Nguyên tắc bảo đảm hiệu lực bản án, quyết định
của Tòa án theo quy định pháp luật Tố tụng
dân sự Việt Nam

Đặng Đại Tình

Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn Thạc sĩ. Luật Dân sự; Mã số: 60 38 30
Nghd: TS. Lê Thu Hà
Năm bảo vệ: 2013

Abstract: Làm rõ những vấn đề lý luận về nguyên tắc bảo đảm hiệu lực của bản án,
quyết định của Tòa án như khái niệm, ý nghĩa của nguyên tắc và mối quan hệ của nguyên
tắc này với các nguyên tắc của Luật thi hành án dân sự. Trình bày những nội dung các
quy định của pháp luật về nguyên tắc bảo đảm hiệu lực bản án, quyết định của toà án và
thực tiễn thực hiện. Tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả nguyên tắc bảo đảm
hiệu lực của bản án, quyết định của Tòa án.
Keywords: Pháp luật Việt Nam; Luật dân sự; Luật tố tụng dân sự; Toà án

Contents:
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Xét xử và thi hành án là hai mặt của một quá trình thống nhất, thể hiện quyền lực Nhà
nước. Việc xét xử chỉ có ý nghĩa khi bản án, quyết định của Tòa án được thi hành đúng trên thực
tế. Vì vậy, đảm bảo hiệu lực bản án, quyết định của Tòa án được pháp luật quy định là một
nguyên tắc cơ bản của Luật Tố tụng Dân sự. Thực hiện đúng nguyên tắc này không những đảm
bảo cho bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực thực sự trên thực tế mà còn bảo đảm cho
nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa được thực hiện, bảo vệ được quyền, lợi ích chính đáng của
Nhà nước, tập thể và nhân dân, tác động trực tiếp đến lòng tin của nhân dân đối với pháp luật.
Bảo đảm hiệu lực bản án, quyết định của Tòa án là làm cho những phán quyết của Tòa án được

túc, kịp thời, đúng pháp luật. Thực hiện đúng nguyên tắc “Bảo đảm hiệu lực của bản án, quyết
định của Tòa án” ? Đó là lý do tôi chọn đề tài “Nguyên tắc bảo đảm hiệu lực của bản án,
quyết định của Tòa án theo pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam” làm Luận văn thạc sĩ Luật
học, chuyên ngành Luật Dân sự.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Thi hành các bản án, quyết định dân sự của Tòa án là một lĩnh vực bức xúc nhạy cảm thu
hút nhiều chuyên gia, học giả, các nhà khoa học nghiên cứu. Những năm qua, đã có nhiều công
trình khoa học nghiên cứu một số vấn đề có liên quan đến việc thực hiện nguyên tắc bảo đảm
hiệu lực của bản án, quyết định của Tòa án theo quy định của pháp luật Tố tụng Dân sự như: Đề
tài "Thi hành án dân sự, thực trạng và hướng hoàn thiện của Dự án VIE/98/001" do Bộ Tư pháp
chủ trì đã đề cập đến thực trạng của công tác thi hành án dân sự của nước ta, đồng thời đề xuất
các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự; Luận án tiến sĩ luật học "Hoàn thiện
pháp luật thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay" của tác giả Nguyễn Thanh Thủy đã làm rõ cơ
sở lý luận cho việc hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự, đề xuất các quan điểm và giải pháp
hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN,
phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; Luận văn thạc sĩ Luật học "Đổi mới tổ
chức và hoạt động thi hành án dân sự ở Việt Nam" của tác giả Nguyễn Quang Thái trên cơ sở
phân tích thực trạng tổ chức và hoạt động của thi hành án dân sự, tác giả đã đề xuất các giải pháp
nhằm đổi mới và nâng cao hoạt động thi hành án dân sự ở nước ta; Viện Nghiên cứu Khoa học
Pháp lý - Bộ Tư pháp phối hợp với Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh đã có đề tài nghiên cứu
khoa học cấp bộ: "Những cơ sở lý luận và thực tiễn về chế định Thừa phát lại", mã số 95-98-
114/ĐT; Cục Quản lý Thi hành án dân sự - Bộ Tư pháp chủ trì thực hiện đề tài nghiên cứu khoa
học cấp bộ "Mô hình quản lý thống nhất công tác thi hành án", mã số: 96-98-027/ĐT; Bộ Tư
pháp chủ trì đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước "Luận cứ khoa học của việc đổi mới tổ
chức và hoạt động thi hành án ở Việt Nam trong giai đoạn mới"… Ngoài ra giáo trình “Luật tố
tụng dân sự” của trường Đại học luật Hà Nội, công trình nghiên cứu “Một số vấn đề về hoàn
thiện pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam” của Tiến sĩ Lê Thu Hà; Giáo trình “Luật Thi hành
án dân sự Việt Nam” của Trường Đại học Luật Hà Nội và các trường Đại học có chuyên ngành
luật và nhiều bài viết liên quan đến thi hành án dân sự được đăng trên Tạp chí Dân chủ và pháp
luật, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, Tạp chí Luật học, Bản tin Thi hành án dân sự… ở những góc

làm luận văn thạc sĩ Luật học, việc nghiên cứu chỉ tập trung vào những vấn đề cơ bản của
nguyên tắc trong bảo đảm thi hành bản án, quyết định dân sự của Toà án như khái niệm, ý nghĩa
của nguyên tắc, mối quan hệ của nguyên tắc bảo đảm hiệu lực của bản án, quyết định của Tòa án
với các nguyên tắc khác trong Luật Thi hành án dân sự và các nội dung cơ bản của nguyên tắc;
nội dung các quy định của pháp luật hiện hành về nguyên tắc và thực tiễn thi hành trong thời
gian qua, từ đó đề xuất những kiến nghị để thực hiện tốt nguyên tắc bảo đảm hiệu lực của bản
án, quyết định của Tòa án.
6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Đề tài luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận chủ nghĩa Mác - Lê Nin, tư
tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về Nhà nước và pháp luật.
Để thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, tác giả đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa
học như phân tích, so sánh, tổng hợp v.v
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về nguyên tắc bảo đảm hiệu lực của bản án, quyết định
của Tòa án.
Chương 2: Nội dung các quy định của pháp luật về nguyên tắc bảo đảm hiệu lực của bản
án, quyết định của Tòa án.
Chương 3: Thực tiễn thực hiện nguyên tắc bảo đảm hiệu lực của bản án, quyết định của
Tòa án và kiến nghị.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Công Bình (2000), Một số ý kiến về thi hành án dân sự, Báo cáo tại hội thảo: Tư
pháp dân sự, Viện Nhà nước và pháp luật tổ chức từ ngày 15-16/10/2000.
2. Bộ Tư pháp (2003), Báo cáo số 10/BC-THA về một số tồn tại trong công tác thi hành án
dân sự và giải pháp, kiến nghị.
3. Bộ Tư pháp - Bộ Công an (2012), Thông tư liên tịch số 03/TTLT-BTP-BCA Quy định cụ thể
việc phối hợp bảo vệ cưỡng chế trong thi hành án dân sự
4. Bộ Tư pháp - Bộ Quốc Phòng (2011), Thông tư liên tịch số 24/TTLT-BTP-BQP về hướng

18. Lê Thu Hà (2006), Thi hành án khó hơn xét xử, nghiên cứu lập pháp, số chủ đề Hiến kế
lập pháp số 11 – 2006
19. Lê Thu Hà (2007), Đổi mới công tác lập pháp nhìn từ việc thực thi pháp luật, nghiên cứu
lập pháp, số 24 - 2007
20. Lê Thu Hà (2008), Không thể phân loại Chấp hành viên, nghiên cứu lập pháp, số 11 -
2008
21. Lê Thu Hà, Hoạt động đào tạo Chấp hành viên phục vụ yêu cầu cải cách tư pháp, nghề
luật, số chuyên đề kỷ niệm 10 năm thành lập Học viện Tư pháp năm 2008
22. Lê Thu Hà, Tổ chức cơ quan Thi hành án trong điều kiện thực hiện chiến lược cải cách
tư pháp, nghiên cứu lập pháp, số 15 – 2008.
23. Bùi Xuân Khánh (2002), Một số ý kiến về thủ tục thi hành án dân sự - kinh tế của Việt
Nam từ cách tiếp cận của Luật so sánh, tài liệu Hội thảo "Đổi mới tư pháp dân sự trong
điều kiện nền kinh tế chuyển đổi", Viện nghiên cứu Nhà nước và pháp luật.
24. Nguyễn Công Long (2002), Các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự, thực tiễn áp
dụng và hướng hoàn thiện, Luận văn thạc sĩ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội.
25. Nguyễn Đình Lộc (2000), Cần thực hiện chế độ dưỡng liêm cho thẩm phán, Báo Pháp luật,
ngày 09-01.
26. Nhật Bản, Luật thi hành án dân sự (Luật sửa đổi số 91 năm 1989 Bản dịch tại Hội thảo
Luật thi hành án dân sự Nhật Bản, Hà Nội ngày 11/11/1998).
27. Quốc hội (1980), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hà Nội.
28. Quốc hội (1992), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hà Nội.
29. Quốc hội (1981), Luật 3/LCT/HĐNN7 ngày 3/7 về Tổ chức Tòa án nhân dân, Hà Nội
30. Quốc hội (2004), Luật 24/QH11 ngày 15/6 về Tố tụng Dân sự
31. Quốc hội (2008), Luật 26/2008/QH12 ngày 14/11, Luật thi hành án dân sự, Hà Nội
32. Lê Minh Tâm (2001), Thử bàn mấy vấn đề lý luận về thi hành án, Tạp chí Luật học, số
2/2001.
33. Lê Xuân Thân (2004), Áp dụng pháp luật trong hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân ở
Việt Nam hiện nay, Luận án tiến sĩ Luật học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
34. Thông tấn xã Việt Nam (2006), Thăm và làm việc với Tòa án nhân dân tối cao, Chủ tịch
nước Nguyễn Minh Triết: Cán bộ thẩm phán phải vừa giỏi chuyên môn, vừa có tâm, có