ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
TRỊNH HOÀNG DƯƠNG ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở VIỆT NAM
BẰNG CÁC CHỈ SỐ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
NG DN KHOA HC:
TS. NGUYN TH HIN THUN I-2012
ii
MC LC
M U 1
1:
3
1.1. Bng chng bi bi
u 3
1.2. Mt s u v i ca mt s u t u
Vit Nam 4
:
14
2.2.
u 17
2.2.1. u khu vc RCCI 17
2.2.2. Ch s biu CCI 22
:
S
BIU 27
3.1. Biu d s RCCI 27
nh khung th th cho hai ch s . 27
i v 8 ch th hp phn ca ch s RCCI . 30
n ca RCCI theo nhi 30
n c 37
s s RCCI 44
3.1.3. Biu d s CCI 50
th trong nhi 50
th 52
1 i quy tuy thi k 1961-
-i vi mt s trN3 32
Bng 3.3.
1 c
i
k 1961-i k 1979-i vi mt s tr 38
Bt 8 bin biu th m bii ca nhi 45
Bng 3.5. ng theo mi ca 4 bin ch th nhi
ng ha lu 45
Bng 3.6. Tng hp kt qu s RCCI u 47
Bng 3.7. M bii ca nhiu 49
Bng 3.8. Mi quan h gia 8 ch s n biu th m bii
ca nhi a ch s RCCI 56
Bng 3.9. T l a 8 ch s n ch s RCCI 57
Bng 3.10. H s a ch s n cn biu th
m bii ca nhi ) 59
Bng 3.11. T l a 9 ch s n ch s CCI 59
Bng 3.12. S ch nhi
vi thi k 1961-1990 62
Bng 3.13. S ch
i thi k 1961-1990 66
Bng 3.14. T l s n CCI trong 69
Bng P.1a. 8 bin m bii ca nhi s bii
n "()" ca ch s ng hp thp k 77
Bng P.1b. 8 bin m bii ca nhi s bii
17
3.1.
1 ci quy tuy thi k 1961-2000
thi k 1979-i vi mt s trN3 32
ch nhi T
0
C) gia thp k 1991-p
k 1961-1970 33
ch nhi T
0
C) gia thn 1981-i
n 1961-1980 34
lch chun ca nhi trong thn 1961-1980 35
lch chun ca nhi trong thn 1981-2000 35
3.4a. Mc i bing c
(
T
ng h
36
3.4b. Mc i bing ca nhi (
T
ng hp 2 thp k . 37
thn 1981-2000 42
3.8a. Mc i bing c
%
P
ng hp thp k 43
3.8b. Mc i bing c
%
P
) ng hp 2 thp k 44
s bim 48
s biu 49
3.11a.
a thn 1981-2000 so vi nhi ti
95
th
ca thn tham chiu 1961-1980 51
3.11b.
a thn 1981-2000 so vi nhi
u ti 95
th
ca thn tham chiu 1961-1980 51
3.12a. nht ca thn 1981-2000 so vi i
5
th
ca thn tham chiu 1961-1980 54
3.14a. a thn 1981-2000 dthn
tham chiu 1961-1980 55
3.14b.
ca thn 1981-2000 c
dthn tham chiu 1961-1980 55
15. Mi quan h gia ch s 59
s I
hot
ch nhi (d,e,f) thi k -
2100 so vi thi k tham chiu 1961-1990 63
s I
dry
(a, b, c); ch s I
wet
i
k 2071-2100 so vi thi k 1961-1990 68
s CCI trou 70
s CCI thi k 2041-2070 (a), thi k 2071-
d thi k tham chiu 1961-1990 70
IPCC
v biu (Intergovernmental Panel
on Climate Change)
PRECIS
u khu vc cc
Anh (Providing Climate Information for Impact Study)
HDI
Ch s i (Human Development Index)
RCCI
Ch s biu khu vc (Regional Climate Change Index)
CCI
Ch s biu (Climate change index)
SED
nh k
(Standard Euclidean Distance)
SCD
P n ng
dng (Squared cord distance dissimilarity coefficient)
NDJFMA
11 4
MAJJASO
.
30,
(IPCC khi tha nhn v
nhng biu hin ca bikhoa hlp
cng nhn thy cn nhng ng v
chic i nhng bt li, ng thi
i. Nhng cuc phng vi biu cc tham gia Hi
ngh Bip qui Montreal cho thy ct
p v t trong nhc ch s v bin
u. Mt trong nhng ch s bic thit lp
d: 1) Ch s u Hoa K (Climate Extremes Index-CEI) do
cng s [26 xut 2) Ch s phn
(Greenhouse Climate Response Index) ca Hoa K do Karl [26] ng s
xun t kt qu u ca
IPCC (1990; 1992; 1995) [24]. B s n bii
uc bich s ri ro biu (Climate change risk indices)
croft ng (www.maplecroft.com) rng m
k ng m bii cu.
"
:
g 1:
C
nhng biu hin c ng phng
v t Nam; tng quan v nh
s . T kt qu tng quan s nh
mi u ca lu.
:
s
3
:
1.1. Bng chng biu ph biu
u
i gian
gng t ng ci
i mc cao nht trong nhn
lich, sn xui s dt.
S i nhng biu hin ca s
n rng c
bic cho thy:
Nhi bi cc bc. Nhit
u 0,74 trong 100 (1906-2005),
0,13i thp k tro g(1956-2005). Nhi
Bc Cn gp u.
t lin Nhi i
nhky r
ching nhic nht thu.
Xu th lng thi k 1901-2005 nhiu khu vc ln u cho
thy: L a Bc Nam M, B,
Bc v trong khi gim Sahel, a Trung Hi, am
C Nam C. Mt s hing thi tit c i v
tn s c trong 50 : Nh lnh, l
hu ht dica t lin, trong khi
nhng t n , tn s c kin
l u ht khu vc, [25].
phu ng lai (th k 21) gii
C, 1,8
0
0
Ci th k (2090-2099), SAT s 1,8
0
C,
2,7
0
C 3,1
0
C. L nhiph bin khu vc nhii (khu vc b
khng ch c bit ), gim n nhii
cao. ng b u c
phng s .
1.2. Mt s u v , bii ca mt s u t
hu n phu Vit Nam
Vit Nam, biu nhiu t nh
u v c Nguyn
c Ng, Nguyn Trng Hiu, Trn Thc, Nguyng,
5
Nguyn, Tr, Nguyn Hu
Ninh, Trn Vit Lin, Trn Hng, Nguyn
Th Hin Thun, Trc, n, , Nguy
Vit ng u
nhibii v nhic bing ng
bi u. Nh ng c n
ng n bn vng ca kinh t c bit
u.
6
ph k 21, cu Vi
ng phn mm t h ch b
MAGICC/SCENGEN (Model for the Assessment of Greenhouse-gas Induced
Climate Change/ Regional Climate SCENario GENerator) t
ng kch b k 21. Ckt qu ng
kch bn c B T [1]
Theo kch b (B2)i th k 21, nhi
0
C c, 2,5
0
C c, 2,4
0
C ng Bng Bc B,
2,8
0
C Bc Trung B, 1,9
0
C Nam Trung B, 1,6
0
C
0
C
Nam B so vi k 1980 - ch bng
7-8% ng bng Bc B, Bc
Trung B 2-3% Nam Trung B so vi thi k
1980-1999. L tt c u c
ng gim. Mc bi
ng 28-33 cm a th k 21 65-100 cm n cui th k 21 so vi
(IPCC).
Giorgi (2006) [22] vi
ttrong th k 21 cho
c (Region Climate
Change Index, RCCI)
.
P%),
T
%,),
(
P
%).
26 ca 20
GCM
u cho thy: i mnh m nht c Trung Quc
, c Trung Quc c th hin a th k 21 ni bt
nht i th k . Trong 5 tic kh, nh m nht
khi theo kch bn A1B A2, ng c
Trung Quc ch xut hin theo kch bn B1.
9
Diffenbaugh Noah S. ng s (2008) [18]u
n nh
s dng : nh k
e, SED)
ng ng dng (Squared cord distance dissimilarity
coefficient, SCD). khng Nam Hoa
Timothy C, Bonebrakea (2009) [31] vi nhng m
s dng s RCCI ca Giorgi c ci ti
i ch s bi u tin trin khu vc (Evolutionary Regional
Climate Change Index, ERCCI). Kt qu u cho thy mnh
m ng nht theo ; mt s nhit i
s mnh m c i.
Baettig M.B ng s (2007) [15], [16]
Climate change index, CCI). C
.
Mmt s t qu u v
bii mnh m ca nhi nhii
u s . Ch s
i bt bii ca a nhi .
Scherrer S.C and Baettig M.B
dng th ch s CCI cho
c t li nhng bin
i ca nhi trong th k t li [29].
10
Nhng ng ci vng sinh h
, ca
vc cn c bo tn. Hoa K
thc hin D c t i
bt nht, s b hng chu nhiu nhy cm nht vng c
u nhch bo tnh San Fransisco.
thc hin nhim v ng s s
bi u (Climate Change Index, CCI) bng m
dng 5 ch th u, bao gm:
m nht; 2) t; 3) Nhi ti cao
ti th nhi
D L s n xut thi tic ra
quy ng vi bi u Trung M
Diminica" do Vthc hii s
c n quc t Hoa K (United States Agency for International
Developmentng tia
n ng sinh hc Belize, Costa Rica, Cng
Salvador, Guatemala, Honduras, Mexico, Nicaragua, Panamac bii bt
c quan trng cc bo tn. Trong d khc nghit ca
quc gia (trong s 189 quc k d b ti bii
c b ng t; 2) khong 1 phn
n ng mnh m c
Diffenbaugh Noah S (2007) [19]
[28] CCI do
-
"" (Socioclimatic exposure) do
:
(Socioclimatic exposure = CCI * (population index + wealth index + poverty
index), "H
12
. B CCI,
.
ua
1) bi i c u t u , c
ng s d
din bin, xu th bii cu t u theo th
bii cu t c biu hi
la hai thi k ln su th hin
nhng ph(climate change projection) ng
s dng mc ch cu t u gia thi k so vi
thi k chuu, i k tham chiu - thi k nn;
2) Mca ch s ch ra nh
H s ni bt nht. Ch s
th k 21) t ch th mt ch s cung cp
14
c hin vi s
1) c (B1);
2) c (B2);
3) ng bng Bc B (B3);
4) u Trung Trung B (B4);
5) u Nam Trung B (N1);
6) (N2);
7) u Nam B (N3).
B s lic k tha t ai s
c kim tra [12], trngc s dng trong
lu bng 2.1.
2.1.2.
,
V
30km,
103.09
22.03
244
5
104.300
21.05
59
3
103.25
21.35
570
6
M
104.683
20.83
958
(B2)
1
104.967
22.817
117.0
6
Quang
105.217
5
L
106.767
21.833
258 (B3)
1
105.25
21.18
17
6
106.03
20.4
4
2
106.633
20.50
112 (B4)
1
105.783
19.750
5
4
106.017
17.883
27
2
Vinh
105.683
18.667
5
5
ng Hi
106.600
17.483
6
3
(N2)
1
Playcu
108.017
13.967
779
3
t
108.450
11.950
1509
2
B.Ma Thut
108.050
12.667
490
4
(N3)
1
105.08
10.46
3
4
105.58
cho
25km,
.
c
HadCM3 (Gordon et al,
2000) .
,
.
[9]
Mi c la chn ng u Vit Nam
trong khong t 93-120
0
t 4-36
0
Nc i 140x160 i.
:
, c nhi
i thp t ng tt chu k
th bii. i vn b s liu ca
tt m la chn.
s dng trong vich bt cho
a)
b)
theo
.
nhi ),
do
18
1)
2)
chia
.
Ch s ng dch th u (8 bin) biu th s
nhau cbing hai thi k
ca nhit m 4 ch th biu th m bi
li k ch th biu th m bing t
d lch chu s bin
ng hai thi k . Ch s RCCI
1) h s biu khu vc RCCI ca Giorgi
P s RCCI do Giorgi (2006) [22 xut cho bc
i hu ch ra c mnh m nht. Ch s c
nh d ln ca bi ng
nhi gia hai thi k.