A. PHẦN MỞ ĐẦU
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1/ Cơ sở lý luận:
Để thực hiện tốt nghị quyết Trung Ương II khóa VII & nghị quyết
Trung Ương II khóa VIII tháng12/ 1996 về việc đổi mới phương pháp
dạy học với mục đích: phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng
tạo của học sinh:
- Bồi dưỡng phương pháp tự học, tự sáng tạo.
Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
- Tác động đến tình cảm đem lại niềm vui hứng thú học tập cho
học sinh.
Qua việc thực hiện thay sách giáo khoa các lớp khối THCS là một bước
ngoặt, bước tiến mới trong công cuộc đổi mới nền giáo dục nước ta,
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Muốn vậy đòi hỏi người
thầy phải đổi mới phương pháp dạy học cho phù hợp với nhu cầu đổi
mới giáo dục. Để góp phần thực hiện mục tiêu “Đào tạo học sinh thành
những con người năng động, độc lập, sáng tạo tiếp thu được những tri
thức khoa học, kĩ thuật hiện đại, biết vận dụng tìm ra các giải pháp hợp
lí cho vấn đề trong cuộc sống của bản thân & của xã hội”. Bộ môn thể
dục cũng như các bộ môn khác ở THCS đang cố gắng đổi mới
phương pháp dạy học phù hợp với các đối tượng HS.
2/ Cơ sở thực tiễn.
1
Qua nhiều năm thực tế giảng dạy điều mà tôi trăn trở là làm thế
nào để học sinh tiếp cận với bộ môn thể dục và đặc biệt là sở thích của
các em là môn thể thao gì. Để từ đó có sự yêu thích say mê môn học.
Đối với tiết dạy về thể dục Giáo viên có thể áp dụng nhiều
phương pháp khác nhau.
Sau khi xem xét cân nhắc, dựa vào cơ sở nêu trên, tôi quyết định
phương pháp cần lựa chọn để đạt hiệu quả về chất lượng cao trong dạy
học thể thao tự chọn môn bóng chuyền trong trường Trung học cơ sở là:

Trung học cơ sở.
d/ Giới hạn về địa bàn nghiên cứu:
Trường THCS Phúc Thịnh - Ngọc lặc.
e/ Giới hạn về khách thể khảo sát:
254 học sinh Trường THCS Phúc Thịnh - Ngọc lặc.
B. PHẦN NỘI DUNG
1/ Cơ sở lí luận :
Chương trình thể dục nghiên cứu về các động tác phức tạp đòi hỏi
phải có sự khéo léo, uyển chuyển, nhanh nhẹn nhưng phải rứt khoát. Đó
3
là một thuận lợi cho cả giáo viên và học sinh trong đổi mới cách dạy
học và đổi mới cách học.
Khi xem xét xong cơ sở để tiến hành đổi mới phương pháp dạy
học bằng các phương pháp tích cực, tôi tiến hành tìm hiểu và xác định.
2/ Đối với giáo viên và học sinh .
Giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn học sinh tự tìm tòi chiếm
lĩnh tri thức môn thể dục. Muốn đạt được như vậy bài soạn không chỉ
thiết kế công việc của thầy mà chủ yếu thiết kế hoạt động học tập của
trò
( như làm thị phạm động tác, quan sát động tác, tranh hình, bài tập ).
Khi lên lớp người thầy phải là huấn luyện viên, giao nhiệm vụ hướng
dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập. Lúc này người thầy chỉ
uốn nắn khi học sinh thực sự gặp khó khăn & đóng vai trò làm trọng tài
cho cuộc tranh luận của các em.
Còn đối với học sinh. Để học sinh chủ động và tích cực tự lực
chiếm lĩnh chi thức sinh học các em cần phải đạt được.
- Tạo nhu cầu nhận thức có mong muốn tìm hiểu các động tác
cần thiết cho bản thân.
- Tự lực tham gia vào các hoạt động học tập do giáo viên hướng
dẫn.

Kết luận chương 1
5
Xuất phát từ những cơ sở lí luận, nghiên cứu cơ sở thực tế gắn với
việc dạy. Tôi đã nghiên cứu và chọn đề tài: “Phương pháp dạy học thể
thao tự chọn môn bóng chuyền trong trường trung học cơ sở ”.
Phần 1: NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1/ Nhiệm vụ nghiên cứu.
+ Nghiên cứu lý thuyết.
+ Nghiên cứu thực trạng.
+ Hệ thống hoá một số vấn đề lí luận về Phương pháp dạy học thể
thao tự chọn môn bóng chuyền trong trường trung học cơ sở
+ Nâng cao chất lượng dạy học môn Thể dục ở trường Trung học
cơ sở.
+ Tìm hiểu nghiên cứu khảo sát thực trạng việc sử dụng Phương
pháp dạy học thể thao tự chọn môn Bóng chuyền trong Trường THCS
Phúc Thịnh - Ngọc lặc.
+ Đề xuất các biện pháp sử dụng phương pháp dạy học của giáo
viên.
2/ Các nội dung cụ thể trong đề tài:
a/ Nghiên cứu đặc điểm sinh lí lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở.
- Lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở có những đặc điểm riêng. Đó
là tính cách hồn nhiên ngây thơ, trong sáng mang nhiều cảm tính và
tiềm thức những khả năng phát triển đó cũng là lứa tuổi trong giai đoạn
hình thành nhân cách.
6
- Lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở rất hiếu động học tập và làm
việc theo ý thích. Các em ham chơi hơn học. Bởi vậy các phương pháp
truyền thụ cho các em phải phù hợp với lứa tuổi các em. Qua nhiều năm
nay nền giáo dục đã nghiên cứu thực nghiệm và áp dụng thực tế sao cho
việc giảng dạy phù hợp với lứa tuổi học sinh. Hiện nay phương pháp

sáng tạo theo năng lực của học sinh.
* Thời lượng chương trình dạy Thể thao tự chọn môn bóng
chuyền
- Lớp 6 = 12 tiết.
- Lớp 7 = 12 tiết.
- Lớp 8 = 12 tiết.
- Lớp 9 = 12 tiết.
- Mỗi tiết học 45 phút.
- Tổng số thời lượng môn tự chọn cả năm là cả năm là; 45 x 48
tiết
* Kiến thức: Gồm các mạch kiến thức là.
- Trò chơi phát triển thể lực.
- Các kĩ thuật cơ bản của môn bóng chuyền là: đệm bóng, chuyền
bóng và phát bóng thấp tay, cao tay, đập bóng, chắn bóng, chiến
thuật
8
- Các yếu tố thể lực cũng rất quan trọng cho các em khi tập môn
thể thao này vì thể thao rèn cho các em một thể lực dồi dào và sung
mãn, giúp cho các em phát triển về sức khỏe.
d/ Nghiên cứu về sách giáo khoa
- Sách giáo khoa là tài liệu pháp lí để gióa viên nghiên cứu giảng
dạy. Giáo viên phải khai thác triệt để nội dung sách giáo khoa. Trong
sách giáo khoa có từng môn riêng biệt bao gồm cả động tác và kĩ thuật
giúp học sinh rèn và phát triển thể hình.
- Sách giáo viên, thiết kế dạy môn thể dục nói trung và phân môn
tự chon nói riêng. Dựa vào sách giáo viên để tham khảo lập kế hoạch
bài dạy từng tiết sao cho phù hợp với điều kiện hoàn cảnh cụ thể của địa
phương, lớp học.
Tóm lại: Tài liệu phục vụ cho dạy học Thể dục. Khi dạy giáo viên
cần nghiên cứu kĩ để vận dụng một cách linh hoạt có chất lượng và phù

- Mỗi bài học cần có:
+ Mục tiêu, mức độ, kiến thức, kĩ năng cần đạt.
+ Xác định phương pháp dạy học.
Nêu các phương pháp của giáo viên thực hiện trong từng tiết, từng
bài học cụ thể và áp dụng đối với học sinh ra sao.
+ Các hoạt động dạy học chủ yếu
Xác định rõ tên từng hoạt động
10
- Cách tiến hành từng hoạt động
Kết luận chương 2
Qua nhiệm vụ nghiên cứu nội dung cụ thể trong đề tài đã nghiên
cứu từ đó tôi đã lựa chọn phương pháp nghiên cứu và kết quả nghiên
cứu cụ thể cho môn Thể dục nói chung và phương pháp dạy học thể
thao tự chọn môn bóng chuyền trong trường Trung học cơ sở.
Phần 2 : PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
I/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1/ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết.
Nghiên cứu chương trình sách giáo viên thể dục Trung học cơ sở
để tìm hiểu nội dung chương trình các em cần tiếp thu, tìm hiểu sự sắp
xếp số lượng của các bài tập mà các em sẽ được học. Từ đó rút ra
những thuận lợi, khó khăn cơ bản về chươnmg trình.
Nghiên cứu một số tài liệu, giáo trình ’’ phương pháp dạy học thể
thao tự chọn môn bóng chuyền trong trường Trung học cơ sở’’.
2/ Phương pháp điều tra.
Điều tra về kĩ năng, kĩ thuật của học sinh trong lớp, Hỏi học sinh
một số câu hỏi sau :
? Em có thích môn thể thao bóng chuyền không ?
? Em thấy kĩ thuật của môn thể thao này như thế nào ?
? Em thực hiện tất cả các kĩ thuật của môn bóng chuyền ra sao ?
3/ Phương pháp nghiên cứu và tổng kết sư phạm.

* Đối với giáo viên.
Bên cạnh những giáo viên rất nhiệt tình, tận tụy, không ngừng học
hỏi, trau rồi kinh nghiệm để nâng cao chất lượng các giờ học nói chung
và chất lượng của việc dạy học tự chọn trong môn Thể dục nói chung
thì vẫn còn một số giáo viên chưa thực sự nhận biết được tầm quan
trọng của việc đưa những phương pháp vào giảng dạy môn thể thao tự
chọn, dẫn đến hiệu quả giờ học chưa cao. Ngoài ra, một số giáo viên
chưa sử dụng phương pháp phù hợp và hiệu quả. Có giáo viên do
phương pháp yếu nên học sinh thực hiện các động tác trong môn học
chưa hiệu quả, hoặc đưa ra phương pháp chưa lôi cuốn được học sinh,
thị phạm động tác còn chưa rứt khoát nên học sinh học theo cái sai của
chính giáo viên dạy.
* Đối với học sinh.
Bên cạnh những học sinh có ý thức học tập tốt, thì còn rất nhiều
học sinh chưa thực sự nhận thức được tầm quan trọng của việc học
môn thể thao tự chọn, các em còn chây lười trong việc rèn luyện tập
hoặc có tính ỷ lại không thực hiện các động tác, nhiều em trong giờ học
còn chưa chú ý vào bài học.
Do trình độ nhận thức, khả năng cảm thụ của học sinh có sự khác
nhau dẫn tới thực trạng em thực hiện động tác kĩ thuật chưa được đồng
đều vì thế chất lượng các giờ học Thể dục chưa đạt kết quả cao như
mong muốn.
d/ Nguyên nhân khách quan.
Do cơ sở vật chất, đồ dùng thiết bị dạy học cung chưa thực sự là
đầy đủ nên có ảnh hưởng tới chất lượng giờ học.
13
Do việc môn thể dục ở các trường không được coi trọng trong các
môn ở trường Trung học cơ sở nên giáo viên chưa có sự quan tâm và
đầu tư đúng mức tới việc nghiên cứu phương pháp vào bài dạy.
Do học sinh chưa thực sự nhận được hướng dẫn của giáo viên,

* Đối với học sinh :
- đưa ra những phương pháp phù hợp vận dung đối với các em để
phù hợp với lứa tuổi ví dụ như : ở lứa tuổi Trung học cơ sở các em rất
hiếu động các em luôn có sự ganh đua nhau trong mọi lĩnh vực. Đó
chính là hình thức tổ chức sao cho hoạt động các em đạt hiệu quả cao.
Nói chung các phương pháp giáo viên đưa ra phải phù hợp với tiết
học từng nội dung cụ thể, từ đó mới thu hút học sinh mới phát huy được
tính tích cực trong học tập, nâng cao chất lượng.
7/ Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
Từ những thực trạng trên, để đưa phương pháp dạy học thể thao tự
chọn môn bóng đá trong trường trung học cơ sở. Tôi đã tiến hành dạy
thực nghiệm tiết 31 lớp 6 và tiết 29 lớp 7. Với 92 HS lớp 6 và 155 HS
lớp 7 (tổng 247 HS)

GIÁO ÁN THỂ DỤC LỚP 7
TUẦN 15
TIẾT 29
BÓNG CHYUỀN - CHẠY BỀN
15
Ngày soạn : 17.10.2010
Ngày dạy : 15. 10. 2010
I. MỤC TIÊU :
- TTTC: Ôân : Đệm bóng, bài tập phát triển thể lực, Chuyền
bóng cao tay. Học : Phát bóng thấp tay chính diện
- Chạy bền: chạy trên địa hình tự nhiên
- Yêu cầu tiếp xúc bóng đều bằng 2 tay, tạo hình tay đúng, nâng
cao thể lục chuyên môn, điền khiển bóng đến điểm cần chuyền,
bóng đi không xoáy. Phát bóng đủ lực, đúng hướng. Chạy hết cự
ly quy định
- Rèn luyện tính tự giác, kỷ luật, đoàn kết, rèn luyện thân thể nâng




LT 
GV ĐH
nhận lớp
      
 
      

      
 
      


(GV) ĐH khởi
động
       

       

17
- bài tập phát triển thể lực
- Học: phát bóng thấp tay chính
diện
2/ Chạy bền:
Chạy trên địa hình tự nhiên
- Nam: 4 vòng
- Nữ: 2 vòng
III / PHẦN KẾT THÚC :

ĐH củng cố- xuống lớp
Kết luận chương 3
Sau một thời gian tìm hiểu nguyên nhân và đề ra nhưng phương
pháp cụ thể và thực hiện đưa phương pháp dạy học thể thao tự chọn
môn bóng chuyền trong trường trung học cơ sở. Kết quả như sau :
Học sinh giỏi 35 em chiếm 14%
Học sinh khá 156 em chiếm 63%
Học sinh trung bình 53 em chiếm 21%
Học sinh yếu 03 em chiếm 2%
Qua số liệu ta thấy tỉ lệ khá giỏi chiếm tới 77%, tỉ lệ trung bình trở
lên 98%, tỉ lệ yếu chỉ còn 2%
Với bảng kết quả này, so với thực trạng nhiều năm trước của trường thì
đã có sự tiến bộ. Điều này cho thấy : việc đưa phương pháp vào dạy học
thể thao tự chọn đặc biệt là môn bóng chuyền trong trường trung học cơ
sở đã được giáo viên quan tâm, coi trọng và có sự đầu tư, rèn luyện.
19
C. PHẦN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
I/ KẾT LUẬN
Phương pháp dạy học thể thao tự chọn môn bóng chuyền trong
trường Trung học cơ sở là phương pháp hữu ích cho giáo viên khi soạn
giáo trình thể dục ở trường Trung học cơ sở. Khi giáo viên dạy bất cứ
môn tự chọn nào trong chương trình Thể dục giáo viên rất cần đến
phương pháp dạy. Tuy nhiên, không phải bất cứ giáo viên nào khi sử
dụng cuãng đều sử dụng tốt các phương pháp, đạt hiệu quả như mong
muốn. Qua dạy thực nghiệm, dự giờ thao giảng trao đổi với giáo viên
và học sinh, tôi thấy vấn đề sử dụng phương pháp áp dụng cho môn
bóng chuyền cho học sinh trong giờ Thể dục, đặc biệt là học sinh Trung
học cơ sở là vấn đề hết sức quan trọng. Nó góp phần rất lớn trong sự
thành công của mỗi tiết dạy khi giáo viên lên lớp. Vì vậy, để đảm bảo
việc sử dụng tốt, có chất lượng thì giáo viên phải có sự nghiên cứu, tìm

quan tâm, động viên con em mình đồng thời thường xuyên gặp gỡ thầy
cô giáo để nắm bắt rõ khả năng cũng như kết quả học tập của các em.
Với những điều kiện như thế, tôi tin chắc các em học sinh sẽ tiếp
thu tốt tất cả các môn học.
21
Trên đây là một ssó công việc mà tôi đã, đang và sẽ tiếp tục thực
hiện trong quá trình giảng dạy với mong muốn góp phần nhỏ bé của
mình nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo những lớp người
mới, những chủ nhân của đất nước mai sau.
NGƯỜI THỰC HIỆN

NGUYỄN HỮU TUÂN
22