ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
KHÓA 2013
TIỂU LUẬN GIỮA KỲ
BỘ MÔN TÂM LÝ ĐẠI CƯƠNG
VẦN ĐỀ GIAO TIẾP
TRONG TÂM LÝ HỌC
Giảng viên: thạc sĩ Lê Minh Công
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thế Vinh
MSSV: 1312701
MỤC LỤC
I. DẪN NHẬP 3
II. GIAO TIẾP DƯỚI GÓC NHÌN CỦA TÂM LÝ HỌC 3
1. Khái niệm 3
2. Chức năng của giao tiếp 3
3. Phân loại giao tiếp 4
4. Đặc điểm giao tiếp 5
III. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA GIAO TIẾP DƯỚI GÓC NHÌN CỦA TÂM LÍ HỌC 6
1. Mối quan hệ giữa hoạt động và giao tiếp 6
2. Giao tiếp tác động đến tâm lí trong cuộc sống như thế nào? 7
IV. KẾT LUẬN 8
V. KHAM KHẢO 8
Nguyễn Thế Vinh - 1312701 2
I. DẪN NHẬP
Trong cuộc sống, con người cần luôn sự trao đổi qua lại lẫn nhau, thông qua đó mà mối tương
giao giữa người với người được hình thành, mọi ước muốn, nguyện vọng, được sẽ chia. Mối
tương giao ấy được gọi là sự quan hệ trong giao tiếp. Nhưng mỗi người muốn đạt được một hiệu
quả cao trong giao tiếp cần trang bị cho mình những kiến thức căn bản thông qua bộ môn tâm lý
họ, bởi vì giao tiếp đã được hình thành trong tâm lí và trở thành vốn sống cần thiết để cuộc sống
khác. Vì vậy giao tiếp là một trong những con đường hình thành tình cảm của con người.
c. Chức năng nhận thức lẫn nhau và đánh giá lẫn nhau
Trong giao tiếp, mỗi chủ thể tự bộc lộ quan điểm, tư tưởng thái độ, thói quen, …của
mình, do đó các chủ thể có thể nhận thức được về nhau làm cơ sở đánh giá lẫn nhau. Điều
này quan trọng hơn là trên cơ sở so sánh với người khác và ý kiến đánh giá của người
khác, mỗi chủ thể có thể tự đánh giá được về bản thân mình, từ đó mà có sự định hướng
phù hợp hơn trong giao tiếp.
f. Chức năng giáo dục và phát triển nhân cách
Thông qua giao tiếp, con người tham gia vào các mối quan hệ xã hội mà từ đó hình
thành, phát triển nhân cách của mình do đó giao tiếp là điều kiện để tâm lí, nhân các cá
nhân phát triển bình thường. Giao tiếp ảnh hưởng tới sự phát triển của cá nhân cũng như
ảnh hưởng đến đồi song xã hội của con người và là điều kiện của sự tồn tại và phát triển
xã hội.
3. Phân loại giao tiếp
a. Căn cứ vào phương tiện giao tiếp
- Giao tiếp bằng ngôn ngữ: là hình thức giao tiếp đặc trưng cả con người bằng cách sử
dụng những tín hiện chung là từ, ngữ.
Nguyễn Thế Vinh - 1312701 4
- Giao tiếp phi ngôn ngữ: là hình thức giao tiếp không lời khi sử dụng các cử chỉ, điệu bộ
và những yếu tố phi ngôn ngữ khác.
b. Căn cứ vào khoảng cách giao tiếp
- Giao tiếp trực tiếp: là hình thức giao tiếp đối mặt khi các chủ thể trực tiếp phát và nhận
tín hiệu của nhau.
- Giao tiếp gián tiếp: là hình thức giao tiếp qua thư từ, phương tiện kỹ thuật hay những
yếu tố đặc biệt khác.
c. Căn cứ vào quy tắc giao tiếp
- Giao tiếp chính thức: là hình thức giao tiếp theo quy định theo chức trách.
- Giao tiếp không chính thức: là hình thức giao tiếp không bị ràng buộc bởi các hình thức
mà dựa vào tính tự nguyện, tự giác, phụ thuộc vào nhu cầu, hứng thú, cảm xúc của các
chủ thể.
Hoạt động và giao tiếp là hai khái niệm phản ánh hai loại quan hệ của con người với thế giới
xung quanh. Ở trong một góc độ nhất định, giao tiếp là một dang đặc biệt của hoạt động vì giao
tiếp cũng có những đặc điểm nhận thức của hoạt động, cùn có một cấu trúc vĩ mô như hoạt động.
Ở một góc độ khác, hoạt động và giao tiếp là hai phạm trù đồng đẳng. Hoạt động và giao tiếp có
nhiều điểm khác nhau nhưng chứng có mối quan hệ mật thiết với nhau trong cuộc sống của con
người.
- Giao tiếp diễn ra là một điều kiện của hoạt động. Ta có thể lấy ví dụ qua khi giáo viên đang
giảng bài và trao đổi với học sinh, thì hành động giao tiếp của người giáo viên giúp học sinh tiếp
thu kiến thức, hoặc là cuộc thảo luận giữa các sinh viên, thì giao tiếp ấy hướng đến mục tiêu của
hoạt động là cùng nhau giải quyết một vấn đề nào đó.
- Ngược lại, hoạt động là điều kiện để con người giao tiếp. Nghĩa là khi lao động, làm việc cùng
nhau, con người có khả năng tự thể hiện cảm xúc, biểu hiện của mình cho người khác hiểu thông
Nguyễn Thế Vinh - 1312701 6
qua giao tiếp. Vì vậy, hoạt động và giao tiếp là hai mặt không thể thiếu trong đời sống con
người.
2. Giao tiếp tác động đến tâm lí trong cuộc sống như thế nào?
Giao tiếp là điều kiện tồn tại của cá nhân và xã hội. Khi thiếu giao tiếp với người khác thì con
người không thể phát triển, cảm thấy cơ đơn và yếu đuối. Nếu không có giao tiếp, thì xã hội sẽ
không được hình thành vì xã hội là một công đồng liên kết với nhau qua việc chia sẽ ý kiến giữa
người này và người khác dựa trên chức năng của giao tiếp. Nghiên cứu cho rằng trẻ em ngay từ
nhỏ nếu thiếu đi giao tiếp với những người xung quanh, đặc biệt là với bậc phụ huynh, thì trẻ sẽ
bị ảnh hưởng nặng về vấn đề phát triển ngôn ngữ cũng như gây bệnh trầm cảm… vì khi giao tiếp
với ba mẹ và mọi người, trẻ sẽ có cảm giác an toàn, bảo vệ, chăm sóc. Quá trình giao tiếp cho ta
có thể xác định được các mức độ nhu cầu, tư tưởng, tình cảm, vốn sống, kinh nghiệm,… của đối
tượng, từ đó chúng ta có thể thể hiện khả năng giao tiếp của mình một cách chính xác. Vì vậy, sẽ
hình thành các hình thức giao tiếp giữa chúng ta và mọi người xung quanh.
Thông qua giao tiếp, chúng ta dễ dàng gia nhập vào các mối quan hệ xã hội, lĩnh hội nền văn hóa
xã hội, đạo đức, chuẩn mực xã hội. Trong quá trình giao tiếp thì ta có thể điều khiển hành vi của
mình cho phù hợp với các chuẩn mực xã hội, quan hệ xã hội, phát huy những mặt tích cực và hạn
chế những mặt tiêu cực. Điển hình qua việc khi gặp người lớn tuổi hơn mình thì phải chào hỏi,
http://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%A2m_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc
http://www.dinhpsy.com/2012/12/vai-tro-hoat-dong-giao-tiep-voi-su-hinh-thanh-phat-trien-tam-
ly-nhan-cach.html
Nguyễn Thế Vinh - 1312701 8