Tuyển chọn, xây dựng và sử dụng hệ thống bài
tập phân hóa các chương este – lipit,
cacbohiđrat hóa học 12 trung học phổ thông Lưu Thị Phương Mai Trường Đại học Giáo Dục. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Giáo dục học: 60 14 10
Người hướng dẫn : PGS.TS. Phạm Văn Hoan
Năm bảo vệ: 2013
120 tr .
Abstract. Tổng quan cơ sở lý thuyết của vấn đề nghiên cứu về dạy học Hóa học theo
quan điểm dạy học phân hóa. Khảo sát thực trạng dạy học phân hóa trong dạy Hóa học
tại một số trường trung học phổ thông ở tỉnh Phú Thọ. Tuyển chọn, xây dựng hệ thống
bài tập phân hóa các chương “Este – Lipit”, “Cacbohiđrat”- Hóa học 12 trung học phổ
thông. Sử dụng hệ thống bài tập phân hóa các chương “Este – Lipit”, “Cacbohiđrat”-
Hóa học 12 trung học phổ thông trong giảng dạy. Tiến hành thực nghiệm sư phạm để
kiểm chứng tính hiệu quả của đề tài.
Keywords.Giáo dục học; Hóa học; Bài tập; Hóa hữu cơ; Lớp 12; Trường trung học
phổ thông; Phương pháp giảng dạy
Content.
1. Lí do chọn đề tài
Trong giai đoạn đổi mới hiện nay trước yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước để tránh nguy cơ bị tụt hậu về kinh tế và khoa học công nghệ thì
việc cấp bách là phải nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Cùng với việc thay đổi
về nội dung cần có thay đổi căn bản về phương pháp dạy học. Luật giáo dục năm 2005
Chương II mục 2 Điều 25 có ghi: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính
tích cực, tự giác, chủ động tư duy sáng tạo của HS phù hợp với đặc điểm của từng lớp
các hoạt động dạy học, mỗi giáo viên phải làm thế nào để tác động đến từng cá nhân
học sinh với những đặc điểm khác nhau về năng lực, sở thích, nhu cầu sao cho phát
huy được tối đa khả năng của bản thân mỗi học sinh trong học tập. Nhằm khắc phục
một phần những hạn chế của dạy học đồng loạt, đồng thời mang lại hứng thú cho học
sinh trong quá trình học tập, nâng cao chất lượng dạy và học cho các đối tượng học
sinh trong một lớp học, chúng tôi đã quyết định chọn đề tài “Tuyển chọn, xây dựng và
sử dụng hệ thống bài tập phân hóa các chương “Este-Lipit”, “Cacbohiđrat”- Hóa
học 12 trung học phổ thông
’’
.
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Các phương pháp dạy học tích cực đã được nghiên cứu lí luận và vận dụng thực
tiễn từ những năm cuối thế kí XX ở nhiều nước trên thế giới.
Ở Việt Nam, trong những năm gần đây, có nhiều nghiên cứu áp dụng các
phương pháp dạy học tích cực trong dạy học Hóa học ở trường phổ thông. Dù xuất
phát từ góc độ nào, mỗi tác giả đều đã đem đến những đổi mới trong giảng dạy Hóa
học
1. Trong luận văn thạc sĩ, tác giả Kiều Phương Hảo [11] đã nghiên cứu và áp
dụng phương pháp dạy học theo hợp đồng và dạy học theo góc góp phần rèn luyện kỹ
năng dạy học cho sinh viên Hóa học trường ĐHSP.
2. Tác giả Hoàng Thị Kim Liên [16] đã nghiên cứu và áp dụng phương pháp dạy
học theo hợp đồng và dạy học theo góc phần phi kim hóa học 10 nâng cao trong giảng dạy
môn hóa học ở trường THPT.
3. Tác giả Nguyễn Minh Đức [10] đã vận dụng dạy học theo góc vào phần
“Sự điện li” trong chương trình hóa học lớp 11 nâng cao với sự hỗ trợ của công
nghệ thông tin.
4. Tác giả Nguyễn Văn Quý [22] nghiên cứu và tiến hành dạy học phân hóa
bằng hệ thống bài tập ở phần phản ứng oxi hóa khử và phi kim lớp 10 trung học
phổ thông.
5. Tác giả Nguyễn Thị Kim Hương [15] đã tuyển chọn, xây dựng và sử dụng
6. Giả thuyết khoa học
Nếu tuyển chọn, xây dựng và sử dụng có hiệu quả hệ thống bài tập phân hóa cho
phù hợp với các đối tượng học sinh và tổ chức dạy học phân hóa trong một lớp học tốt
thì sẽ tạo hứng thú học tập cho các em học sinh, nhất là các em học sinh có học lực
trung bình và yếu, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Hóa học ở trường
THPT.
7. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
- Đề tài tập trung tuyển chọn, xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập phân hoá
các chương “Este – Lipit”, “Cacbohiđrat”- Hóa học 12. Việc thực nghiệm sư phạm
trong năm học 2013 – 2014 được tiến hành ở 2 trường:
+ Trường THPT Thanh Ba - huyện Thanh Ba - tỉnh Phú Thọ.
+ Trường THPT Vĩnh Chân - huyện Hạ Hoà - tỉnh Phú Thọ.
- Khảo sát và sử dụng các số liệu năm 2013.
8. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn
8.1. Ý nghĩa lí luận
Góp phần hệ thống hoá cơ sở lí luận về dạy học phân hoá bằng bài tập phân hoá.
8.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Tuyển chọn, xây dựng hệ thống bài tập phân hoá các chương “Este – Lipit”,
“Cacbohiđrat”- Hóa học 12 trung học phổ thông.
- Đề xuất một số biện pháp sử dụng bài tập phân hoá trong dạy học phân hoá.
9. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài chúng tôi sử dụng phối hợp các nhóm phương
pháp nghiên cứu sau:
9.1.Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
+ Đọc và nghiên cứu các tài liệu về tâm lí học, giáo dục học, phương pháp dạy
học hóa học và các tài liệu liên quan đến đề tài.
+ Truy cập thông tin liên quan đến đề tài trên internet.
+ Phân tích và tổng hợp các tài liệu đã thu thập được.
9.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Điều tra bằng các phiếu câu hỏi.
phổ thông dân tộc nội trú 14 tỉnh miền núi phía Bắc, Hà Nội.
8. Vũ Cao Đàm (2007), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB Giáo dục, Hà
Nội.
9. Đề thi tuyển sinh đại học, cao đẳng khối A, B các năm 2007, 2008, 2009, 2010,
2011, 2012.
10. Nguyễn Minh Đức (2011), “Vận dụng dạy học theo góc vào phần sự điện
li chương trình hóa học lớp 11 nâng cao với sự hỗ trợ của công nghệ thông
tin”, Luận văn thạc sĩ giáo dục học, Trường ĐHSP Hà Nội.
11. Kiều Phương Hảo (2010), Nghiên cứu và áp dụng phương pháp dạy học theo hợp
đồng và dạy học theo góc góp phần rèn luyện kỹ năng dạy học cho sinh viên Hóa
học trường ĐHSP”, Luận văn thạc sĩ giáo dục học, Trường ĐHSP Hà Nội.
12. Nguyễn Hiền Hoàng, Nguyễn Cửu Phúc (2008), Phương pháp làm bài tập trắc
nghiệm Hóa học 12, NXB Giáo dục, Hà Nội.
13. Đỗ Xuân Hưng (2008), Hướng dẫn giải nhanh các dạng bài tập trắc nghiệm
hóa học hữu cơ, NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội, Hà Nội.
14. Nguyễn Thanh Hưng (2008), Bài tập chọn lọc hóa học 12, NXB Giáo dục, Hà
Nội .
15. Nguyễn Thị Kim Hương (2012), “ Tuyển chọn, xây dựng và sử dụng hệ
thống bài tập phân hoá trong dạy học thông qua phần hoá học kim loại lớp 12 –
chương trình nâng cao ở trường THPT
”
, Luận văn thạc sĩ giáo dục học, Trường
ĐHSP Hà Nội.
16. Hoàng Thị Kim Liên (2011), Nghiên cứu và áp dụng phương pháp dạy học theo
hợp đồng và dạy học theo góc trong môn hóa học ở trường THPT – phần phi kim
hóa học 10 nâng cao, Luận văn thạc sỹ khoa học giáo dục, Khoa Hóa học, trường
Đại học Sư phạm Hà Nội, Hà Nội.
17. Lê Đức Ngọc (2011), Đo lường và đánh giá thành quả học tập, Hiệp hội các
trường Đại học và Cao đẳng ngoài công lập – Trung tâm kiểm định, đo lường
và đánh giá chất lượng giáo dục, Hà Nội.
NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội.
30. Lê Thanh Xuân (2007), Các dạng toán và phương pháp giải Hóa học 12 phần
hữu cơ, NXB Giáo dục, Hà Nội.
Tiếng Anh
31. Carol Ann Tomlinson – The differentiated Classroom (Responding to the Needs
of all learners), Association for Supervision and Curriculum Development
Alexandria, VA US.