Tổ chức dạy học theo trạm nội dung kiến thức
chương “Các định luật bảo toàn” Vật lý 10 Nguyễn Thị Bích Loan Đại học Giáo dục. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Giáo dục học: 60 14 10
Người hướng dẫn : PGS.TS. Đỗ Hương Trà
Năm bảo vệ: 2014
120 tr .

Abstract. Ở chương 1 chúng tôi đã xây dựng được những luận điểm cơ bản của tổ
chức dạy học theo trạm, xây dựng được quy trình tổ chức dạy học theo trạm nói
chung. Vận dụng cơ sở lí luận của chương 1, trên cơ sở phân tích mức độ nội dung
kiến thức mà HS cần nắm vững, những kĩ năng cơ bản mà HS cần rèn luyện và thông
qua kết quả điều tra chúng tôi đã tổ chức dạy học nội dung kiến thức chương “Các
định luật bảo toàn” Vật lí 10 dưới dạng các vòng tròn học tập để phát huy tính tích
cực, tự lực và sáng tạo của HS. Quá trình thực nghiệm sư phạm đã chứng tỏ tính khả
thi của tiến trình dạy học đã soạn thảo. Tiến trình dạy học này không những đem lại
hiệu quả nâng cao chất lượng nắm vững kiến thức mà còn còn phát triển năng lực sáng
tạo (khả năng dự đoán, đề xuất phương án thí nghiệm), phát huy tính tích cực, tự lực,
nâng cao hứng thú và cảm giác thoải mái của HS.
Keywords. Phương pháp dạy học; Vật lý; Định luật bảo toàn; Lớp 10
Content.
1. Lí do chọn đề tài
Sự phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh quốc tế được đặc trưng bởi xã hội
tri thức và toàn cầu hóa đã đặt ra những yêu cầu mới đối với sự nghiệp giáo dục thế hệ
trẻ và đào tạo nguồn nhân lực. Giáo dục cần đào tạo ra đội ngũ nhân lực có khả năng
đáp ứng được đòi hỏi mới của xã hội và thị trường lao động, đặc biệt là năng lực hành

nhóm. Dạy học theo trạm cũng được xem là một hình thức tổ chức dạy học mở, trong
đó HS tích cực, tự chủ chiếm lĩnh tri thức. Nó không chỉ phù hợp với các giờ học nội
khóa mà còn rất phù hợp với giờ học ngoại khóa. Trong giờ học ngoại khóa, các nhiệm
vụ học tập có thể được mở rộng hơn về mức độ yêu cầu cũng như không gian học tập.
Nội dung các nhiệm vụ sẽ không còn giới hạn trong nội dung SGK và không gian học
tập cũng không chỉ giới hạn trong phạm vi lớp học mà còn có thể mở rộng ra ở sân
trường, trong thư viện, tại phòng máy tính…
Gần đây ở Việt Nam có một số công trình nghiên cứu về vấn đề này như: TS.
Nguyễn Văn Biên, Tổ chức giờ học vật lí bằng phương pháp tổ chức dạy học theo
trạm, Hội thảo PPDHVL trường Đại học sư phạm Hà Nội; Trần Văn Nghiêm, Tổ chức
dạy học theo trạm một số nội dung kiến thức chương “Mắt và các dụng cụ quang học”
vật lí 11 nâng cao, luận văn thạc sĩ Đại học sư phạm Hà Nội – Năm 2010…
Trong chương trình Vật lí phổ thông, chương “ Các định luật bảo toàn” có nội
dung kiến thức quan trọng, gắn với thực tiễn, có nhiều ứng dụng thực tế. Do đó, GV có
thể tổ chức thành các nhiệm vụ học tập và tổ chức các hoạt động nhận thức tích cực
của HS, giúp HS học sâu, hiểu sâu. Trước đây đã có một số đề tài nghiên cứu hoạt
động dạy học chương này theo hướng dạy học tích cực như : Tạ Đăng Thái, Tổ chức
dạy học dự án qua hoạt động ngoại khóa khi dạy học nội dung kiến thức bài “ Định
luật bảo toàn động lượng” Vật lí lớp 10, luận văn thạc sĩ Đại học giáo dục - năm 2010.
Nguyễn Thu Thủy, Thiết kế bài giảng điện tử chương“ Các định luật bảo toàn” Vật lí
10 Cơ bản nhằm tạo hứng thú cho học sinh, luận văn thạc sĩ Đại học giáo dục - năm
2011. Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu việc dạy học theo trạm để tổ chức dạy
học nội dung kiến thức chương “ Các định luật bảo toàn”.
Xuất phát từ các lí do trên chúng tôi xét thấy cần thiết phải phát triển phương
pháp tổ chức dạy học theo trạm và chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tổ chức
dạy học theo trạm nội dung kiến thức chương “ Các định luật bảo toàn” – Vật lý 10”.
2. Mục đích nghiên cứu
Vận dụng hệ thống những quan điểm lý luận dạy học hiện đại và cơ sở lí luận
của phương pháp dạy học theo trạm vào việc tổ chức hoạt động dạy học theo trạm một
số nội dung kiến thức chương “Các định luật bảo toàn” Vật lí 10 nhằm phát huy tính

6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Trình bày cơ sở lí luận của dạy học theo trạm.
- Vận dụng cơ sở lí luận về dạy học theo trạm để thiết kế tiến trình dạy học theo trạm
một số nội dung kiến thức chương “ Các định luật bảo toàn” – Vật lí 10 nhằm phát huy
tính tích cực, tự lực và sáng tạo của HS.
- Bổ sung vào nguồn tài liệu tham khảo cho GV phổ thông và học viên cao học cùng
chuyên ngành.
7. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, chúng tôi sử dụng phối hợp một số phương pháp
nghiên cứu sau:
- PP nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu các tài liệu về các quan điểm, sự định hướng việc
dạy và học tích cực cũng như đổi mới PPDH; về lí luận dạy học nói chung và lí luận
dạy học môn Vật lí nói riêng; SGK, SGV và các tài liệu khác liên quan.
- PP điều tra: Tìm hiểu việc dạy (thông qua phiếu điều tra, nghiên cứu giáo án dự giờ,
phỏng vấn, trao đổi với GV) và việc học (thông qua phiếu điều tra, phân tích các sản
phẩm học tập của HS) nhằm sơ bộ đánh giá tình hình dạy học nội dung kiến thức
chương “ Các định luật bảo toàn” – Vật lí 10.
- PP thực nghiệm khoa học giáo dục: Tiến hành thực nghiệm sư phạm với tiến trình
dạy học đã soạn thảo. Phân tích kết quả thu được trong quá trình thực nghiệm sư phạm,
đối chiếu với mục đích nghiên cứu và rút ra kết luận của đề tài.
- PP thống kê toán học.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, luận văn gồm có ba chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận về tổ chức dạy học theo trạm.
Chương 2: Thiết kế tiến trình dạy học theo trạm một số nội dung kiến thức chương “
Các định luật bảo toàn” – Vật lí 10.
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.
Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chiến lược phát triển giáo dục 2009 – 2020.

Đỗ Hương Trà (2012) , Các kiểu tổ chức dạy học hiện đại trong dạy học vật lí ở
trường phổ thông. Nxb Đại học Sư phạm.
13.
Phạm Xuân Quế (2007), Sử dụng công nghệ thông tin trong tổ chức hoạt động
nhận thức Vật lí tích cực, tự chủ và sáng tạo. Nxb Đại học sư phạm. Hà Nội.
Các trang Web
14.
trang web Dạy và học tích cực của dự án Việt – Bỉ nâng cao
chất lượng đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiểu học và THCS.
15.

16.

17.