TRNG I HC M TP. H CHÍ MINH
CHNG TRÌNH ÀO TO C BIT
KHÓA LUN TT NGHIP
NGÀNH TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
HOT NG NGHIP V BO LÃNH
TI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THNG
VIT NAM – CHI NHÁNH 3
SVTH: Nguyn Thanh Tùng
MSSV: 0954032807
Ngành: Tài chính – Ngân hàng
GVHD: TS. Nguyn Minh Kiu
Thành ph H Chí Minh – Nm 2013
LI CM N
i
NHN XÉT CA GING VIÊN HNG DN
ii
DANH MC T VIT TT
BP: B phn
BL: Bo lãnh
CV: Công vn
2.1 NHNG VN C BN V BO LÃNH NGÂN HÀNG 4
2.1.1 Khái ni
m bo lãnh: 4
2.1.2 Chc nng ca bo lãnh 4
2.1.3 Các loi bo lãnh: 5
2.2 ÁNH GIÁ CHT LNG BO LÃNH 15
2.2.1 Các yu t ch yu nh hng đn nghip v bo lãnh 15
2.2.2 Các ch tiêu đánh giá hot đng bo lãnh 17
2.3 PHNG PHÁP NGHIÊN CU CA TÀI 19
2.3.1 Phng pháp thu thp s liu 19
2.3.2 Phng pháp phân tích s liu 19
CHNG 3: THC TRNG NGHIP V BO LÃNH TI VIETINBANK
CHI NHÁNH 3 21
3.1 GII THIU V NGÂN HÀNG THNG MI C PHN VIETINBANK . 21
3.1.1 Lch s hình thành và nhng s kin ni bt 21
3.1.2 nh hng phát trin 22
3.2 TÌNH HÌNH HOT NG CA CHI NHÁNH 3 22
3.3 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIN NGÂN HÀNG
VIETINBANK CHI NHÁNH 3 23
3.3.1 Lch s hình thành 23
3.3.2 C cu t chc và chc nng ca các phòng ban 24
3.3.3 Các ch s tài chính tiêu biu 26
3.4 THC TRNG NGHIP V BO LÃNH TI CHI NHÁNH 3 29
3.4.1 Các bên tham gia bo lãnh: 29
3.4.2 Quy trình thc hin nghip v bo lãnh 31
3.4.3 Danh mc h s bo lãnh 33
iv
vi
Danh mc hình
Hình 2.1: S đ bo lãnh trc tip trang 11
Hình 2.2: S đ bo lãnh gián tip trang 12
Hình 2.3: S đ mô hình đng bo lãnh trang 13
Hình 2.4: S đ mô hình tái bo lãnh trang 13
Hình 3.1: C cu t chc ca Ngân hàng TMCP Vietinbank chi nhánh 3 trang 24
Hình 3.2: Li nhun kinh doanh ca chi nhánh 3 qua các nm trang 26
Hình 3.3: S lng khách hàng quan h tín dng trang 26
Hình 3.4: Tình hình huy đng vn ca chi nhánh 3 trang 27
Hình 3.5: T trng d n cho vay trang 28
Hình 3.6: S
đ quan h gia các bên trong hp đng bo lãnh tra ng 28
Hình 3.7: S đ quy trình cp bo lãnh trang 31
Hình 3.8: Doanh s và s d bo lãnh ca Chi nhánh 3 trang 33
Hình 3.9: S lng khách hàng có quan h bo lãnh vi chi nhánh 3 trang 35
Hình 3.10: Thu nhp t bo lãnh trang 35
Hình 3.11: S d theo loi bo lãnh trang 36
Hình 3.12: C cu các loi bo lãnh qua các nm trang 38
ng
t nh hng ca nn kinh t mà còn t các ngân hàng đi th cnh tranh.Trong môi
trng cnh tranh gay gt nhng nm qua, các t chc tín dng Vit Nam không
ngng đi mi, m rng và nâng cao cht lng dch v đ phc v khách hàng mt
cách tt nht có th. T nhng nghip v c bn ban đu là huy đng vn và cho vay,
nay các t chc tín d
ng đã phát trin rt nhiu các loi hình dch v khác đ đáp ng
nhu cu ca khách hàng nh bo lãnh, bao thanh toán, cho thuê tài chính v.v…Trong
s các dch v mi này, hot đng bo lãnh là mt hot đng có nhiu tim nng đ
phát trin.Khác vi các hình thc cp tín dng khácnh cho vay hay cho thuê tài sn,
hot đng này là hot đng ngoi bng và có tính an toàn đi vi ngân hàng cao hn
nghip v cho vay truyn th
ng.
Trong bi cnh nn kinh t đang phi đi mt vi vô vàn các vn đ đau đu
nh tng trng tín dng thp, li nhun st gim, vi phm pháp lut trong lnh vc
ngân hàng, tái c cu các t chc tín dng hàng lot và đc bit là n xu, nghip v
bo lãnh càng đóng vai trò quan trng hn đi vi các t chc tín dng. Nghip v
bo
lãnh không ch thúc đy các doanh nghip sn xut kinh doanh bng cách to điu kin
2
cho các doanh nghip này nm bt c hi kinh doanh mà còn nâng cao v th và uy tín
ca t chc tín dng đi vi các doanh nghip và các t chc tín dng khác trong nc
và trên toàn th gii.
Tóm li, bo lãnh là mt công c h tr đc lc cho vic phát trin sn xut
kinh doanh, đng thi đóng vai trò là công c bo him ri ro cho doanh nghip.Phát
trin bo lãnh không nhng giúp cho t chc tín dng m r
có:
Ngun s liu s dng
3
- Báo cáo thng niên ca Vietinbank các nm 2010, 2011, 2012.
- S liu cung cp bi ngân hàng Vietinbank chi nhánh 3.
Phng pháp đc s dng trong bài
- Phng pháp thng kê và mô t thng kê.
- Phng pháp din dch và quy np.
- Phng pháp so sánh s liu, tng hp.
1.4 PHM VI NGHIÊN CU
- Gii hn không gian: Hot đng bo lãnh ca phòng khách hàng doanh nghip,
chi nhánh 3, Ngân hàng thng mi c phn Công thng Vit Nam.
- Gii hn thi gian: gia đon t nm 2010 đn nm 2012.
1.5 GII THIU KT CU KHÓA LUN
Ni dung và b cc ca lun vn nàybao gm:
- Chng 1: Gii thiu.
- Chng 2: Tng quan lý thuyt v bo lãnh.
- Chng 3: Thc trng nghip v bo lãnh ti Vietinbank Chi nhánh 3.
- Chng 4: Nhn xét và đ xut.
4
CHNG 2: TNG QUAN LÝ THUYT V
BO LÃNH
Khác vi các công c chng đ ri ro không thanh toán trong ngoi thng,
nh tín dng th, bo lãnh hi phiu ho
c thun nhun ngân hàng, bo lãnh đc s
dng vào mc đích ngn chn và hn ch tn tht ca ri ro không hoàn thành ngha
v hp đng. Vic s dng bo lãnh ph bin trong thi đi bùng n giao thng quc
5
t không ch là mt gii pháp khc phc nhng ri ro phát sinh do tình trng thiu
thông tin v đi tác thng mi mà còn là rào chn chng đ và hn ch thit hi t
nhng bt trc có th xy ra trong quá trình thc hin ngha v hp đng ca các bên.
Vi chc nng này, bo lãnh ngân hàng thc s là cht xúc tác giúp cho các
hp đng thng mi, xây dng, các giao dch hàng hóa trong nc và qu
c t đc
ký kt mt cách thun li. Mt khác do chu trách nhim thc hin cam kt, nên ngân
hàng phát hành bo lãnh cng thng xuyên kim tra, giám sát to ra mt áp lc thc
hin tt hp đng, gim thiu vi phm v phía ngi đc bo lãnh. Trong thng mi
quc t, các ngân hàng thng thc hin nghip v bo lãnh hoc tham gia giao dch
bo lãnh nhm h tr khách hàng c
a mình.Ngân hàng cng thng s dng các bo
lãnh đi ng nhm t bo v cho ngân hàng trc kh nng bên nhn bo lãnh yêu cu
thanh toán giá tr bo lãnh.
Bo lãnh là mt công c tài tr
Không ch là công c bo đm đi vi bên nhn bo lãnh, bo lãnh còn là công
c tài tr thc s v mt tài chính cho bên đc bo lãnh. Trong nhiu trng hp,
thông qua bo lãnh, bên đc b
o lãnh không phi xut qu, đc thu hi vn nhanh
chóng, đc vay n hoc kéo dài thi gian thanh toán tin hàng hóa, dch v, tin np
Bo lãnh đng ngha v là loi bo lãnh mang tính truyn thng xét theo ngun
gc ra đi ca nó. c tr
ng ca loi bo lãnh này là ngha v ca ngân hàng phát
hành b chi phi bi nguyên tc đng phm vi, ngha là ngân hàng phát hành và bên
đc bo lãnh có cùng ngha v. Tuy nhiên, ngha v ca khách hàng là ngha v đu
tiên, còn ngha v ca ngân hàng là b sung. Ngha v b sung đc thc hin khi và
ch khi có các chng c xác nhn là ngha v đu tiên b vi phm.
Bo lãnh đng ngha v đòi hi ngân hàng phát hành ph
i can thip khá sâu vào
giao dch hp đng gia bên đc bo lãnh và bên nhn bo lãnh, do vy thng ít
đc s dng trong quan h quc t, mà ch yu đc s dng trong phm vi ni đa.
Bo lãnh đc lp
Bo lãnh đc lp là mt dng bo lãnh ngân hàng hin đi, đc sáng to t yêu
cu đòi hi trong thc tin. C ch ho
t đng ca nó da trên hai nguyên tc c bn là
đc lp và hoàn toàn phù hp. Theo đó, ngha v ca ngân hàng bo lãnh hoàn toàn
tách ri vi ngha v ca bên đc bo lãnh và vic thc hin thanh toán ch cn c
vào nhng điu kin, điu khon quy đnh trong cam kt bo lãnh.
Bo lãnh đc lp đem li s thun li ln cho bên nhn bo lãnh và c
ngân
hàng phát hành.Vì th nó đc s dng rt ph bin trong thng mi quc t và hu
ht các quy đnh v bo lãnh trong ngoi thng ch quan tâm đn loi bo lãnh này.
Cách phân loi da trên mc đich ca bo lãnh
Bo lãnh vay vn
Bo lãnh vay vn là cam kt ca bên bo lãnh vi bên nhn bo lãnh v vic s
tr n thay cho bên đc b
o lãnh trong trng hp bên đc bo lãnh không thc
hin hoc thc hin không đy đ, đúng hn ngha v tr n vay.
Vic bo lãnh này nói chung khá phc tp, s tin bo lãnh thng ln do vy
ri ro ca ngân hàng bo lãnh là rt cao. Ngân hàng phi xem xét tính kh thi ca d
.
Bo lãnh d thu
Bo lãnh d thu là cam kt ca bên bo lãnh vi bên nhn bo lãnh (bên mi
thu) đ đm bo ngha v tham gia d thu ca bên đc bo lãnh. Trng hp bên
đc bo lãnh vi phm quy đnh d thu mà không thc hin hoc thc hin không
đy đ ngha v tài chính tham gia d thu thì bên bo lãnh s thc hin thay.
Trong vic thc hin các hp đng xây dng hoc cung cp hàng hoá, đu thu
thng đc s dng đ la chn đi tác ti u nht.Vic đu thu bao gm các bc
gi thu, m thu, tuyên b trúng thu. Trong h s xin d thu ch thu yêu cu
ngi d thu phi có th bo lãnh ca ngân hàng vi giá tr t
1% -3% tng giá tr
c tính ca giá b thu nhm xác minh kh nng ca h tham gia đu thu.
Bo lãnh d thu thc cht là phng tin thay th cho vic ký qu ca ngi
tham gia d thu, nên giá tr ca bo lãnh này đc quy đnh theo mc ký qu chun
do ngi t chc đu thu đa ra. Mc đích ca bo lãnh d thu là khng đ
nh vic
tham gia đu thu là nghiêm túc và ngi d thu s ký hp đng nu trúng thu.Vic
phát hành bo lãnh d thu còn bo đm cho ch thu v kh nng tài chính ca ngi
8
thu. Trong trng hp trúng thu các hình thc bo lãnh cho các công vic tip theo
nh: bo lãnh thc hin hp đng, bo lãnh tin đt cc đc sn sàng.
Nu ngân hàng đng ý bo lãnh h s phát hành mt th bo lãnh d thu. Ch
đu t có quyn đòi tin theo th bo lãnh nu nhà thu không thc hin đúng ngha
v. S tin và thi h
n bo lãnh đc ghi trong th bo lãnh khp đúng vi đ ngh
ca bên yêu cu bo lãnh nhng không trái vi quy ch đu thu.
vn hành, công trình đc đa vào s dng; sau đó chuyn sang giai đon bo hành.
9
Các loi bo lãnh thc hin hp đng:
- Bo lãnh thc hin hp đng xây lp.
- Bo lãnh thc hin hp đng cung ng máy móc, thit b, hàng hoá.
Bo lãnh bo đm cht lng sn phm
Bo lãnh bo đm cht lng sn phm là cam kt ca bên bo lãnh vi bên
nhn bo lãnh đ bo đm vic bên đc bo lãnh th
c hin đúng các tha thun v
cht lng ca sn phm theo hp đng đã ký kt vi bên nhn bo lãnh. Trng hp
bên đc bo lãnh vi phm tha thun v cht lng sn phm và phi bi thng cho
bên nhn bo lãnh mà không thc hin hoc thc hin không đy đ ngha v tài chính
thì bên bo lãnh s thc hin thay.
B
o lãnh này phát hành nhm bo đm nhà thu / nhà xut khu s sa cha
nhng hng hóc phát sinh sau khi giao hàng, bàn giao công trình hoc bi thng do
hàng hoá thiu ht, phm cht kém.
Loi bo lãnh này có hiu lc trong thi gian bo hành sn phm.S tin bo
lãnh thp hn nhiu so vi bo lãnh thc hin hp đng thng t 2% -5% giá tr hp
đng.
Các loi bo lãnh cht l
ng sn phm:
- Bo lãnh bo đm cht lng công trình.
- Bo lãnh bo đm cht lng máy móc thit b và hàng hóa.
Bo lãnh bo đm cht lng công trình đc s dng nhiu trong hp đng
xây lp.Bo lãnh nhm thuyt phc ch đu t gii to ln thanh toán cui cùng mà
Mc đích ca bo lãnh hoàn tr tin ng trc có th rng hn bo lãnh thc
hin hp đng. Chng hn khi hai bên tho thun hu b hp đng hay hp đng
không đc thc hin do lý do khách quan thì th bo lãnh tin ng trc s b đòi
tin. Lý do là vic tr tin theo th bo lãnh tin ng trc đc xem nh là tr
li s
tin ch thu đã ng cho nhà thu trong khi bo lãnh thc hin hp đng li ch đm
bo nhng tn tht do vi phm hp đng.
Các loi bo lãnh tin ng trc gm:
-Bo lãnh tin ng trc thi công công trình.
-Bo lãnh tin ng trc sn xut máy móc thit b.
Các loi bo lãnh khác nh bo lãnh v
n đn, bo lãnh thu quan, bo lãnh sai
sót trong chng t nh thu, bo lãnh hi phiu, bo lãnh phát hành chng
khoán, bo lãnh thanh toán xut nhp khu,…
Cách phân loi theo phng thc phát hành bo lãnh
Mô hinh mt ngân hàng bo lãnh
Bo lãnh trc tip
Bo lãnh trc tip là loi bo lãnh trong đó ngân hàng chu trách nhim phát
hành bo lãnh trc tip theo yêu cu ca ngi đc bo lãnh (không qua trung gian).
Sau khi ngân hàng đã b
i thng cho bên nhn bo lãnh, ngân hàng có th trc tip
truy đòi t bên đc bo lãnh mà không cn qua ngân hàng trung gian.
Bo lãnh trc tip thông trng có ba bên tham gia: ngân hàng phát hành bo
lãnh (bên bo lãnh), ngi đc bo lãnh và ngi th hng bo lãnh (bên nhn bo
lãnh). Trong trng hp ngi th hng bo lãnh là ngi nc ngoài, có th xut
hin mt ngân hàng cùng quc gia vi ngi th hng bo lãnh trong vai trò ngân
hàng thông báo.
Loi b
o lãnh này chu s chi phi ca lut trong nc và khi ht hn có th
trc tip tt toán vi ngi bo lãnh mà không cn hoàn tr th bo lãnh. u đim ca
hàng phát hành thng đc quy đnh trong th bo lãnh đi ng mà ngân hàng th
nht phát hành cho ngân hàng th hai đc th hng. Theo đó, nu ngân hàng phát
hành ph
i tr tin cho ngi đc th hng theo đúng các điu khon ca th bo
lãnh, ngân hàng phát hành s đc ngân hàng ch dn bi hoàn và ngân hàng ch dn
s đòi ngi đc bo lãnh.
Bo lãnh gián tip đc s dng ch yu trong trng hp ngi th hng là
ngi nc ngoài và ngân hàng phát hành ti quc gia ca ngi th hng.Do vy,
quyn li ca ngi th hng đc bo v chc chn hn.
Ngân hàng phát hành Ngân hàng thông báo
Ngi đc bo lãnh Ngi th hng
1
2
3
a
3b
3b
12
Hình 2.2: S đ bo lãnh gián tip
Ngân hàng ch th
1
2
3
4
a
4b
4b
13
Hình 2.3: S đ mô hình đng bo lãnh
1) Hp đng gc.
2) Ngi đc bo lãnh yêu cu phát hành bo lãnh.
3) Ngân hàng đu mi dàn xp đng bo lãnh vi các ngân hàng đng minh.
4a, 4b) Ngân hàng chính phát hành bo lãnh cho ngi th hng chuyn trc
tip hoc qua ngân hàng thông báo.
Tái bo lãnh
Tái bo lãnh là loi bo lãnh thng đc s dng khi ngi th hng không
thc s tin tng ngân hàng bo lãnh.Cng có tr
ng hp ngân hàng bo lãnh chính
mun chia s bt ri ro ging nh trng hp đng bo lãnh nên s dng loi hình
Ngân hàng bo lãnh chính
Ngân hàng tái bo lãnh
Ngi đc bo lãnh
Ngi th hng
1
2
3
4
14
3/ Ngân hàng bo lãnh chính dàn xp vi ngân hàng tái bo lãnh
4/ Ngân hàng bo lãnh chính phát hành bo lãnh cho ngi th hng
Cách phân loi cn c vào điu kin thanh toán ca bo lãnh
Bo lãnh vô điu kin (bo lãnh theo yêu cu):
Bo lãnh vô điu kin là loi bo lãnh mà điu kin thanh toán ca nó là ngi
th hng ch cn xut trình yêu cu thanh toán cho ngân hàng phát hành mà không
đòi hi chng t kèm theo. Yêu cu thanh toán có th
là mt trong hai dng sau:
- Vn bn yêu cu thanh toán.
- Vn bn yêu cu thanh toán kèm theo t trình v s vi phm hp đng ca
ngi đc bo lãnh.
Các vn bn trên đu do ngi th hng đn phng lp, không cn có s xác
nhn ca ngi đc bo lãnh hay bên th ba nào khác.
Loi bo lãnh này có tính đc lp cao nht vi các giao dch khác k c h
p
đng c s mà theo đó nó đc phát hành. Ngân hàng bo lãnh không đc vin dn
bt c lý do gì đ t chi thanh toán. Loi bo lãnh này đc s dng rt ph bin vì
iu kin thanh toán trong loi bo lãnh này là ngi th hng phi cung cp
mt phán quyt ca tòa án hoc trng tài khng đnh vic vi phm ngha v ca ng
i
đc bo lãnh và trách nhim bi hoàn đi vi ngi th hng.
Bo lãnh có điu kin thng gây ra s chm ch trong thanh toán tr bi
thng cho ngi th hng.Các ngân hàng cng ngn ngi trong vic phát hành
nhng bo lãnh này vì h có th dây vào nhng tranh chp phát sinh gia cá bên trong
quan h hp đng.Vi các điu kin chng t nh trên, v bn cht bo lãnh có
điu
kin rt tng đng vi nghip v bo him. Do kém linh hot và không hp vi thông
l giao dch ngân hàng nên bo lãnh có điu kin ít đc s dng trong nghip v ngân
hàng thng mi. Vì vy vi nhiu nc bo lãnh này do các công ty bo him phát
hành nh M và Canada. Hin nay, bo lãnh có điu kin ch đc s dng nhiu
khu Trung
ông, Bc Phi mà ít đc s dng châu Âu. Mt s các nc khác chp
nhn dng bo lãnh pha trn ca hai dng trên min là các bên yêu cu và ngân hàng
đng ý phát hành.
2.2 ÁNH GIÁ CHT LNG BO LÃNH
2.2.1 Các yu t ch yu nh hng đn nghip v bo lãnh
Yu t ch quan
Uy tín ca ngân hàng
Có th nói uy tín là yu t quan trng nht nh hng ti nghip v bo lãnh
ca mt ngân hàng.Bo lãnh là mt hình thc tín dng ch ký hình thành da trên s
tin tng ca bên nhn bo lãnh và bên đc bo lãnh cùng vi kh nng tài chính ca
ngân hàng.Uy tín ca ngân hàng là điu kin tiên quyt đ đem khách hàng li vi
ngân hàng khi bt đ
u thc hin giao dch bo lãnh.Mt ngân hàng có uy tín và đc
bit đn rng rãi trong khu vc và trên th gii s đc tin tng và đc khách hàng
u tiên la chn mi khi h cn s dng dch v.
Chin lc phát trin kinh doanh ca ngân hàng
nghip v mt cách nhanh chóng.
Phm cht và trình đ cán b tín dng
Dch v bo lãnh có cht lng là mt dch v đem li s hài lòng cho khách
hàng, và ngi đem li s hài lòng đó chính là các cán b tín dng. Bo lãnh là mt
nghip v cp tín dng, do đó khi thc hin nghip v này cng n cha ri ro nh bao
hot đng tín dng khác. Công tác qu
n tr ri ro đòi hi cán b tín dng phi có
chuyên môn, trình đ mt mc nht đnh. Hn th na, trình đ cán b ngày càng
nâng cao có th giúp cho cán b hiu rõ hn v công tác nghip v, qua đó đóng góp ý
kin giúp ngân hàng ci thin và nâng cao quy trình bo lãnh. Quy trình bo lãnh
nhanh chóng và phù hp s nâng cao tính cnh tranh ca ngân hàng đng thi gim
thiu ri ro bo lãnh. Ngoài ra, s hài lòng ca khách hàng ph thuc rt l
n vào thái
đ phc v ca cán b tín dng. Cán b tín dng phc v khách hàng vi thái đ ôn
tn, hòa nhã s khin cho khách hàng cm thy vui v hn và s sn lòng quay tr li.
Tóm li, các cán b tín dng là đi din ca ngân hàng trong các giao dch, đóng vai
trò ln trong vic xây dng hình nh ca ngân hàng và giúp ngân hàng phát trin mnh
m các nghip v, trong đó có bo lãnh.
Yu t khách quan
Kinh t
17
Hot đng bo lãnh ca ngân hàng hình thành và phát trin ch yu là do s
phát trin ca thng mi quc t. Mt quc gia có nn kinh t phát trin và hi nhp
vi các nn kinh t khác trên th gii s làm tin đ cho s phát trin ca h thng
ngân hàng nói chung và nghip v bo lãnh ca ngân hàng nói riêng. Trong mt môi
an tâm và s dng dch v nhiu hn, qua đó thúc đy m rng nghip v
bo lãnh.
2.2.2 Các ch tiêu đánh giá hot đng bo lãnh
Nhng ch tiêu đnh lng
S d bo lãnh
S d bo lãnh là tng giá tr các khon bo lãnh ca ngân hàng ti mt thi
đim nht đnh.ây là ch tiêu mang tính thi đim, phn ánh s bin đng ca hot
đng bo lãnh so vi thi đim so sánh.