Hướng dẫn học sinh Trung học Phổ thông đọc
hiểu bài thơ Tràng Giang (Ngữ văn 11 tập II)
của Huy Cận theo hướng tiếp cận cấu trúc
tác phẩm văn chương Lê Thị Thủy Trường Đại học Giáo dục. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Giáo dục học : 60 14 10
Người hướng dẫn : TS. Nguyễn Ái Học
Năm bảo vệ: 2013
93 tr .

Abstract. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn liên quan đến thực trạng của việc dạy học
bài thơ "Tràng Giang" ở trường phổ thông. Nghiên cứu cấu trúc văn bản Tràng giang
và việc hướng dẫn học sinh đọc - hiểu văn bản Tràng giang. Thực nghiệm sư phạm để
đánh giá tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất.
Keywords.Phương pháp dạy học; Ngữ văn; Giáo dục học
Content.
Ở nước ta, cùng với những biến đổi và biến động xã hội, tâm lý về nhiều mặt,
kể cả những tác động từ bên ngoài vào, vấn đề giảng dạy văn học trong nhà trường
càng trở thành mối quan tâm chung. Vì vậy không chỉ là công việc của bản thân nhà
trường, lại càng không phải là chuyện văn chương chữ nghĩa đơn thuần mà là vấn đề
có ý nghĩa xã hội chính trị,trước mắt cũng như về lâu dài. Không phải ngẫu nhiên mà
một viện sĩ nổi tiếng thế giới Mikhancôp – khi bàn về văn học đã nói rằng: “Giảm
nội dung văn học trong chương trình nhà trường là giảm nhẹ chất nhân văn, bộ mặt
tinh thần của thế hệ trẻ ngày nay và sau này ra sao không những tùy vào việc dạy cái
gì mà còn do dạy như thế nào?”. Vấn đề dạy học văn được Quốc hội khoa VI đã có
lần đặt vấn đề này vào chương trình nghị sự của tiểu ban Văn hóa giáo dục. Với cải

tiện, chưa đồng bộ, chưa phát huy được sức mạnh liên hoàn của các phương pháp, biện
pháp.
“Tràng giang” của Huy Cận là một trong những bài thơ nổi tiếng của phong trào
Thơ mới, bài thơ này đã được đưa vào giảng dạy trong chương trình phổ thông. Với
tác phẩm “Tràng giang” của Huy Cận – (chương trình Ngữ văn sách giáo khoa 11 tập
2) thì việc dạy và học tác phẩm này hiện nay còn thiên về diễn xuôi từng câu thơ, tìm
ý,làm cho mạch cảm xúc của bài thơ bị đứt đoạn,và chưa thấy được vẻ đẹp của cái tôi
trữ tình trong thơ, cũng như ý nghĩa triết lý của bài thơ. Việc giảng dạy này làm cho
một giờ học văn trở nên tẻ nhạt, trầm lắng, không phát huy được tính tích cực chủ
động sáng tạo của học sinh. Do vậy làm mất đi hứng thú học tập của các em và làm
cho việc dạy và học chưa đạt kết quả cao.
Từ những lý do trên đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với người dạy phải tìm ra
một phương pháp dạy học thích hợp. Để giúp cho việc dạy và học những tác phẩm thơ
nói chung cũng như bài thơ “Tràng giang” nói riêng đạt hiệu quả cao chúng tôi đã
chọn đề tài: “Hướng dẫn học sinh Trung học Phổ thông đọc hiểu bài thơ Tràng
giang(Ngữ văn 11 tập II) của Huy Cận theo hướng tiếp cận cấu trúc tác phẩm văn
chương”.
2. Lịch sử vấn đề
Huy cận đã đi qua một chặng đường thơ dài hơn sáu thập kỷ. Thời kỳ nào Huy
Cận cũng thu hút được sự chú ý của giới phê bình, nghiên cứu và đông đảo bạn đọc.
Trong sáu thập kỷ qua đã có hơn 80 bài tiểu luận viết về thơ Huy cận viết từ nhiều góc
độ khác nhau. Các nhà thơ, nhà phê bình, nghiên cứu văn học như Xuân Diệu, Vũ
Ngọc Phan, Hoài Thanh, Chế Lan Viên, Lê Đình kỵ, Hà Minh Đức, Nguyễn Đăng
Mạnh, Trần Đình Sử, Vũ Quần Phương, Đỗ lai Thúy.v.v… Đều có những bài tiểu luận
sâu sắc về Huy Cận. Các nhà thơ, nhà nghiên cứu đều trân trọng những đóng góp của
Huy Cận trên cả hai chặng đường thơ, trước và sau cách mạng. Tiêu biểu là những bài
tiểu luận như: “Thế giới thơ Huy Cận” của Xuân Diệu, tập sách được in năm 1987,
với bài tiểu luận này giúp người đọc đi vào thế giới thơ Huy Cận. “Huy Cận và cái gốc
của một hồn thơ” của Ngô Quân Miện, “những chặng đường thơ của Huy Cận” của
Nguyễn Xuân Nam, “thi pháp thơ Huy Cận” của Trần Khánh Thành, “Huy Cận quê ở

Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn
Chương 2: Cấu trúc văn bản Tràng giang và việc hướng dẫn học sinh đọc - hiểu
văn bản Tràng giang.
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Lại Nguyên Ân (2003), 150 thuật ngữ văn học, NXB ĐHQGHN.
2. Lê Bảo (1998), Giảng văn văn học Việt Nam, NXB Giáo dục
3. Huy Cận (1958), Lửa thiêng. NXB Đời nay,1940. Huy Cận - Trời mỗi ngày lại
sang. NXB Văn học
4. Huy Cận (1986), Tuyển tập Huy Cận. Tập I, NXB Văn học, H,
5. Huy Cận (1995), Tuyển tập Huy Cận. Tập II, NXB Văn học, H
6. Nguyễn Viết Chữ (2010), Phương pháp dạy hoc tác phẩm văn chương trong
nhà trường. NXB Giáo dục
7. Lê Tiến Dũng, “Loại hình câu thơ của Thơ mới”, Tạp chí văn học, số 1- 1994,
12- 16.
8. Phan Huy Dũng, “Thiên nhiên như một biểu hiện của cái tôi trữ tình trong Thơ
mới”, Tạp chí văn học, số 6 – 1994, 1- 5.
9. Lê Dy, “Tràng giang”, “sự hiện diện độc đáo của một tâm trạng”, Tạp chí văn
học số 3 – 1990.
10. Trịnh Bá Đĩnh (2004), Chủ nghĩa cấu trúc, NXB Đại học quốc gia Hà Nội.
11. Hà Minh Đức (1997), (chủ biên), Lí luận văn học, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
12. Hà minh Đức (1997), Một thời đại trong thi ca, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
13. Hà Minh Đức (1971), Nhà văn và tác phẩm, Nxb Văn học, Hà Nội.
14. Trinh Đường (1993) – Huy Cận từ “Lửa thiêng”, Nxb Đà nẵng, Hà Nội.
15. Nguyễn Văn Đường (1997), (chủ biên), Thiết kế bài giảng Ngữ Văn 11, tập II,
Nxb Giáo dục, Hà Nội.
16. Lê Bá Hán – Trần Đình Sử - Nguyễn Khắc Phi (2007), (đồng chủ biên), Từ
điển thuật ngữ văn học, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
17. Phạm Minh Hạc (1985), Giáo trình tâm lý học, NXB Giáo dục, Hà Nội.
18. Nguyễn Ái Học (2010), Phương pháp tư duy hệ thống trong dạy học văn, NXB