SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"SỬ DỤNG VÀ SƯU TẦM, LÀM ĐỒ CHƠI ĐỂ NÂNG CAO HIỆU
QUẢ HOẠT ĐỘNG LÀN QUEN VỚI CHỮ CÁI CHO TRẺ 5 TUỔI"
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1/ Lý do chọn đề tài :
Làm quen với chữ cái là một trong những hoạt động đóng vai trò quan trọng trong
việc giáo dục phát triển toàn diện ở trẻ mầm non. Làm quen với chữ cái là cơ hội tốt để
sớm hình thành cho trẻ những năng lực hoạt động ngôn ngữ , thái độ , phát triển trí tuệ .
Qua đó giáo dục tình cảm , phát triển tư duy, mở rộng vốn hiểu biết của trẻ góp phần
chuẩn bị cho trẻ một hành trang tiếng việt vững chắc để trẻ bước vào lớp 1.
Như chúng ta đã biết ở trẻ mẫu giáo hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo , trẻ chơi
mà học , học mà chơi.Vì thế để nâng cao hiệu quả trong việc tổ chức cho trẻ làm quen với
chữ cái chúng ta cần tổ chức thông qua các trò chơi nhằm giúp trẻ hứng thú khi tham gia
hoạt động.
Thật vậy, muốn trẻ hứng thú , chơi một cách tích cực , hào hứng thì trước hết đồ chơi
phải đẹp, hấp dẫn và thu hút trẻ. Nhưng trong thực tế khi tổ chức cho trẻ hoạt động làm
quen với chữ cái giáo viên thường lên tiết rập khuôn, lý thuyết chưa biết tận dụng , đưa
đồ dùng đồ chơi vào tiết dạy , nếu có cũng chỉ là những đồ chơi đơn giản , chưa thu hút
được trẻ dẫn đến việc nhận biết một số chữ cái của trẻ còn nhiều hạn chế.
Mặc khác bản thân tôi nhiều năm dạy ở các độ tuổi khác nhau nên việc tận dụng sáng tạo
và sưu tầm những đồ dùng đồ chơi cho hoạt động làm quen với chữ cái còn nhiều hạn
chế. Năm học 2011- 2012 tôi đảm nhận dạy lớp lá ở độ tuổi 5-6 tuổi, vào đầu năm khảo
sát cháu tôi thấy việc tổ chức hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ lớp lá theo nhiều
hình thức như trò chơi, dồ dùng dạy học để trẻ có hứng thú , tích cực tham gia và ghi nhớ
sâu sắc, giúp trẻ có kiến thức cơ bản về hoạt động làm quen với chữ cái làm hành trang
để trẻ bước vào trường tiểu học, đặc biệt đối với trẻ sở tại. Chính vì thế tôi đã chọn đề
tài : “ Sử dụng và sưu tầm ,làm đồ dùng đồ chơi để nâng cao hiệu quả trong hoạt động
làm quen với chữ cái cho trẻ 5 tuổi”
2.Thực trạng khi thực hiện đề tài:
Trường mầm non Phong Lan được xây dựng vào tháng 09 năm 2003. Đến nay đã trải qua

Xuất phát từ những lí do trên để khắc phục những khó khăn trong quá trình công tác cũng
như để giúp trẻ tích cực, hứng thú trong hoạt động làm quen với chữ cái tôi đã đưa ra đề
tài nghiên cứu của mình là “Sử dụng và sưu tầm, làm đồ dùng đồ chơi để nâng cao
hiệu quả hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ 5 tuổi”
B. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Như chúng ta đã biết trẻ em là một thực thể nghiên cứu giáo dục . Trẻ là trung tâm của
mọi hoạt động , muốn đạt được mục tiêu đó trước tiên tôi phải chú ý đến đặc điểm tâm
sinh lý của trẻ . Mà trẻ ở đây sự tập trung chú ý chưa bền vững , trẻ thích những cái đẹp ,
mới lạ, có sự hấp dẫn cao nên việc gây hứng thú ở bộ môn làm quen với chữ cái lại càng
quan trọng hơn bởi tính cứng nhắc và khô khan của nó. Vậy nên nếu chúng ta cứ ép buộc
trẻ ngồi học như học sinh tiểu học hoặc một tiết học không sáng tạo , rập khuôn, chưa có
hình thức đổi mới dẫn đến trẻ uể oải, phân tán tư tưởng trong tiết học, mặc khác trẻ mẫu
giáo lớn trẻ suy nghĩ bằng hình thức tư duy trực quan hình tượng gắn liền với tình cảm.
Vì thế để thu hút trẻ trước hết là phải chuẩn bị đồ dùng cho cả cô và trẻ đầy đủ , phong
phú.
Cụ thể vào đầu năm tôi đã khảo sát chất lượng cháu như sau:
Nội dung % trẻ đạt được
-Trẻ biết cách phát âm 29
chữ cái rõ ràng
45%
-Trẻ nhận biết đúng mặt 29
chữ cái
50%
- Trẻ tô viết trùng khít lên
dấu chấm mờ đúng thứ tự
các nét.
40%
 Để nâng cao chất lượng cho trẻ hoạt động làm quen với chữ cái trong quá trình
nghiên cứu tôi đã đưa ra một số đồ dùng đồ chơi có thể sử dụng để tổ chức cho trẻ hoạt
động như sau:

c. Cách làm:
- Đóng 4 thanh gỗ làm chân .
- Cắt bìa cacton hoặc miếng gỗ thành vòng
tròn đường kính khoảng 1m.
- Khoét một lỗ tròn chính giữa để gắn trục
quay,gắn vòng quay vào chân sao cho vòng
quay nằm nghiêng 45 độ.
- Trang trí vòng quay bằng thẻ chữ cái và giấy
màu .Dùng que gắn các hình phương tiện giao thông
quanh vòng quay.
- Dùng xốp bistis vụn để cuốn tròn làm các
điểm dừng cho vòng quay.
d. Cách chơi:
Vòng quay kỳ diệu
- Lần lượt từng trẻ lên quay nếu vòng quay dừng lại ở điểm nào thì phải nói được
đó là hình gì và có chữ cái gì ? cũng có thể cho trẻ chơi thi đua giữa 2 đội , lần lượt một
bạn trong đội lên quay sau đó chạy đi tìm các hình ảnh có chữ cái đó đem về cho đội của
mình. Nếu đội nào được nhiều hình ảnh đúng thì đội đó thắng cuộc.
- Ví dụ vòng quay dừng lại ở xe ô tô khách có chữ “ r” và xe máy có chữ “ô” thì trẻ
chạy đi tìm ô tô khách có chữ “r” và xe máy có chữ “ô”
- Có thể sử dụng vòng quay xuyên suốt trong năm học , khi đến chủ điểm nào thì
chúng ta có thể thay thể các hình ảnh và chữ cái cho phù hợp với chủ điểm đó.
Ví dụ: khi đến chủ điểm động vật chúng ta thay thế hình ảnh các phương tiện
giao thông bằng hình ảnh các con vật mà trẻ đang học…
e. Hiệu quả sử dụng
- 100% trẻ thích chơi trò chơi này
- 90% trẻ phát âm đúng các chữ cái trẻ quay được.
III. Đề tài 3: Trò chơi “ Tổ ong thần kỳ"
a. Mục đích :
- Giúp trẻ ghi nhớ các chữ cái đã học.

- Trẻ hứng thú tham gia trò chơi đặc biệt là cháu sở tại.
IV. Đề tài 4: Trò chơi: “ Bóng nào rổ ấy”
a. Mục đích :
- Giúp trẻ nhớ lâu các chữ cái đã học, cũng cố lại cách phát âm các chữ cái cho trẻ .
b. Chuẩn bị::
- Tận dụng kệ để dép mũ của trẻ vì đồ chơi dễ tháo lắp , khi chơi xong chúng ta
tháo ra và khi nào chơi thì lại lắp vào .
- Rổ của cháu.
- Hoa có dán chữ cái.
- Bóng nhỏ của cháu có dính chữ cái.
c. Cách làm:
- xếp các rổ theo từng hàng ngang
trên kệ mỗi rổ tương ứng với một bông
hoa có dán chữ cái.
d. Cách chơi:
- Có thể tổ chức cho trẻ chơi lần lượt
một hoặc hai trẻ chơi cùng một lúc.
- Vẽ vạch mức cách khoảng 1,5 m. Trẻ cầm bóng đứng dưới vạch mức , khi nào có
tiếng xắc xô thì ném bóng vào rổ. ném vào rổ có chữ gì thì phát âm chữ cái đó.
- Có thể nâng cao trò chơi này bằng cách chuẩn bị nhiều bóng và mỗi quả bóng đều
có dán chữ cái , khi đó trẻ lên lấy quả bóng có chữ cái nào thì phải ném đúng vào rổ có
chữ cái ấy.
e. hiệu quả sử dụng:
- 75 % trẻ chơi được trò chơi
- Trẻ phát âm và nhận biết được các chữ cái đã học.
V. Đề tài 5: Trò chơi : “ Ném booling”
a. Mục đích:
- Rèn cách phát âm chữ cái đã học cho trẻ.
- Giúp trẻ nhận biết các chữ cái đã học.
b. Chuẩn bị:

- Bóng nhỏ có gắng chữ cái.
c. Cách làm :
- Đóng các thanh gỗ lên bàn gỗ để
làm rào chắn bóng.
- Khoét 4 vòng tròn ở 4 góc bịt lưới
lại để bóng rơi xuống.
- Sơn màu lên bàn gỗ cho thẫm mĩ.
d. Cách chơi:
- Cho lần lượt từng trẻ sẽ chơi thụt
các quả bóng sao cho rơi vào 4 lỗ ở 4
góc . sau mỗi lần chơi xong trẻ phải phát âm đúng tất cả các chữ cái trên các quả bóng mà
mình làm rơi xuống lưới. sau đó mới tới bạn khác chơi.
e. hiệu quả sử dụng:
- Trò chơi này mới lạ và hấp dẫn đối với trẻ nên trẻ rất hứng thú khi tham gia.
- 75 % trẻ thực hiện đúng yêu cầu.
VII. Đề tài 7: Trò chơi “ xúc xắc xúc xẻ”
a. Mục đích:
- Giúp trẻ ôn nhận biết các chữ cái đã học.
- Rèn luyện sự khéo léo , nhanh nhẹn của trẻ.
b. Chuẩn bị :
- Một miếng bìa cứng hình tròn, một cái thau nhựa
- Giấy bìa cứng, chữ cái cắt rời
c. Cách làm :
- Cắt giấy bìa cứng làm thanh 3 khối
vuông, trang trí các khối vuông bằng
giấy màu để thành những viên xúc xắc
lạ mắt.
- Dán chữ cái cắt sẵn lên các mặt của
khối vuông.
d. Cách chơi:

- Cụ thể như sau:
Nội dung Sau khi áp dụng
-Trẻ biết cách phát âm 29
chữ cái rõ ràng
90%
-Trẻ nhạn biết đúng mặt 29
chữ cái
90%
- Trẻ tô viết trùng khít lên
dấu chấm mờ đúng thứ tự
các nét.
85%
IX/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Để có thể sử dụng và làm một số đồ dùng đồ chơi trong hoạt động làm quen với chữ cái
một cách tốt nhất thì :
- Thứ nhất giáo viên phải nắm vững phương pháp, nội dung khi tổ chức cho trẻ hoạt
động với đồ vật của từng giai đoạn để lựa chọn và sử dụng đồ dùng một cách hợp lý.
- Thứ 2 cần tích cực tham khảo tài liệu trong và ngoài chương trình, học hỏi đồng
nghiệp để nâng cao trình độ chuyên môn cũng như sưu tầm thêm các cách làm đồ dùng từ
vật liệu mở. Thứ 3 tích cực tìm tòi, sáng tạo, chịu khó để có thể tạo ra được nhiều sản
phẩm phong phú đa dạng cho trẻ hoạt động.
- Thứ 4 sưu tầm nhiều nguyên vật liệu khác nhau tạo nên sự phong phú đa dạng cho
sản phẩm giúp trẻ khỏi nhàm chán khi chơi.
- Khi tạo ra sản phẩm cần chú ý các yêu cầu về:
+ Tính thẩm mỹ : đẹp, hấp dẫn với trẻ.
+ Tính sử dụng: có thể sử dụng trong nhiều hoạt động , sử dụng lâu dài, ít hư hỏng.
+ Tính an toàn: đảm bảo an toàn cho trẻ khi sử dụng, không nhọn, sắc, không gây độc
hại…
+ Phù hợp với khả năng, đặc điểm nhận thức và nhu cầu hứng thú của trẻ.
- Thứ 5 cần có sự kết hợp với phụ huynh một cách khéo léo, lôi cuốn phụ huynh để

cũng như nhà trường cần có phòng trưng bày đồ dùng để tránh tình trạng đồ dùng làm ra
không có chỗ trưng bày sẽ bị hư hỏng
+ Tham mưu với các cấp lãnh đạo tổ chức các chuyên đề về làm đồ dùng đồ chơi tự tạo
cho giáo viên tham gia và học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp.
- Về phía giáo viên :
+ Tự tìm tòi, học hỏi các cách làm đồ dùng đồ chơi bằng vật liệu mở cho trẻ hoạt động.
+ Kiên trì, chịu khó, sáng tạo trong thiết kế làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ.
+ Tham gia các hội thi, các lớp học bồi dưỡng, chuyên đề về làm đồ dùng đồ chơi tự tạo
để nâng cao tay nghề của bản thân.
+ Tạo mối liên hệ tốt giữa phụ huynh và giáo viên để vận động phụ huynh cùng tham gia
vào việc làm đồ dùng đồ chơi cho con em mình.
Trên đây là toàn bộ nội dung sáng kiến kinh nghiệm mà bản thân tôi đã nghiên cứu trong
năm học 2011– 2012 xin đưa ra để mọi người cùng tham khảo. Do khoảng thời gian và
phạm vi nghiên cứu còn hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận
được nhiều ý kiến đóng góp của các cấp lãnh đạo, chuyên môn nghành và các đồng
nghiệp để đề tài được hoàn chỉnh hơn, góp phần nâng cao hiểu quả khi tổ chức hoạt động
làm quen với chữ cái cho trẻ 5 tuổi
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Sơn Lâm, ngày 02 tháng 05 năm 2012
Xét duyệt của nhà trường Người viết