A. PHẦN MỞ ĐẦU
1/ Lý do chọn đề tài :
Làm quen với chữ cái là một trong những hoạt động đóng vai trò quan trọng trong
việc giáo dục phát triển toàn diện ở trẻ mầm non. Làm quen với chữ cái là cơ hội tốt
để sớm hình thành cho trẻ những năng lực hoạt động ngôn ngữ , thái độ , phát triển trí
tuệ . Qua đó giáo dục tình cảm , phát triển tư duy, mở rộng vốn hiểu biết của trẻ góp
phần chuẩn bị cho trẻ một hành trang tiếng việt vững chắc để trẻ bước vào lớp 1.
Như chúng ta đã biết ở trẻ mẫu giáo hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo , trẻ
chơi mà học , học mà chơi.Vì thế để nâng cao hiệu quả trong việc tổ chức cho trẻ làm
quen với chữ cái chúng ta cần tổ chức thông qua các trò chơi nhằm giúp trẻ hứng thú
khi tham gia hoạt động.
Thật vậy, muốn trẻ hứng thú , chơi một cách tích cực , hào hứng thì trước hết đồ
chơi phải đẹp, hấp dẫn và thu hút trẻ. Nhưng trong thực tế khi tổ chức cho trẻ hoạt
động làm quen với chữ cái giáo viên thường lên tiết rập khuôn, lý thuyết chưa biết tận
dụng , đưa đồ dùng đồ chơi vào tiết dạy , nếu có cũng chỉ là những đồ chơi đơn giản ,
chưa thu hút được trẻ dẫn đến việc nhận biết một số chữ cái của trẻ còn nhiều hạn chế.
Mặc khác bản thân tôi nhiều năm dạy ở các độ tuổi khác nhau nên việc tận dụng
sáng tạo và sưu tầm những đồ dùng đồ chơi cho hoạt động làm quen với chữ cái còn
nhiều hạn chế. Năm học 2011- 2012 tôi đảm nhận dạy lớp lá ở độ tuổi 5-6 tuổi, vào
đầu năm khảo sát cháu tôi thấy việc tổ chức hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ
lớp lá theo nhiều hình thức như trò chơi, dồ dùng dạy học để trẻ có hứng thú , tích cực
tham gia và ghi nhớ sâu sắc, giúp trẻ có kiến thức cơ bản về hoạt động làm quen với
chữ cái làm hành trang để trẻ bước vào trường tiểu học, đặc biệt đối với trẻ sở tại.
Chính vì thế tôi đã chọn đề tài : “ Sử dụng và sưu tầm ,làm đồ dùng đồ chơi để nâng
cao hiệu quả trong hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5 tuổi”
2.Thực trạng khi thực hiện đề tài:
Trường mầm non Phong Lan được xây dựng vào tháng 09 năm 2003. Đến nay
đã trải qua 9 năm tồn tại và phát triển. Trường nằm tại xã Sơn Lâm – huyện Khánh sơn
– tỉnh Khánh Hòa.
a. Thuận lợi:
- Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu nhà trường đầu tư về cơ sở vật chất,

đã đưa ra đề tài nghiên cứu của mình là “Sử dụng và sưu tầm, làm đồ dùng đồ chơi
để nâng cao hiệu quả hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5 tuổi”
B. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Như chúng ta đã biết trẻ em là một thực thể nghiên cứu giáo dục . Trẻ là trung
tâm của mọi hoạt động , muốn đạt được mục tiêu đó trước tiên tôi phải chú ý đến
đặc điểm tâm sinh lý của trẻ . Mà trẻ ở đây sự tập trung chú ý chưa bền vững , trẻ
thích những cái đẹp , mới lạ, có sự hấp dẫn cao nên việc gây hứng thú ở bộ môn
làm quen với chữ cái lại càng quan trọng hơn bởi tính cứng nhắc và khô khan của
nó. Vậy nên nếu chúng ta cứ ép buộc trẻ ngồi học như học sinh tiểu học hoặc một
tiết học không sáng tạo , rập khuôn, chưa có hình thức đổi mới dẫn đến trẻ uể oải,
phân tán tư tưởng trong tiết học, mặc khác trẻ mẫu giáo lớn trẻ suy nghĩ bằng hình
thức tư duy trực quan hình tượng gắn liền với tình cảm. Vì thế để thu hút trẻ trước
hết là phải chuẩn bị đồ dùng cho cả cô và trẻ đầy đủ , phong phú.
Cụ thể vào đầu năm tôi đã khảo sát chất lượng cháu như sau:
Nội dung % trẻ đạt được
-Trẻ biết cách phát âm 29 chữ cái
rõ ràng
45%
-Trẻ nhận biết đúng mặt 29 chữ
cái
50%
- Trẻ tô viết trùng khít lên dấu
chấm mờ đúng thứ tự các nét.
40%
 Để nâng cao chất lượng cho trẻ hoạt động làm quen với chữ cái trong
quá trình nghiên cứu tôi đã đưa ra một số đồ dùng đồ chơi có thể sử dụng để tổ
chức cho trẻ hoạt động như sau:
I. Đề tài 1: Trò chơi “ Râu mũ của tôi đâu?”
a. Mục Đích:
- Giúp trẻ phân biệt được các chữ giống nhau như o, ô , ơ, a, ă, â….

- Cắt bìa cacton hoặc miếng gỗ thành vòng
tròn đường kính khoảng 1m.
- Khoét một lỗ tròn chính giữa để gắn trục
quay,gắn vòng quay vào chân sao cho vòng
quay nằm nghiêng 45 độ.
- Trang trí vòng quay bằng thẻ chữ cái và giấy
màu .Dùng que gắn các hình phương tiện giao thông
quanh vòng quay.
- Dùng xốp bistis vụn để cuốn tròn làm các
điểm dừng cho vòng quay.
d. Cách chơi:
- Lần lượt từng trẻ lên quay nếu vòng quay dừng lại ở điểm nào thì phải nói
được đó là hình gì và có chữ cái gì ? cũng có thể cho trẻ chơi thi đua giữa 2 đội , lần
lượt một bạn trong đội lên quay sau đó chạy đi tìm các hình ảnh có chữ cái đó đem về
cho đội của mình. Nếu đội nào được nhiều hình ảnh đúng thì đội đó thắng cuộc.
- Ví dụ vòng quay dừng lại ở xe ô tô khách có chữ “ r” và xe máy có chữ “ô”
thì trẻ chạy đi tìm ô tô khách có chữ “r” và xe máy có chữ “ô”
- Có thể sử dụng vòng quay xuyên suốt trong năm học , khi đến chủ điểm nào
thì chúng ta có thể thay thể các hình ảnh và chữ cái cho phù hợp với chủ điểm
đó.
Ví dụ: khi đến chủ điểm động vật chúng ta thay thế hình ảnh các
phương tiện giao thông bằng hình ảnh các con vật mà trẻ đang học…
e. Hiệu quả sử dụng
- 100% trẻ thích chơi trò chơi này
- 90% trẻ phát âm đúng các chữ cái trẻ quay được.
III. Đề tài 3: Trò chơi “ Tổ ong thần kỳ"
a. Mục đích :
- Giúp trẻ ghi nhớ các chữ cái đã học.
b. Chuẩn bị:
Vòng quay kỳ diệu

- Trẻ hứng thú tham gia trò chơi đặc biệt là cháu sở tại.
IV. Đề tài 4: Trò chơi: “ Bóng nào rổ ấy”
a. Mục đích :
- Giúp trẻ nhớ lâu các chữ cái đã học, cũng cố lại cách phát âm các chữ cái cho
trẻ .
b. Chuẩn bị::
- Tận dụng kệ để dép mũ của trẻ vì đồ chơi dễ tháo lắp , khi chơi xong chúng ta
tháo ra và khi nào chơi thì lại lắp vào .
- Rổ của cháu.
- Hoa có dán chữ cái.
- Bóng nhỏ của cháu có dính chữ cái.
c. Cách làm:
- xếp các rổ theo từng hàng ngang
trên kệ mỗi rổ tương ứng với một bông
hoa có dán chữ cái.
d. Cách chơi:
- Có thể tổ chức cho trẻ chơi lần lượt
một hoặc hai trẻ chơi cùng một lúc.
- Vẽ vạch mức cách khoảng 1,5 m. Trẻ cầm bóng đứng dưới vạch mức , khi
nào có tiếng xắc xô thì ném bóng vào rổ. ném vào rổ có chữ gì thì phát âm
chữ cái đó.
- Có thể nâng cao trò chơi này bằng cách chuẩn bị nhiều bóng và mỗi quả bóng
đều có dán chữ cái , khi đó trẻ lên lấy quả bóng có chữ cái nào thì phải ném
đúng vào rổ có chữ cái ấy.
e. hiệu quả sử dụng:
- 75 % trẻ chơi được trò chơi
- Trẻ phát âm và nhận biết được các chữ cái đã học.
V. Đề tài 5: Trò chơi : “ Ném booling”
a. Mục đích:
- Rèn cách phát âm chữ cái đã học cho trẻ.

- Rèn luyện sự khéo léo của đôi tay trẻ
b. Chuẩn bị :
- Bàn gổ của cháu 1 cái , các thanh gỗ nhỏ , sơn màu.
- Bóng nhỏ có gắng chữ cái.
c. Cách làm :
- Đóng các thanh gỗ lên bàn gỗ để
làm rào chắn bóng.
- Khoét 4 vòng tròn ở 4 góc bịt lưới
lại để bóng rơi xuống.
- Sơn màu lên bàn gỗ cho thẫm mĩ.
d. Cách chơi:
- Cho lần lượt từng trẻ sẽ chơi thụt
các quả bóng sao cho rơi vào 4 lỗ ở 4
góc . sau mỗi lần chơi xong trẻ phải phát âm đúng tất cả các chữ cái trên các quả bóng
mà mình làm rơi xuống lưới. sau đó mới tới bạn khác chơi.
e. hiệu quả sử dụng:
- Trò chơi này mới lạ và hấp dẫn đối với trẻ nên trẻ rất hứng thú khi tham gia.
- 75 % trẻ thực hiện đúng yêu cầu.
VII. Đề tài 7: Trò chơi “ xúc xắc xúc xẻ”
a. Mục đích:
- Giúp trẻ ôn nhận biết các chữ cái đã học.
- Rèn luyện sự khéo léo , nhanh nhẹn của trẻ.
b. Chuẩn bị :
- Một miếng bìa cứng hình tròn, một cái thau nhựa
- Giấy bìa cứng, chữ cái cắt rời
c. Cách làm :
- Cắt giấy bìa cứng làm thanh 3 khối
vuông, trang trí các khối vuông bằng
giấy màu để thành những viên xúc xắc
lạ mắt.

 Kết quả đạt được đối với trẻ:
- Trẻ hứng thú khi tham gia vào hoạt động làm quen với chữ cái.
- Trẻ nhận biết chữ cái nhanh và phát âm chính xác các chữ cái đã học.
- Cụ thể như sau:
Nội dung Sau khi áp dụng
-Trẻ biết cách phát âm 29 chữ cái
rõ ràng
90%
-Trẻ nhạn biết đúng mặt 29 chữ
cái
90%
- Trẻ tô viết trùng khít lên dấu 85%
chấm mờ đúng thứ tự các nét.
IX/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Để có thể sử dụng và làm một số đồ dùng đồ chơi trong hoạt động làm quen
với chữ cái một cách tốt nhất thì :
- Thứ nhất giáo viên phải nắm vững phương pháp, nội dung khi tổ chức cho trẻ
hoạt động với đồ vật của từng giai đoạn để lựa chọn và sử dụng đồ dùng một
cách hợp lý.
- Thứ 2 cần tích cực tham khảo tài liệu trong và ngoài chương trình, học hỏi đồng
nghiệp để nâng cao trình độ chuyên môn cũng như sưu tầm thêm các cách làm
đồ dùng từ vật liệu mở. Thứ 3 tích cực tìm tòi, sáng tạo, chịu khó để có thể tạo
ra được nhiều sản phẩm phong phú đa dạng cho trẻ hoạt động.
- Thứ 4 sưu tầm nhiều nguyên vật liệu khác nhau tạo nên sự phong phú đa dạng
cho sản phẩm giúp trẻ khỏi nhàm chán khi chơi.
- Khi tạo ra sản phẩm cần chú ý các yêu cầu về:
+ Tính thẩm mỹ : đẹp, hấp dẫn với trẻ.
+ Tính sử dụng: có thể sử dụng trong nhiều hoạt động , sử dụng lâu dài, ít hư
hỏng.
+ Tính an toàn: đảm bảo an toàn cho trẻ khi sử dụng, không nhọn, sắc, không

lãm về đồ dùng đồ chơi cho các giáo viên tham gia.
+ Có chế độ khuyến khích, khen thưởng các giáo viên sử dụng và làm nhiều đồ
dùng dạy học đạt kết quả cao trong năm học.
+ Tiếp tục đầu tư thêm cơ sở vật chất cho các lớp học như: Kệ trưng bày sản
phẩm… cũng như nhà trường cần có phòng trưng bày đồ dùng để tránh tình
trạng đồ dùng làm ra không có chỗ trưng bày sẽ bị hư hỏng
+ Tham mưu với các cấp lãnh đạo tổ chức các chuyên đề về làm đồ dùng đồ
chơi tự tạo cho giáo viên tham gia và học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp.
- Về phía giáo viên :
+ Tự tìm tòi, học hỏi các cách làm đồ dùng đồ chơi bằng vật liệu mở cho trẻ
hoạt động.
+ Kiên trì, chịu khó, sáng tạo trong thiết kế làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ.
+ Tham gia các hội thi, các lớp học bồi dưỡng, chuyên đề về làm đồ dùng đồ
chơi tự tạo để nâng cao tay nghề của bản thân.
+ Tạo mối liên hệ tốt giữa phụ huynh và giáo viên để vận động phụ huynh cùng
tham gia vào việc làm đồ dùng đồ chơi cho con em mình.
Trên đây là toàn bộ nội dung sáng kiến kinh nghiệm mà bản thân tôi đã
nghiên cứu trong năm học 2011– 2012 xin đưa ra để mọi người cùng tham
khảo. Do khoảng thời gian và phạm vi nghiên cứu còn hạn chế nên không tránh
khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các cấp
lãnh đạo, chuyên môn nghành và các đồng nghiệp để đề tài được hoàn chỉnh
hơn, góp phần nâng cao hiểu quả khi tổ chức hoạt động làm quen với chữ cái
cho trẻ 5 tuổi
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Sơn Lâm, ngày 02 tháng 05 năm 2012
Xét duyệt của nhà trường Người viết