LỜI CẢM ƠN
*********
Sau một thời gian tìm đọc và nghiên cứu liên tục tài liệu
cùng với sự giúp đỡ chỉ bảo hướng dẫn tận tình của thày giáo
Đào Văn Chử, các thày cô giáo bộ môn và bạn bè cùng lớp, em
đã hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học: "Những sai lầm
học sinh THCS thường mắc trong giai đoạn giậm nhảy của
nhảy cao úp bụng và cách sửa chữa".
Đây cũng là lần đầu tiên bước vào lĩnh vực nghiên cứu đề
tài khoa học. Chắc hẳn em cũng không tránh khỏi những bỡ
ngỡ, thiếu sót.
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới thày giáo Đào Văn
Chử đã tận tình giúp đỡ em trong bước đường tập dượt làm đề
tài nghiên cứu này.
Thường Tín, tháng 4 năm 2008
SINH VIÊN
Nguyễn Viết Vui
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
MỤC LỤC
__________
NỘI DUNG TRANG
LỜI MỞ ĐẦU
1
MỤC LỤC
2
A. PHẦN MỞ ĐẦU: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
I. Lý do chọn đề tài
II. Tình hình nghiên cứu đề tài

dục chung. Mục tiêu của giáo dục thể chất nhằm tăng cường thể chất,
nâng cao trình độ thể dục thể thao, làm phong phú đời sống tinh thần cho
nhân dân, góp phần tích cực vào sự nghiệp nâng cao dân trí, đào tạo
nhân lực, bồi dưỡng nhân tài để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Giáo dục
thể chất còn có tác dụng tích cực trong việc giáo dục đạo đức, giáo dục
trí tuệ, giáo dục óc thẩm mỹ sáng tạo cho các thế hệ thanh - thiếu niên.
Giáo dục thể chất được thể hiện thông qua các môn thể dục thể thao. Một
trong những môn đó là môn nhảy cao. Nhảy cao là một môn thể thao
đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển con người, đó là:
+ Sự phát triển các tố chất chuyên môn như sức mạnh tốc độ, sức
bền, sự khéo léo
+ Sự phát triển các tố chất tâm lý như tính kiên trì, bền bỉ, lòng
dũng cảm.
+ Phát triển thể lực chung và sức khoẻ cho con người.
- Nhảy cao là một môn thể thao thông dụng và được ưa thích trên
toàn thế giới.
Để có thể nhảy cao đạt được thành tích tốt nhất, phát huy được hết
khả năng sức mạnh, sức bền khéo của con người thì phải thực hiện tốt
các giai đoạn kỹ thuật của nhảy cao mà một trong những giai đoạn đóng
vai trò quyết định trong nhảy cao úp bụng đó là giai đoạn giậm nhảy. Ở
giai đoạn này học sinh THCS thường xuyên mắc lỗi, dẫn đến thành tích
3
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
nhảy cao còn chưa tốt, chưa đạt yêu cầu. Do đó việc tìm ra được những
sai lầm mà học sinh thường mắc là điều rất cần thiết.
- Khi tìm ra được những sai lầm, những nguyên nhân dẫn tới các
em giậm nhảy sai, sẽ tìm ra được những cách thức, phương pháp tập tập

sửa chữa những sai lầm trong giai đoạn giậm nhảy của học sinh nhằm
nâng cao thành tích và phát huy hết khả năng của các em.
3.4. Đem áp dụng các bài tập vào thực tiễn, lấy 2 lớp thực nghiệm
và một lớp đối chứng. Cho các em tập luyện thử, từ đó tìm ra được
những cách giảng dạy những bài tập có hiệu quả nhất để áp dụng với học
sinh.
3.5. Thông qua thực tiễn, rút ra được những kết luận cần thiết
nhất. Những đề xuất phục vụ vào công tác giảng dạy và huấn luyện các
em học sinh THCS.
IV. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Đối tượng nghiên cứu là học sinh THCS
- Phạm vi nghiên cứu là các sai sầm mà học sinh THCS thường
mắc trong giai đoạn giậm nhảy của nhảy cao úp bụng.
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Quan sát
- Thực nghiệm
- Thống kê
5
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
B. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
NHỮNG SAI LẦM MÀ HỌC SINH THCS THƯỜNG MẮC TRONG
GIAI ĐOẠN GIẬM NHẢY CỦA NHẢY CAO ÚP BỤNG VÀ CÁCH SỬA CHỮA
________________
Để tìm hiểu những nguyên nhân mà học sinh THCS thường mắc
trong giai đoạn giậm nhảy của nhảy cao úp bụng. Chúng ta cùng đi vào
tìm hiểu nguyên lý kỹ thuật của giai đoạn giậm nhảy và những yếu tố
ảnh hưởng quyết định đến độ cao của nhảy cao úp bụng và các quy luật

Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
Ngoài ra còn có các yếu tố khác như môi trường, không khí Ta
thấy yếu tố ảnh hưởng quyết định đến độ cao trọng tâm cơ thể là V
0
và
α. Mà V
0
và α lại phụ thuộc vào bước giậm nhảy của lần nhảy đó. Do đó
giai đoạn trong nhảy cao úp bụng là một trong những giai đoạn quan
trọng nhất của nhảy cao.
II. NGUYÊN LÝ KỸ THUẬT CỦA GIAI ĐOẠN TRONG NHẢY CAO ÚP BỤNG
Ở giai đoạn này nhằm chuyển tốc độ nằm ngang thành tốc độ
thẳng đứng lớn nhất đưa trọng tâm cơ thể lên cao với tốc độ bay ban đầu
(V
o
) lớn nhất và góc độ bay α hợp lý.
2.1. Thời kỳ đưa đặt chân giậm
Toàn bộ động tác giậm nhảy có quan hệ đến bước cuối cùng của
đà (bước đưa đặt chân giậm). Đây là bước chuyển tiếp từ chạy đà sang
giậm nhảy.
2.2. Kỹ thuật hoãn xung
Khi chân giậm đặt vào điểm giậm nhảy, do tốc độ thu được trong
quá trình chạy đà, chân giậm nhảy được gấp lại ở khớp gối khoảng 130
o
- 135
0
với mục đích:
+ Giảm chấn động khi chân giậm đặt thẳng vào điểm giậm
+ Làm căng các nhóm cơ phía trước và sau đùi, sau cẳng chân hay

cách thành thạo và tự động hoá mới trở thành kỹ xảo.
Kỹ năng, kỹ xảo vận động đều được hình thành trong quá trình
học tập và rèn luyện của học sinh THCS. Ban đầu khi mới học các động
tác kỹ năng còn yếu, kỹ xảo còn chưa có. Trong quá trình tập luyện các
động tác được lặp đi lặp lại nhiều lần, các động tác trở lên thành thạo.
Nhiều lần như vậy, sự vận động sẽ chuyển thành tự động hoá những
động tác dần dần đạt độ chính xác cao, chuẩn mực, không có động tác
thừa. Lúc đó kỹ năng đã trở thành kỹ xảo. Khi thực hiện các động tác
không cần độ chú ý cao và đôi khi không cần tới sự tham gia của ý thức.
Tuy nhiên, kỹ xảo chỉ thực sự bền vững khi các động tác được
thực hiện chính xác, chuẩn mực kỹ thuật. Nếu khi hình thành được kỹ
xảo của một động tác nào đó mà động tác đó sai kỹ thuật thì việc sửa
8
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
chữa động tác sai sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Chính vì vậy người dạy
phải thường xuyên theo dõi, điều chỉnh và sửa chữa những động động
tác sai, những động tác thừa cho người tập.
3.2. Trong quá trình học tập động tác để hình thành được kỹ năng, kỹ xảo
vận động cần phải trải qua các giai đoạn sau:
3.2.1. Giai đoạn lan toả
Đây là giai đoạn hình thành mối liên hệ giữa trung khu vận động
với sự hiểu biết về hình tượng, biểu tượng của động tác. Ở giai đoạn này
người học mới hình thành được những khái niệm mở đầu về động tác,
những nắm bắt bước đầu về kỹ thuật. Trong giai đoạn này hưng phấn lan
toả chưa phân biệt được đúng sai của động tác chính vì thế mà các sai
lầm thường xảy ra trong giai đoạn này. Chính vì vậy mà người giáo viên
phải có biện pháp sửa chữa kịp thời những sai lầm mà học sinh mắc phải

các em những khái niệm ban đầu. Những nguyên lý kỹ thuật của động
tác hình thành lên ở các em những động tác ban đầu cần học, hình thành
cho các em những khái niệm ban đầu về động tác. Vì vậy muốn đạt được
mục đích trên cơ sởần phải giải quyết những nhiệm vụ sau:
+ Tạo cho các em các khái niệm chung về động tác và tạo hứng
thú ham thích cho các em học động tác qua các phương pháp dạy học
của các thầy cô như trực quan, giảng giải, làm mẫu Từ đó làm cho các
em cảm thấy yêu thích môn học đó.
+ Học từng phần của động tác: Để các em học tập được dễ dàng,
nhà giáo dục phải chia động tác đó ra thành từng phần, từng bước một,
làm cho việc tiếp thu động tác đối với các em không quá khó, dẫn tới các
em có thể hiểu và học tập thực hiện được động tác đó.
+ Ngăn ngừa, loại trừ những động tác thừa, những sai lầm lớn
trong thực hiện kỹ thuật động tác. Khi mới học động tác học sinh rất dễ
dẫn đến có những động tác thừa, rất dễ mắc phải lỗi sai kỹ thuật cơ bản.
10
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
Chính vì vậy, giáo viên phải kịp thời uốn nắn để các động tác của các em
đạt chuẩn mực.
+ Hình thành lên những nhịp điệu chung của động tác.
- Giai đoạn học đi sâu: Mục đích của giai đoạn này là đưa trình độ
tiếp thu ban đầu của các em còn đơn giản về động tác. Cần hình thành ở
các em các chi tiết của động tác và thực hiện động tác chuẩn xác. Giai
đoạn này có các nhiệm vụ sau:
+ Hiểu quy luật của động tác: ở giai đoạn này phải giúp các em
nắm bắt được các bước thực hiện động tác và kỹ thuật để thực hiện động
tác.

IV. NGHIÊN CỨU TÌM HIỂU NHỮNG SAI LẦM MÀ HỌC SINH THCS THƯỜNG
MẮC TRONG GIAI ĐOẠN GIẬM NHẢY CỦA NHẢY CAO ÚP BỤNG
Qua quá trình quan sát các em học sinh học nhảy cao; Qua quá
trình tìm tòi tư liệu và phỏng vấn các giáo viên, các huấn luyện viên thể
dục, tôi đã tìm ra được những sai lầm cơ bản mà học sinh THCS thường
mắc trong giai đoạn giậm nhảy của nhảy cao úp bụng. Từ đó tôi đã tìm
ra được những phương pháp dạy học, những bài tập nhằm khắc phục
những sai lầm trong giai đoạn giậm nhảy của học sinh THCS. Đó là:
4.1. Các phương pháp giảng dạy
4.1.1. Phương pháp trực quan
- Cho người tập xem tranh ảnh, hình mẫu của VĐV thực hiện
động tác đúng, chính xác. Thầy giáo làm mẫu giúp học sinh tư duy trực
quan sinh động. Động tác làm mẫu của giáo viên chính xác, đẹp, hoàn
chỉnh, giúp học sinh nắm được những yếu lĩnh cơ bản đúng kỹ thuật,
giúp nâng cao trình độ văn hóa, thẩm mỹ cho học sinh.
- Khi làm mẫu giáo viên cần chọn vị trí thích hợp để khi làm mẫu
tất cả học sinh đều có thể nhìn thấy các chi tiết chuyển động của động
tác kỹ thuật.
12
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
- Khi sử dụng phương pháp làm mẫu cần kết hợp với giảng giải,
giáo viên dùng lời nói để giới thiệu kiến thức mới, động tác, nhiệm vụ
bài tập, phương hướng chuyển động của bộ phận cơ thể, các mấu chốt kỹ
thuật. Lời giảng giải của giáo viên ngắn gọn, chính xác, dễ hiểu, thu hút
được học sinh chú ý, tập trung theo dõi của học sinh. Sử dụng kết hợp
giữa hai phương pháp làm mẫu và giảng giải sẽ đạt hiệu quả cao trong
dạy học động tác cho học sinh.

thương.
- Giáo viên nghiên cứu, quan sát để nhanh chóng phát hiện ra
những nguyên nhân thiếu sót của các em khi sửa chữa các động tác sai,
giáo viên cần tránh áp dụng những biện pháp cứng nhắc, cần dựa trên
khả năng trình độ vận động của từng học sinh mà hướng dẫn. Tạo điều
kiện để học sinh tự sửa cho mình.
- Khi sửa chữa động tác cho các em cần nhắc nhở nhẹ nhàng bằng
lời nói, những thiếu sót về tư thế, kỹ thuật, các chi tiết riêng lẻ động
viên các em khắc phục khó khăn, quyết tâm sửa chữa động tác sai
Để việc dạy học động tác cho các em đạt hiệu quả cao nhất giáo
viên cần phối kết hợp nhiều phương pháp dạy học khác nhau, bởi vì mỗi
phương pháp đều có những ưu, nhược điểm riêng. Nhằm tác động tới các
em có hiệu quả nhất, giúp các em học được động tác.
4.2. Các sai lầm thường mắc trong giai đoạn giậm nhảy của nhảy cao úp
bụng của học sinh THCS
Thông qua khảo sát thực tế, bằng quan sát sư phạm và phỏng vấn
các giáo viên, các huấn luyện viên dạy thể dục. Bằng việc quan sát và
hướng dẫn trực tiếp thực tế một số giờ học để nắm bắt việc thực hiện kỹ
thuật giậm nhảy trong nhảy cao úp bụng của học sinh THCS. Nhằm
nghiên cứu và tìm ra được những bài tập hợp lý và có hiệu quả nhất
14
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
nhằm sửa chữa những sai lầm thường mắc trong giai đoạn giậm nhảy.
Tôi đã xác định được những sai lầm cơ bản trong giậm nhảy của nhảy
cao úp bụng đó là:
4.2.1. Sai lầm 1: Tốc độ chạy đà bị giảm, đặc biệt là ở 3 bước cuối dẫn tới
khi giậm nhảy không tạo được lực lớn nhất theo

sẵn với tốc độ lớn nhất.
+ Chạy đà theo số bước đã định, thực hiện giậm nhảy đá lăng theo
phương thẳng đứng.
* Sai lầm 2: Khi giậm nhảy, điểm giậm nhảy không ở ô giậm nhảy.
4.3.2. Bài tập sửa chữa:
+ Kẻ sẵn vạch chạy đà, vẽ ô giậm nhảy.
+ Tập nhiều lần sao cho chân giậm đặt đúng vào ô giậm nhảy.
+ Đo đà chính xác.
* Sai lầm 3: Khi giậm nhảy, tư thế gót chân giậm và thân trên không tạo
thành một đường thẳng.
4.3.3. Bài tập sửa chữa:
+ Tập các động tác bổ trợ ngoài xà, tập đặt gót chân giậm và thân
trên thành một đường thẳng và đá lăng.
+ Thực hiện kỹ thuật nhiều lần theo sự chỉ bảo của giáo viên.
* Sai lầm 4: Giậm nhảy gần hoặc xa hình chiếu của xà.
4.3.4. Bài tập sửa chữa:
16
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
+ Hướng dẫn cho học sinh tập cách đo đà sao cho khi giậm nhảy
chân giậm đặt đúng vào ô giậm nhảy.
+ Đánh dấu ô giậm nhảy, yêu cầu khi nhảy cần đặt đúng chân
giậm vào ô đánh dấu.
+ Tập chạy đà từ 3 - 5 bước, thực hiện giậm nhảy vào đúng ô
giậm.
* Sai lầm 5: Khi giậm nhảy, chân đá lăng không thẳng dẫn tới không đạt
lực cao nhất nâng tổng trọng tâm cơ thể lên đạt quỹ đạo
cao nhất.

+ Tập chạy đà giậm nhảy nhiều lần với chân thuận ở các mức xà
thấp cho thành thục.
+ Tập các động tác bổ trợ như nhảy lò cò, nhảy 1 chân thuận qua xà
V. ÁP DỤNG CÁC BÀI TẬP NHẰM SỬA CHỮA NHỮNG SAI LẦM TRONG NHẢY
CAO ÚP BỤNG CỦA HỌC SINH THCS VÀO THỰC TIỄN
Để đánh giá khách quan của các bài tập nhằm sửa chữa những sai
lầm thường mắc trong giai đoạn giậm nhảy của học sinh THCS, tôi đã
tiến hành thực nghiệm và đối chiếu với học sinh trường THCS Phú Minh
- Phú Xuyên. Cụ thể là 3 lớp: 8A, 8B, 8C.
Tôi lấy lớp 8B là lớp thực nghiệm; lớp 8A, 8C là lớp đối chiếu.
Trong đó lớp thực nghiệm 8B có 39 học sinh, lớp đối chiếu 8A có 45 học
sinh, 8C có 42 học sinh. Với nhóm thực nghiệm tập theo bài tập của tôi
đã nghiên cứu, lựa chọn và áp dụng và giảng dạy. Nhóm đối chiếu thực
hiện theo giáo án các bài tập mà giáo viên đang hiện hành. Trước khi thử
18
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
nghiệm thì cả 2 nhóm đều có các điều kiện là tương đương nhau về sức
khoẻ, thành tích, lứa tuổi và thời gian được tập kỹ thuật nhảy cao úp
bụng. Cả 2 nhóm đều có những sai lầm trong giai đoạn giậm nhảy ở
bảng sau:
Trước khi thực nghiệm:
TT TÊN SAI LẦM
LỚP 8B LỚP 8A LỚP 8C
Số
người
mắc
%

8 Chân giậm nhảy rơi vào chân không thuận 5 5,1 3 6,6 4 9,5
Để đánh giá khách quan kết quả của bài tập, trước khi thực
nghiệm tôi đã tiến hành kiểm tra thành tích của cả 2 nhóm và thu được
kết quả:
Nhóm 8B 8A 8C
X (cm) 111,2 113,2 112,1
Kết quả trên cho thấy thành tích của cả 2 nhóm trước thực nghiệm
là tương đối đồng đều. Hay thành tích của 2 nhóm trước khi thực nghiệm
là như nhau.
19
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
Sau 4 tuần áp dụng các bài tập tích cực nhằm sửa chữa những sai
lầm trong giai đoạn giậm nhảy của nhảy cao úp bụng. Giúp tôi xác định
được hiệu quả của bài tập một cách khách quan và chính xác. Tôi đã tiến
hành quan sát sư phạm và kiểm tra lần 2, thu được kết quả như sau:
Đặc điểm đối tượng sau thực nghiệm
TT TÊN SAI LẦM
LỚP 8B LỚP 8A LỚP 8C
Số
người
mắc
%
Số
người
mắc
%
Số

kết luận rằng các biện pháp sửa chữa những sai lầm thường mắc trong
giai đoạn giậm nhảy của học sinh THCS là có kết quả tốt.
Bảng thành tích trung bình sau thực nghiệm:

20
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
Nhóm 8B 8A 8C
X (cm) 118,7 114,1 113,5
Qua bảng thành tích trên, chứng tỏ rằng các bài tập mà tôi áp dụng
cho học sinh THCS nhằm sửa chữa những sai lầm thường mắc trong giai
đoạn giậm nhảy của nhảy cao úp bụng có hiệu quả cao hơn hẳn phương
pháp mà giáo viên thường sử dụng giảng dạy.
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
___________
I. KẾT LUẬN CHUNG
Qua nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài kết hợp với thực tiễn, tôi
rút ra được một số kết luận sau:
- Trong quá trình giảng dạy nhảy cao úp bụng, cụ thể là các giai
đoạn thì việc phát hiện, tìm ra được những nguyên nhân dẫn tới sai lầm
21
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
thường mắc là hết sức cần thiết. Qua đó tìm ra được các bài tập nhằm
sửa chữa các sai lầm đó.
- Qua thực tiễn, quan sát, phỏng vấn và tìm hiểu tôi đã tìm ra được

ngũ giáo viên có chuyên môn tốt. Mở các lớp tập huấn về trình độ
chuyên môn cho các giáo viên.
- Nhà trường phổ thông cần được quan tâm đầu tư hơn nữa về cơ
sở vật chất cũng như dụng cụ tập luyện trong nhà trường, đầu tư cơ sở
sân bãi, dụng cụ đạt tiêu chuẩn. Tạo điều kiện thuận lợi nhất cho quá
trình giảng dạy và học tập của học sinh đạt kết quả tốt nhất.
- Giáo viên dạy các môn thể dục phải thường xuyên quan tâm đến
quá trình tập luyện động tác của các em, kịp thời uốn nắn những sai lầm
thường mắc, tạo điều kiện để các em học kỹ thuật chuẩn xác nhất.
- Việc giảng dạy các động tác cho các em phải được tiến hành
thường xuyên, liên tục, có hệ thống và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý
của các em.
Thường Tín, tháng 4 năm 2003
NGƯỜI THỰC HIỆN
Nguyễn Viết Vui
TÀI LIỆU THAM KHẢO
____________
23
Đề tài nghiên cứu khoa học
Trang: 3
Người thực hiện: Nguyễn Viết
Vui
TT TÊN SÁCH TÁC GIẢ NHÀ XUẤT BẢN
1
Điền kinh dành cho các
trường đại học - cao đẳng
PGS-PTS Dương Nghiệp Chí
PGS Võ Đức Phùng
NXB TDTT - 1996
2 Tâm lý học TDTT