cải thuộc rễ chùm, phân nhánh. Bộ rễ ăn nông trên tầng đất màu, tập
trung nhiều nhất ở tầng đất 0 - 20 cm. Lá cải mọc đơn, không có lá kèm. Những
lá dưới thường tập trung, bẹ lá to, lá rất lớn. Bộ lá khá phát triển, lá to nhưng
mỏng nên chịu hạn kém và dễ bị sâu bệnh phá hại. Hoa cải có dạng chùm, không
có lá bắc. Hoa nhỏ, đều , mẫu 2. Đài hoa và tràng hoa đều 4, xếp xen kẻ nhau. Có
6 nhị trong đó 2 nhị ngoài có chỉ nhị ngắn hơn 4 cái trong. Bộ nhị gồm 2 noãn
dính bầu trên, một ô về sau có một vách ngăn giả chia bầu thành 2 ô, mỗi ô có 2
hoặc nhiều noãn. Quả thuộc loại quả giác, hạt có phôi lớn và cong, nghèo nội nhủ
(Lê Thị Khánh, 2008 [36]).
1.1.3. Yêu cầu ngoại cảnh
Cải có nguồn gốc ôn đới nên yêu cầu ánh sáng thích hợp với thời gian
chiếu sáng ngày dài, cường độ ánh sáng yếu. Nhiệt độ cho sinh trưởng và phát
triển là từ 15 - 22
o
C. Lượng nước trong cây rất cao chiếm từ 75 - 95% do đó cải
cần nhiều nước để sinh trưởng phát triển. Tuy nhiên, nếu mưa kéo dài hay đất
úng nước cũng ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng, phát triển của cây cải (Lê Thị
Khánh, 2008 [36]).
1.1.4. Đất và dinh dưỡng
Cây cải không kén đất, nó có thể sinh trưởng và phát triển, cho năng suất
cao ở các loại đất khác nhau, từ đất cát pha đến đất thịt nặng. Nhưng thích hợp
nhất là đất giàu dinh dưỡng, khả năng giữ ẩm tốt. Cải cần nhiều đạm, lân, kali,

Glucid (g%)
5,4
2,6
2,1
4,9
Cellulose (g%)
1,6
1,8
1,8
0,9
Ca (mg%)
48,0
50,0
89,0
26,0
P (mg%)
31,0
30,0
13,5
51,0
Fe (mg%)
1,1
0,7
1,9
1,4
Vitamin B1 (mg%)
0,06
0,09
0,07
0,11

Trồng rau ở Việt Nam là nguồn thu nhập quan trọng của nông thôn, ước
tính chiếm khoảng 9% trong tổng số thu nhập từ nông nghiệp bao gồm cả trồng
lúa (Phạm Văn Chương và cs, 2008 [11]). Theo Châu Hữu Hiền Philippe và cs
(2001) [50] đầu tư cho sản xuất rau nói chung cao hơn so với trồng lúa và các
cây lương thực khác. Tuy vậy, lợi nhuận trồng rau cao hơn so với trồng lúa
hoặc bắp gấp 3 - 5 lần. Ngoài ra, rau còn là cây dễ trồng xen, trồng gối vì vậy
trồng rau tạo điều kiện tận dụng đất đai, nâng cao hệ số sử dụng đất (Nguyễn
Đình Dũng, 2009 [15]).
- Vai trò dược liệu
Về mặt y học, theo Võ Văn Chi (1998) [8] các loại rau cải có tác dụng lợi
tiểu. Rau cải bắp có thể trị giun, chữa đau dạ dày. Theo Đỗ Tất Lợi (2000) [46] rau
cải xanh dùng làm thuốc chữa ho, viêm khí quản, ra mồ hôi, dùng ngoài dưới dạng
cao dán để gây đỏ da và kích thích da tại chỗ, trị đau dây thần kinh.
1.1.6. Khái niệm về rau an toàn và VietGAP
- Khái niệm về rau an toàn
Rau an toàn (RAT) là khái niệm xuất hiện ở nước ta trong thời gian gần
đây trước tình hình một số sản phẩm rau xanh được tiêu thụ trên thị trường đã
gây ngộ độc thực phẩm cho người sử dụng. Khái niệm rau an toàn đã được một
số tác giả đưa ra như sau:
+ Sạch, hấp dẫn về hình thức: tươi, sạch bụi bẩn, tạp chất, thu đúng độ
chín (khi có chất lượng cao nhất), không có triệu chứng bệnh, có bao bì, hợp vệ
sinh, hấp dẫn.
+ Sạch, an toàn về chất lượng: khi sản phẩm rau có chứa dư lượng thuốc
bảo vệ thực vật, dư lượng nitrat, dư lượng kim loại nặng và lượng vi sinh vật gây
hại không vượt quá ngưỡng cho phép của WHO và Việt Nam (Bộ Khoa học và
Công nghệ, 2011 [3]).
9
Theo Nguyễn Mạnh Chinh (2011) [9], những sản phẩm không chứa hoặc
có chứa dư lượng các yếu tố độc hại nhưng dưới mức dư lượng cho phép được
coi là rau an toàn với sức khỏe người, nếu trên mức dư lượng cho phép là rau

≤ 500 mg/kg, hàm lượng vi sinh vật, kim loại nặng và thuốc bảo vệ thực vật phải
nằm dưới ngưỡng theo quy định của Bộ Y tế.
1.1.7. Thực trạng ô nhiễm nitrat và hóa chất bảo vệ thực vật trên rau cải
Có nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm trên rau trong đó có 4 nguyên nhân
chính: hóa chất bảo vệ thực vật, hàm lượng nitrat, kim loại nặng và vi sinh vật.
Trong các nguyên nhân trên thì nguyên nhân ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật
và nitrat là phổ biến hơn cả bởi vì rau xanh có thời gian sinh trưởng ngắn, khối
lượng sinh khối lớn nên là đối tượng sử dụng phân bón, thuốc BVTV cao hơn so
với các cây trồng khác. Mặt khác, lượng phân hóa học, thuốc BVTV sử dụng trên
cây rau ít được tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy trình đã được khuyến cáo.
- Ô nhiễm nitrat
Theo kết quả kiểm tra thực hiện các quy định về quản lý và chứng nhận
rau an toàn tại Hà Nội của Cục Bảo vệ thực vật trong tháng 10/2007 rau cải xanh
và cải ngọt là hai loại rau có dư lượng nitrat vượt mức khá cao: rau cải xanh
559,59 mg/kg, rau cải ngọt 655,92 mg/kg (Cao Thị Làn, 2011 [39]).
Theo Đặng Thu An (1998) khi khảo sát chất lượng rau ở các chợ nội thành
Hà Nội cho thấy 30 trong 35 loại rau phổ biến có tồn dư NO
3
-
vượt trên 500
mg/kg. Các loại rau như cải xanh, cải Đông Dư, rau đay, rau dền, củ cải…không
có mẫu nào có tồn dư NO
3
-
dưới 500 mg/kg (dẫn theo Trần Khắc Thi, 2011 [62]).
Kết quả nghiên cứu tồn dư NO
3
-
trong rau ở các huyện ngoại thành Hà
Nội của Vũ Thị Đào (1999) [17] cho thấy: hàm lượng NO

2,4 lần ngưỡng cho phép (dẫn theo Trần Khắc Thi, 2011 [62]).
Theo Phan Thị Thu Hằng (2008) [22] khi phân tích NO
3
-
trong 6 loại rau
phổ biến trên địa bàn thành phố Thái Nguyên thì nhận thấy hàm lượng NO
3
-
đều
rất cao, chỉ khoảng 10% số mẫu được kiểm tra có hàm lượng đạt tiêu chuẩn cho
phép, còn lại đều gấp từ 2 - 8 lần tiêu chuẩn cho phép. Trong đó 55% mẫu củ cải,
cải xanh có hàm lượng NO
3
-
gấp 2 - 2,5 lần.
- Ô nhiễm thuốc bảo vệ thực vật
Lượng thuốc hóa học sử dụng trên tất cả các loại cây trồng ở nước ta bình
quân 0,2 - 0,24 kg a.i/ha/năm. Song ở các loại rau, lượng này là 0,4 - 0,5 kg a.i.
Cá biệt, tại vùng rau Đà Lạt, xã Tây Tựu (Từ Liêm, Hà Nội) theo số liệu điều tra
của Viện Bảo vệ thực vật, lượng thuốc bảo vệ thực vật cho cây rau đạt tới 1,2 -
1,5 kg a.i (Trần Khắc Thi và cs, 2007 [60]).
Năm 2002, Chi cục Bảo vệ thực vật T.P Hồ Chí Minh kiểm tra 538 mẫu rau
ở các chợ trong thành phố phát hiện 67 mẫu (12,45%) có dư lượng thuốc BVTV
cao quá mức cho phép có thể gây ngộ độc cho người ăn (Lê Thị Khánh, 2008
[36]). Tại Hà Nội Chi cục BVTV Hà Nội kiểm tra các mẫu rau xanh trong vụ
Đông Xuân hơn 60% mẫu rau có dư lượng thuốc BVTV nhóm Carbamat và vượt
ngưỡng cho phép (Trần Khắc Thi và cs, 2009 [61]).
Nguyễn Duy Trang (1995) cho biết trung bình một chu kỳ cải bắp, người
nông dân phải phun từ 7 - 15 lần với lượng thuốc từ 4 - 5 kg/ha trong một vụ từ
75 - 90 ngày (dẫn theo Trần Khắc Thi, 2009 [61]).

Dư lượng nitrat (NO
3
-
) trong rau được quan tâm vì chúng có tiềm năng
chuyển đổi thành nitrit sau khi hấp thụ. Mặc dù những rủi ro hấp thụ nitrat như
một chất tự nhiên trong rau chưa được đánh giá và chính bản thân nitrat không
có tác dụng độc hại đối với trao đổi chất của con người hoặc động vật, nhưng
nitrit có thể gây hại (Sunlarp Sanguandeekul, 1999 [115]). Trong hệ thống tiêu
13
hóa nitrat (NO
3
-
) bị khử thành nitrit (NO
2
-
):
2H
+
+ 2e = H
2
O
NO
3
-
+ 2e + 2H
+
= NO
2
-
+ NAD

yếu gây ra hội chứng trẻ xanh ở trẻ em. Nồng độ methaemoglobin lớn hơn 50%
có thể nhanh chóng dẫn đến hôn mê và tử vong.
Nitrat (NO
3
-
) có thể gây độc cho con người ở liều lượng 4 g/ngày, ở liều
lượng 8 g/ngày có thể gây chết, 13 - 18 g/ngày gây chết hoàn toàn (Fao/WHO,
1993, dẫn theo Đặng Thu Hòa, 2002 [29]).
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Ủy ban châu Âu (EC) giới hạn hàm
lượng nitrat trong nước uống là dưới 50 mg/lít. Trẻ em thường xuyên uống nước
có hàm lượng NO
3
-
cao hơn 45 mg/lít sẽ bị bệnh rối loạn trao đổi chất, giảm khả
năng kháng bệnh của cơ thể. Trẻ em ăn xúp rau có hàm lượng NO
3
-
: 80 - 1300
mg/kg sẽ bị ngộ độc. Theo tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo hàm lượng NO
3
-
trong rau không được quá 300 mg/kg tươi.
- Tác động của dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tới sức khỏe con người
Thuốc trừ sâu xâm nhập vào cơ thể qua phổi, hệ tiêu hóa hoặc da tùy
thuộc vào nồng độ của thuốc trừ sâu, ảnh hưởng sức khỏe có thể ngay lập tức
(cấp tính) hoặc chúng có thể xảy ra sau nhiều năm tiếp xúc ở mức độ thấp.
Các triệu chứng của ngộ độc cấp tính có thể bao gồm đau đầu, mờ mắt và